خرس قهوه‌ای

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
خرس قهوه‌ای
وضعیت بقا
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشت‌خواران
تیره: خرس‌سانان
سرده: خرس
گونه: خرس قهوه‌ای
نام علمی
Ursus arctos
لینه، ۱۸۲۳

خرس قهوه‌ای نوعی خرس بزرگ است که در بسیاری از مناطق آمریکای شمالی و شمال اورآسیا پراکنده است. وزن این گونه از ۷۰ تا ۷۸۰ کیلوگرم متغیر است و بزرگ‌ترین زیرگونهٔ آن خرس کودیاک در قامتی هم‌اندازهٔ خرس قطبی با وی بر سر عنوان بزرگ‌ترین گونهٔ خرس و بزرگ‌ترین حیوان شکارچی روی زمین رقابت می‌کند.

با آن که قلمرو زیست خرس قهوه‌ای کاهش یافته و در بسیاری از مناطق منقرض شده‌است ولی همچنان در فهرست کمترین نگرانی آی‌یوسی‌ان باقی‌مانده[۱] و با جمعیت تقریبی ۲۰۰ هزار رأس خطر انقراض وی را تهدید نمی‌کند. بیشترین شمار خرس قهوه‌ای به ترتیب در روسیه، آمریکا (بیشتر در آلاسکاکانادا، منطقهٔ کارپات (به‌ویژه رومانی) و فنلاند، جائی‌که حیوان ملی این کشور نامیده می‌شود، سکونت دارند.

مشخصات فیزیکی[ویرایش]

خرس دورگه قطبی-قهوه‌ای در موزه روچیلد

خرس‌های قهوه‌ای جزیره کدیاک در مقایسه با خرس های قطبی اندکی بزرگ ترند.[۲] بعضی منابع، این دو خرس را هم‌اندازه معرفی کرده‌اند. [۳] این دو خرس، بزرگ ترین شکارچیان زمین اند. [۴] خرس‌های قهوه‌ای از ۹۰ کیلوگرم (خرس‌های ماده کوچک) تا بیش از ۸۰۰ کیلوگرم (برای خرس‌های بزرگ نر) وزن دارند. جمعیت خرس قهوه‌ای بر حسب این که از چه نوع رژیم غذایی استفاده می‌کند به طور قابل ملاحظه‌ای فرق دارد. به طور کلی آنهایی که در کنار دریا هستند و ماهی می‌خورند بیشتر عمر می‌کنند و وزنشان هم بیشتر است. مثلاً خرس قهوه‌ای که در آلاسکا زندگی می‌کند بیش از ۸۰۰ کیلوگرم وزن و ۲۳۰ سانتی متر قد دارد.[۵] خرس قهوه‌ای دمی به طول ۱۰ الی ۱۳ سانتی متر دارد. [۶] خرس قهوه‌ای در طول شانه‌هایش ماهیچه‌های برآمده تری دارد که آن را از انواع دیگر خرس‌ها متمایز می سازد.[۷] کوچک‌ترین نوع خرس قهوه ای، خرس قهوه‌ای اوراسیایی است که بالغ ماده آن ۹۰ کیلوگرم وزن دارد.[۸]

رفتار[ویرایش]

آنها ممکن است به مدت بیش از هفت ماه در لانه یا غار، بدون غذا خوابیده باشند. در این حالت کاملاً بی حس و سست می‌شوند. بعد از بیدار شدن به طور وحشتناکی غذا می‌خورند تاانرژی از دست رفته را بازیابند. روزی 40 کیلوگرم![۹]

خرس قهوه‌ای در حالت عادی در شب فعالیت می‌کند. در تابستان بیش از 180 کیلوگرم چربی ذخیره می‌کند که او را قادر می سازد در طول زمستان که خیلی سست می‌شود مقاومت کند. با این حال آنها زمستان‌خواب نیستند و به آسانی بیدار می‌شوند. هم نر و هم ماده این حیوان در زمستان در غار یا لانه به سر می‌برند. خرس قهوه‌ای بسیار گوشه‌گیر است، با این حال ممکن است آنها در تعداد زیادی به دور منبع غذایی بزرگ، در کنار هم جمع شوند و یک سلسله‌مراتب اجتماعی را بر پایه سن و اندازه‌شان تشکیل دهند.[۱۰]

وقتی خرس قهوه‌ای مصدوم شد با صدای بسیار بلندی می غرّد ولی در حالت عادی با ترساندن و عصبانیت و تولید صدای زیر به وسیله به هم ساییدن دندان به دیگران هشدار می‌دهد. آنها تقریباً همیشه از مواجه شدن با انسان خودداری می‌کنند.[۱۱]

رژیم غذایی[ویرایش]

خرس قهوه‌ای در آبشار

آنها جانورانی همه چیز خوار هستند و از محصولات متنوع گیاهی استفاده می‌کنند شامل: توت، ریشه درختان، جوانه، قارچ و همچنین فراورده‌های گوشتی مثل ماهی، حشره، و پستانداران کوچک. آن طور که مشهور است آنها گوشتخوار نیستند. خرس قهوه‌ای بیش از ۹۰٪ از انرژی غذایی خود را از مواد گیاهی بدست می‌آورد.[۱۲] ساختار فک آنها متناسب با نوع غذایی آنان است. نوع غذای آنان به طور چشمگیری بستگی به منطقه زندگی آنها دارد. مثلاً خرس هایی که در یلوستون[۱۳] هستند در طول تابستان مقدار زیادی حشره بید می‌خورند. بعضاً ۴۰٬۰۰۰ بید در روز می‌خورند و این مقدار ممکن است نیمی از انرژی سالانه آنان را فراهم کند.[۱۴]

روابط شکاری خاص[ویرایش]

خرس قهوه‌ای در حال خوردن ماهی

خرس‌های بالغ تقریباً از هر حمله‌ای مصون اند به جز حمله خرس‌های دیگر. بعضی از خرس هایی که از خواب زمستانی بیدار می‌شوند به دنبال ببر می‌گردند تا آنها را شکار کنند.[۱۵] بعضاً ببر هم خرس‌ها را شکار می‌کند. در شرق دور روسیه خرس قهوه‌ای و خرس سیاه آسیایی روی هم رفته ۵ تا ۸ درصد از رژیم غذایی ببر سیبری را تشکیل می‌دهند و خرس قهوه‌ای به تنهایی ۱ تا ۱٫۵ درصد از آن را تشکیل می‌دهد.[۱۶] وقتی جای پای خرس‌ها در منطقه‌ای کم شد ببرها به آنها حمله می‌کنند. معمولاً خرس‌های بالغ بزرگ از حمله ببرها در زمستان در امانند ولی گاه در زمستان وقتی در لانه خود هستند کشته می‌شوند.[۱۷][پیوند مرده] البته مواردی هم به ثبت رسیده است که خرس‌ها ببر را کشته‌اند یا برای دفاع از خود در برابر کشته شدن توسط آنها و یا برای مصرف.[۱۸][۱۹]

دیده شده است که خرس‌های قهوه‌ای به سمت شمال و به سمت قلمرو خرس‌های قطبی حرکت کرده‌اند. خرس‌های قهوه‌ای تمایل دارند قلمرو آنان را اشغال کنند تا از لاشخورها در امان باشند[۲۰] و توله‌های مرده خرس قطبی در لانه خرس قهوه‌ای یافت شده است[۲۱] و توله خرس‌های پاندا نیز توسط خرس‌های قهوه‌ای خورده شده است.[۶]

رابطه با انسان[ویرایش]

وضع قانونی[ویرایش]

مواجهه با خرس[ویرایش]

آلاسکا دارای جمعیت حدود 7500 خرس قطبی، 35000 خرس قهوه ای و 110000 خرس سیاه می باشد با این حال خرس های قهوه ای عامل بیش از 86٪ کل حملات در این نقطه می باشند. رویارویی با خرس قهوه ای 13 برابر خطرناک تر از خرس های قطبی و 22 برابر خطرناکتر از خرس های سیاه می باشد. اسمیت معتقد است که این اختلاف ناشی از عوامل زیادی است. خرس های سیاه بطور طبیعی از خرس های قهوه ای و گریزلی ترسوتر می باشند و زیستگاه خرس های قطبی به مناطق دور افتاده با تعداد کمی از مردم محدود شده است. در مناطق با استفاده مشترک (مانند تمشک زارها، جویبارهای ماهی و مناطق شکار) انسانها با خرس های قهوه ای بیشتر از سایر گونه های خرس در تعامل هستند . محل اشتباه، زمان اشتباه آمار نشان می دهد که حملات خرس‌ها در طبیعت فصلی می‌باشد و تعداد حملات در پاییز در خلال فصل شکار بیشتر از بهار اتفاق می افتد . فصل تمشک تابستانه نیز زمان اوج برخورد دیگر بین انسان و خرس ها می باشد ساعت روز نیز می تواند در اینکه حمله چگونه شکل می گیرد نقش بازی کند. احتمال برخورد شما با یک خرس در طی یک پیاده روی شبانه در مجاورت یک رودخانه پر ماهی نسبت به همان پیاده روی در طی روز در حالیکه سرو صدا می کنید بسیار بیشتر است.

تاریخچه دفاع از خرس‌ها[ویرایش]

خرس قهوه‌ای اوراسیایی در حال دویدن. خرس قهوه‌ای در مقایسه با اندازه‌اش بسیار سریع می دود. او می‌تواند باسرعت 64 کیلومتر در ساعت بدود!
رد پای جلو

منابع[ویرایش]

  1. McLellan, B.N., Servheen, C. & Huber, D. (2008). Ursus arctos. 2008 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2008. Retrieved on 27 January 2009
  2. دانشنامه انکارتا ۲۰۰۸، مقاله brown bear
  3. Polar bear, (Ursus maritimus) (PDF). . U.S. Fish and Wildlife service.  Retrieved on 2008-03-22. (Overview page)
  4. Craig Boddington, illustrations by Ken Carlson. Fair Chase in North America. illustrated ed. Boone and Crockett Club, 2004. 45. ISBN 0-940864-47-9, 9780940864474. 
  5. دانشنامه انکارتا ۲۰۰۸
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Brown, Gary. Great Bear Almanac. 1996. 340. ISBN 1-55821-474-7. 
  7. Learn to Identify Black Bears and Grizzly (Brown) Bears
  8. Wood, The Guinness Book of Animal Facts and Feats. Sterling Pub Co Inc (۱۹۸۳), ISBN ۹۷۸-۰-۸۵۱۱۲-۲۳۵-۹
  9. دانشنامه انکارتا 2008
  10. Animal Diversity Web - Ursus arctos
  11. دانشنامه انکارتا 2008
  12. Alaska Office of Economic Development
  13. یک پارک ملی در ایالات متحده
  14. Yellowstone Grizzly Bears Eat 40,000 Moths a Day In August
  15. Matthiessen, ‎Peter. Hornocker, Maurice. Tigers In The Snow. North Point Press, 2001. ISBN 0-86547-596-2. 
  16. Vratislav Mazak: Der Tiger. Nachdruck der 3. Auflage von 1983. Westarp Wissenschaften Hohenwarsleben, 2004 ISBN 3-89432-759-6
  17. [۱]
  18. Seryodkin, I. V., J. M. Goodrich, A. V. Kostyrya, B. O. Schleyer, E. N. Smirnov, L. L. Kerley, and D. G. Miquelle. 2005. Relationship between tigers, brown bears, and Himalayan black bears. Pages 156-163 in D. G. Miquelle, E. N. Smirnov, and J. M. Goodrich (eds.), Tigers of Sikhote-Alin Zapovednik: Ecology and Conservation. Vladivostok, Russia: PSP.
  19. V.G Heptner & A.A. Sludskii. Mammals of the Soviet Union, Volume II, Part 2. Leiden u.a.: Brill, 1992. ISBN 90-04-08876-8. 
  20. adn.com | front: Polar bears, grizzlies increasingly gather on North Slope
  21. ABC News: Grizzlies Encroaching on Polar Bear Country