حجاز (ابوعطا)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

حجاز نام گوشه‌ایست در آواز ابوعطا که پیشتر نام یک مقام در موسیقی مقامی ایرانی، ترکی و عربی بوده است. حجاز در موسیقی عربی با حجاز در موسیقی ایرانی دارای تفاوت است.[۱] مورد استفادهٔ آوازخوانیِ مقام حجاز برای مناجات مذهبی و خواندن قرآن بوده‌است و امروزه جزئی از آواز ابوعطاست که آن هم از متعلقات دستگاه شور است و در عین حال، گام ابوعطا و حجاز تفاوتی با شور ندارد.

فرود حجاز روی نت پایه شور است.

گام شور لا از این نت‌ها تشکیل شده‌است: لا، سی کُرُن، دو، ر، می، فا، سل، لا. پس فرود حجاز در «شور لا» روی نت لا است.

حجاز می‌تواند به عنوان دستگاه موسیقی مجزایی از ابوعطا باشد و در گذشته همین طور نیز بوده است. هرمز فرهت در کتاب خود دستگاه در موسیقی ایرانی اشاره می‌کند که حجاز قطعه‌ای آغازین از دستگاهی است که پس از ابوعطا اجرا می‌شود و نام مقام یا آواز از این قطعهٔ آغازین برداشته شده است. همچنین دلیل اینکه حجاز بعد از ابوعطا قرار می‌گیرد و نواخته می‌شود، قرارداشتن در گام صوتیِ بالاتری از ابوعطاست که بر طبق سنت و جریان اجرای موسیقی سنتی، نوازندگان از پایه و بم شروع کرده و به اوج یا صداهای زیرتر می‌رسند.[۲]

حجاز ضربی[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. روح‌الله خالقی. «فصل هشتم: متعلقات شور». در نظری به موسیقی ایرانی. چاپ چاپ دوم. تهران: رهروان پویش، ۱۳۸۶. ۱۳۰. شابک ‎۹۶۴-۹۶۸۲۶-۰-۰. 
  2. فرهت، هرمز. The Dastgah concept in Persian Music. ترجمهٔ مهدی پور محمد. تهران: پارت، ۱۳۰۹. ۶۷,۶۸. شابک ‎۹۶۴-۵۶۶۴-۲۳-۳.