حسین بن روح نوبختی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
مهدویت
Imam-mahdi.png
زندگی
نسبنرجس خاتون (مادر) • حسن عسکری (پدر)
مهدیزندگی • غیبت • غیبت صغری • غیبت کبری • ظهور • رجعت
نام‌هابقیةالله • قائم آل محمد • صاحب‌الزمان • ولی عصر
شخصیت‌ها
نواب اربعهعثمان بن سعید • محمد بن عثمان • حسین بن روح نوبختی • علی بن محمد سمری
شخصیت‌های ظهورسفیانی • شیصبانی • ابقع • اصهب • سید قمی • سید خراسانی • شعیب بن صالح • سید یمانی • مصری • سید حسنی • نفس زکیه
مدّعیان مهدویت
(متمهدی)
ابومحمد شریعی • محمد نوربخش • محمد احمد • سید علی‌محمد باب • حسین منصور حلاج • محمد بن نصیر نمیری • محمد بن علی شلمغانی • ابوطاهر محمد بن علی بن هلال • احمد بن هلال کرخی  • محمد جونپوری  • سید محمد مشعشع • محمد قحطانی
مکان‌ها
منسوب به مهدیسامرا • سرداب مقدس • مسجد سهله • مسجد جمکران • مسجد کوفه • مهدیه
مرتبط با ظهوروادی یابس • بیت‌المقدس • بیداء • وادی‌السلام • مسجد حله
زیارات
دعای عهد • دعای ندبه • زیارت آل یاسین • دعای فرج
نشانه‌های ظهور
خروج سفیانی • صیحه آسمانی • قیام یمانی • قیام خراسانی • خروج سید حسنی • کشته‌شدن نفس زکیه • نبرد قرقیسیا
آثار مرتبط
الغیبة • الغیبة (طوسی) • الغیبة (نعمانی) • کمال‌الدین و تمام‌النعمة • دارالسلام • نجم‌الثاقب • العقبری الحسان • ملاحم و الفتن • بحارالانوار • مکیال‌المکارم • عصرالظهور • صحیفه مهدیه • توقیع
موعود در دیگر ادیان
ماشیح • سوشیانس • فارقلیط • مهر/میترا • هوشیدر • هوشیدرماه • کریشنا • ویشنو
مفاهیم وابسته
فرجام‌شناسی اسلامی • آخرالزمان • دجال • انتظار  • رخدادهای پس از ظهور • انتظار مکتب اعتراض • ظهور بسیار نزدیک است • نهی توقیت

حسین بن روح نوبختی، (نام کامل: شیخ ابوالقاسم حسین بن روح بن ابی بحر نوبختی) سومین نایب خاص (سفیر) امام زمان در دوران غیبت صغری با ملیتی ایرانی از شهر قم[۱][۲] بوده‌است.

زندگی[ویرایش]

حسین بن ابی بحر را مورّخان و محدّثان گاهی «نوبختی» زمانی «روحی»، گاهی «حسین بن روح بن بنی نوبخت» و بعضاً «قمی» گفته‌اند.[نیازمند منبع] همان‌گونه که از نام وی هویداست، ایرانی‌تبار بوده‌است. نوبختیان از خاندانهای ایرانی مسلمان شده دوره منصور عباسی و پیوسته همنشین و همراه خلفای عباسی بودند. ایشان در اثر قدرت سیاسی و توان اقتصادی، پایگاه اجتماعی مناسبی داشتند که با تکیه بر آن، در پیشبرد تفکّر شیعی و حمایت از شیعیان نقش اساسی بازی کردند[۳] در بعضی از روایات آمده که وی اهل قم بوده‌است، و گفته‌اند در گفتگوی فارسی به لهجهٔ اهالی آبه (از روستاهای شهرستان ساوه) سلیس و روان بود، حال آنکه برخی دیگر معتقدند که ملقّب شدن نوبختی به «قمی»، بخاطر شدّت علاقه و ارتباط وی با قم و علمای آن سامان بوده‌است.[۳] و در بعضی منابع حسین بن روح نوبختی را با لقب آوی (آوه یا آبه) نیز خطاب می‌کردند.[۴] شیخ صدوق نیز وی را از اهالی آوه یاد کرده‌است.[۵]

وثوق و علم[ویرایش]

او از نزدیکان مورد اعتماد محمد بن عثمان (دوّمین نایب خاص) بود و رابط بین او، عثمان بن سعید و شیعیان بود.

فقهای بزرگ در آن عصر با تمام علم و فقاهت از وی پیروی می‌کردند. «علی بن بابویه» (پدر شیخ صدوق)، محدث نامدار قم، برای دیدار با حسین بن روح به بغداد رفت، و پاسخ پرسشهایش را از وی دریافت کرد و به قم بازگشت.

نخستین توقیعی که راجع به حسین بن روح از ناحیه مقدسه صدور یافت، در سال ۳۰۵ هجری بود. در آن توقیع آمده‌است:

او کاملاً مورد وثوق و اطمینان ماست و در نزد ما مقام و جایگاهی دارد که او را مسرور می‌گرداند.

نیابت[ویرایش]

روزی محمّد بن عثمان، بزرگان شیعه را گرد آورد و گفت:[نیازمند منبع]

هر گاه برای من حادثه‌ای پیش آید و مرگم فرا رسد وکالت (و نیابت از امام زمان) با «ابوالقاسم بن روح» خواهد بود. من مأمور شدم که او را به جای خود معرّفی کنم.

او در دوران حکومت «مقتدر عباسی» به مدت ۵ سال به زندان افتاد و در سال ۳۱۷ آزاد شد.

وفات[ویرایش]

حسین بن روح در ۱۸ شعبان سال ۳۲۶ هجری در گذشت.[۶] قبر وی در محله نوبختیه در جانب غربی بغداد در وسط بازار عطاران، در انتهای کوچه‌ای است که در آنجا بقعه و صحن مختصری بنا کرده‌اند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «کدام نائب خاص امام زمان (عج) ایرانی بود؟». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲ تیر ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۳.
  2. Encyclopædia Iranica
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ حسینیان مقدم، حسین، نقش نوبختیان در پیشبرد افکار شیعه (قسمت اول) بایگانی‌شده در ۲۰ مه ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine، پایگاه اطلاع‌رسانی مطالعات شیعه‌شناسی، 2۶-07-1384
  4. احمد نعمتی (۱۳۸۳ساوه شهر باستانی، انتشارات اعلا، ص. ۵۱
  5. محمد بن علی بن بابویه (شیخ صدوق)، کمال الدین و تمام النعمة، ص. ۵۰۳
  6. https://www.menbarha.ir/content/279

منابع[ویرایش]

  • مهدی موعود (ترجمه جلد ۱۳ بحار الانوارعلی دوانی، صفحه ۶۷۶–۷۵۶
  • سیره پیشوایان، مهدی پیشوایی، صفحه ۶۸۰–۶۸۱
  • آخرین امید، صفحهٔ ۹۹

Abul Qasim Husayn ibn Ruh Nawbakhti (died 937 or 938 AD)[1] was the third of the four deputies appointed by twelfth Shia Imam Muhammad al-Mahdi while he was in the Minor Occultation.[2][3] He was a native of Qum who migrated to Baghdad during the time of Uthman ibn Sa'id al-Asadi, the first deputy. Al‑Nawbakhti was a companion of the second deputy Abu Jafar Muhammad ibn Uthman and became his agent for several years.[4] After the death of al-Nawbakhti, Abul Hasan Ali ibn Muhammad al-Samarri was appointed as the fourth deputy of Muhammad al-Mahdi.[5][4]

Biography

The birth date of Husayn ibn Ruh al-Nawbakhti is unknown. He was a native of Qum, Iran, who migrated to Baghdad, Iraq, during the time of the first deputy Uthman ibn Sa'id al-Asadi.[4] Husayn ibn Ruh al-Nawbakhti was a member of the al-Nawbakhti family who had a high position among Banu Abbas.[6]

Before his deputyship

During the Imamah of Hasan al-Askari, the eleventh Imam of Shias, Abul Qasim Husayn ibn Ruh al-Nawbakhti was one of his companions.[7] He was also a companion and supporter of Abu Jafar Muhammad ibn Uthman, the second deputy of Muhammad al-Mahdi,[7] his agent among the Shias and the connection between second deputy and other Shia leaders.[1][8]

Selection

Under the direction of Muhammad al-Mahdi, Husayn ibn Ruh was appointed as the third special deputy by Muhammad ibn Uthman.[9] About three years before Muhammad ibn Uthman's death, to prepare the Shia community to accept Husayn ibn Ruh as the third deputy, Ibn Uthman began directing some of the Shias who were bringing Khums and other religious funds for Muhammad al-Mahdi to Husain ibn Rauh.[7] When he became seriously ill, a group of Shia elite went to see him and about the next deputy; he replied; "Husayn b. Ruh is my successor and the trusted deputy of the Master of the Age. Refer to him in your affairs. I have been commanded by the Imam to designate Husayn b. Ruh in the position of deputyship."[10] When Muhammad ibn Uthman was about to die, he introduced Husayn ibn Ruh as his successor.[11][12]

The first Tawqee from Muhammad al-Mahdi

After the selection of al-Nawbakhti as the third deputy of final Imam of Shia, the first Tawqee, the letters that were signed by the Twelve Imams, from Muhammad al-mahdi received him on Sunday, 917 AD (6th of Shawwal, 305 A.H). The Tawqee said; "We know (Husain b. Rauh), may Allah confer all His Goodness and Pleasure on him and bestow His Bounties on him. We are aware of his letter, which is the cause of our reliance and certainty (upon him). We deem him meritorious, which makes him happy. May Allah increase His Favors and Goodness on him."[13][7]

Death

Husayn ibn Ruh was the deputy of Muhammad al-Mahdi amongst Shias for about 21 years until his death in 937–938 AD (18 Sha'ban 326 A.H). His body was buried in Baghdad.[7][8]

See also

References

  1. ^ a b Abd al-Aziz Sachedina (1981). Islamic Messianism: The Idea of Mahdi in Twelver Shi'ism. SUNY Press. p. 92.
  2. ^ ʻAbd al-Hādī Ḥāʼirī (1977). Shīʿīsm and Constitutionalism in Iran: A Study of the Role Played by the Persian Residents of Iraq in Iranian Politics. Brill Archive. p. 58. ISBN 90-04-04900-2.
  3. ^ Compendium of Shi'i Pilgrimage Prayers: Vol.6- General Visitation Prayers: Jami‘ al-Ziyarat al-Ma‘sumin. MIU Press. 30 October 2013. p. 376. ISBN 978-1-907905-18-6.
  4. ^ a b c Jassim M. Hussain (6 March 2014). The Occultation of the Twelfth Imam(a Historical Background). Createspace Independent Pub. ISBN 978-1-4960-6325-0.
  5. ^ Michael M. J. Fischer (15 July 2003). Iran: From Religious Dispute to Revolution. Univ of Wisconsin Press. p. 252. ISBN 978-0-299-18473-5.
  6. ^ Moojan Momen. Shi'I Islam: A Beginner's Guide. Oneworld Publications.
  7. ^ a b c d e Association of Imam Mahdi. Husain b. Rauh (r.a.) During the Period of the 2nd Special Deputy.
  8. ^ a b Zahra Ra'isi (2013). "The Special Deputies of Imam Mahdi (as)" (PDF). Message of Thaqalayn. 14 (1): 80.
  9. ^ S.M.R. Shabbar. Story of the Holy Ka’aba And its People. Muhammadi Trust of Great Britain.
  10. ^ Ebrahim Amini, Abdulaziz Sachedina. Al-Imam al-Mahdi, The Just Leader of Humanity. Ansariyan Publications – Qum.
  11. ^ Mohammed Raza Dungersi. A Brief Biography of Imam Muhammad bin Hasan (a.s.): al-Mahdi. Bilal Muslim Mission. pp. 19–21.
  12. ^ Seyyed Hossein Nasr; Hamid Dabashi; Seyyed Vali Reza Nasr (26 April 1989). Expectation of the Millennium: Shi'ism in History. SUNY Press. p. 8. ISBN 978-0-88706-844-7.
  13. ^ Shaikh Tusi. Al-Ghaybah. p. 372.