خشونت قومی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

خشونت قومی (انگلیسی: Ethnic violence) به خشونتی اشاره می‌کند که صراحتاً از طریق برانگیختن تنفر قومی و درگیری قومی ایجاد می‌شود. معمولاً به اغتشاش سیاسی اطلاق می‌شود.

اشکال خشونت[ویرایش]

واژه‌های خشونت، اغلب یا قابل تغییر هستند یا فرد آن را به عنوان بهانه‌ای علیه دیگران ـ مادامیکه مصلحت سیاسی اقتضاء کند ـ استفاده می‌کند. اشکال خشونت قومی که می‌تواند به عنوان مشخصه تروریسم مورد بحث باشد ممکن است به عنوان تروریسم قومی یا تروریسم با انگیزه‌های قومی شناخته شود «تروریسم نژادپرستانه» نوعی از خشونت قومی است که تحت تأثیر نژادپرستی آشکار و واکنش‌های بیگانه هراسی است.

خشونت قومی در یک شکل سازمان‌یافته و پایدارـ در مقایسه با مبارزه طبقاتی ـ به عنوان درگیری‌های قومی یا جنگ (جنگ نژادی) شناخته می‌شود، جایی که خط تقسیم، طبقه اجتماعی است و نه زمینه قومی. باید بین خشونت قومی، که خشونت توأم با انگیزه است، با خشونتی که بین گروه‌های مختلف قومی با انگیزه‌های دیگر (سیاسی یا ایدئولوژیکی) ناشی می‌شود تمایز قائل شد. رقابت‌های خشونت قومی، موضوع کتابی به نام در راسن کامپف («مبارزه نژادها»، ۱۹۰۹)؛ اثر لودویگ گامپ لویش جامعه‌شناس یهودی است و اخیراً نیز موضوع مطالعه ایمی چوا در کتابی است به نام دنیا در آتش: چگونه صدور دمکراسی بازار آزاد تنفر قومی و بی‌ثباتی جهانی را پرورش می‌دهد.
برخی دانشگاهیان تمامی خشونت‌هایی که منشأ ملی‌گرایی دارد را در زیر مجموعه خشونت قومی بحساب می‌آورند که شامل جنگ‌های جهانی و تمامی تعارضات عمده بین دول صنعتی شده در خلال قرن نوزدهم می‌شود.[۱][۲]

علّیت و ویژگی[ویرایش]

انواع مختلفی از علل بالقوه خشونت قومی وجود دارد. تحقیقات توسط مؤسسه سیستم‌های مجتمع نیوانگلند نشان داده‌است که خشونت هنگامی رخ می‌دهد که گروه‌های قومی تقریباً مخلوط شوند، یعنی نه آنچنان جدا شوند که تماسشان محدود شود و نه به آن اندازه ترکیب شوند که به‌طور عام پیوندهای مشترک بین آن‌ها ایجاد شود.

بنا به گفته دکتر می لیم محقق وابسته به ان ای سی اس آی، خشونت معمولاً هنگامی بوجود می‌آید که یک گروه، به اندازه کافی بزرگ باشد تا بتواند رسوم فرهنگی‌اش را به عموم تحمیل کند اما نه آنچنان بزرگ که بتواند از نقض قوانینش جلوگیری کند. برای همین این امر هنگامی رخ می‌دهد که مرزهای سنتی بین دو گروه قومی یا فرهنگی نامشخص باشند.[۳]

این نظریه می‌گوید حداقل الزام برای بوجود آمدن سیستماتیک تنش‌های قومی که به ناآرامی‌های قومی بینجامد، جامعه ناهمگونی می‌باشد که توانایی ممانعت از درگیری را ندارد. در درگیری‌های قومی که بعد از پایان جنگ سرد ظاهر شد، علتی که باعث بروز این درگیریها شد عدم توانایی کنترل خارجی بود؛[۴] بخصوص که دیگر قدرت متمرکز قوی ای مانند اتحاد جماهیر شوروی وجود نداشت تا بتواند گروه‌های قومی متعدد را کنترل کند، در نتیجه قومهای مختلف مجبور شدند سیستم دفاعی ای برای خود فراهم کنند. همین باعث گردید تا قومیت شکل بگیرد، یعنی هنگامی قومیت شکل گرفت، نیازمند بود برتری اش را تثبیت کند، و وقتی این تأمین نمی‌شود خشونت اجتناب ناپذیر خواهد بود.[۵]

نظریه دیگری حاکی از آن است که نداشتن احساس امنیت عمومی می‌تواند موجبات خشونت‌های قومی را هنگامی که در نزدیکی و مجاورت سایر گروه‌های قومی هم قرار می‌گیرند فراهم کند، و سرانجام منجر به بی‌اعتمادی و عدم علاقه نسبت به همزیستی مسالمت‌آمیز با گروه‌های قومی دیگر می‌شود.

منابع[ویرایش]

  1. Brown, Michael E. , and John Rex. The Ethnicity Reader: Nationalism, Multiculturalism, and Migration. Cambridge, UK: Polity, 1997. 80-100. Print.
  2. Muller, Jerry Z. "Us and Them." Foreign Affairs. Council on Foreign Relations, Mar. -Apr. 2008. Web. <http://www.foreignaffairs.com/articles/63217/jerry-z-muller/us-and-them>.
  3. M. Lim, R. Metzler, Y. Bar-Yam, Global Pattern Formation and Ethnic/Cultural Violence, Science 317, 5844 (2007).http://www.necsi.edu/research/ethnicviolence/sci317/
  4. Brown, Michael E. , and John Rex. The Ethnicity Reader: Nationalism, Multiculturalism, and Migration. Cambridge, UK: Polity, 1997. 80-100. Print.
  5. Brown, Michael E. , and John Rex. The Ethnicity Reader: Nationalism, Multiculturalism, and Migration. Cambridge, UK: Polity, 1997. 80-100. Print.

پیوند به بیرون[ویرایش]