حی بن یقظان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

رساله حیِّ بن یقظان رساله‌ای است از ادبیات عرب که توسط ابن طفیل در قرن ١٢ میلادی نگاشته است.

ابن طفیل در این رساله نظریه لوح سفید را به عنوان یک آزمایش فکری در قالب یک داستان با عنوان حی بن یقظان مطرح کرده‌است که در آن او شکل‌گیری ذهن یک کودک وحشی (کودکی که به دور از اجتماع در حیات وحش بزرگ شده است) از یک لوح سفید تا یک ذهن بالغ را در محیطی به دور از اجتماع و در یک جزیرهٔ دور افتاده و تنها از طریق تجربه، توضیح می‌دهد.[۱] جان لاک، از فیلسوفان بزرگ غرب، در فرمول بندی نظریهٔ "لوح سفید" از این رساله الهام گرفته‌است. عنوان این رساله از عنوان داستان دیگری با همین نام که توسط ابن سینا در اوایل قرن ١١ میلادی نگاشته شده، گرفته شده‌است.[۲] هر چند که داستان نسخهٔ ابن طفیل با نسخهٔ ابن سینا متفاوت است.

محمد عبدالرحمن مرحبا می گوید:

«نویسنده این کتاب توانسته است زبده معارف عصر خود و خلاصه تجارب معرفتی گذشتگان را جمع کند.»

«ابن طفیل اندیشه‌ای جامع داشت و فیلسوف عقلی، عالم طبیعی و هنرمندی خوش ذوق بود که توانست مطالبی را که بیان آن‌ها به چندین مجلد کتاب نیاز داشت، در صفحاتی اندک بیاورد.»[۳]

منابع[ویرایش]

  1. G. A. Russell (1994), The 'Arabick' Interest of the Natural Philosophers in Seventeenth-Century England, pp. 224–262, انتشارات بریل, ISBN 90-04-09459-8.
  2. Seyyed Hossein Nasr and Oliver Leaman (1996), History of Islamic Philosophy, p. 315, Routledge, ISBN 0-415-13159-6.
  3. جمعی از نویسندگان زیر نظر دکتر محمد فنایی اشکوری. درآمدی بر تاریخ فلسفه اسلامی (جلد دوم). سمت، ۱۳۹۲. ۱۷. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۵۳۰-۹۵۰-۱.