حرف تعریف

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

حرف تعریف واژه یا پیشوند و یا پسوندی است که با اسم به کار می رود تا آن را معین سازد. در بعضی از زبان ها کاربرد حرف تعریف علاوه بر معین سازی اسم به وجه عددی آن نیز اشاره می کند.

شیوه‌های شناس‌سازی در زبان فارسی[ویرایش]

برخلاف زبانهایی مانند انگلیسی و عربی و آلمانی و... که در آنها اصل بر ناشناس بودن اسمهاست،‌ در زبان فارسی اصل بر شناس بودن اسمها است. ازینرو در انگلیسی یا عربی می‌بینیم هنگامی که واژه ای را بخواهیم شناس سازی کنیم باید از «the» یا «ال» بهره ببریم. در فارسی این روند واژگونه است. اینچنین که چون همه اسمها در اصل شناس هستند پس باید برای ناشناس کردن آنها از شناسه نکره بهره برد. رایج ترین این شناسه ها در فارسی «ی» نکره است. برای نمونه هنگامی که با واژه مرد در جمله: «پیرمرد مُرد» روبرو می‌شویم ذهن یک فارسی زبان خودبخود به شخص معین و شناخته شده ای انصراف پیدا می‌کند. بنابراین این واژه بی هیچ شناسه‌ای خودبخود معرفه یا شناس است. هنگامیکه این جمله به انگلیسی برگردانده می‌شود می‌بینیم که نهاد باید حرف تعریف بگیرد: «the oldman died» «پیرمرد مُرد». اکنون برای ناشناس کردن این واژه که نقش نهاد را در جمله دارد می‌باید از شناسه نکره بهره ببریم که می‌تواند همان «ی» نکره ساز باشد. هنگامیکه که شناسه نکره به همان نهاد افزوده می‌شود جمله با معنایی دگرگون همراه می‌شود: «پیرمردی مُرد». نهاد در این جمله آشکارا ناشناس شده است که اگر بخواهیم به انگلیسی برگردانیمش می‌شود: «an oldman died». با این همه در کنار شناسه نکره در فارسی شناسه های معرفه هم موجود است که به شکل گسترده ای برای شناس سازی روشمند به کار می‌روند. آنها از قرار زیرند:

پسوند "ه"[ویرایش]

این پسوند در فارسی گفتاری کاربرد فراوانی دارد هرچند به واسطه ادبیات داستانی معاصر رفته رفته کاربرد نوشتاری هم پیدا کرده است: "پسره رو دیدی"، "کتابه رو خریدم"، "زنه رفت".

حرف اشاره "آن"[ویرایش]

این روش جنبه رسمی تر و نوشتاری تری دارد: "آنکه آمده بود رفت"، "آن کتاب را خریدی؟"

ضمیر "ش" نمایه ساز[ویرایش]

از این روش برای شناس‌سازی مفعول بهره برده می‌شود و کاربرد آن هم فراوان است: "مردی رو که دیدیش..."، "غذا رو خوردمش"؛ یا در ادبیات:"او را فرود آوریدش تا بیاساید" (تاریخ برامکه)[۱]

منابع[ویرایش]

  1. معرفگی و نمایه سازی مفعول در زبان فارسی، پژوهش های زبان، دانشگاه تهران

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Article (grammar)»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.

منابع[ویرایش]