پرش به محتوا

حمله ترکیه به قبرس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
حمله نظامی ترکیه به قبرس

نقشه قومی قبرس در سال ۱۹۷۳، طلایی نشان‌دهنده یونانی‌های قبرس، بنفش نشان‌دهنده مناطق ترک‌نشین و قرمز نشان‌دهنده پایگاه‌های بریتانیا است.[۱]
تاریخ۲۰ ژوئیه تا ۱۷ اوت ۱۹۷۴
موقعیت
نتایج پیروزی ترکیه
طرف‌های درگیر
ترکیه
سازمان مقاومت ترک
یونان
قبرس
فرماندهان و رهبران
ترکیه فخری کوروترک
ترکیه بولنت اجویت
ترکیه رئوف دنکتاش
یونان دمیتریس لوآندیس
قبرس گلافکوس کلریدس
قوا
ترکیه: ۴۰٬۰۰۰ نیرو
ترک‌های قبرس ۱۱٬۰۰۰ تا ۱۳٬۵۰۰ نیرو
قبرس ۱۲٬۰۰۰ نیرو
یونان ۲٬۰۰۰ نیرو

حمله نظامی ترکیه به قبرس یا عملیات آتیلا به مجموعهٔ اقداماتی گفته می‌شود که از ۲۰ ژوئیه تا ۱۷ اوت ۱۹۷۴ در قبرس رخ‌داد و به اشغال بخشی از آن کشور انجامید. در ۱۹۷۴ ارتش ترکیه در یک تازش ضربتی بخش شمال قبرس را به اشغال خود درآورد. به ظاهر این عملیات به بهانه کوشش‌های یونان برای ضمیمه نمودن قبرس به خاک خود انجام گرفت. همچنین ترکیه مدعی بوده است که پیرو قرارداد گارانتی دست به چنین عملی زده. در طی این رخداد ترکیه اقدام به دو تهاجم بزرگ زمینی، هوایی و دریایی زیر نام عملیات آتیلا نمود. در برابر یونانی‌های قبرس نیز به دفاع پرداختند، ولی سرانجام دو طرف آتش‌بس را پذیرفتند، آتش‌بسی که تا به امروز پایدار مانده است.

۳۸ درصد از خاک قبرس امروزه زیر کنترل ترکیه است. در ۱۹۸۳ ترک‌های قبرس زیر عنوان دولت فدراتیو ترک قبرس اعلام استقلال کردند و ترکیه نیز تنها کشوری‌است که استقلال آنان را به رسمیت شناخته است.[۲] جامعه بین‌المللی قلمرو جمهوری ترک قبرس شمالی را به عنوان سرزمین تحت اشغال ترکیه از جمهوری قبرس در نظر می‌گیرد.[۳] این اشغال طبق قوانین بین‌المللی غیرقانونی تلقی می‌شود و از آن زمان که قبرس عضو اتحادیه اروپا شده است، به عنوان اشغال غیرقانونی قلمرو اتحادیه اروپا محسوب می‌گردد.[۴] تا سال ۲۰۲۳ ترکیه بیش از ۳۵ هزار نظامی در قبرس ترک‌نشین مستقر کرده بود.[۵]

جمعیت قبرس نیز پس از این درگیری دچار دگرگونی شده است، به جز کوچ ترک‌های قبرس به شمال و یونانی‌ها به جنوب، در حدود ۱۲۰ هزار تن هم از مهاجران ترک در قبرس شمالی به شمال قبرس کوچانده شده‌اند. همچنین ترک‌ها گروهی از یونانیان قبرس را از خانه‌هایشان رانده و جلو بازگشت دوبارهٔ آنان را گرفته‌اند، این عمل را مصداق پاکسازی قومی شمرده‌اند.

  1. Map based on map from the CIA publication Atlas: Issues in the Middle East, collected in Perry–Castañeda Library Map Collection at the University of Texas Libraries web cite.
  2. Ibrahm، Salin (۲۰۰۴). Cyprus: Ethnic Political Components. Oxford: University Press of America. ص. ۲۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:مکان ناشر (رده)
  3. Quigley (۲۰۱۰). The Statehood of Palestine. Cambridge University Press. ص. ۱۶۴. شابک ۹۷۸-۱-۱۳۹-۴۹۱۲۴-۲. The international community found this declaration invalid, on the ground that Turkey had occupied territory belonging to Cyprus and that the putative state was therefore an infringement on Cypriot sovereignty.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. An Island in Europe: The EU and the Transformation of Cyprus. I.B. Tauris. ۲۰۱۱. ص. ۱۵. شابک ۹۷۸-۱-۸۴۸۸۵-۶۷۸-۳. Classified as illegal under international law, the occupation of the northern part leads automatically to an illegal occupation of EU territory since Cyprus' accession. {{cite book}}: تاریخ وارد شده در |سال= / |تاریخ= mismatch را بررسی کنید (کمک)
  5. «سالگرد تقسیم دو قبرس». شرق. ۲۰۲۵-۱۱-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۰۴.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)