خسروملک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

ابوالمظفر خسروملک بن خسروشاه واپسین سلطان غزنوی در میان سال‌های ۵۵۵-۵۸۲ هجری قمری/۱۱۶۰-۱۱۸۶ میلادی) بود. مرکز حکومت او شهر لاهور در پنجاب بود. وی را با لقب‌های تاج‌الدین والدوله، سراج‌الدوله و ظهیرالدین والدوله نیز خوانده‌اند. خسروملک را پادشاهی زیرک و حلیم و در عین حال عیاش و سُست مزاج خوانده‌اند.

در زمان خسروشاه پدر خسروملک، غزها بر غزنی تاخته و به حکومت غزنویان در آن سامان پایان دادند. چیرگی غزها بر غزنین ۱۲ تا ۱۵ سال به‌درازا انجامید تا آنکه سرانجام سلطان غوری غیاث‌الدین محمد بن سام در ۵۶۹ هجری آنان را بیرون‌راند.

ربع‌قرن از سلطنت خسروملک تنها بر شمال خاوری هندوستان بود. او به تبع پدرانش به غزا با هندوان پرداخت و قلمرو حکومتش را تا کشمیر گستراند. در این زمان غوریان که آهنگ حمله به هندوستان را داشتند بقایای غزنویان را سد راه خود می‌دیدند، پس یک رشته تازش‌ها را به قلمرو آنان آغازیدند. در ۵۷۵ میلادی پیشاور به دست غوریان افتاد. سرانجام با اتحاد غوریان با راجهٔ جامو سرانجام لاهور به دست غوریان افتاد و خسروملک را با پسرش بهرام‌شاه به بند کشیدند و به غور فرستادند. خسروملک در اسارت درگذشت. بدین‌سان پس از دو سده به فرمانروایی دودمان غزنوی پایان داده‌شد.

منابع[ویرایش]

سبکتگین
(امارت. ۹۷۷- ۹۹۷ میلادی)
امیر غزنه
بغراچق
(۹۹۷- ?)
والی هرات
'محمود
(۹۹۸-۱۰۳۰)
سلطان غزنه
ابوالمظفر نصر
(۹۹۷- ?)
والی بست
اسماعیل
( ۹۹۷-۹۹۸)
امیر غزنه
محمد
(۱۰۳۰)
سلطان غزنه
مسعود
(۱۰۳۰-۱۰۴۱)
سلطان غزنه
عبدالرشید
(۱۰۴۹-۱۰۵۲)
سلطان غزنه
مودود
( ۱۰۴۱-۱۰۴۸)
سلطان غزنه
علی
(۱۰۴۸-۱۰۴۹)
سلطان غزنه
فرخزاد
(۱۰۵۳-۱۰۵۹)
سلطان غزنه
ابراهیم
(۱۰۵۹-۱۰۹۹)
سلطان غزنه
مسعود دوم
(۱۰۴۸)
سلطان غزنه
مسعود سوم
(۱۰۹۹-۱۱۱۵)
سلطان غزنه
شیرزاد
(۱۱۱۵-۱۱۱۶)
سلطان غزنه
ارسلان‌شاه
(۱۱۱۶-۱۱۱۷)
سلطان غزنه
بهرام‌شاه
( ۱۱۱۷-۱۱۵۷)
سلطان غزنه
خسروشاه
(۱۱۵۷-۱۱۶۰)
سلطان غزنه
خسروملک
(۱۱۶۰-۱۱۸۶)
سلطان غزنه
Khusrau Malik
Sultan of the Ghaznavid Empire
Reign1160 – 1186
PredecessorKhusrau-Shah
SuccessorGhurid rule
Diedafter 1186
Ghur
FatherKhusrau-Shah
ReligionSunni Islam

Abu'l-Muzaffar Khusrau Malik ibn Khusrau-Shah (Persian: ابوالمظفر خسروملک بن خسروشاه‎), better simply known as Khusrau Malik (خسرو ملک; also spelled Khosrow), was the last Sultan of the Ghaznavid Empire, ruling from 1160 to 1186. He was the son and successor of Khusrau-Shah (r. 1157-1160).

Reign

In 1161/2, a group of Oghuz Turks seized the Ghaznavid capital of Ghazna, forcing Khusrau Malik to retreat to Lahore, which became his new capital. From there he made incursions into northern India, expanding his rule as far as southern Kashmir. He also created an alliance with the Indian Khokar tribe. In 1170, Khusrau (or one of his commanders) invaded the southern part of the Ganges.

In 1178 the Ghurid ruler Mu'izz al-Din Muhammad invaded the southern part of Ghaznavid Punjab and reached as far as Gujarat. In 1179/80 he seized Peshawar, and by 1181/2 swept around Lahore, but Khusrau Malik managed to keep him from the city by paying him. However, Lahore was finally captured by the Ghurids in 1186, while Khusrau-Malik and his son Bahram-Shah were taken to Ghur and imprisoned, marking the end of the Ghaznavid Empire.

Sources

  • Bosworth, C. E. (1968). "The Political and Dynastic History of the Iranian World (A.D. 1000–1217)". In Frye, R. N. (ed.). The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 1–202. ISBN 0-521-06936-X.
  • Bosworth, C. E. (1993). "The Encyclopedia of Islam, VII". The Encyclopaedia of Islam, Vol. VII. Brill. pp. 1–1056. ISBN 90-04-09419-9.
  • Bosworth, C. E (1995). The Later Ghaznavids: Splendour and Decay: The Dynasty in Afghanistan and Northern India 1040-1186. Retrieved 17 May 2014.
  • Bosworth, C. Edmund (2001). "GHAZNAVIDS". Encyclopaedia Iranica, Vol. X, Fasc. 6. London et al. pp. 578–583.
  • Bosworth, C. Edmund (2013). "ḴOSROW MALEK". Encyclopaedia Iranica.
Khusrau Malik
Born: ? Died: 12th-century
Regnal titles
Preceded by
Khusrau-Shah
Sultan of the Ghaznavid Empire
1160 - 1186
Succeeded by
Ghurid rule