خبر (بافت)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۸°۴۸′۵۵″ شمالی ۵۶°۱۹′۵۱″ شرقی / ۲۸.۸۱۵۲۸°شمالی ۵۶.۳۳۰۸۳°شرقی / 28.81528; 56.33083

خَبر (بافت)
اطلاعات کلی
کشور  ایران
استان کرمان
شهرستان بافت
بخش بخش خبر
دهستان خَبر (بافت)
نام محلی خور
مردم
جمعیت ۳۱۷۴ نفر (سرشماری ۱۳۹۰)
رشد جمعیت نرمال
تراکم جمعیت ۵۰۰
نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت ۱۰۰۰ هکتار
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۸ سانتی گراد
بارش سالانه 250mm
روزهای یخبندان سالانه ۶۰
اطلاعات روستایی
پیش‌شمارهٔ تلفن ۴۲۴۱
جملهٔ خوش‌آمد بر تابلوی ورودی روستا Welcome to the khabr National Park
نمایی از روستای خَبر در پاییز، انتهای دره معدن

دهستان خَبْر از توابع بخش خَبر شهرستان بافت در استان کرمان است. این روستا با طول تقریبی چهار کیلومتر و عرض متوسط دو کیلومتر در نقطه پایانی رشته کوه زاگرس قرار گرفته است. جاری بودن دایم چشمه‌ها و رودخانه کوچک این روستا سبب توسعه باغات در حاشیه این رودخانه شده است که محصول عمده این باغات گردو می‌باشد. درآمد عمده مردم از راه باغداری و تولید محصولات باغی چون گردو، انار، بادام، زردآلو، آلبالو و بهبدست می‌آید. جمع‌آوری محصولات کوهستانی مانند بنه و بادام کوهی و گیاهان دارویی همچون آویشن و زیره و دامداری و زنبورداری و در سالهای اخیر؛ گردشگری بعنوان منابع فرعی درآمد در این دهستان محسوب می‌شود. در حاشیه شرقی و جنوبی این روستا پارک ملی خبر؛ که بعنوان یازدهمین پارک ملی ثبت شده در ایران محسوب می‌شود؛ قرار دارد. این پارک در سال ۱۳۷۸ به درجه حفاظتی پارک ملی ارتقا پیدا کرد.

چشمه‌های دایمی خَبر، دره چشمه شاه

جمعیت[ویرایش]

جمعیت دهستان خَبر براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1390[۱] برابر با ۳۱۷۴نفر (۹۱۹ خانوار) بوده‌است. از این جمعیت ۱۵۷۰ نفر زن و ۱۶۰۴ نفر مرد می‌باشد. بیشتر جمعیت منطقه خبر به دلیل نبود منبع درآمد کافی به استان‌های مجاور شامل بندر عباس و کرمان مهاجرت کرده‌اند. بخش خبر در سال ۱۳۸۶ از سوی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بعنوان روستای هدف گردشگری قلمداد شد و مورد توجه گردشگران زیادی قرار گرفته است به گونه‌ای که جمعیت غیر بومی منطقه خبر در حدود بین ۲۰۰۰۰ تا۳۰۰۰۰ نفر در فصل تابستان و ایام تعطیل متغیر می‌باشد. حضور جمعیت خارج از توان اکولوژیک منطقه و نبود زیرساخت‌های رفاهی و بهداشتی؛ سبب آسیب‌های جدی زیست‌محیطی در این روستا شده است.[۲]

جاده ورودی به روستای خَبر از سمت شهرستان بافت

تیپ شناسی[ویرایش]

به دلیل پراکنش خانه‌ها در باغ‌ها و ملک‌های خصوصی؛ این روستا بر اساس شکل استقرار جزو روستاهای پراکنده و بر اساس توپوگرافی جزو روستاهای میانکوهی دسته‌بندی می‌شود. این روستا دره‌ای و در امتداد حوزه آبریز غربی پارک ملی خبر در جهت شرق به غرب کشیده شده است. نقطه شروع این روستا از سمت شرق و ابتدای دره «دره معدن» می‌باشد که خود این دره زهکش دره‌های کوه بزرگ خَبر شامل دره شب پَره، دره «دره سپید»، دره خیبر و دره کُفکی (پلنگی) محسوب می‌شود و پس از تقریباً دو کیلومتر با دره شاه ولایت و چشمه شاه تلفیق می‌شود. قسمت شرقی روستا کوهستانی و چسبیده به پارک ملی خبر است و چشمه‌ها و منشأ رودخانه دایمی خبر هم از همین‌جا شروع می‌شود که عمده این چشمه‌ها در دره شاه ولایت و چشمه شاه قرار دارند. ارتفاع این روستا در قسمت شرقی بطور متوسط ۲۱۰۰ متر و در قسمت غربی بطور متوسط ۱۵۰۰ متر می‌باشد. حاشیه شمالی این دهستان توسط تپه‌های بَند؛ که جزو کوه‌های پیر دسته‌بندی می‌شود؛ و قسمت جنوبی با تپه‌های گُلان احاطه می‌شود. بعد از این روستا، روستای باغ پیشگاه و باغ کنار آغاز می‌شود.

پارک ملّی خَبْر[ویرایش]

پارک ملی خبر یک منطقه حفاظت‌شده در استان کرمان است که ۱۴۹ هزار و ۹۸۳ هکتار وسعت دارد. وجود ارتفاعات، دشت‌های متعدد؛ از تنوع غنی گیاهی و جانوری برخوردار است. این پارک در سال ۱۳۵۰با عنوان منطقه حفاظت شده و در سال ۱۳۵۴ تحت عنوان پناهگاه حیات وحش خَبر و روچون مورد حفاظت قرار گرفت، در نهایت در سال ۱۳۷۰ بعنوان منطقه گردشگری فرهنگی در سازمان فرهنگی یونسکو به ثبت رسید و در سال ۱۳۷۸ قسمت عمده این منطقه به پارک ملی ارتقاء یافت.[۳]

آب و هوا و اقلیم[ویرایش]

اقیلم این دهستان معتدل است و تابستان‌های خنک و زمستان‌های نسبتاً سردی دارد.

موقعیت جغرافیایی[ویرایش]

دهستان خَبر در مختصات ۲۸°۴۲′۳۹″ شمالی ۵۶°۲۰′۱۴″ شرقی در جنوب غربی شهرستان بافت واقع شده است که فاصله ان از بافت ۶۰ کیلومتر و از مرکز استان ۲۰۰ کیلومتر می‌باشد. این دهستان از طریق یک راه فرعی درجه دو به شهرستان بافت متصل می‌شود.

امکانات فرهنگی[ویرایش]

کتابخانه[ویرایش]

  • کتابخانه عمومی امام سجاد[۴]

جاذبه‌های تاریخی و طبیعی[ویرایش]

قلعه ها[ویرایش]

  1. قلعه کَهت در روستای کهت
  2. قلعه کَهتُنی در جنوب دهستان خَبر (از تاریخچه این قلعه اطلاعات موثق در دسترس نیست)
  3. قلعه خَبر در داخل دهستان خَبر که تا شصت سال پیش محل زندگی مردم بوده است و الان تبدیل به خرابه شده است
  4. قلعه خیبر که در دره‌ای با همین نام در کوه خبر قرار گرفته است (اطلاعات موثقی در مورد تاریخچه این قلعه در دسترس نیست).

جاذبه‌های طبیعی[ویرایش]

  1. غار شب‌پره در دره‌ای با همین نام در شرق دهستان خَبر
  2. چشم‌انداز حاشیه رودخانه خَبر شامل باغات گردو و درختان چنار (این چشم‌انداز در سال ۱۳۹۰ به دلیل عملیات آبخیزداری بشدت آسیب دید)[۵]
  3. تفرجگاه شاه ولایت پوشیده از چنارهای کهن چند صد ساله در انتهای دره شاه ولایت که بیشترین چشمه‌های دهستان خبر در این دره هستند.

طوایف و تقسیمات[ویرایش]

  1. طوایف ترک افشار شامل: زرگر، عامویی، حیدر محمد شاهلو، آل کسلو، ساربان، میرجانی، آقاجانی، قاسم اولادی
  2. طوایف ترک غیر افشار شامل: فارسی مدان (طوایف بیگلری)، قره غلانو (ملکشاهی)
  3. طوایف اقطاع شامل: مش حسینی، نعمت‌اللهی، خوارزمی و بحرینی
  4. طوایف سادات شامل: سادات بحرینی و سلجوقی

دهستان خَبر به چند محله کوچکتر شامل: قلعه آمنه، قلعه مرتضی، باغ بهار، میرحسن، شیخان، پُشته مشه حاجی، کُمر آباد و گِلبَند تقسیم می‌شود. عمده فامیل در در این دهستان شامل خوارزمی، جهانداری و سلجوقی می‌باشد.

روستاهای دهستان خَبر[ویرایش]

باغ پیشگاه، باغ کِنار، فخرآباد، آباد سیوندی، احمد خانی، خاردان، روستای میدان، جاروب، دیخوییه، رودپَهن، حسین‌آباد، کِرگین، بیدشک، قلاطوئیه و مجموع روستاهای پُشتکوه شامل: کَهت، رُچان، گُزم، معدن و باغ ایرین؛ از روستاهای دهستان خبر می‌باشند

چهره‌های سرشناس[ویرایش]

بزرگ‌ترین پروژه گردشگری و اکوتوریسم خاورمیانه در خبر[ویرایش]

پنجشنبه ۶ بهمن ماه ۹۵، بزرگ‌ترین پروژه گردشگری و اکوتوریسم خاورمیانه در پارک ملی خبر با حضور معصومه ابتکار معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور و مقدسی قائم مقام سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور، رحمانی معاون سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور کلنگ زنی با سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیارد تومانی بخش خصوصی کلید خورد.[۸] چگونگی اجرای این پروژه سبب انتقادات فراوانی از سوی کارشناسان[۹] و روزنامه نگاران[۱۰][۱۱] شده است

منابع[ویرایش]

  1. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰». درگاه ملی آمار. بازبینی‌شده در 25-05-2017. 
  2. «روستای هدف گردشگری، فرصتی که تبدیل به تهدید شد». سامانه الکترونیکی جامعه محیط زیست. بازبینی‌شده در 2017-03-28. 
  3. «پارک ملی خبر». ویکی‌پدیا فارسی. بازبینی‌شده در 28-03-2017. 
  4. کتابخانه های عمومی استان کرمان-کتابخانه عمومی امام سجاد خبر
  5. «چنارهای چندصدساله روستای خبر در آستانه نابودی، درختان با هدف مهار سیل قطع می‌شوند!». بالاترین. بازبینی‌شده در 28-03-2017. 
  6. 'جغرافیای کرمان، تألیف احمد علی خان وزیری
  7. تاریخ افشارهای کرمان، تألیف محمد ابراهیم باستانی پاریزی
  8. «آغاز پروژه ملی گردشگری خبر بافت با حضور خانم ابتکار». خبرگزاری صدا و سیما. بازبینی‌شده در 2017-03-28. 
  9. «پارک ملی خبر را به مسلخ می‌فرستند؟». پایگاه خبری تحلیلی زیست‌بوم. بازبینی‌شده در 2017-03-28. 
  10. «پای سرمایه گذاران به پارک ملی خَبر باز شد». روزنامه اعتماد شماره 3167 به تاریخ 8/11/93، صفحه 12 (باشگاه رسانه). بازبینی‌شده در 2017-03-30. 
  11. «پارک ملی خبر واگذاری با ابهام». پیام ما. بازبینی‌شده در 2017-03-30.