خار مریم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
خار مریم
Milk thistle flowerhead.jpg
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
Division: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: گل مینا
تیره: گل‌ستاره‌ای‌ها
سرده: سیلیبوم
گونه: S. marianum
نام علمی
Silybum marianum

خار مریم (نام علمی: Silybum marianum) یا همچنین شناخته شده در نزد مردم ایران با اسم مارتیغال و با نام‌های شناخته شده در جهان از قبیل نام انگلیسی خار شیری (milk thistle), marian thistle, mary thistle[۱] یا خار اسکاتلندی.

گیاه خار مریم از رده دولپه‌ای‌ها، راسته گل‌مینا و تیرهٔ کاسنیان می‌باشد، این گیاه با بازه زمانی رشد هر یک سال یا در بعضی نژادها هر دوسال بوده و خودرو می‌باشد. شکل ظاهری معمول این گیاه، گلی با رنگهای قرمز تا بنفش و برگهایی رنگ رفته و دارای رنگ سبز مایل به زرد و به‌همراه وریدهای سفید رنگ هستند.

توصیف و شکل ظاهری[ویرایش]

این گیاه در طول دوره رشد خود، ۳۰ تا ۲۰۰ سانتی‌متر قد کشیده و دارای شکل تقریباً مخروطی شکل بوده. بوته این گیاه به‌طور میانگین تا ۱۶۰ سانتی‌متر قطر رشد داشته‌است. ساقه این گیاه معمولاً دارای حالت پنبه‌ای در دور خود بوده و بیشتر فضای این ساقه توخالیست. برگهای این گیاه معمولاً دارای شکل مستطیلی یا به شکل نیزه در دور خود و پراکنگدی آن‌ها معمولاً چندبرگی یا دو برگی است. سرگل خوش‌رنگ این گیاه ۴ تا ۱۲ سانتی‌متر عرض و پهنا داشته. در نیمکره شمالی این گیاه از ماه خرداد تا اواسط شهریور و در نیم‌کره جنوبی این گیاه از آذر تا اوایل بهمن می‌روید. دانه این گیاه رنگ سبز تیره یا در بعضی نژادها سیاه می‌باشد و کاسه این گل که دانه‌ها در آن قرار می‌گیرند رنگ زرد مانندی دارد.[۲]

نمای کلی

زیست گاه[ویرایش]

فراوانترین منطقه رشد این گیاه، سواحل جنوب شرقی انگلیس (که فراوانترین نقطه کره زمین، این منطقه است)، ایران، آمریکای شمالی و استرالیا و نیوزیلند می‌باشد. مزارع ساخته شده توسط انسان این گیاه، برای مصارف دارویی و برآورد مواد اولیه صنعتی از این گیاه در مناطق وسیعی در اتریش (منطقه والدویرتل)، آلمان، مجارستان، لهستان، چین و آرژانتین قرار داشته و در مناطق اروپایی کاشت این گیاه، هر ساله در بین ماه‌های مارس تا آوریل انجام و برداشت آن در ماه اگوست در حدود ۲ تا ۳ هفته بعد از گل دادن این گیاه در دو مرحله (بریدن و تمیزکردن یا خرمن‌کوبی) انجام می‌شود. دانه‌های خار مریم یکی از مهمترین منابع طبعی دارویی برای امراض کبد است، ماده سیلیمارین موجود در دانه‌های این گیاه یکی از موثرترین پادزهرها حتی برای موارد مسمویت ناشی از قارچ مهلک کلاهک مرگ نیز هست. این گل همچنین استفاده زیبایی شناختی برای تزیین باغ خانه‌ها و سبدها نیز دارد.[۳]

ترکیب شیمیایی[ویرایش]

دانه خار مریم، داری تقریباً ۴ تا ۶ درصد سیلیمارین و عصاره این گیاه حاوی ۶۵–۸۰ درصد سیلیمارین و ۲۰ تا ۳۵ درصد اسید چرب می‌باشند.[۴] سیلیمارین این گیاه دارای هفت نوع فلاونولیگنان (سیلیبین نوع A، سیلیبین نوع B، ایزوسلیبین نوع A، ایزوسلیبین نوع B، سیلیکریستین، ایزوسلیکریستین و سیلیدیانین) و یک تاکسیفولین (زردینه یا رنگ ساز زرد) می‌باشد.[۵]

آزمایش‌های بالینی انجام شده[ویرایش]

خار مریم در موارد معتددی از نظیر بیماری‌های کبد و مقابله با سرطان استفاده می‌شود. اما باید اشاره نمود آزمایش‌های علمی در بارهٔ این گیاه متناقض و ناهماهنگ بوده.[۶] در آزمایش‌های انجام شده، سیلیمارین موجود در این گیاه به‌طور منظم با مقدار ۴۲۰ تا ۴۸۰ میلیگرم در ۲ یا ۳ وعده به‌طور روزانه برای موارد آزمایشی تجویز شده‌است. همچنین برای امراض خاص مقدارهای بالاتر این ماده نیز تجویز می‌شده به‌طور مثال ۶۰۰ گرم روزانه برای فردی با بیماری دیابت نوع۲ تجویز می‌شده که نتایج بدست آمده از این آزمایش بسیار عالی و قابل توجه بوده و همچنین مقدار ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ گرم در روز برای فردی با بیماری هپاتیتC نیزتجویز شده که البته نتایج قابل توجهی را دربرنداشته‌است.[۶]][۷][۸] عصاره گیاه خار مریم به همراه عصاره گیاه قاصدک، برای رفع رنگپریدگی پوست در حالت خماری و همچنین دفع سموم ناشی از مصرف بیش از حد الکل نیز استفاده می‌شود.[۹]

مشاهدات تجربی[ویرایش]

در گذشته خار مریم در پزشکی سنتی چینی به عنوان یک پاک‌کننده درون، سم زدا، نرم‌کننده کبد و مقوی برای کیسه صفرا بوده‌است.[۱۰] اگرچه خاصیت درمانی این گیاه هنوز ناشناخته است، خار مریم بعضی مواقع از برای بیماری‌های کبد (زردی ویاهمان یرقان، سیروز و هپاتیت) تجویز می‌شود، آزمایش‌های علمی بر روی حیوانات حاکی از این اینست که سیلیمارین موجود در این گیاه می‌تواند دارای خاصیت هپاتوپرتکتیو باشد، یعنی خاصیتی که باعث می‌شود سلول‌های کبد از سموم محافظت بشوند.[۱۱] سازمان تحقیقات در مورد سرطان کشور انگلیس می‌گوید: در اینترنت مواردی مشاهده شده که اذعان می‌کنند خار مریم برای کاهیدن سرعت رشد بعضی نمونه سلول‌های سرطانی بسیار مفید است، اما هیچ مدرکی دال بر اثبات این موارد نیست.[۱۲] همچنین در مطالعاتی اثرات ضد چسبندگی داخل شکمی (ناشی از جراحی‌های داخل شکمی و لگنی) عصاره خارمریم با توجه به خواص آنتی‌اکسیدانی و ضد التهابی آن به اثبات رسیده‌است.[۱۳]

استفاده غذایی[ویرایش]

خار مریم به خاطر ارزش دارویی اثبات شده در گذشته در بین سراسر مردم جهان به عنوان نوعی غذا نیز مصرف می‌شده‌است. ریشه‌های این گیاه را می‌توان به‌طور خام یا جوشانده شده بهمراه کره یا کباب شده خورد، شاخه جوان آن را می‌توان تا ریشه برید و آن را آب‌پز نموده و مصرف کرد. در گذشته شاخه‌های خاردار تازه دور گل این گیاه را همانند کنگر فرنگی می‌خورده‌اند. همچنین ساقه این گیاه را می‌توان بعد از پاک کردن، برای رفع تلخی در طول یک شب در آب خیساند و آن را به صورت استفاده در خورشت مصرف کرد. برگ‌های این گیاه را نیز می‌توان اول از خارها پاک نمود و به عنوان یک جایگزین برای اسفناج مصرف کرد یا می‌توان به صورت خام آن را به سالاد اضافه نمود. همچنین می‌توان با پاک کردن این گیاه، یعنی قطع کردن یا ساییدن ساقه و برداشتن برگ‌های خارمانند اطراف گل‌ها و حذف گلبرگهای صورتی رنگ بصورتی که دانه‌های آن‌ها از آن جدا نشود، می‌توان کاسه دان گل به همراه دانه‌های آن را نیز به صورت خام یا جوشانده یا در سالاد مصرف نمود. همچنین مردمان جنوب ایران (منطقه دهکویه گراش، لار و …) کاسه دان به همراه دانه‌های این گیاه را به ترشی نیز تبدیل می‌نمایند. [نیازمند منبع]

سمی بودن برای حیوانات[ویرایش]

به علت موجود بودن پتاسیم نیترات در این گیاه، مشاهده شده که خوردن خار مریم برای گله گاوها و گوسفندان مضر می‌باشد. وقتی این گیاه توسط نشخوارکنندگان خورده می‌شود، باکتری موجود در معدهٔ این حیوانات ساختار مواد شیمایی را می‌شکند و باعث تولید نیترات یونی می‌شود. در نتیجه نیترات یونی همگلوبین را به متهیموگلبین تبدیل کرده و از انتقال اکسیژن چلوگیری می‌کند. نتیجه این اتفاقات باعث آسفیکسی یا اختناق می‌شود.[۱۴]

عوارض جانبی[ویرایش]

خار مریم معمولاً برای مصرف مقدار کم دارای عوارض خاصی نیست. اما درصورت مصرف بیش از حد این گیاه، عوارض جانبی همچون حساسیت پوستی، اگزما، سردرد و تهوع، ضعیف شدن قوه چشایی، عرق کردن و ضعف را بهمراه دارد. همچنین خار مریم باعث پایین آمدن سطح قند خون خون می‌شود. به همین دلیل به افراد داری سطح قندخون پایین یا دارای دیابت و کسانی که به هردلیل برای آن‌ها داروهای مرتبط با قند خون تجویز شده، هشدار برای مصرف کردن داده می‌شود. همچنیان استفاده این گیاه برای زنان باردار یا در دوران شیردهی باید با احتیاط همراه باشد. خار مریم همچنین در گذشته برای مقوی ساختن شیر مادر به مادران داده می‌شده اما مطالعاتی در مورد مصرف این گیاه برای زنان باردار نشان داده کمی عوارض جانبی برای آنان به همراه دارد.[۱۵][۱۶]

داروهای ساخته شده از این گیاه[ویرایش]

در پی تحقیقات در مورد این گیاه داروهایی با ترکیبات خاصی در سالهای اخیر ساخته و تولید شده‌اند. اکثر این داروها به شکل کپسول در وزنهای ۷۰ تا ۱۴۰ میلی‌گرمی، عصاره مایع، محلول، یا جدیدترین داروی تولید شده، ترکیب سیلیبین فسفاتیدل کولین است. تحقیقات انجام شده روی ترکیب سیلیبین فسفاتیدل کولین نشانگر این بوده که این نوع دارو دارای تأثیر بیشری نسبت به موارد طبیعیست، چراکه فسفاتیدل کولین که یکی از اجزای کلیدی موجود در سلول بوده و باعث می‌شود، سیلیبین بهتر و آسانتر وارد محیط سلول شود. علاوه بر محصولات مذکور، عصاره سیلیمارین شرکت دارویی زردبند از گونه نخبه گیاهی خارمریم استفاده شده‌است. این عصاره هیدروالکلی نمی‌باشد و دارای میزان خلوص بالای مواد مؤثر سیلی بین، سیلی دیانین و سیلی کریستین است. این محصول به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی بالا به بیمارانی که توسط شیمی درمانی، تحت درمان هستند، نیز پیشنهاد می‌شود. همچنین استفاده از این عصاره در زمان بارداری مجاز می‌باشد.

از نمونه داروهای ساخته شده توسط عصاره خارمریم که اثر آنتی‌اکسیدانی دارد، می توان به داروی لیورگل اشاره نمود.[نیازمند منبع]

منابع[ویرایش]

  1. "BSBI List 2007". Botanical Society of Britain and Ireland. Archived from the original (xls) on 2015-02-25. Retrieved 2014-10-17. 
  2. Rose, Francis (1981). The Wild Flower Key. Frederick Warne. pp. 388–9. ISBN 0-7232-2419-6. 
  3. نیازمند منبع
  4. Greenlee, H.; Abascal, K.; Yarnell, E.; Ladas, E. (2007). "Clinical Applications of Silybum marianum in Oncology". Integrative Cancer Therapies. 6 (2): 158–65. doi:10.1177/1534735407301727. PMID 17548794. 
  5. Kroll, D. J.; Shaw, H. S.; Oberlies, N. H. (2007). "Milk Thistle Nomenclature: Why It Matters in Cancer Research and Pharmacokinetic Studies". Integrative Cancer Therapies. 6 (2): 110–9. doi:10.1177/1534735407301825. PMID 17548790. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Rainone, Francine (2005). "Milk Thistle". American Family Physician. 72 (7): 1285–8. PMID 16225032. 
  7. Huseini, H. Fallah; Larijani, B.; Heshmat, R.; Fakhrzadeh, H.; Radjabipour, B.; Toliat, T.; Raza, Mohsin (2006). "The efficacy of Silybum marianum (L.) Gaertn. (silymarin) in the treatment of type II diabetes: A randomized, double-blind, placebo-controlled, clinical trial". Phytotherapy Research. 20 (12): 1036–9. doi:10.1002/ptr.1988. PMID 17072885. 
  8. Gordon, Adam; Hobbs, Daryl A; Bowden, D Scott; Bailey, Michael J; Mitchell, Joanne; Francis, Andrew JP; Roberts, Stuart K (2006). "Effects ofSilybum marianumon serum hepatitis C virus RNA, alanine aminotransferase levels and well-being in patients with chronic hepatitis C". Journal of Gastroenterology and Hepatology. 21 (1 Pt 2): 275–80. doi:10.1111/j.1440-1746.2006.04138.x. PMID 16460486. 
  9. Pugh, Becky (5 December 2008). "The Best Hangover Remedies Tested". The Telegraph. Retrieved 2 December 2012. 
  10. Wang L, Waltenberger B, Pferschy-Wenzig EM; et al. (July 2014). "Natural product agonists of peroxisome proliferator-activated receptor gamma (PPARγ): a review". Biochemical Pharmacology. 92: 73–89. doi:10.1016/j.bcp.2014.07.018. PMID 25083916. 
  11. Davis-Searles PR, Nakanishi Y, Kim NC; et al. (May 2005). "Milk thistle and prostate cancer: differential effects of pure flavonolignans from Silybum marianum on antiproliferative end points in human prostate carcinoma cells". Cancer Research. 65 (10): 4448–57. doi:10.1158/0008-5472.CAN-04-4662. PMID 15899838. 
  12. "Milk thistle and liver cancer". Cancer Research UK. 8 March 2015. Retrieved March 2015.  Check date values in: |access-date= (help)
  13. «Effect of silymarin alcoholic extract on surgery-induced intraperitoneal adhesion in rats». Surgical Practice (Hong Kong: College of Surgeons of Hong Kong) 20, ش. 1 (February 2016): 27-33. doi:10.1111/1744-1633.12157. 
  14. http://tncweeds.ucdavis.edu/esadocs/documnts/silymar.html%7B%7Bfull%7Cdate=October 2013}}
  15. http://umm.edu/health/medical/altmed/herb/milk-thistle
  16. http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/milk-thistle/safety/hrb-20059806

جستارهای وابسته[ویرایش]

Milk thistle
Milk thistle flowerhead.jpg
Scientific classification e
Kingdom: Plantae
Clade: Angiosperms
Clade: Eudicots
Clade: Asterids
Order: Asterales
Family: Asteraceae
Genus: Silybum
Species: S. marianum
Binomial name
Silybum marianum
(L.) Gaertn.
Synonyms

Carduus marianus L.

Silybum marianum has other common names including cardus marianus, milk thistle,[1] blessed milkthistle,[2] Marian thistle, Mary thistle, Saint Mary's thistle, Mediterranean milk thistle, variegated thistle and Scotch thistle. This species is an annual or biennial plant of the Asteraceae family. This fairly typical thistle has red to purple flowers and shiny pale green leaves with white veins. Originally a native of Southern Europe through to Asia, it is now found throughout the world.

Description

Illustration

Milk thistles can grow to be 30 to 200 cm (12 to 79 in) tall, and have an overall conical shape. The approximate maximum base diameter is 160 cm (63 in). The stem is grooved and more or less cottony. The largest specimens have hollow stems.

The leaves are oblong to lanceolate. They are either lobate or pinnate, with spiny edges. They are hairless, shiny green, with milk-white veins.

The flower heads are 4 to 12 cm long and wide, of red-purple colour. They flower from June to August in the North or December to February in the Southern Hemisphere (summer through autumn).

The bracts are hairless, with triangular, spine-edged appendages, tipped with a stout yellow spine.

The achenes are black, with a simple long white pappus, surrounded by a yellow basal ring.[3]

Distribution and habitat

Possibly native near the coast of southeast England, it has been widely introduced outside its natural range, for example into North America, Iran, Australia and New Zealand where it is considered an invasive weed. Cultivated fields for the production of raw material for the pharmaceutical industry exist on a larger scale in Austria (Waldviertel region), Germany, Hungary, Poland, China and Argentina. In Europe it is sown yearly in March–April. The harvest in two steps (cutting and threshing) takes place in August, about 2–3 weeks after the flowering.[citation needed]

Exkursionsflora Fuer Kreta by Jahn & Schoenfelder (1995, page 326) states that the distribution is mediterranean-near east. They quote it as a native plant of Crete, Greece.

Milk thistle (Silybum marianum) is a thorny plant presenting decorative leaves with a white pattern of veins and purple flower heads. The plant originates from mountains of the Mediterranean region, where it forms scrub on a rocky base.

The plant is sometimes also used as a decorative element in gardens, and its dried flower heads may be used for the decoration of dry bouquets.

The "giant thistle of the Pampas" reported by Darwin in the Voyage of the Beagle[4] is thought by some to be Silybum marianum.[5][6]

Chemistry

Traditional milk thistle extract is made from the seeds, which contain approximately 4–6% silymarin.[7] The extract consists of about 65–80% silymarin (a flavonolignan complex) and 20–35% fatty acids, including linoleic acid.[8] Silymarin is a complex mixture of polyphenolic molecules, including seven closely related flavonolignans (silybin A, silybin B, isosilybin A, isosilybin B, silychristin, isosilychristin, silydianin) and one flavonoid (taxifolin).[8] Silibinin, a semipurified fraction of silymarin, is primarily a mixture of 2 diastereoisomers, silybin A and silybin B, in a roughly 1:1 ratio.[8][9]

Research

Milk thistle has been used for a number of purposes including treatment of liver disease, prevention and treatment of cancer, and supportive treatment of poisoning from death cap mushrooms; however, clinical study results were described as heterogeneous and contradictory.[10] A 2007 Cochrane Review included eighteen randomized clinical trials which assessed milk thistle in 1088 patients with alcoholic and/or hepatitis B or C virus liver diseases. It questioned the beneficial effects and highlighted the lack of high-quality evidence. The review concluded that more good-quality, randomized clinical trials are needed.[11] Cancer Research UK say that milk thistle is promoted on the internet for its claimed ability to slow certain kinds of cancer, but that there is no good evidence in support of these claims.[12] Milk thistle may appear to stimulate prolactin due to possibly estrogenic activity.[13]

Toxicity

Milk thistle based supplements have been measured to have the highest mycotoxin concentrations of up to 37 mg/kg when compared amongst various plant-based dietary supplements.[14]

Use as food

Milk thistle has also been known to be used as food. The roots can be eaten raw or boiled and buttered or par-boiled and roasted. The young shoots in spring can be cut down to the root and boiled and buttered. The spiny bracts on the flower head were eaten in the past like globe artichoke, and the stems (after peeling) can be soaked overnight to remove bitterness and then stewed. The leaves can be trimmed of prickles and boiled as a spinach substitute or they can also be added raw to salads.

Animal toxicity

Because of potassium nitrate content, the plant has been found to be toxic to cattle and sheep. When potassium nitrate is eaten by ruminants, the bacteria in the animal's stomach breaks the chemical down, producing nitrite ions. Nitrite ions then combine with hemoglobin to produce methaemoglobin, blocking the transport of oxygen. The result is a form of oxygen deprivation.[15]

References

  1. ^ "BSBI List 2007". Botanical Society of Britain and Ireland. Archived from the original (xls) on 2015-01-25. Retrieved 2014-10-17. 
  2. ^ "Silphium marianum". Natural Resources Conservation Service PLANTS Database. USDA. Retrieved 15 November 2015. 
  3. ^ Rose, Francis (1981). The Wild Flower Key. Frederick Warne. pp. 388–9. ISBN 0-7232-2419-6. 
  4. ^ Darwin, Charles Robert. The Voyage of the Beagle. Vol. XXIX. The Harvard Classics. New York: P.F. Collier & Son, 1909–14; Bartleby.com, 2001. www.bartleby.com/29/ [accessed 30 Sep 2016] Ch VI.
  5. ^ Bulletin of the Torrey Botanical Club (Torrey Botanical Club, 1887), p. 163
  6. ^ The Rise of Capitalism on the Pampas: The Estancias of Buenos Aires, 1785-1870, By Samuel Amaral (Cambridge University Press,2002) p. 129
    "Charles Darwin, who visited the pampas while traveling around the world, refers to Cynara cardunculus as cardoon, differentiating it from the great thistle, which scientific designation does not mention, described by F. B. Head. The former was as high as a horse; the second, higher than the head of a horserider. In Far Away and Long Ago, William Henry Hudson mentions two types: the cardoon thistle, or wild artichoke, of a bluish or grey-greenish color, and the giant thistle, cardo asnal for the natives and Carduus marianum for botanists, with white and green leaves."
  7. ^ Greenlee, H.; Abascal, K.; Yarnell, E.; Ladas, E. (2007). "Clinical Applications of Silybum marianum in Oncology". Integrative Cancer Therapies. 6 (2): 158–65. doi:10.1177/1534735407301727. PMID 17548794. 
  8. ^ a b c Kroll, D. J.; Shaw, H. S.; Oberlies, N. H. (2007). "Milk Thistle Nomenclature: Why It Matters in Cancer Research and Pharmacokinetic Studies". Integrative Cancer Therapies. 6 (2): 110–9. doi:10.1177/1534735407301825. PMID 17548790. 
  9. ^ Hogan, Fawn S.; Krishnegowda, Naveen K.; Mikhailova, Margarita; Kahlenberg, Morton S. (2007). "Flavonoid, Silibinin, Inhibits Proliferation and Promotes Cell-Cycle Arrest of Human Colon Cancer". Journal of Surgical Research. 143 (1): 58–65. doi:10.1016/j.jss.2007.03.080. PMID 17950073. 
  10. ^ Rainone, Francine (2005). "Milk Thistle". American Family Physician. 72 (7): 1285–8. PMID 16225032. 
  11. ^ Rambaldi A, Jacobs BP, Gluud C (2007). "Milk thistle for alcoholic and/or hepatitis B or C virus liver diseases". The Cochrane Database of Systematic Reviews (4): CD003620. doi:10.1002/14651858.CD003620.pub3. PMID 17943794. 
  12. ^ "Milk thistle and liver cancer". Cancer Research UK. 8 March 2015. Retrieved March 2015.  Check date values in: |accessdate= (help)
  13. ^ Foong, Siew Cheng; Tan, May Loong; Marasco, Lisa A; Ho, Jacqueline J; Foong, Wai Cheng (2015-04-10). "Cochrane Database of Systematic Reviews". doi:10.1002/14651858.cd011505/full. 
  14. ^ Veprikova Z, Zachariasova M, Dzuman Z, Zachariasova A, Fenclova M, Slavikova P, Vaclavikova M, Mastovska K, Hengst D, Hajslova J (2015). "Mycotoxins in Plant-Based Dietary Supplements: Hidden Health Risk for Consumers". Journal of Agricultural and Food Chemistry. 63 (29): 6633–43. doi:10.1021/acs.jafc.5b02105. PMID 26168136. Retrieved 2016-01-03. The highest mycotoxin concentrations were found in milk thistle-based supplements (up to 37 mg/kg in the sum). 
  15. ^ http://ucanr.edu/sites/UCCE_LR/files/180507.pdf Tucker JM, et al. Nitrate Poisoning in Livestock (1961)

Further reading