حرم کاظمین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
حرم امام کاظم و امام جواد
آرامگاه موسی بن جعفر و محمد بن علی
اطلاعات
مکانکاظمین،  عراق
مختصات۳۳°۲۲′۴۷٫۸۹″ شمالی ۴۴°۲۰′۱۶٫۶۴″ شرقی / ۳۳٫۳۷۹۹۶۹۴°شمالی ۴۴٫۳۳۷۹۵۵۶°شرقی / 33.3799694; 44.3379556مختصات: ۳۳°۲۲′۴۷٫۸۹″ شمالی ۴۴°۲۰′۱۶٫۶۴″ شرقی / ۳۳٫۳۷۹۹۶۹۴°شمالی ۴۴٫۳۳۷۹۵۵۶°شرقی / 33.3799694; 44.3379556
مذهبشیعه دوازده‌امامی
گردانندهآستان قدس کاظمین
معماری
سبک معماریاسلامی ایرانی
گنبد(ها)۲
مناره(ها)۴
نوسازی‌شده درستاد بازسازی عتبات عالیات
وب‌گاهآستان قدس کاظمین (پارسی)
شیعه
Hadith Ali.svg
درگاه تشیع
عقاید
فروعنماز • روزه • خمس • زکات • حج • جهاد • امر به معروف • نهی از منکر • تولی • تبری
عقاید برجستهمهدویت: غیبت (غیبت صغرا، غیبت کبراانتظار، ظهور و رجعت • بدا • شفاعت و توسل • تقیه • عصمت • مرجعیت، حوزه علمیه و تقلید • ولایت فقیه • متعه • شهادت ثالثه • جانشینی محمد • نظام حقوقی
شخصیت‌ها
چهارده معصوممحمد • علی • فاطمه • حسن • حسین • سجاد • باقر • صادق • کاظم • رضا • جواد (تقی) • هادی (نقی) • حسن (عسکری) • مهدی
صحابهسلمان فارسی • مقداد بن اسود • میثم تمار • ابوذر غفاری • عمار یاسر • بلال حبشی • جعفر بن ابی‌طالب • مالک اشتر • محمد بن ابوبکر • عقیل • عثمان بن حنیف • کمیل بن زیاد • اویس قرنی • ابوایوب انصاری • جابر بن عبدالله انصاری • ابن‌عباس • ابن مسعود • ابوطالب • حمزه • یاسر • عثمان بن مظعون • عبدالله بن جعفر • خباب بن ارت • اسامة بن زید • خزیمة بن ثابت • مصعب بن عمیر • مالک بن نویره • زید بن حارثه
زنان: فاطمه بنت اسد • حلیمه • زینب • ام کلثوم بنت علی • اسماء بنت عمیس • ام ایمن • صفیه بنت عبدالمطلب • سمیه
رجال و علماکشته‌شدگان کربلا • فهرست رجال حدیث شیعه • اصحاب اجماع • روحانیان شیعه • عالمان شیعه • مراجع تقلید
مکان‌های متبرک
مکه و مسجدالحرام • مدینه، مسجد النبی و بقیع • بیت‌المقدس و مسجدالاقصی • نجف، حرم علی بن ابی‌طالب و مسجد کوفه • کربلا و حرم حسین بن علی • کاظمین و حرم کاظمین • سامرا و حرم عسکریین • مشهد و حرم علی بن موسی الرضا
دمشق و زینبیه • قم و حرم فاطمه معصومه • شیراز و شاه‌چراغ • کاشمر و حمزه بن حمزه بن موسی بن جعفر امامزاده سید مرتضی و آرامگاه سید حسن مدرس • آستانه اشرفیه و سید جلال‌الدین اشرف • ری و حرم شاه عبدالعظیم
مسجد • امامزاده • حسینیه
روزهای مقدس
عید فطر • عید قربان (عید اضحی) • عید غدیر خم • محرّم (سوگواری محرمتاسوعا، عاشورا و اربعین) • عید مبعث • میلاد پیامبر • تولد ائمه • ایام فاطمیه
رویدادها
رویداد مباهله • رویداد غدیر خم • سقیفه بنی‌ساعده • فدک • رویداد خانه فاطمه زهرا • قتل عثمان • جنگ جمل • نبرد صفین • نبرد نهروان • واقعه کربلا • مؤتمر علماء بغداد • حدیث ثقلین • اصحاب کسا • آیه تطهیر • شیعه‌کُشی
کتاب‌ها
قرآن • نهج‌البلاغه • صحیفه سجادیه
کتب اربعه: الاستبصار • اصول کافی • تهذیب الاحکام • من لایحضره الفقیه
مصحف فاطمه • مصحف علی • اسرار آل محمد
وسائل‌الشیعه • بحارالانوار • الغدیر • مفاتیح‌الجنان
تفسیر مجمع‌البیان • تفسیر المیزان • کتب شیعه
شاخه‌ها
دوازده‌امامی (اثنی‌عشری) • اسماعیلیه • زیدیه • غلاه • واقفیه
منابع اجتهاد
کتاب (قرآن) • سنت (روایات پیامبر و ائمه) • عقل • اجماع

حرم کاظمین، متعلق است به امام هفتم شیعیان موسی کاظم و امام نهم محمد تقی معروف به «محمد جواد».

نام کاظم و جواد را روی هم رفته کاظمَین و نیز جوادَین می‌نامند، به همین دلیل منطقه‌ای هم که در آنجا مدفون اند به کاظمین یا کاظمیه شهرت دارد که بخشی از شمال بغداد است. این دو، به ترتیب پدر و پسر علی‌بن موسی‌الرضا می‌باشند.

تاریخچه[ویرایش]

به هنگام انتخاب بغداد به عنوان پایتخت در دوره خلافت منصور، در جوار این شهر باغ‌هایی وجود داشت که به شونیزیه معروف بود. منصور در ۱۴۵ ق این باغ را به عنوان مقبره خانوادگی خود انتخاب کرد و آن را (مقابر قریش) نامید. نخستین کسی که در این قبرستان دفن شد جعفر فرزند منصور عباسی بود که در ۱۵۰ ق از دنیا رفت. در ۱۷۹ق، موسی کاظم براساس دستور هارون، از مدینه به بغداد آمد و در آن شهر زندانی شد و سپس در ۱۸۳ ق به دستور خلیفه توسط زندان بانش، سندی بن شاهک، مسموم شد و کشته شد. او را در همان مقابر قریش، مکانی که خود قبل از آن خریده بود، به خاک سپردند.[۱] کاظم چهارمین فردی بود که در این مقبره دفن می‌شد. قبل از او جعفر و سپس عیسی نوفلی در آن مکان به خاک سپرده شده بودند و سومین نفر، خلیفه امین، فرزند هارون بود که مادرش، زبیده خاتون، بر قبر او بقعه ای بنا کرد. با نظر جواد و به دستور مأمون بر روی مرقد کاظم بقعه‌ای ساختند و از آن پس بیشتر دولت مردان در این قبرستان خاک شدند و هریک برای خود مقبره و بقعه‌ای اختصاص دادند.[۲] جواد در ۲۲۰ ق به دستور معتصم عباسی و توسط ام‌الفضل، دختر مأمون و برادر زاده معتصم، که عنوان همسری او را داشت، مسموم و کشته شد. او را نیز در جوار قبر جدش دفن کردند.[۳] بر قبر آن دو بقعه و عمارتی بنا کردند و آن را کاظمیه نامیدند. از آن پس مقابر قریش نام خود را به کاظمیه تغییر داد. در کنار این بقعه، مسجدی به نام مسجد باب‌التبن یا مسجد کاظمیه قرار داشت که شیعیان از داخل این مسجد قبر آن دو را زیارت می‌کردند و به همین سبب بقعه امامین به مشهد باب‌التین نیز معروف شد. آن هنگام برای مرقد آن دو گنبد و بنایی با چند حجره ساخته و خادمانی را برای اداره آن انتخاب کرده بودند. در جوار این بقعه باغی بود که به زبیده خاتون، همسر هارون الرشید، تعلق داشت. این باغ محل سکونت شیعیان شده بود و آن‌ها در آن جا وسایل و تسهیلات لازم را برای زائران فراهم می‌کردند.[۱] در سال ۳۳۶ ق به امر احمد بن بویه ملقب به معز الدوله، از پادشاهان شیعی آل بویه، عمارت قبلی آستان خراب شد و از نو بقعه‌ای با شکوه بنا گردید و برفراز هر دو قبر ضریحی جداگانه از چوب ساج نصب شد. همچنین برفراز آن مقبره‌ها، یک گنبد بزرگ برافراشتند و داخل حرم را تزیین کردند. پس از او، عضدالدوله دیلمی همانند سایر مزارات امامان شیعه، تغییرات زیادی در حرم انجام داد و آن را توسعه بخشید. این کار را به سال ۳۶۹ ق انجام داد و دیواری گرداگرد شهر کشید. بیمارستانی نیز بین کاظمین و بغداد ساخت که خدمات درمانی به زائران این مزار ارائه کرد. از آن زمان، کاظمین به عنوان یک شهر در کنار بغداد جایگاهی ویژه یافت.[۴] در ۴۴۱ ق، به دنبال درگیری‌های شیعه و سنی در محل کرخ بغداد آتش‌سوزی عظیمی رخ داد که به مشهد کاظمین سرایت کرد و آسیب زیادی به بقعه رسانید. ابوالحرث ارسلان بساسیری با کمک ابونصرفیروز، فرزند ابی کالیجار، به بازسازی و مرمت آستان و مناره‌ها پرداختند و داخل حرم را تزیین و صحن را بازسازی کردند و دو صندوق بر قبور نصب کردند.[۵] در ۴۹۰ ق، مجدالملک ابوالفضل براوستانی وزیر شیعی برکیارق، از پادشاهان سلجوقی، به تعمیر و بازسازی حرم پرداخت و بناهای جدیدی به اطراف آن افزود[۶]
دیوارهای آستان را با کاشی تزیین کرد و در شمال آن مسجدی بزرگ ساخت و دو مناره زیبا و یک مکان بزرگ برای استراحت زائران و سکونت آنان احداث کرد. صحن و حرم بر اثر طغیان رود دجله در ۵۶۹ ق دچار آسیب شد و خلیفه عباسی، الناصر لدین الله، به همت وزیر شیعی‌اش مؤید الدین محمد قمی در ۵۷۵ ق تعمیراتی در آن انجام داد و حجره‌هایی در اطراف صحن ساخت[۷]٫ او در اطراف آستان خانه‌هایی برای زائران و فقیران بناکرد که به دارالضیافه مشهور شد. علاوه برآن حجره‌های اطراف صحن را در ۶۰۸ ق به مدرسه علوم دینی تبدیل کرد. خلیفه عباسی در چند سال بعد، که دوباره حرم بر اثر طغیان دجله دچار آسیب شد، به بازسازی آن پرداخت و خرابی‌ها را ترمیم کرد.[۸] در زمان فرزندش، الظاهر، نیز حرم دچارآتش‌سوزی شد و بسیاری از لوازم و نفایس آن در آتش سوخت و حتی به ضریح گنبد و مناره‌ها خساراتی وارد شد که خلیفه به بازسازی آن پرداخت.[۹] هنگام تهاجم هولاکو خان مغول به بغداد در ۶۵۶ ق، شهر کاظمین دست‌خوش تاراج و حریق شد. اما دو سال بعد وزیر وی، عطاملک جوینی، به هنگام حکومتش بر عراق به بازسازی و جبران خسارت وارده به مشهد کاظمین پرداخت.[۱۰] و دیوارهای آستان را با کاشی تزیین کرد. یک سده بعد، دوباره بر اثر طغیان دجله، حرم رو به تخریب و ویرانی رفت و سلطان اویس جلایری به ترمیم و تعمیر آن اقدام کرد. دیوارهای صحن را با کاشی‌های زیبا تزیین و سپس دو صندوق خاتم کاری بر روی قبرها نصب کرد و به جای یک گنبد، که در عصر آل بویه ساخته شده بود، دو گنبد برفراز قبرها ساخت. اما بازهم چند سال بعد، یعنی در ۷۷۶ ق، دجله طغیان کرد و خرابی‌های زیادی در مشهد کاظمین به بار آورد.[۱۱] عمده‌ترین بازسازی‌ها و تعمیرات آستان کاظمین در دوران صفویه انجام شد. شاه اسماعیل صفوی، در ۹۲۶ ق، تمامی بناهای حرم را خراب کرد و بنای زیبا و با شکوهی شامل رواق در چهار سو، صحن، حرم و دو گنبد جدید کاشی کاری شده ساخت. مسجدی با شکوه و با ستون‌های ضخیم در شمال حرم احداث کرد که اکنون هم پابرجاست و به نام مسجد صفوی اشتهار دارد. دو صندوق زیبا از خاتم برای قبر دو امام ساخت و داخل حرم را با آویزها و قندیل‌های قیمتی و فرش‌های نفیس آراست. درهای حرم و رواق‌ها را نیز با نقره پوشش داد.[۱۲]
امروزه، کتیبه ای از آن اقدام‌ها با نام شاه اسماعیل هم چنان موجود است. سلطان محمد خدابنده، برادر او، که در این سال‌ها در عراق حکومت می‌کرد، کارهای او را تکمیل کرد. سلیمان قانونی پس از تسخیر عراق و سلطه عثمانی‌ها بر بغداد، منبری زیبا از آجر و پوششی از کاشی به مسجد صفوی تقدیم کرد. شاه عباس صفوی، برای نخستین بار، ضریحی از فولاد برفراز قبرها ساخت و حرم و روضه را تزیین کرد. در ۱۰۴۵ ق، شاه صفی نیز چهار مناره در گوشه‌های صحن ساخت که اکنون هم پا برجاست.[۱۳] در عصر قاجار هم توجه خاصی به مشهد کاظمین شد، آقا محمد خان قاجار تعمیرات و بازسازی‌های عمده‌ای در حرم انجام داد. او در ۱۲۱۱ ق دو گنبد آستان را، از پایین تا بالا، با طلای ناب پوشانید. ایوان رواق جنوبی را نیز طلا کاری کرد و کف حرم و صحن را با سنگ‌های مرمر فرش کرد. خانه‌هایی را در اطراف صحن خریداری کرد و صحن را توسعه داد.[۱۴] فتحعلی شاه قاجار در ۱۲۲۱ ق، داخل رواق‌ها را آینه کاری و کاشی کاری کرد و طلاهای مناره‌ها را تجدید کرد. این کار در ۱۲۲۹ ق به اتمام رسید. بیست و شش سال بعد، معتمد الدوله منوچهر خان گرجی، از دولت مردان عصر قاجار، ایوان رواق جنوبی، شرقی و غربی را طلا کاری کرد. در ۱۲۸۲ ق شیخ العراقین، وکیل امیر کبیر، از ثلث ماترک میراث او تعمیراتی در آستان انجام داد و به بازسازی و تذهیب ایوان‌ها و آینه کاری حرم و رواق‌ها و کاشی کاری صحن پرداخت. یک سال بعد، ناصر الدین شاه ضریحی از نقره بر دو قبر ساخت و آن را جایگزین ضریح فولادی عصر صفوی کرد. برخی دیگر از دولت مردان دوره قاجار از جمله فرهاد میرزا، فرزند عباس میرزا، نیز در بازسازی و توسعه حرم نقش داشتند.[۱۵]

معماری کنونی حرم[ویرایش]

حرم کاظمین
حرم کاظمین

ساختمان کنونی حرم از ساخته‌های دوره آغازینِ صفویه و اضافات دوره‌های بعدی است. معماری و هنر دوره صفویه از ایوان‌های زیبا و کاشی‌کاری‌های معرق نفیس و آینه‌کاری‌های بدیع در آن به وضوح قابل مشاهده است. حرم دارای دو گنبد طلایی است که هر یک بر روی یکی از دو قبر قرار گرفته‌است. در زیر دو گنبد فضای مربع مستطیل است که میانه دو دیوار شرقی و غربی را دو ستون عظیم دربرگیرنده گنبدها اشغال کرده‌است؛ یک ضریح نقره‌ای قبر‌ها را با دو صندوق خاتم نفیس در بردارد؛ با ورود از ایوان جنوبی به نخستین رواق و سپس به درون حرم و گنبدخانه نخست در برابر قبر موسی بن جعفر قرار خواهیم گرفت و در پشت سر او قبر جواد قرار دارد. پیرامون حرم چهار شبستان بزرگ قرار گرفته و رواق‌های جنوبی و غربی هر یک به ایوانی زیبا و بزرگ راه دارد. مجموعه حرم و رواقها را سه صحن وسیع دربردارد که صحن غربی به نام «صحن قریش» می‌باشد. برج و بارو و دروازه‌های هفت‌گانه صحن با معماری زیبای آن و کاشی‌کاری نفیس پراکنده در سردرها و کتیبه‌ها چشم بیننده را می‌نوازد. برج و بارو و دروازه‌های هفت‌گانه صحن که با توجه به معماری زیبای آن و کاشی‌کاری نفیس پراکنده در سردرها و کتیبه‌ها چشم بیننده را می‌نوازد، از ساخته‌های فرهاد میرزای قاجار (عموی ناصرالدین شاه) می‌باشد. برخی بیوت و ضمایم حرم مطهر مسجد صفوی؛ این مسجد از ساخته‌های شاه اسماعیل صفوی است که پس از تسخیر عراق آن را به سبک ساختمان‌های عراقی ساخت. مسجد از زیبایی خاصی برخوردار است که حس تحسین بیننده را در برابر عظمت ستون‌های ضخیم و طاق‌های قوسی آن برمی‌انگیزد و دارای گنبد کاشی‌کاری بسیار کوتاهی است که به زحمت می‌توان آن را از درون صحن دید. در جنب محراب و منبر کهن مسجد، پنجره‌ای به درون رواق شمالی حرم باز شده‌است که از میان آن، ضریح قابل مشاهده است.[۱۶]

مشاهیر مدفون در حرمین کاظمین[ویرایش]

تاریخچه ساخت حرم[ویرایش]

پس از کشته شدن دو نفر مذکور، شیعیان به تدریج در کنار این دو قبر مطهر ساکن شدند تا بتوانند از آن‌ها حمایت کرده و از زائران آن‌ها پذیرائی کنند و در حقیقت این امر باعث شد که هسته اولیه شهر کاظمین تشکیل شود به ویژه که این زمین به علت نزدیکی به رودخانه دجله، مرغوبیت خاک و نزدیکی‌اش به روستاها و مزارع و نخلستان‌های بزرگ، مکانی مناسب برای سکونت به‌شمار می‌رفت. از منابع تاریخی دوران عباسی درمی‌یابیم که این منطقه به سرعت رشد نموده و به عنوان بخشی از بغداد و محله‌ای از محله‌های آن درآمد و جایگاه جغرافیایی آن در دوران عباسی‌ها بین «منطقه حربیه» و «مقبره ابن حنبل» و «حریم طاهری» بود.

در سال ۳۳۴ هـ. ق ،معزالدوله بویه بغداد را فتح کرد و از جمله کارهای عمرانی وی در بغداد اهتمام به قبر این دو و ساختن مرقد و بارگاهی زیبا برای آنان بود. وی هم چنین تعدادی از سربازان خود را برای خدمت به مردم و برقراری امنیت در این منطقه مستقر کرد و با توجه به برقراری امنیت در دوران آل بویه و نزدیکی مقابر قریش به بغداد بسیاری از شیعیان بغداد در روزهای معینی از سال نظیر عاشورا یا عید غدیر به زیارت این منطقه می‌رفتند. ـ در سال ۳۵۳ هـ. ق در روز عاشورا عزای عمومی اعلام شد و مردم به نوحه و زاری پرداختند و در عصر همان روز درگیری بسیار شدیدی بین شیعیان و سنیان در منطقه «قطیعه ام‌جعفر» و در مسیر راه کاظمین روی داد و تعداد زیادی زخمی شدند و غارت‌های فراوانی صورت گرفت. ـ در سال ۳۵۴ هـ. ق برای اولین بار عید غدیر در بغداد جشن اعلام گردید و مردم شادی کنان با صدای بوق و کرنا و دسته دسته به زیارت حرم کاظمین رفتند. ـ سال ۴۴۹ هـ. ق خانه شیخ طوسی در محله کرخ بغداد توسط گروهی از اوباش غارت شد و شیخ طوسی در اثر این کار به شهر نجف هجرت کرد. در طی سال‌های متعدد شهر کاظمین بارها دچار سیل گردید. از همه شدیدتر سیل سال ۶۱۴ هـ. ق بود که باعث ویرانی بخشی از حرم و ویرانی شدید شهر کاظمین شد به‌طوری‌که خلیفه ناصرالدین الله دستور تعمیر خرابی‌ها را صادر کرد و دستور داد باروئی گرداگرد شهر کاظمین بسازند. در دوران خلافات عباسی شهر کاظمین به عنوان محله‌ای تقریباً مستقل از بغداد و پرجمعیت با باروئی مستقل بود که علاوه بر نقیب علوی‌ها، نقیب دیگری بر امور مرقد و شهر نظارت می‌نمود. در ماه محرم سال ۶۵۶ هـ. ق (۱۲۵۸م) لشکریان مغول به رهبری هلاکو شهر بغداد را محاصره کردند، این شهر پس از چند روز محاصره عاقبت در روز هیجدهم محرم سقوط کرد و مغول‌ها خرابی فراوانی به شهر وارد ساخته و تعداد زیادی از اهالی شهر را به قتل رساندند. ابتدا قرار بود که عتبات مقدس شیعه از غارت مغول‌ها در امان باشد اما واقعیت این بود که حرم کاظمین تنها حرم شیعه بود که مورد غارت و چپاول قرار گرفت و به آتش کشیده شد و لشکریان مغول غنائم فراوانی را از حرم غارت کردند، طلا و نقره و سنگ‌های گرانبهای به غارت رفته به حدی بود که سربازان آن را بر روی زین اسب‌های خود می‌آویختند. چندی بعد امیر قره‌تای به بغداد رسید و دستور داد عمادالدین عمر بن محمد قزوینی به اوقاف رسیدگی نماید و ساختمان حرم کاظمین و مسجد خلیفه را بازسازی نماید. در قرن هشتم هجری، شهر کاظمین رشد زیادی کرد و از شهرهای شلوغ و پر زوار به‌شمار می‌رفت، (حمدالله مستوفی) اوایل قرن هشتم این شهر را چنین توصیف می‌کند: شهر کوچکی است که طول آن حدود شش هزار گام است و تعداد جمعیت آن حدود شش هزار نفر است. در اوایل قرن دهم از لحاظ استقلال اداری شهر مستقلی به‌شمار می‌رفت. در سال ۹۲۶ هـ. ق که عراق تحت تصرف امپراتوری صفوی واقع شد، شاه اسماعیل صفوی به زیارت کاظمین رفت و دستور داد اداره مخصوصی برای مدیریت شهر به وجود آید و دادگاهی شرعی به ریاست یک قاضی که لقب شیخ الاسلام را داشت تشکیل شود و همچنین دستور داد تا مرقد کاظمین تجدید بنا شود و حقوقی را برای خدام مرقد تعیین نمود. ـ در سال ۱۲۸۶ هـ. ق «مدحت پاش» والی عثمانی عراق در بازنگری ساختار اداری، کاظمین را به شهرستان تبدیل کرد و این شهرستان یکی از شهرستان‌های استان بغداد شد. ـ در سال ۱۳۰۲ هـ. ق «هدایت پاش» فرمانده لشکر ششم ترکان عثمانی در بغداد، دستور داد که پل چوبی شناوری بر روی رودخانه دجله زده شود تا دو بخش کاظمیه و اعظمیه را به هم متصل سازد و این گونه بود که کاظمین به بخش شرقی بغداد متصل شد. شهر کاظمین در طی عمر خود بسیاری از علما، فقها، شعرا، پزشکان و اندیشمندان را به جامعه عرضه نمود در این شهر مدارس علمی فراوانی وجود داشت که از همه مهم‌تر مدرسه سید محسن اعرجی است که اوایل قرن سیزدهم هجری تأسیس شده‌است. در شهر کاظمین کتابخانه‌های بسیاری وجود دارد که کتب خطی نفیسی در آن‌ها نگهداری می‌شود. اولین چاپخانه عراق که یک چاپخانه سنگی بود در سال ۱۲۳۷ هـ. ق در شهر کاظمین راه‌اندازی گردید. شهر کاظمین در طی جنگ جهانی اول نقش مهمی در برابر تجاوز انگلیسی‌ها ایفا نمود و در روز ۲۰ ذی الحجه ۱۳۳۲ هـ. ق بزرگان بصره از علمای کاظمین درخواست کمک کردند و علمای بزرگ شهر کاظمین فتوایی در خصوص دفاع از شهرهای اسلامی در برابر تجاوز انگلیسی‌ها صادر کردند و در روز سه شنبه دوازدهم محرم ۱۳۳۳ هـ. ق سید مهدی حیدری به همراهی تعدادی از مجاهدان به منظور جنگ با انگلیسی‌ها از کاظمین عازم میدان‌های جنگ شدند و در مراسم باشکوهی تمامی اهالی شهر به منظور تودیع مجاهدین از شهر بیرون آمدند. هم چنین اهالی کاظمین توانستند کمک‌های زیادی را به مجاهدینی که از نجف و کربلا عازم میدان جنگ می‌شدند، بنمایند. اما با تمام این تلاش‌ها و فداکاری‌ها عاقبت انگلیسی‌ها موفق شدند در روز ۱۷ جمادی‌الاول ۱۳۳۵ هـ. ق شهر کاظمین را تصرف کنند و بدین گونه پایان تسلط عثمانی و آغاز تسلط انگلیسی در این شهر اعلام گردید. شهر کاظمین در طول مدت اشغال انگلیسی‌ها، هیچ‌گاه از مقاومت دست نکشید و تمامی فرستادگان انگلیسی در نامه‌ها و یادداشت‌های خود بر این مسئله صحه گذاشتند. از جمله در نامه‌های «میس بیل» چنین می‌خوانیم: «شهر کاظمین شهری افراطی در اعتقاد به وحدت اسلامی است و در نبرد با انگلیسی‌ها بسیار مصمم و پابرجاست». همچنین فلیب آیرلاند درباره این شهر می‌گوید: دشمنی با انگلیسی‌ها در شهر کاظمین بسیار شدید بود و علمای این شهر تهدید کرده بودند که اگر کسی در همه‌پرسی به نفع تجاوز انگلیسی‌ها رأی دهد او را کافر اعلام خواهند کرد»[۱۶]

نگارخانه[ویرایش]

پی‌نوشت[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ دائرةالمعارف تشیع، ۱/۱۰۷٫/
  2. فیض، همان، 30
  3. حسینی الجلالی، مزارات اهل البیت و تاریخهما، ۱۱۴٫
  4. پیشین، ۱/۱۰۷ ـ ۱۰۸؛ حسینی الجلالی، همان، ۱۰۸٫
  5. فیض، همان ۸۹٫
  6. موسوی الزنجانی، جوله فی اماکن المقدسه، ۱۰۹؛ حسینی الجلالی، همان، ۱۱۵٫
  7. دائرةالمعارف تشیع، همان، ۱/۱۰۸
  8. همان، ۱/۱۰۸٫
  9. حسینی جلالی، همان، ۱۱۵؛ موسوی زنجانی، همان، ۱۱۰٫
  10. مصاحب، دائرةالمعارف فارسی، ۲۱۴۳٫
  11. موسوی الزنجانی، همان، ۱۱۱٫
  12. موسوی الزنجانی، همان، ۱۱۲٫
  13. فیض، همان، ۱۲۲٫
  14. دائرةالمعارف تشیع، ۱/۱۰۹٫
  15. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۹.
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ ۱۶٫۲ http://atabat.org/

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

Al Kādhimiyyah Mosque
Arabic: مَـسـجـد الـكَـاظـمـيّـة
Al-Kadhimiya Mosque, Kadhmain Shrine.jpg
Al Kādhimiya mosque in Kadhimiya
Religion
AffiliationIslam
RiteShia Islam
Ecclesiastical or organisational statusMosque and shrine
StatusActive
Location
LocationKādhimayn, Baghdad, Iraq
Al-Kadhimiya Mosque is located in Baghdad
Al-Kadhimiya Mosque
Location in Baghdad
Geographic coordinates33°22′48″N 44°20′17″E / 33.38000°N 44.33806°E / 33.38000; 44.33806Coordinates: 33°22′48″N 44°20′17″E / 33.38000°N 44.33806°E / 33.38000; 44.33806
Architecture
StyleSafavid architecture
Shrine(s)6

The Al-Kadhimiya Mosque (Arabic: مَـسـجـد الـكَـاظـمـيّـة‎) is a Shi'ite Islamic mosque and shrine located in the Kādhimayn suburb of Baghdad, Iraq. It contains the tombs of the seventh Twelver Shī‘ī Imām Mūsā al-Kāẓim and the ninth Twelver Shī‘ī Imām Muhammad al-Jawad. Also buried within this mosque are the famous historical scholars, Shaykh Mufīd and Shaykh Naṣīr ad-Dīn aṭ-Ṭūsi.[1][2][3] Directly adjacent to the mosque are two smaller shrines, belonging to the brothers Sayyid Raḍī (who compiled Nahjul-Balāghah) and Sayyid Murṫadhā.

Repairs and maintenance

Inner structure

Repairs to the crumbling structure of the main courtyard of the mosque and its surrounding rooms were carried out in three phases, spanning a period of four months, before the end of 2007.[4] The project entailed the stripping off of the old crumbling walls throughout the courtyard, the addition of various reinforcements to the walls and ceilings, as well as maintenance on the electrical wirings throughout the mosque.[4] Once the inner structure was completed, the floors and walls were then plated in various kinds of marble.[4] Updates to the cooling units of the mosque began in late 2008,[5] and new water filtration units were installed on November 28, 2008.[6]

Construction on the new ladies entrance to the mosque, that is Bāb al-Fāṭimah (Arabic: بَـاب الـفَـاطِـمَـة‎), began in late 2008,[7] along with the construction work for new rooms to the mosque meant for serving refreshments to pilgrims.[8]

Outer structure

Among the earliest of repairs done to the mosque, after the fall of the regime of Saddam Hussein, were repairs done to one of the entrance gates of the mosque known as Bāb al-Qiblah (Arabic: بَـاب الـقِـبـلَـة‎).[9] The gate and the outer wall had to be entirely refurbished because of the severe neglect they had withstood, and took seven months to complete, having started in early September 2006.[9]

The golden dome over the grave of Muhammad at-Taqī was re-gilded and unveiled to the public in March 2008, during the birthday celebrations of Muhammad and his descendant, Ja‘far as-Sādiq.[2] Repair work on the dome over the grave of Mūsā al-Kādhim began in early August 2008, during the birthday ceremonies of Husayn ibn ‘Alī, ‘Abbās ibn ‘Alī, and ‘Alī ibn Husayn.[3]

Recent timeline

Date Event
March 2, 2004 At least 75 people were killed and hundreds others were wounded as crowds had gathered to commemorate ‘Āshūrā'.[10] Concurrent explosions also occurred at the Imām Husayn Mosque in Karbalā.
August 31, 2005 This mosque was the destination of the crowd that was caught up in the Baghdad bridge stampede.
June 6, 2007 At least 7 people were killed after twin car bombings occurred near the mosque.[11]
June 27, 2007 A car bomb killed at least 14 people and injured 22 others.[12]
March 25, 2008 The freshly gilded dome over the grave of Muhammad at-Taqī was unveiled to the public, as crowds had gathered in celebration for the birthday of Muhammad as well as his descendant, Ja‘far as-Sādiq.[2]
December 27, 2008 A car bomb killed at least 24 people and wounded 46 others, many of them Shiite pilgrims. The explosion occurred about 100 yards from Bab al-Dirwaza, one of the main gates to the shrine.[13]
January 4, 2009 A male suicide bomber dressed as a woman,[14] killed 38 and injured 72 Shia pilgrims as they were preparing for ‘Āshūrā'.[15][16]
April 8, 2009 7 people were killed and 23 others were wounded after a bomb that was left in a plastic bag near the mosque detonated.[14][17][18]
April 24, 2009 Two female suicide bombers killed at least 66 people and wounded 125 others as people were heading towards the mosque for Friday prayers.[14][19]
May 2, 2016 A triple car bomb series goes off. At least 21 pilgrims are killed and 45 injured. The pilgrims were commemorating the martyrdom of Imam Musa Al-Kadhim. Immediately after the blasts terrorists group ISIS claim the responsibility.[14][20]

See also

References

  1. ^ "تاریخچه حرم کاظمین". kazem.ommolketab.ir. Archived from the original on 2018-03-10. Retrieved 2017-06-15. (in Persian)
  2. ^ a b c افتتاحية قبة الامام الجواد عليه السلام. www.aljawadain.org (in Arabic). Archived from the original on 13 August 2009. Retrieved 27 April 2009.
  3. ^ a b البدء بإعمار وتذهيب قبة الإمام الكاظم عليه السلام. www.aljawadain.org (in Arabic). Archived from the original on 13 August 2009. Retrieved 27 April 2009.
  4. ^ a b c مشروع صيانة حجرات الصحن الشريف. www.aljawadain.org (in Arabic). Archived from the original on 13 August 2009. Retrieved 27 April 2009.
  5. ^ "Archived copy" مشروع تبريد الحرم الكاظمي المقدس. www.aljawadain.org (in Arabic). Archived from the original on 2009-05-10. Retrieved 27 April 2009.CS1 maint: archived copy as title (link)
  6. ^ "Archived copy" افتتاح مشروع تحلية المياه في العتبة الكاظمية المقدسة. www.aljawadain.org (in Arabic). Archived from the original on 2009-05-10. Retrieved 27 April 2009.CS1 maint: archived copy as title (link)
  7. ^ "Archived copy" باب فاطمة عليها السلام مدخل جديد للنساء. www.aljawadain.org (in Arabic). Archived from the original on 2009-05-10. Retrieved 27 April 2009.CS1 maint: archived copy as title (link)
  8. ^ "Archived copy" إنشاء مضيف للزائرينٍ. www.aljawadain.org (in Arabic). Archived from the original on 2009-05-10. Retrieved 27 April 2009.CS1 maint: archived copy as title (link)
  9. ^ a b مشروع أعمار وصيانة باب القبلة. www.aljawadain.org (in Arabic). Archived from the original on 13 August 2009. Retrieved 27 April 2009.
  10. ^ "Blasts Kill 125 at Iraq Shiite Shrines". The Washington Post. 2004-03-02. Retrieved 27 April 2009.
  11. ^ Gamel, Kim (2007-06-06). "Bombs hit Baghdad neighbourhood near Shiite shrine". thestar.com. Toronto. Retrieved 27 April 2009.
  12. ^ "Car bombing near Shiite shrine kills 14". USA Today. 2007-06-28. Retrieved 27 April 2009.
  13. ^ Dagher, Sam (December 28, 2008). "Car Bomb Near Baghdad Shrine Kills 24, as Iraqi Shiites' Holiest Month Approaches". New York Times. Retrieved 27 December 2008.
  14. ^ a b c d "Iraqi police say 60 dead in double shrine bombing". CTV.ca. Archived from the original on 13 August 2009. Retrieved 26 April 2009.
  15. ^ Redha, Usama; Yoshino, Kimi (January 5, 2009). "Suicide bomber kills 38 near Iraqi shrine". Los Angeles Times. Retrieved 26 April 2009.
  16. ^ "Pilgrims die in Iraq bomb blast". BBC. 2009-01-04. Archived from the original on 6 January 2009. Retrieved 4 January 2009.
  17. ^ "7 killed, 23 wounded in blast near Iraq holy shrine". CNN.com. April 8, 2009. Archived from the original on 11 April 2009. Retrieved 26 April 2009.
  18. ^ Raghavan, Sudarsan; Mizher, Qais (2009-04-09). "7 Killed in Baghdad Near Shiite Shrine". The Washington Post. Retrieved 26 April 2009.
  19. ^ "Suicide blasts kill 66 at Baghdad Shiite shrine". Yahoo! News. Archived from the original on 27 April 2009. Retrieved 26 April 2009.
  20. ^ "Car bombing kills at least 18 pilgrims in Baghdad, ISIS claims responsibility". cbc.ca. Archived from the original on 3 May 2016. Retrieved 2 May 2016.

External links