حمله ۲۰۲۴ به کنیسه ملبورن

حمله ۲۰۲۴ به کنیسه ملبورن
بخشی از عملیات‌های ۱۴۰۳ ایران در استرالیا
موقعیت	کنیسه آداس اسرائیل، ریپونلیا، ویکتوریا، استرالیا
مختصات	۳۷٫۸۷۵۸°جنوبی ۱۴۴٫۹۹۵۹°شرقی / -37.8758; 144.9959
تاریخ	۶ دسامبر ۲۰۲۴ (۲۰۲۴-12-۰۶) ۴:۱۰ صبح (زمان در استرالیا؛ یوتی‌سی ۱۱:۰۰+)
هدف	اعضای جماعت، ساختمان کنیسه
گونه حمله	آتش‌افروزی
اسلحه	بنزین
کشته‌ها	هیچ
زخمی‌ها	یک نفر
مرتکبان	حمایت‌شده توسط ایران (ادعاشده) حداقل سه عامل ناشناس
انگیزه	یهودستیزی
تخریب ساختمان مجروح شدن یکی از اعضای کلیسا پلیس ویکتوریا این حادثه را در تاریخ ۹ دسامبر یک حمله تروریستی اعلام کرد. واحدهای ضد تروریسم پلیس فدرال استرالیا و پلیس ویکتوریا در جستجوی عاملان این حادثه هستند.

در ۶ دسامبر ۲۰۲۴، تقریباً ساعت ۴:۱۰ صبح به وقت محلی، یک حمله تروریستی آتش‌سوزی عمدی در کنیسه آداس اسرائیل ملبورن در ریپونلیا، حومه ملبورن، استرالیا رخ داد. آتش‌سوزی ناشی از آن منجر به زخمی شدن یکی از اعضای کنیسه و وارد شدن خسارات قابل توجهی به ساختمان شد. تحقیقات در مورد این حمله به واحد مبارزه با تروریسم پلیس فدرال استرالیا واگذار شد. در ۹ دسامبر ۲۰۲۴، پلیس ویکتوریا اعلام کرد که این حادثه به عنوان یک حمله تروریستی در نظر گرفته شده است. طبق گزارش‌ها، عاملان این حمله از یک ماده شتاب‌دهنده استفاده کرده و سپس آن را با جارو در سراسر فضای داخلی ساختمان پخش کرده‌اند و سپس مایع شتاب‌دهنده را روشن کرده‌اند.

در ۲۶ اوت ۲۰۲۵، آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، اعلام کرد که سازمان اطلاعات امنیتی استرالیا تشخیص داده است که ایران ظاهراً در برنامه‌ریزی این حمله دست داشته است. این حمله یکی از چندین عملیات‌های ۱۴۰۳ ایران در استرالیا بود.

پیشینه

این کنیسه آخرین بار در سال ۱۹۹۵ مورد آتش‌سوزی عمدی قرار گرفته بود که در آن تمام طومارهای تورات از آتش در امان بودند. در آن مورد، پلیس هیچ مدرکی دال بر اینکه یهودستیزی یا نژادپرستی انگیزه این جنایت بوده باشد، پیدا نکرد.

پس از جنگ غزه و پس از حملات ۷ اکتبر، خرابکاری و ارعاب علیه کنیسه‌ها در نقاط مختلف استرالیا رخ داد. در حادثه‌ای که در ۸ اکتبر ۲۰۲۳ در نیو ساوت ولز رخ داد، دو نفر از کنار یک کنیسه عبور کردند و فریاد «الله اکبر» سر دادند و سپس گفتند که «کنیسه را منفجر خواهند کرد». در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۳، در ملبورن، یک کنیسه تهدید به بمب‌گذاری شد. در ۲۳ نوامبر ۲۰۲۳، در استرالیای غربی، فردی دو لیوان رنگ قرمز به یک کنیسه پرتاب کرد. در دسامبر ۲۰۲۳، چندین کنیسه در سراسر استرالیا تهدید به بمب‌گذاری شدند. در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، یک کنیسه خبد در سنت کیلدا، ملبورن با نقاشی‌های دیواری طرفدار فلسطین و یهودستیزانه تخریب شد.

کنیسه‌ای که در حمله دسامبر ۲۰۲۴ مورد هدف قرار گرفت، کنیسه ارتدکس آداس اسرائیل ملبورن واقع در ریپونلیا، ویکتوریا بود. این کنیسه در سال ۱۹۶۵ ساخته شد، توسط ارنست فوکس طراحی شد، و در ۱۹ سپتامبر ۱۹۶۵ افتتاح شد. این کنیسه بخشی از جماعت آداس اسرائیل، یک گروه یهودی در ملبورن است که ریشه‌های آن به انشعابی در جماعت عبری الوود تلمود تورات در سال‌های ۱۹۳۹/۱۹۴۰ برمی‌گردد. برخی از اعضای اولیه آن پسران و مردانی بودند که توسط بریتانیایی‌ها در سال ۱۹۴۱ با کشتی بدنام دونرا به استرالیا فرستاده شده بودند. این کنیسه قبلاً در سال ۱۹۸۹ مورد تخریب قرار گرفته بود، و در یک حمله آتش‌سوزی عمدی در ۱ ژانویه ۱۹۹۵ به شدت آسیب دید. به گفته فیلیپ زاجاک، رئیس شورای جامعه یهودیان ویکتوریا، جماعت آداس اسرائیل در رابطه با اسرائیل غیرسیاسی است. این حمله تروریستی در دوره‌ای رخ داد که سطح تهدید تروریسم ملی دولت استرالیا پس از افزایش در اوت ۲۰۲۴، در سطح احتمالی قرار داشت و این نشان می‌دهد که احتمال وقوع یک حمله تروریستی یا برنامه‌ریزی حمله در آینده نزدیک در استرالیا بیش از ۵۰٪ است. سطح تهدید پیش از این، از مدت کوتاهی پس از حمله‌های نوامبر ۲۰۱۵ پاریس تا سال ۲۰۲۲ که به سطح ممکن کاهش یافت، در سطح احتمالی بود.

حمله

در ساعات اولیه ۶ دسامبر ۲۰۲۴، دو مرد نقابدار وارد کنیسه آداس اسرائیل ملبورن در ریپونلیا شدند. این مردان هنگامی که توسط یکی از حضار که در کنیسه حضور داشت، مزاحم شدند، شروع به ریختن ماده‌ای آتش‌زا روی زمین و پخش آن با جارو در سراسر فضای داخلی ساختمان کردند. دو عامل حادثه، کمی قبل از ساعت ۴:۱۰ صبح ماده آتش‌زا را آتش زدند و با یک فولکس‌واگن گلف دزدی از محل حادثه گریختند. آتش به سرعت گسترش یافت و خسارات زیادی به داخل کنیسه وارد کرد و بخشی از سقف آن فرو ریخت. یکی از اعضای کنیسه در این آتش‌سوزی جراحات جزئی از ناحیه دست برداشت.

ده‌ها تیم خدمات اضطراری، از جمله ۶۵ آتش‌نشان، اندکی پس از شروع آتش‌سوزی به کنیسه فراخوانده شدند. آتش‌نشانان بیش از یک ساعت را صرف مهار آتش کردند. پس از خاموش کردن آتش، صحنه جرم شناسایی شد و اعضای کنیسه در بعد از ظهر ۶ دسامبر ۲۰۲۴ اجازه ورود به آنجا را یافتند تا طومارهای تورات، کتاب‌های مقدس، تالیت‌ها، تفیلین، سایر آثار باستانی و برخی وسایل شخصی را جمع‌آوری کنند.

پیامدها

در ۹ دسامبر، پس از حمله به کنیسه، پلیس فدرال استرالیا، گروه ضربت آوالیت را برای بررسی یهودستیزی در استرالیا تأسیس کرد. سازمان اطلاعات امنیتی استرالیا نیز اعلام کرد که در تحقیقات خود به این گروه ضربت کمک خواهد کرد. پس از این حادثه، پلیس کانبرا گشت‌زنی‌ها را در اطراف کنیسه‌های پایتخت کشور افزایش داد. جامعه یهودیان سیدنی در ۱۵ دسامبر ۲۰۲۴ در مارتین پلیس تظاهراتی را در اعتراض به واکنش ناکافی دولت استرالیا به یهودستیزی ترتیب داد. در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، جاسینتا آلن، نخست‌وزیر ویکتوریا، اقدامات جدیدی را برای تأثیرگذاری بر اعتراضات عمومی به عنوان بخشی از تلاش برای جلوگیری از رفتارهای یهودستیزانه اعلام کرد. قوانین پیشنهادی، دسترسی ایمن را در نزدیکی عبادتگاه‌ها برقرار کرده و اخلال در تجمعات مذهبی را ممنوع می‌کند. تحقیقات در مورد برخی از حملات یهودستیزانه گزارش شده در حال انجام است. آنتونی آلبانیزی اظهار داشت که این حملات ممکن است شامل افرادی باشد که تعهد ایدئولوژیکی ندارند و از خارج تأمین مالی شده‌اند.

دستگیری‌ها

در ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۵، تیم مشترک مبارزه با تروریسم ویکتوریا یک مرد ۲۰ ساله را در ویلیامزتاون به جرم سرقت فولکس واگن گلف آبی رنگ مورد استفاده در حمله آتش‌سوزی دستگیر و متهم کرد. این گلف قبلاً در یک حمله آتش‌سوزی دیگر در کلوپ شبانه لوکس در ساوث یارا در نوامبر ۲۰۲۴ و یک آتش‌سوزی و تیراندازی در بوندورا در همان شب حمله به کنیسه مورد استفاده قرار گرفته بود.

پیش از این، دو مرد در رابطه با آتش‌سوزی کلوپ شبانه لوکس در ۱۵ مه ۲۰۲۵ دستگیر شده بودند و سخنگوی پلیس پس از دستگیری اظهار داشت که این دو مرد مستقیماً در حمله به کنیسه دست نداشته‌اند و آتش‌سوزی عمدی در کلوپ شبانه لوکس، یک حمله سیاسی نبوده است.

اطلاعات نادرست و تئوری‌های توطئه

پس از این حمله، آنتون عیسی، روزنامه‌نگار سابق گاردین استرالیا و رئیس دفتر سناتور سبزها، مهرین فاروقی، ادعاهای توطئه‌آمیزی مطرح کرد مبنی بر اینکه این حمله ممکن است یک «پرچم دروغین» توسط صهیونیست‌ها بوده باشد. بنا به گزارش‌ها، عیسی به دلیل اظهاراتش توبیخ شد و به خاطر این بیانیه مورد مشاوره قرار گرفت. بیانیه توطئه‌آمیز مشابهی که توطئه یهودی را عامل این حمله می‌دانست، توسط وسام حداد (همچنین معروف به ابو اوسید)، واعظ اسلامی در سیدنی، که پیش از این به دلیل اظهارات یهودستیزانه تحت نظر عموم قرار گرفته بود، مطرح شد. بیانیه این واعظ توسط کریس مینس، نخست‌وزیر نیو ساوت ولز، مورد انتقاد قرار گرفت.

ادامه هدف قرار دادن کنیسه‌های استرالیا

هدف قرار دادن کنیسه‌های استرالیا پس از حادثه ملبورن با تخریب کنیسه جنوب سیدنی در علاوا در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۵ ادامه یافت. کنیسه جنوب سیدنی پیش از این در سال ۱۹۹۱ مورد بمب‌گذاری آتش‌زا قرار گرفته بود. در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۵، کنیسه نیوتاون در غرب داخلی سیدنی تخریب شد و آتش‌افروزان نیز تلاش کردند کنیسه را به آتش بکشند.

در ۴ ژوئیه ۲۰۲۵، یک عامل ناشناس با ریختن مایعی قابل اشتعال روی ورودی و مشتعل کردن آن، سعی کرد جماعت عبری شرق ملبورن را به آتش بکشد.

دخالت ایران

مقالهٔ اصلی: عملیات‌های ۱۴۰۳ ایران در استرالیا

در ۲۶ اوت ۲۰۲۵، آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، اعلام کرد که سازمان اطلاعات امنیتی استرالیا تشخیص داده است که ایران ظاهراً در برنامه‌ریزی این حمله دست داشته است. در نتیجه، احمد صادقی، سفیر ایران در استرالیا، از این کشور اخراج شد و استرالیا فعالیت سفارت خود در تهران را به حالت تعلیق درآورد. استرالیا همچنین قصد دارد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار دهد.

واکنش‌ها

استرالیا

دولت فدرال استرالیا

نخست‌وزیر آنتونی آلبانیزی در مصاحبه‌ای رادیویی در ۶ دسامبر گفت که از این حمله «خشمگین» شده است. او فاش کرد که در همان روز توسط کمیسر پلیس فدرال استرالیا در جریان قرار گرفته و این حمله عمدی بوده و تصاویر دوربین مداربسته نشان داده است که دو مهاجم قبل از آتش زدن ساختمان، با جارو، یک ماده شتاب‌دهنده را در سراسر ساختمان پخش کرده‌اند. آلبانیزی همچنین در ۶ دسامبر با جیلین سگال، نماینده ویژه دولت در امور یهودستیزی، صحبت کرد. در ۸ دسامبر، آلبانیزی اظهار داشت که این حادثه «کاملاً واضح» یک اقدام تروریستی است و از اختصاص ۳۲٫۵ میلیون دلار بودجه فدرال برای ارتقاء امنیت مدارس و مراکز اجتماعی یهودیان خبر داد. از دیگر نهادهای دولتی که این حادثه را محکوم کردند، کمیسیون حقوق بشر استرالیا بود که اظهار داشت: «یهودستیزی نفرت‌انگیز است. این نوعی نژادپرستی است که جایی در استرالیا ندارد. این حمله آخرین حادثه در روند افزایش قابل توجه یهودستیزی است.» در پاسخ به محکومیت حمله توسط دولت و ایجاد نیروی ویژه پلیس، جیلین سگال، فرستاده ویژه استرالیا در امور یهودستیزی، به فقدان مجازات‌های جدی برای افراد دستگیر شده در رویدادهای مرتبط، مانند کسانی که پرچم‌های ممنوعه را به اهتزاز درآورده‌اند، اشاره کرد و گفت که این امر باعث ایجاد فضایی از سهل‌انگاری در جامعه استرالیا شده است.

دولت ویکتوریا

نخست‌وزیر ویکتوریا، جاسینتا آلن، این حمله را به عنوان یک «حمله یهودستیزانه شیطانی» محکوم کرد. در ۶ دسامبر، در یک کنفرانس مطبوعاتی در مقابل کنیسه، آلن متعهد شد که ۱۰۰۰۰۰ دلار استرالیا از دولت ایالتی برای تأمین بودجه بازسازی کنیسه اختصاص دهد. نخست‌وزیر در حالی که در محل حضور داشت، توسط ساکنان یهودی محلی مورد تمسخر قرار گرفت. آلن چند روز بعد بدون اطلاع قبلی به محل بازگشت و بخشی از محل که توسط بمب آتش‌زا تخریب شده بود را به او نشان دادند. به طور مشابه، این حادثه توسط مقامات منتخب محلی محکوم شد.

حزب لیبرال استرالیا

پیتر داتون، رهبر فدرال اپوزیسیون، گفت که این حمله نفرت‌انگیز بوده و به دلیل آنچه که او بی‌رحمی دولت آلبانی نسبت به یهودیان می‌داند، قابل پیش‌بینی بود. داتون همچنین اظهار داشت که بودجه اعلام شده توسط دولت فدرال در ۸ دسامبر باید برای تأمین بودجه نگهبانان مسلح مدارس و مراکز اجتماعی یهودیان استفاده شود.

گروه‌های جامعه یهودیان استرالیا

شورای اجرایی یهودیان استرالیا از دولت استرالیا خواست تا با عمل و نه صرفاً حرف، به این حادثه رسیدگی کند و اظهار داشت: «از شما، نخست‌وزیر، می‌خواهیم که در مورد چگونگی وقوع این اتفاق تأمل کنید. از شما می‌خواهیم که در مورد چگونگی ایجاد شرایطی که در آن یک کنیسه می‌تواند به آتش کشیده شود، تأمل کنید. سخنان شما که به سرعت این حمله را محکوم می‌کرد، توسط جامعه ما شنیده شد. با این حال، زمان حرف زدن صرف مدت‌هاست که گذشته است. اکنون ما خواستار اقدام هستیم.» شورای جامعه یهودیان ویکتوریا این حمله را محکوم کرد. نائومی لوین، مدیرعامل شورای جامعه یهودیان ویکتوریا، اظهار داشت: «ما کاملاً شوکه شدیم، اما تعجب نکردیم که شنیدیم یک کنیسه در ملبورن شبانه مورد حمله قرار گرفته است. جامعه یهودیان بیش از یک سال است که در مورد افزایش غیرقابل قبول یهودستیزی هشدار می‌دهد. ما امیدوار بودیم که هرگز به اینجا نرسد، اما امروز، ترس‌های ما محقق شده است.» شورای یهودیان استرالیا بیانیه‌ای در محکومیت این حمله صادر کرد و اظهار داشت: «این عمل خشونت‌آمیز و نکوهیده، نه تنها حمله‌ای به کنیسه، بلکه حمله‌ای به جوامع یهودی به طور گسترده‌تر است.» شورای یهودیان همچنین تلاش‌های یکی از کارکنان ارشد حزب سبز استرالیا برای برچسب زدن این حمله به عنوان یک عملیات پرچم دروغین را محکوم کرد، زیرا این ادعا تنها احساسات یهودستیزانه را تشدید می‌کند. انجمن یهودیان استرالیا بیانیه‌ای منتشر کرد که در آن «خشمگین» اما نه متعجب بودند، زیرا معتقد بودند که یهودیان استرالیا توسط دولت آلبانی به حال خود رها شده‌اند.

رهبران مذهبی

این حمله توسط گروه مشاوره چند مذهبی کمیسیون چند فرهنگی ویکتوریا محکوم شد و اظهار داشت: «مکان‌های عبادت برای افراد با ایمان معنای عمیقی دارند. حق احساس امنیت و آزادی برای عبادت در این فضاهای مقدس اساسی است و باید مورد احترام و محافظت قرار گیرد. ما در کنار هم می‌ایستیم تا تفاهم، احترام و هماهنگی را بین همه جوامع مذهبی و افراد خیرخواه ترویج دهیم. ما آنها را از دعاها و مراقبه‌های عاشقانه خود مطمئن می‌کنیم.» به طور جداگانه، اسقف اعظم کاتولیک ملبورن این حمله را محکوم کرد و اظهار داشت: «یک مکان عبادت مسالمت‌آمیز مورد تجاوز قرار گرفته است - هیچ چیز نمی‌تواند چنین خشونتی را توجیه کند. یهودستیزی جایی در جامعه ما ندارد. ما در این زمان با اعضای جامعه یهودی ابراز همبستگی دعاگونه می‌کنیم.» و فدراسیون شوراهای اسلامی استرالیا این حمله را محکوم کرد و اظهار داشت: «چنین اعمال نفرت و خشونتی باید با واکنش سریع و قاطع از سوی نیروهای انتظامی روبرو شود. ما از مقامات می‌خواهیم که این موضوع را به طور کامل بررسی کنند و اطمینان حاصل کنند که مسئولان پاسخگو هستند.» در سطح ملی، این حمله توسط شورای ملی کلیساها در استرالیا محکوم شد و اظهار داشت: «بر همه ماست که به عنوان صلح‌جویان قدم برداریم و متعهد به حفظ امنیت و هماهنگی جامعه چندفرهنگی و چندمذهبی خود در استرالیا شویم.» و این رویداد در بیانیه‌ای توسط اسقف اعظم آنگلیکان سیدنی توصیف شد که حمله یهودستیزانه در سیدنی را محکوم کرد و اظهار داشت: «آخرین حمله به جامعه یهودیان در سیدنی فاحش، بزدلانه و نفرت‌انگیز است. همه افراد با حسن نیت، چه با ایمان و چه بی‌دین، این خشم را محکوم خواهند کرد. این حمله پس از حمله تروریستی به کنیسه آداس اسرائیل در ملبورن و بیش از یک سال خصومت و ارعاب فزاینده جامعه یهودیان استرالیا به طرق مختلف و عجیب و غریب رخ داده است.»

دیگران

در ۷ دسامبر، جاش فریدنبرگ، نماینده سابق لیبرال و نووا پریس، سناتور سابق حزب کارگر، در یک کنفرانس مطبوعاتی از دولت فدرال خواستند که این رویداد را یک حمله تروریستی اعلام کند. فریدنبرگ گفت که استرالیایی‌های یهودی اکنون آشکارا در مورد ترک کشور صحبت می‌کنند و یهودیان جوان از ترس حمله مجبور به پنهان کردن ایمان و قومیت خود هستند. پریس این حمله را «کاملاً اسفناک» خواند. از دیگر گروه‌های مدنی و مذهبی که این حمله را محکوم کردند، می‌توان به گروهی متشکل از هجده سازمان مذهبی و سکولار ترک-استرالیایی از نیو ساوت ولز و مرکز حقوق بشر اشاره کرد.

اسرائیل

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پس از این حادثه از دولت آلبانی انتقاد کرد و این رویداد را به موضع استرالیا در قبال خاورمیانه مرتبط دانست. رئیس‌جمهور اسحاق هرتزوگ گفت که با آلبانی در مورد این حمله صحبت کرده و به آلبانی گفته است که حملات یهودستیزانه اخیر نیازمند «اقدامات قاطع و جدی» است.

ایالات متحده آمریکا

در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، مرکز سیمون ویزنتال هشدار مسافرتی برای یهودیانی که به استرالیا سفر می‌کنند صادر کرد و به آنها توصیه کرد که «احتیاط شدید» را رعایت کنند و اینکه «مطمئن نیستند که یهودیان [در استرالیا] در امان باشند».

بریتانیا

شش عضو پارلمان بریتانیا از طرحی حمایت کردند که در آن پارلمان حمله به کنیسه آداس اسرائیل را محکوم کرده و اذعان کند که روندهای یهودستیزی در بریتانیا نیز آشکار شده است. این طرح از دولت بریتانیا می‌خواهد که با یهودستیزی در داخل و خارج از کشور مقابله کند و بودجه‌ای را برای ایمن‌سازی کنیسه‌ها و مدارس یهودی فراهم کند.

جستارهای وابسته

• بیمارستان بنکستون لیدکام