حجاب اسلامی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
برخی از زنان مسلمان به شیوه‌های گوناگون موی سر و بخش‌هایی از بدن خود را می‌پوشانند؛ مقنعه، چادر، روسری، نقاب، و عبا از جمله حجاب‌های رایج در میان زنان مسلمان است.
یک بانوی مدل مسلمان که حجاب نوین را نمایش می‌دهد.
نقّاشی از یک زن مصری در سدهٔ نوزدهم میلادی که پوشش زنان آن عصر را نشان می‌دهد.
حجاب مگاواتی سوکارنوپوتری، رئیس‌جمهور سابق اندونزی
یک دختر دانشجوی دمشقی.
روسری به عنوان حجاب سر (مو) یک زن ایرانی در عصر حاضر.
یک عکس مشهور که در دفاع از حجاب به عنوان «عفّت» در ایران و مصر بسیار چاپ شده‌است.

حجاب اسلامی به پوشش‌های گوناگون زنان مسلمان گفته می‌شود و مفهومی برآمده از قرآن کریم و فقه اسلامی و ساخت یافته در فرهنگ اسلامی که ناظر به پوشش شرعی در مقابل نامحرم، به ویژه برای زنان است. حجاب گاه برگرفته از احکام شرع و گاه مربوط به قراردادهای اجتماعی و شرایط موقعیتی فرد است.[۱] از دیدگاه فقها حجاب یکی از احکام اسلامی است و اصطلاحاً عبارت است از پوشاندن ضروری مو و سایر اعضای بدن به جز صورت و دو دست (و گاهی دو پا) توسط زنان مسلمان (تنها در صورتی که کنیز نباشند[۲])، در برابر مردانی که طبق شریعت اسلامی نامحرم شمرده می‌شوند. دربارهٔ پوشش مردان نیز حداقل مقدار پوشش واجب حفظ عورتین است.[۳] تونس (از سال ۱۹۸۱[۴] و در سال۲۰۱۱ برداشته شد) و ترکیه (از سال۱۹۹۷[۵]) تنها دو دولتی هستند که اغلب جمعیت آن‌ها مسلمان هست و با اینحال پوشش حجاب را در مدارس دولتی، دانشگاه‌ها و اماکن اداری ممنوع کرده‌اند و در سوریه از سال ۲۰۱۰م پوشیدن نقاب در دانشگاه‌ها ممنوع شده‌است.[۶] این محدودیت در خلال انتفاضه مردمی در جنگ داخلی سوریه برداشته شد. از سوی دیگر، در حکومت‌های اسلامی مانند مراکش،[۷] محدودیت‌هایی نسبت به زنان محجبه وجود دارد چراکه حجاب را دلیلی بر اندیشهٔ سیاسی-اسلامی یا اصولی ضد حکومت سکولار می‌دانند.

پوشش و به ویژه پوشش سر زن مسلمان، تبدیل به یک نشانه صریح بر وجود اسلام در اروپای غربی گشته‌است، این موضوع در تعدادی از حکومت‌ها، سبب اختلافات سیاسی و پیشنهادهای در رابطه با ایجاد محدودیت برای حجاب گشته‌است. پارلمان هلند قانون «منع پوشش صورت» را تصویب کرد این مقوله که تحت عنوان «منع برقع» تعریف می‌شود، فقط شامل برقع افغانی نمی‌شود. قوانین مشابهی نیز در فرانسه و بلژیک تصویب شده‌است.

حکومت‌های دیگری نیز هستند که به قوانین مشابه یا منع محدود می‌پردازند، برخی صرفاً شامل پوشش صورت مثل نقاب و برقع می‌شود و از برخی مربوط به لباس‌هایی می‌شود که رمز و نشانهٔ اسلام هستند مثل خِمار (مانند چادر).

افغانستان[ویرایش]

حجاب زنان در افغانستان با تحولات سیاسی و نظامی تغییر کرده‌است. امان‌الله، در اولین قانون اساسی افغانستان در سال ۱۳۰۳ اعلام کشف حجاب کرد و ملکه ثریا، اولین زنی بود که در افغانستان حجاب را از سر برداشت. در زمان ظاهرشاه تعداد زنان بدون حجاب افزایش یافت و به طبقات متوسط جامعه رسید و حجاب اختیاری شد. با روی‌کار آمدن نظام جمهوری، در فعالیت‌های سیاسی زنان نیز وقفه ایجاد شد.[۸] اما در ذیل حکومت طالبان پوشش برقع (نوعی نقاب) الزامی بود،[۹] این در حالی است که این مقوله، موضوعی رسمی و قانونی نیست بلکه همواره فشار اجتماعی شدیدی برای پوشش برقع وجود دارد.[۱۰][۱۱]

بنگلادش[ویرایش]

قوانینی مبنی بر پوشش سر در این کشور وجود ندارد غالباً زنان در مناطق روستایی و تعدادی از زنان شهرنشین حجاب می‌کنند اما در زمان اخیر تعداد زنان محجبه افزایش یافته‌است.[۱۲] از زمان انتخاب حزب سکولار انجمن ملت در سال ۲۰۰۸م، قلع و قمع علیه زنان محجبه بیشتر شد و گزارش‌ها حاکی از تعرض، طرد و تنگناهای زیادی نسبت به زنان است. در این کشور حجاب نماد اسلام محسوب می‌شود لذا دولت بنگلادش به خاطر علاقه آن بر سکولار کردن بنگلادش چنین اقداماتی را انجام می‌دهد.[۱۳]

مصر[ویرایش]

نوال سعداوی در اوت ۲۰۱۶ بیان داشت که حجاب، عُرفی نادرست و از روی دین‌داری «اشتباه‌نگر» است و ارتباطی با دین یا اخلاقیات برتر ندارد. او همچنین اشاره کرد که پدرش خود از الازهر دانش‌آموخته و اسلام را خوانده، «در عمرش به من نگفت سرت را بپوشان… سر زن هیچ ارتباطی با اخلاقیات ندارد که پوشیده شود.»[۱۴]

گامبیا[ویرایش]

با توجه به حکومت سکولار این کشور، تعداد کمی از زنان این کشور محجبه هستند. در دسامبر ۲۰۱۵ رئیس‌جمهور یحیی جامه، این کشور را جمهوری اسلامی اعلام و حجاب را برای کارمندان زن اجباری کرد. این کشور در حال حاضر پس از موریتانی دومین جمهوری اسلامی در آفریقا به‌شمار می‌رود.[۱۵]

اندونزی[ویرایش]

اصطلاح «جِلباب» در اندونزی برای مطلق حجاب به‌کار می‌رود.[۱۶] بر اساس قانون ملی و ایالتی اندونزی حجاب در مقوله‌ای اختیاری است.

حجاب پدیده‌ای نسبتاً جدید در اندونزی است این موضوع حتی قبل از تأثیر فرهنگ غربی نیز وجود داشته، بخش اعظمی از زنان اندونزیایی فقط برای ادای نماز حجاب می‌کنند یا در غیر نماز با تکه پارچه نازکی سر خود را می‌پوشانند.

در سال ۲۰۰۸م اندونزی بیشترین آمار مسلمانان دنیا را داشت، با این حال قانون «بانکسیلی اندونزیایی» زمینه حمایت مساوی از پنج دین را فراهم کرد که عبارتند از: اسلام، کاتولیک، پروتستان، بودایی و هندوییسم، بدون اینکه دین حکومت یا دین رسمی مشخص کند.

در پاکستان[ویرایش]

در کشور پاکستان روزی با عنوان روز حجاب وجود دارد که این مراسم به همت شاخه زنان حزب «جماعت اسلامی پاکستان» انجام می‌شود.[۱۷]

در این روز زنان با برپایی تظاهرات در شهرهای مختلف از جمله اسلام‌آباد، کراچی و راولپندی خواهان نقش‌آفرینی جامعه بین‌المللی برای رفع ممنوعیت حجاب در برخی کشورهای اروپایی و ترویج این فرهنگ اسلامی در شبکه‌ها و رسانه‌های اجتماعی هستند.

در ایران[ویرایش]

قانون حجاب از سال ۱۳۶۳ در ایران با تصویب مجلس شورای اسلامی اجباری شد.[۱۸][۱۹] رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ضمن انتقاد صریح از «خشکه مقدسی‌ها» با مردم، تأکید کرد: سخت‌گیری‌هایی است که در مسئله حجاب انجام دادند که برای جامعه مخصوصاً در زن‌ها حالت فرار درست کرد. پایگاه اطلاع‌رسانی هاشمی رفسنجانی گزیده پاسخ‌های وی به کیهان در سال ۸۲ را بازنشر کرده‌است که در آن متن می‌خوانید: هنوز فکر می‌کنم اگر ابتکار را دست بگیریم، توقعات خانم‌ها و جوان‌ها را شرعاً می‌توانیم تأمین کنیم و پیش خداوند هم حجت داریم. انقلاب اسلامی را هم می‌توانیم حفظ کنیم. لابد می‌دانید که رهبری در مقابل فشار همین سخت‌گیری‌ها یک بار فرمودند: «وجهی برای تحمیل چادر نمی‌بینم»[۲۰]

پیشینه پوشاک زنان در کشورهای اسلامی[ویرایش]

در طول همهٔ اعصار و در بسیاری از تمدنها سطوح مختلفی از پوشش در شکل‌های گوناگون وجود داشته‌است. در منابعی مانند تاریخ ویل دورانت، تاریخ اسلام پطروشفسکی، تاریخ اجتماعی ایران تألیف مرتضی راوندی و حتی منابع قدیمی‌تر مانند تاریخ یونان و دنیا اثر هرودوت که پیش از میلاد مسیح نوشته شده‌است گزارش‌ها حاکی از این است که زنان و مردان هنگام حضور در جامعه دارای اندکی از پوشش بوده‌اند. حجاب در این معنا تأسیس شده توسط اسلام نیست، اما دربارهٔ حدود آن همواره تفاوت‌هایی وجود داشته‌است.[۲۱]

در مقابل محققانی که پوشش سر را به اسلام یا سنت عربی نسبت می‌دهند، گروه دیگری از محققان معتقدند که حجاب مو جزو سنت‌های عربی و اسلامی نبود و پس از حملهٔ اعراب به سرزمین‌های دیگر و آشنا شدن آنان با سنت استفاده از پوشش سر توسط اشراف بود که این سنت به اعراب نیز انتقال یافت. لیلا احمد، استاد مطالعات زنان و مذاهب در دانشگاه هاروارد می‌گوید:

... پذیرفتن روسری از سوی زنان مسلمان نیز نتیجهٔ فرایند مشابهی از استحالهٔ نامحسوس در ارزش‌های سنتی مردمان سرزمین‌های فتح شده بود. ظاهراً روسری در جامعهٔ ساسانی مورد استفاده بود و جداسازی جنسیتی و استفاده از روسری در خاور میانهٔ مسیحی و ناحیهٔ مدیترانه در زمان ظهور اسلام کاملاً چشمگیر بود. در زمان حیات محمد، آن هم تنها در اواخر عمرش، همسران او تنها زنان مسلمانی بودند که به روسری نیاز داشتند. پس از مرگ او و در پی فتح سرزمین‌های همسایه‌ای که در آن‌ها زنان طبقات بالای جامعه روسری به سر می‌گذاشتند، در فرایند استحاله‌ای که هیچ‌کس تاکنون با جزئیات از آن اطمینان نیافته، روسری به لباس رایجی در میان زنان مسلمان طبقات بالای جامعه تبدیل شد.[۲۲]

حجاب قبل از اسلام[ویرایش]

محمدحسین رجبی: «پیش از اسلام با وجود مفاسد اخلاقی که در بسیاری از اعراب رایج بود، به سبب شرایط جغرافیایی و آب و هوایی، مرد و زن باید پوششی برای سر خود می‌داشتند. مردان چفیه داشتند و زنان روسری بلند. اما وقتی اسلام ظهور کرد، تا مدتی وضعیت به همین گونه بود یعنی وقتی مرد و زن بیرون می‌آمدند سرهای آنها پوشیده بود تا اینکه بعد از هجرت پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم به مدینه و تأسیس دولت اسلام، به سبب مزاحمتی که برای یک بانوی مسلمان جوان رخ داد، آیه حجاب نازل شد و بر مبنای این آیه زن‌ها که روسری بر سر داشته‌اند اما تا پیش از این مانند چفیه مردها آن را به پشت سرخود می‌افکندند، موظف شدند که جز گردی صورت خود، بقیه سر و گردن خود را بپوشانند و به این ترتیب حجاب به عنوان یکی از احکام قطعی خداوند برای بانوان جاری و ساری شد.»[۲۳]

سنت در زمان پیامبر اسلام[ویرایش]

بنا بر دیدگاه رایج، زنان مسلمان در عصر پیامبر اسلام نوعاً حد پوشش مو و گردن و دست و پا را رعایت می‌کردند. این‌گونه پوشش در ادیان ابراهیمی قبلی نیز پوشش پسندیده بوده و اسلام در همان مسیر حرکت کرده‌است. مرتضی مطهری حجاب را امری می‌داند که در زمان پیامبر اسلام واجب و فراگیر شد و از عایشه همسر پیامبر اسلام نقل می‌کند که گفته بود: «مرحبا به زنان انصار. همین که آیات سورهٔ نور نازل شد یک نفر از آنان دیده نشد که مثل سابق بیرون بیاید. سر خود را با روسری‌های مشکی می‌پوشیدند. گویی کلاغ روی سرشان نشسته‌است.»[۲۴] در مقابل، مخالفان وجوب این حد از پوشش، مدعی‌اند که حد پوشش شرعی زنان مسلمان در زمان پیامبر اسلام کمتر از این بوده‌است.[۲۵][۲۶][۲۷][۲۸] حامیان این نظر معتقدند که به علت فقر، کمبود شدید پارچه و نبود امکانات دوخت و دوز، پوشش رایج در عصر پیامبر برای زنان و مردان بسیار حداقلی بود. حامیان این نظر به روایات و احادیثی استناد می‌کنند که طبق آن‌ها بسیاری از مردان و زنان مسلمان (به خصوص مستمندان و بادیه‌نشینان) دامنهای کوتاه می‌پوشیدند و به همین دلیل هنگام رکوع و سجده شرمگاهشان نمایان می‌شد،[۲۹] برهنگی عادی بود و پیامبر اسلام حتی به عموی خود توصیه می‌کرد که برهنه راه نرود،[۳۰] فقرایی بودند که خود را با پارچه‌ای کوچک می‌پوشاندند و جامعهٔ مسلمان به عنوان کفاره تشویق به پوشاندن آنان می‌شد،[۳۱] پیامبر اسلام زنان و مردان را از پوشیدن دامنهای بلند که مایهٔ رشک مستمندان شود منع می‌کرد،[۳۲] زنان و مردان با هم و از ظروف مشترک وضو می‌گرفتند،[۳۳] و دستورهایی دربارهٔ استحمام نکردن زن و مرد در مکان مشترک از سوی پیامبر مطرح می‌شد.[۳۴]

به گفته این افراد پوشش در صدر اسلام نقش تعیین هویت اجتماعی داشته و از آنجا که ثروتمندان و فخرفروشان پوشش کامل‌تری داشتند پیامبر اسلام مکرراً مسلمانان را از زیاده‌روی در پوشش بازمی‌داشته. ترکاشوند به طرزی مبهم و ناگویا اشاره می‌کند که:

همسران پیامبر، از حضرت پرسیدند: دامن لباس را چقدر آویزان و دراز کنند. رسول خدا پاسخ داد: «یک وجب». همسران گفتند یک وجب کم است حضرت گفت یک ذراع (دو وجب).

البته گفته می‌شود در آن زمان دامن بلند برای تفاخر پوشیده می‌شده. موارد مشابه این روایت مبهم نیز در چند سند دیگر از جمله سنن الکبری، مسند احمد بن حنبل و سنن ابن ماجه آمده‌است.[۳۵]

به گفته این افراد، انداختن پارچه روی سر از رسوم برخی اعراب جاهلی بوده‌است اما در اسلام بر آن امر نشده‌است.[۳۶] مطابق این نظر سربرهنه شدن زنان در هنگام عزاداری در میان همهٔ قشرها عرب رایج بوده. بر اساس گزارش تفسیر عیاشی، فاطمه پس از اتمام حجت دست حسن و حسین را گرفت و به سمت قبر پدر که در اتاق شخصی ایشان بود حرکت کرد تا موی سرش را نزد پروردگار و دور از چشم نامحرمان پریشان کند و به درگاه پروردگار ناله سر دهد.[۳۷] در گزارشی ناموثق و اشتباه نقل شده که زنان بنی هاشم پس از شنیدن خبر کشته‌شدن علی بن ابی‌طالب، با سرهای برهنه و موهای پریشان از خانهٔ خود خارج شدند.[۳۸] در مقابل روایتی صحیح نقل شده که زینب دختر علی پس از شهادت برادرش با دست رویش را پوشانده‌است چرا که دشمنان پوشش چهره اش را از او گرفته بودند. به گفته محمدباقر بهبودی:[۳۹]

علت آن که قرآن مجید می‌فرماید: مراقب چاک لباس خود باشید. آن است که در عهد نزول قرآن مردم خصوصاً مردم جزیره العرب دو - سه متر پارچه نادوخته را مانند لنگ حمام به کمر می‌بستند تا عورت خود را ستر کنند. نام این قطعه لباس در زبان عرب «اِزار» (بر وزن کتاب) است. در زبان عامیانه فارسی به آن بستن می‌گویند و در زبان آن بر روی هم قرار خواهد گرفت و مانند دامن زنانه ساتر خواهد بود ولی به هنگام راه رفتن و نشستن و برخاستن و خم و راست شدن چاک آن باز می‌شود و احیاناً عورت آدمی مکشوف می‌گردد از این روی قرآن مجید می‌فرماید: مراقب چاک دامن خود باشید که بازنماند و اگر چاک دامن دیگران باز بود از نظر دوختن به عورت آنان خودداری کنید و چشم خود را فرو بخوابانید

او می‌افزاید: «در زمان رسول خدا و در عهد امامان نیز بانوان اسلامی از لباسهای دوخته استفاده می‌کرده‌اند و پیراهن و بلوز و دامن و شنل می پوشیداند و گاهی شنل را روی دوشها می‌انداخته‌اند و سر خود را با مقنعه می‌پوشیده‌اند.»

حجاب کنیز[ویرایش]

در فقه شیعه و سنی پوشش موی سر بر کنیزان واجب نیست.[۴۰][۴۱][۴۲] بنابر روایتی در کتاب وسایل الشیعه، نه تنها حجاب صورت بر کنیز واجب دانسته نشده، بلکه آمده‌است که جعفر صادق از پوشش نقاب بر روی صورت کنیزان (در هنگام نماز) جلوگیری می‌کرد.[۴۳][۴۴]

مطابق رایی بسیار مشهور، بخشی از بدن کنیزان که موظف به پوشاندن آن بودند، مانند مردان از ناف تا زانو بود و ملزم به پوشاندن سینه، پستان، ساق و غیره نبودند.[۴۵] ترکاشوند این سخن را از وسائل الشیعهٔ حر عاملی از قول جعفر صادق و همچنین با واسطه از ابوحنیفه و پیروان شافعی نقل می‌کند.[۴۶]

خاستگاه فقهی حجاب[ویرایش]

متن قرآن[ویرایش]

در متن قرآن به زنان دربارهٔ نحوهٔ پوششش دستورهایی داده شده‌است. آیات ۳۰ و ۳۱ سورهٔ نور و آیهٔ ۵۹ سورهٔ احزاب به مسائل مربوط به پوشش زنان می‌پردازند. در آیه‌های ۳۰ و ۳۱ سورهٔ نور آمده:

قُل لِّلْمُؤْمِنِینَ یَغُضوا مِنْ أَبْصرِهِمْ وَ یحْفَظوا فُرُوجَهُمْ ذَلِک أَزْکی لهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرُ بِمَا یَصنَعُونَ(۳۰) وَ قُل لِّلْمُؤْمِنَتِ یَغْضضنَ مِنْ أَبْصرِهِنَّ وَ یحْفَظنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلا مَا ظهَرَ مِنْهَا وَ لْیَضرِبْنَ بخُمُرِهِنَّ عَلی جُیُوبهِنَّ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَائهِنَّ أَوْ ءَابَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَنِهِنَّ أَوْ بَنی إِخْوَنِهِنَّ أَوْ بَنی أَخَوَتِهِنَّ أَوْ نِسائهِنَّ أَوْ مَا مَلَکَت أَیْمَنُهُنَّ أَوِ التَّبِعِینَ غَیرِ أُولی الارْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظهَرُوا عَلی عَوْرَتِ النِّساءِ وَ لا یَضرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلی اللَّهِ جَمِیعاً أَیُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکمْ تُفْلِحُونَ(۳۱) (ترجمه: به مردان مؤمن بگو دیدگان خویش را از نگاه به زنان نامحرم بازگیرند و پاکدامنی ورزند که این برایشان پاکیزه‌تر است، زیرا خدا از کارهایی که می‌کنید آگاه است (۳۰) و به زنان باایمان بگو چشم از نگاه به مردان نامحرم فروبندند و پاکدامنی کنند و زینت خویش را جز آنچه که طبعاً از آن آشکار است آشکار نسازند و باید که روپوش‌هایشان را به گریبان‌ها کنند و زینت خویش را نمایان نکنند مگر برای شوهرانشان، یا پدران یا پدر شوهران یا پسران یا پسر شوهران یا برادران یا خواهرزادگان یا برادرزادگان یا زنان (همجنس خود) یا آنچه مالک آن شده‌اند یا خدمتکاران مرد که تمایلی به زن ندارند یا کودکانی که از اسرار زنان خبر ندارند، و مبادا پای خویش را [به گونه‌ای] به زمین بکوبند که آنچه از زینتشان که پنهان است ظاهر شود. ای گروه مؤمنان همگی به سوی خدا توبه برید شاید رستگار شوید.)[۲۴–۳۰ و ۳۱]

بنا بر دیدگاه رایج عبارت «ولیضربن بخمرهن علی جیوبهن» (ترجمه: باید روسری خود را بر روی سینه و گریبان خویش قرار دهند) حدود پوشش را برای زنان مشخص می‌کند. مطهری از قول ابن‌عباس در تفسیر این آیه نقل می‌کند که یعنی «زن مو و سینه و دور گردن و زیر گلوی خود را بپوشاند.» مطهری همچنین از تفسیر مجمع البیان طبرسی در توضیح این آیه نقل می‌کند که «زنان قبلاً روسری‌ها را به پشت سر می‌افکندند و سینه‌هایشان پیدا بود».[۴۷][۴۸]

محمد حسین طباطبایی مفسر قرآن در این رابطه می‌نویسد:[۴۹]

کلمهٔ «خُمُر (به دو ضمه)، جمع «خِمار» است، و خِمار آن جامه‌ای است که زن سرِ خود را با آن می‌پیچد، و زایدِ آن را به سینه‌اش آویزان می‌کند؛ و کلمهٔ «جیوب» جمع جَیب - به فتح جیم و سکون یاء است که معنایش معروف است، و مراد از جیوب، سینه‌ها است، و معنایش این است که به زنان دستور بده تا اطراف مقنعه‌ها را به سینه‌های خود انداخته، آن را بپوشانند.

محمدباقر بهبودی پژوهشگر دینی در شرح این آیه می‌نویسد:[۳۹]

قرآن مجید فرمان می‌دهد که: خانم‌ها خِمار خود را بر سر و بر خود نپیچند که هنگام راه رفتن و حرکت دادن دست‌ها بلغزد و باز شود بلکه مانند شنل بر سر بیندازند و زیر گلو گره بزنند یا کوک بزنند یا سنجاق بزنند تا در هنگام حرکت دست‌ها خِمارشان روی شانه‌ها نلغزد و سر و بر آنان مکشوف نگردد. با پوشیدن خِمار یا شنل که تا روی دامن بیاید طبیعی است که دستها تا نیمه ساعد از زیر آن خارج خواهد ماند و فقط قسمت بالای ساعد که گوشتین است مانند ساق پا مستور می‌شود ولی همان تقوایی که در باب اِزار و دامن ایجاب می‌کرد تا آن را بلندتر تهیه نمایند که در حال خم و راست شدن بالا نجهد و ساق گوشتین زن عریان نشود در این‌جا هم ایجاب می‌کند که خِمار و شنل چندان بلند و عریض باشد که در حال خم و راست شدن فاصله شنل با دامن مکشوف نگردد و بالای ناف و به موازات آن پهلو و پشت عریان نشود که در این صورت ساعد دستها تا حدود مچ نیز در زیر خِمار و شنل مستور خواهد گشت. باز براساس استثنائی که دارد اگر در حال حرکت دستها قدری بالا برود و تا نیمه ساعد عریان شود اشکال نخواهد داشت.

برخی نویسندگان در مفروض بودن وجوب پوشیدن خِمار (یا مانند آن) در این آیه، هم در پوشانده شدن موی سر توسط خِمار تشکیک می‌کنند.[۲۷][۵۰][۵۱] امیرحسین ترکاشوند می‌گوید:

استنباط لزوم پوشش مو از راه قهری بودن استتارش در پی پوشش گردن و سینه، در نهایت ضعف و سستی است. از آن گذشته، شرعی قلمداد شدن استفاده از سرانداز در پیش از نزول آیه نیز نادرست است زیرا هیچ آیه‌ای پیش از این آیه (و حتی پس از آن) دال بر لزوم استفاده از خِمار و سرانداز نشده… به این ترتیب آیه در این عبارت خِمار و سرانداز را به‌عنوان دَم‌دست‌ترین وسیله… انتخاب کرده تا زنان به آن وسیله جَیب و سینه را بپوشانند.[۵۲]

آیهٔ دیگری که در آن به مسئلهٔ پوشش زنان مسلمان پرداخته شده، آیهٔ ۵۹ سورهٔ احزاب است. در این آیه از زنان پیامبر اسلام و زنان مؤمنان خواسته می‌شود که جِلباب‌های خود را بر خویش فروافکنند، تا شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند:

یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُل لِّأَزْوَاجِکَ وَبَنَاتِکَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِن جَلَابِیبِهِنَّ ۚ ذٰلِکَ أَدْنَیٰ أَن یُعْرَفْنَ فَلَا یُؤْذَیْنَ ۗ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا (۵۹) (ترجمه: ای پیامبر! به همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: جِلباب‌ها [= روسری‌های بلند] خود را بر خویش فروافکنند، این کار برای اینکه شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند بهتر است (و اگر تاکنون خطا و کوتاهی از آن‌ها سر زده توبه کنند). خداوند همواره آمرزنده رحیم است)[۳۳–۵۹]

دربارهٔ میزان پوشانندگی جِلباب و امکان نتیجه‌گیری پوشش مو از آیه استدلال موافقان و مخالفان مشابه مورد قبلی است. علاوه بر این، یکی از مسائل مطرح‌شده حول این آیه عبارتِ «أن یعرفن فلایؤذین» (ترجمه: تا شناخته شوند و آزار نبینند) است. مرتضی مطهری می‌نویسد:

مفسرین گفته‌اند که گروهی از منافقین اوایل شب که هوا تازه تاریک می‌شد در کوچه‌ها و معابر مزاحم کنیزان می‌شدند. البته برای کنیزان چنان‌که گفتیم پوشاندن سر واجب نبوده‌است. گاهی از اوقات این جوانان مزاحم و فاسد متعرض زنان آزاد نیز می‌شدند و بعد مدعی می‌شدند که ما نفهمیدیم که آزاد است و پنداشتیم که کنیز است؛ لذا به زنان آزاد دستور داده شد که بدون جِلباب یعنی در حقیقت بدون لباس کامل از خانه خارج نشوند تا کاملاً از کنیزان تشخیص داده شوند و مورد مزاحمت و اذیت قرار نگیرند. بیان مذکور خالی از ایراد نیست زیرا چنین می‌فهماند که مزاحمت نسبت به کنیزان مانعی ندارد.

نویسندگانی از جمله نبیل فیاض، با استناد به همین آیه و تفاسیرش حجاب را دستوری برای تشخیص داده شدن طبقات اجتماعی از یکدیگر دانسته‌اند، نه امری شرعی برای حفظ عفاف عمومی. فیاض برای نشان دادن اهمیت نقش طبقاتی حجاب به روایاتی استناد می‌کند که مطابق آن‌ها خلیفهٔ دوم عمر بن خطاب کنیزان را از پوشیدن روسری منع می‌کرد.[۴۱]

احادیث نبوی[ویرایش]

آموزش حجاب به دختران از سنین پایین در ایران. عکس از یک دختر بچه ایرانی با چادر عربی
آموزش حجاب به دختران از سنین پایین

مشهورترین روایتی که از پیامبر اسلام دربارهٔ پوشش اعضای بدن زنان وجود دارد، روایتی‌ست که از چند طریق با جزئیات متفاوت نقل شده و در آن پیامبر اسلام در خانه در حضور همسرش (عایشه یا ام سلمه) از پوشش زنی (اسماء یا دختری تازه‌بالغ) ابراز نارضایتی می‌کند و می‌گوید تنها موضع قابل کشف برای زنان صورت (یا صورت و دو دست) است. در صحت این حدیث اختلاف نظر وجود دارد. برای نمونه، نگارندهٔ سنن ابوداوود خود به ضعیف بودن منبع این حدیث اشاره کرده، چرا که راوی حدیث، خالد بن دریک، که حدیث را بی‌واسطه از قول عایشه نقل کرده، هرگز عایشه را ندیده‌است.[۵۳] گفتنی‌ست برخی فقهای مخالف وجوب حجاب، موی سر را جزو بدن ندانسته و در نتیجه چنین احادیثی را دال بر وجوب ستر راس نمی‌دانند.[۵۰]

در منابع حدیثی شیعی نیز چند حدیث از پیامبر اسلام در تأکید بر پوشش زنان وجود دارد.[۵۴] عبدالحسین خسروپناه به روایتی در مجمع البیان طبرسی استناد می‌کند که مطابق آن پیامبر اسلام لباس زنان در برابر مرد نامحرم را «دِرع» و «خِمار» و «اِزار» و «جِلباب» معرفی می‌کند.[۵۵] در روایت دیگری در متون شیعی، پیامبر اسلام پیش از ورود به خانهٔ فاطمه به همراه مرد نامحرم، او را به پوشیدن چیزی بر سر امر می‌کند.[۵۶]

امیرحسین ترکاشوند معتقد است که روایت «زن عورت است» از پیامبر اسلام، تأثیرگذارترین عبارت دینی بر روی حجاب بانوان است و با اشاره به سخنان فقهایی از جمله علامه حلی و صاحب جواهر می‌گوید که این حدیث از سوی فقها اساس و مبنای داوری قرار گرفته‌است. وی با وارد کردن اشکال‌های متعدد به سند این حدیث، خاطرنشان می‌کند که این حدیث در تمام حدود بیست منبع اولیه‌ای که در آن‌ها ذکر شده، مشتمل بر موارد دیگری است که زن را به ماندن در خانه ترغیب می‌کنند و بهترین جا برای زن را پستوی خانه می‌دانند و در نتیجه این حدیث را غیرقابل اعتماد می‌داند.[۵۷] گروه دیگری از فقها هم در صحت این حدیث و هم در دلالت آن به وجوب پوشش اعضای بدن، و به خصوص مو، تشکیک کرده‌اند.[۵۰] سوزنچی ضمن دفاع از سند این حدیث، تأثیرگذاری جدی آن در استنباط وجوب حجاب از سوی فقها را رد می‌کند.[۵۸]

روایات متعارضی دربارهٔ حجاب از امامان شیعه وجود دارد[۵۰][۵۹] و فقیهان مخالف و موافق حجاب در تعریف فعلی، به موارد مختلفی از این احادیث استناد کرده‌اند.

احادیث متمایل به پوشش بیشتر[ویرایش]

طبق چند حدیث از امامان شیعه، بخشی از بدن زن که مجاز است که آشکار باشد تنها وجه و کفین (صورت و دو دست) است.[۶۰] گفتی است که برخی پژوهش‌گران مخالف حجاب، این احادیث را دلیل کافی برای وجوب پوشش مو نمی‌دانند چون مو را جزو بدن زن نمی‌دانند.[۵۰] اما علاوه بر این احادیث، احادیث دیگری از امامان به شکل صریح‌تر به وجوب پوشش مو اشاره می‌کنند.[۶۱] در روایات دیگری نیز پوشش موی سر در سخنان نقل شده امامان شیعه مفروض دانسته می‌شود و به چند و چون آن پرداخته می‌شود.[۶۲]

قتاده می‌گوید: از رسول خدا حدیث آمده‌است که فرمود: هیچ خانمی که خدا و روز جزا را باور کرده‌است حق ندارد دست خود را از زیر خِمار خود بیرون بیاورد مگر تا این‌جا. با دست خود نیمه ساعد اشاره کرد.[۳۹][۶۳]

امه سلمه همسر رسول خدا می‌گوید: من خدمت رسول خدا صلوات الله علیه بودم. مَیمونه زوجه دیگر رسول خدا هم حاضر بود. ابن ام مکتوم دائی زاده حضرت خدیجه وارد شد. رسول خدا فرمود: بروید و پشت پرده بنشینید. ما گفتیم: یا رسول‌الله! مگر این مرد نابینا نیست؟ رسول خدا گفت: او نابیناست ولی شما که نابینا نیستید.[۳۹][۶۴]

احادیث متمایل به پوشش کمتر[ویرایش]

در مقابل، روایاتی با رویکرد آسان‌گیرانه‌تر دربارهٔ پوشش و نگاه وجود دارد. افرادی چون مسلم خلفی و امیرحسین ترکاشوند با ذکر این احادیث کوشیده‌اند نگاه مسلط فعلی به حجاب که آن را حد اکثری و برای حفظ زن از نگاه لذت‌جوی نامحرم معرفی می‌کند، زیر سؤال ببرند. مسلم خلفی حدیثی را نقل می‌کند که در آن علی بن سوید می‌گوید به امام موسی کاظم عرض کردم من به نگاه کردن زنی زیبا مبتلا شده‌ام و نظر به وی، مرا به تحسین وادار می‌کند. امام فرمود: اگر خداوند صداقت را در نیت تو بیابد، اشکالی ندارد. سند این روایت غیرقابل خدشه خوانده شده‌است.[۵۰]

گروهی معتقدند دوران امامان شیعه نیز همچنان وجود روسری ناشی از عرف و تشخص و اعتبارات اجتماعی بود نه مربوط به حجاب شرعی و در کوشش برای اثبات این ادعا ا به احادیثی در وسائل الشیعه از امامان شیعه، محمد باقر و جعفر صادق اشاره می‌کند که طبق آن‌ها زنان در صورتی که روسری‌شان را پیدا نکنند می‌توانند بی‌حجاب در برابر مرد نامحرم ظاهر شوند و همچنین می‌توانند بی‌حجاب نماز بخوانند.[۶۵]

گروه دیگری از احادیث به میزان لازم برای پوشش زنان در هنگام نماز اشاره دارند. گرچه ستر صلاتی و ستر در برابر بیگانه دو مقوله جدا از هم می‌باشند، اما دلایل مورد استناد در هر حوزه بسیار شبیه و نزدیک به هم است. برخی فقها به تلازم بین این دو اعتقاد دارند. حتی گاهی در ستر صلاتی سخت‌گیری بیشتری شده‌است.[۵۰] بنا بر حدیثی از امام صادق، زن مسلمان آزاد اشکالی ندارد که بدون پوشش سر نماز بخواند.[۶۶] برخی فقها از جمله مقدس اردبیلی از این حدیث به عنوان موثقه تعبیر نموده‌اند.[۵۰] این حدیث با تفاوت‌های جزئی به شکل‌های دیگر نیز از امام صادق نقل شده‌است.[۵۰]

احمد پاکتچی در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی با جمع‌بندی احادیث در این زمینه به این نتیجه می‌رسد که:

دربارهٔ درع و خِمار و اِزار -که حجابی پوشش‌محور بوده- ضرورت داشته‌است که به اندازهٔ کافی ضخیم باشد که پوست و مو از خلال آن دیده نشود. از همین روست که در روایات پرشمار از استفاده از پارچه‌های شفافی مانند قباطی، چه در رویارویی با نامحرم و چه در نماز، نهی شده‌است.

به گفتهٔ پاکتچی، در مورد جِلباب که حجابی بوده‌است که به منظور بازشناسی و نه پوشش مورد استفاده قرار می‌گرفته، چنین محدودیتی دیده نمی‌شود. به علاوه به گفته وی وجه غالب روایات پوشش صورت (نقاب) را برای زن لازم نمی‌دانند.[۱]

حد پوشش نزد شیعیان[ویرایش]

حضور زنان با حجاب در مراسم شب قدر هلال ابن علی در آران بیدگل
حضور زنان با حجاب در مراسم شب قدر هلال ابن علی در آران بیدگل

براساس قرآن و فتواهای مراجع تقلید شیعه، زنان و مردان هرکدام وظیفه‌هایی دارند که در برخی موارد میان فقها اختلاف هست. این حد در میان فتاوی مشترک است که مرد و زن باید عورتهایشان را در هر شرایط از هرکس به جز همسرشان بپوشانند، مگر در شرایط اجباری مانند هنگامی که برای دستشویی نیاز به کمک داشته‌باشند که احکام خاص خود را دارد.

طبق نظر مراجع تقلید معاصر شیعه، زنان باید همهٔ بدنشان از جمله همهٔ موی سر، تن و پایشان را از مردان نامحرم بپوشانند، ولی می‌توانند گردی صورت و دست‌ها را از مچ به پایین باز بگذارند. در مورد لزوم پوشش پاها از مچ به پایین، هنگام نماز واجب نیست، اما از دید نامحرم باید پوشیده باشد. احکام دربارهٔ مردان نیز اختلافی است. برخی مراجع تقلید معاصر افزون بر حد مشترک می‌گویند مردان باید تن و جاهای نامتعارف بدنشان را از زن نامحرم بپوشند. مثلاً به فتوای آن‌ها مردان نمی‌توانند پیش زن نامحرم پیراهن آستین‌کوتاه بپوشند یا با شلوارک‌های ورزشی ظاهر شوند. احکام نگاه کردن نیز بسیار اختلافی است ولی طبق فتوای مراجع تقلید معاصر، به جز زن و شوهر به‌طور کلی هیچ‌کس نباید به قصد لذت به دیگری -محرم یا نامحرم و زن یا مرد- نگاه کند.

حجاب از نظر فقهای پیشین شیعه[ویرایش]

در اکثر منابع فقهی گذشته، از اعضایی از بدن که لازم بود «در نماز» (ستر صلاتی) و «در برابر نامحرم» پوشانده شوند با نام «عورت» یاد می‌شده و معمولاً احکام یکسانی برای پوشش در این دو وضعیت مطرح می‌شده.[۵۰] مرتضی مطهری می‌گوید:

ظاهراً اختلافی نیست در این که ستر صلاتی و غیر صلاتی از نظر مقدار و حدود پوشش با هم تفاوت ندارند… آنچه در نماز باید پوشیده شود همان است که در مقابل نامحرم باید پوشیده شود؛ و شاید اگر بحثی باشد در این است که آیا در نماز، زائد بر آنچه در مقابل نامحرم باید پوشیده شود لازم است پوشیده شود یا نه. اما در این که آنچه درنماز لازم نیست پوشیده شود، در مقابل نامحرم نیز لازم نیست پوشیده شود، بحثی نیست.

[۶۷]

شیخ جواد مغنیه، همین توافق بر سر یکسان بودن ستر صلاتی و غیر صلاتی را به کل علمای اسلام نسبت می‌دهد.[۶۸] البته گاه فقیهانی نیز بوده‌اند که احتمال به وجود تفاوت میان این دو سطح از پوشش داده‌اند. به هر روی، اکثر فقها در ذیل موضوع پوشش در هنگام نماز به حدود پوشش زنان پرداخته‌اند. گفتنی‌ست که در آرای به جا مانده فقیهان گذشته در این باره بعضاً تفاوت‌های فاحشی با آرای فقهای امروز دارد.

مخالفان وجوب حجاب معتقدند ابن جنید اسکافی، فقیه شیعهٔ بزرگ قرن چهارم، تنها پوشاندن عورتین (پشت و جلو) را برای زن مسلمان آزاد واجب می‌دانسته.[۲۷][۵۰][۶۹][۷۰] اما برخی از موافقان حجاب این ادعا را رد می‌کنند.[۷۱] ترکاشوند مدعی است تا پیش از قرن هشتم، به‌طور کلی فقهای شیعه معمولاً جز در موارد خاص سخنی دربارهٔ وجوب یا عدم وجوب پوشاندن مو به‌طور خاص (چه در نماز و چه خارج از آن) نمی‌گفتند.[۷۲] به گفتهٔ وی حتی صاحب جواهر، هنگام برشمردن موافقان پوشش مو، از هیچ فقیهی که پیش از شهید اول و قرن هشتم باشد نام نمی‌برد.[۷۳] عاملی، صاحب مدارک، (اوایل قرن ۱۱ ه‍.ق) دربارهٔ ستر صلاتی می‌گوید:

آگاه باش که در عبارت محقق حلی و نیز در کلام اکثر فقهای شیعه، نه تنها به وجوب پوشش موی سر پرداخته نشده، بلکه از ظاهر عبارت چنین بر می‌آید که پوشاندنش لازم و واجب نیست زیرا مو جزو جسد و بدن به حساب نمی‌آید.

[۷۴]

پس از مطرح شدن مسئلهٔ پوشش مو در میان فقهای شیعه، بسیاری از فقهای بزرگ شیعه، از جمله محقق سبزواری،[۷۵] ملا محسن فیض کاشانی،[۷۶] عاملی صاحب مدارک[۷۴] و مقدس اردبیلی[۷۷] در نوشته‌های فقهی خود دلایل موجود در حدیث و آیات را برای وجوب پوشش موی سر (بعضی در هنگام نماز و بعضی بدون قائل شدن به تفکیک) کافی ندانسته‌اند. با گذر زمان از اواخر دورهٔ صفوی به بعد تصریح علمای شیعه به واجب بودن پوشش مو (و گردن و برخی اعضای دیگر بدن) بیشتر شد. ترکاشوند می‌گوید ملا احمد نراقی، فقیه بزرگ دورهٔ قاجار، پوشاندن موی بیرون مانده از روسری را در هنگام نماز (بدون ذکر فتوای جداگانه برای حالت خارج از نماز) برای زنان واجب نمی‌دانست.[۷۸] سوزنچی انتساب این موضع به شخص نراقی را رد می‌کند و معتقد است که نراقی تنها توضیح داده که بدون اتکا به اجماع وجوب پوشش بیش از این حد قابل اثبات نیست.[۷۹]

از میان مجتهدان معاصر شیعه، تنها احمد قابل[۶۹] صراحتاً وجوب حجاب را رد کرده‌است و محسن کدیور نیز آن را به شدت زیر سؤال برده‌است.[۲۷] سایر فقهای معاصر شیعه و تمامی مراجع تقلید شناخته شده، حجاب تمام بدن و موها به جز صورت و دو دست را برای زن مسلمان غیرکنیز واجب می‌دانند.

حجاب از دیدگاه مخالفان[ویرایش]

برخی از مخالفان حجاب و به خصوص اجباری بودن آن، واجب نبودن حجاب بر کنیز را گواهی بر این نکته می‌گیرند که هدف از فرمان حجاب رعایت امنیت جنسی جامعه نبوده، چرا که کنیزان نیز، حتی گاهی بیش از زنان آزاد عرب، دارای جذابیت جنسی بودند.

گروه دیگری از مخالفان حجاب که به کارکرد جنسیتی آن معتقدند، ادعا می‌کنند که «حجاب زنان را تبدیل به یک شیء»[۸۰] می‌کند. برخی این گفته که حجاب برای محافظت زن است را در تناقض با قانون شیعی ازدواج موقت می‌دانند.[۸۱] و در بدترین حالت حجاب را ابزاری برای سرکوب زنان می‌دانند.[۸۲] به گفته مخالفان حجاب: از دیدگاه فلسفهٔ حجاب، زن سرچشمهٔ تهییج شهوت‌های جنسی مردان است[۸۳]

به علاوه گفته می‌شود که در سینمای هند (که نشان دادن برهنگی تا اندازه‌ای مجاز است) از حجاب به عنوان نوعی وسیله برای تهییج جنس مخالف استفاده می‌شود.[۸۴]

نظر دیگر مخالفان این است که حجاب تنها مختص مسلمانان نیست، بلکه تا حدود ۱۹۵۰ در بسیاری از کشورهای اروپایی هم زنان بر سر خود پوشش داشتند، یک روسری که با آن سر و موهای خود را می‌پوشاندند؛ بنابراین هیچ نشانه مذهبی در آن دیده نمی‌شود. انسان (چه زن و چه مرد)، در هر مذهبی به هر دلیل (شرم و حیا و غیره) دوست داشته که آلت جنسی خود را بپوشاند، این مسئله هنوز در بسیاری از فیلم‌های قوم شناسانه که از قبائل آفریقا گرفته شده‌است، دیده می‌شود؛ بنابراین حجاب هیچ ارتباطی با مذهب ندارد، بلکه یه عادت فرهنگی است.[نیازمند منبع] نظر مخالفان حجاب، به اجباری بودن آن است. می‌گویند: اگر از آزادی زن دفاع می‌کنیم، باید او را هم در انتخابش آزاد بگذاریم؛ بنابراین مخالفان حجاب اجباری مخالفت خود را در «۱۵ مارس روز جهانی مبارزه با حجاب اجباری» اعلام می‌کنند.[نیازمند منبع]


حجاب از دیدگاه موافقان[ویرایش]

عکس از دو زن میانسال بر روی چرخ تافی با حجاب اسلامی در یکی از شهرهای مرزی ایران
دو زن میانسال بر روی چرخ تافی با حجاب اسلامی در یکی از شهرهای مرزی ایران

گروهی از مسلمانان ادعا دارند حجاب وسیله‌ای برای محدود کردن زن به خانه نیست بلکه حجاب وسیله‌ای برای حضور سالم زن در اجتماع است.[۸۵] ضرورت دیگر وجود حجاب از دیدگاه بسیار ی از مسلمانان محدود کردن ارضای میل جنسی به محیط خانواده برای جلوگیری از فساد و بی بند و باری در جامعه است.

از نظر مرتضی مطهری:[۸۶]

علت اینکه در اسلام دستور پوشش اختصاص به زنان یافته‌است این است که میل به خودنمائی و خودآرائی مخصوص زنان است. از نظر تصاحب قلبها و دلها مرد شکار است و زن شکارچی، همچنانکه از نظر تصاحب جسم و تن، زن شکار است و مرد شکارچی. میل زن به خودآرائی از این نوع حس شکارچی‌گری او ناشی می‌شود. در هیچ جای دنیا سابقه ندارد که مردان لباسهای بدن نما و آرایشهای تحریک‌کننده به کار برند. این زن است که به حکم طبیعت خاص خود می‌خواهد دلبری کند و مرد را دلباخته و در دام علاقه به خود اسیر سازد. لهذا انحراف تبرج و برهنگی از انحرافهای مخصوص زنان است و دستور پوشش هم برای آنان مقرر گردیده‌است.

از نظر جوادی آملی، قرآن وقتی دربارهٔ حجاب سخن می‌گوید، می‌گوید: حجاب عبارت است از احترام گذاردن و حرمت قائل شدن برای زن که نامحرمان او را از دید حیوانی ننگرند؛ بنابراین، نظر کردن به زنان غیر مسلمان را بدون قصد تباهی جایز می‌داند.[۸۷] حرمت زن نه اختصاص به خود زن دارد، نه شوهر و نه ویژه برادر و فرزندانش است. همه این‌ها اگر رضایت بدهند، قرآن راضی نخواهد بود، چون حرمت زن و حیثیت زن به عنوان حق‌الله مطرح است و خدای سبحان، زن را با سرمایه عاطفه آفرید که معلم رقت باشد و پیام عاطفه بیاورد.[۸۶]

به گزارش ایسنا، احمد جنتی در خطبه‌های یکی از نمازجمعه‌های تهران دربارهٔ حجاب اعلام داشت که، حجاب نقش اثرگذاری در جامعه دارد و تنها مسئله‌ای شرعی نیست، چراکه حجاب فلسفه دارد که جلوی حرام‌زادگی را می‌گیرد.[۸۸]

مرتضی مطهری، دانشمند و فیلسوف اسلامی، استحکام خانوادگی را یکی از مهم‌ترین دلایل عقلی حجاب می‌داند، او معتقد است برهنگی و نبود پوشش مناسب عامل آزادی روابط جنسی و در نتیجه ولنگاری و بی بندوباری جنسی است و همین موجب تضعیف روابط زوجین شده و زندگی آن‌ها را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد[۸۹] او می‌گوید:

تفاوت آن جامعه که روابط جنسی را محدود می‌کند به محیط خانوادگی و کادر ازدواج قانونی، با اجتماعی که روابط آزاد در آن اجازه داده می‌شود این است که ازدواج در اجتماع اول پایان انتظار و محرومیت، و در اجتماع دوم آغاز محرومیت و محدودیت است. در سیستم روابط آزاد جنسی پیمان ازدواج به دوران آزادی دختر و پسر خاتمه می‌دهد و آن‌ها را ملزم می‌سازد که به یکدیگر وفادار باشند و در سیستم اسلامی به محرومیت و انتظار آنان پایان می‌بخشد.[۸۹]

یکی از دلایل عقلی حجاب از نظر اندیشمندان اسلامی، مسئله آزادی فکر است، از آنجا که یکی از ویژگی‌های شخصیتی زنان، توجه به ظاهر و آراستگی خود می‌باشد، نبود پوشش مناسب موجب ایجاد مشغولیت ذهنی برای زنان شده و آنان را درگیر ظاهر خود می‌کند، از طرفی برهنگی تأثیر بسیاری در تحریک شهوت داشته و مسلم است که وقتی افراد درگیر شهوت خود باشند، دچار مشغولیت فکر شده و از آزادی فکر جهت نیل به اهداف علمی و انسانی بازمی‌مانند.[۹۰]

دین اسلام با ضروری دانستن حجاب، از اینکه زن تنها وسیله‌ای برای رفع شهوت باشد، جلوگیری کرده‌است، مرتضی مطهری در تفسیر آیه (ذلِک ادْنی انْ یعْرَفْنَ فَلایؤْذَینَ) می‌گوید: این کار (حفظ پوشش) برای اینکه به عفاف شناخته شوند و معلوم شود خود را در اختیار مردان قرار نمی‌دهند بهتر است و در نتیجه دور باش و حشمت آن‌ها مانع مزاحمت افراد سبکسر می‌گردد.[۹۱]

عبدالله جوادی آملی، با اشاره به آیه <<ذلک ادنی ان یعرفن فلا یوذین[۹۲]>> می‌گوید:

حجاب عبارت است از احترام گذاردن و حرمت قائل شدن برای زن که نامحرمان او را از دید حیوانی ننگرند[۹۳]

یکی از دلایلی که برای ضرورت حجاب مطرح شده‌است، موضوع محفوظ بودن چیزهایی است که گرانبهاتر هستند، خطبای اسلامی همواره با تمسک به این موضوع، بحث حجاب را مطرح می‌ساخته‌اند، در مبحث حجاب سید ابوالحسن مهدوی آمده‌است:

عقل می‌گوید هر شخص یا شی، هر چه ارزشمندتر باشد، باید محفوظ‌تر باشد؛ مثلاً چرا هزار نیروی امنیتی، از فلان رئیس‌جمهور دنیا حفاظت می‌کنند؟ آیا با این حفاظت، او را محدود می‌کنند؟ نه! اتفاقاً با این کار به او آزادی می‌بخشند تا بتواند بدون مزاحمت و خطر به وظیفهٔ اصلی‌اش که اداره کشور است، بپردازد![۹۴]

اندیشمندان دینی، با اشاره به اینکه حجاب یکی از میراث ملی ایران و در دوران قبل از اسلام وجود داشته‌است، همواره بر حفظ حجاب به عنوان یک فرهنگ صحیح ملی و ایرانی تأکید داشته‌اند. ویل دورانت، پژوهشگر آمریکایی می‌گوید:

در نقش‌هایی که از ایران باستان بر جای مانده، هیچ صورت زنی دیده نمی‌شود و نامی از ایشان به نظر نمی‌رسد[۹۵]

همچنین بنفشه حجازی، پژوهشگر تاریخ زنان ایران، در کتاب زن به ظن تاریخ، می‌نویسد:

لباس‌های زنان در دوره اشکانی پیراهنی بلند تا به روی زمین، گشاد، پُرچین، آستین دار یا بدون آستین و یقه راست بوده‌است، پیراهنی دیگر داشته‌اند که روی اولی می‌پوشیدند، قد این نسبت به اولی کوتاه و ضمناً یقه باز بوده‌است، روی این دو پیراهن، چادری سر می‌کرده‌اند. زنان عهد ساسانی گاهی چادر گشاد پرچین به سر می‌کردند که تا به وسط ساق پا می‌رسیده‌است.[۹۶]

سید ابوالحسن مهدوی معتقد است، نوع پوشش می‌تواند تأثیر زیادی در حفظ یا نابودی اصل حیا داشته باشد. او می‌گوید رابطه حیا و پوشش مانند رابطهٔ شاخ و برگ با ریشهٔ درخت است؛ ریشه، باعث به وجود آمدن شاخ و برگ و همچنین شاخ و برگ موجب محکم شدن ریشه می‌گردد. او با بیان این مثال می‌گوید؛ حیا، نیازِ به پوشش را در وجود شخص پدیدار و پوشش موجب استحکام و تقویت حیا می‌شود.[۹۷]

سید ابوالحسن مهدوی می‌گوید وقتی بی‌بندوباری جنسی، بی‌حجابی و در نتیجه فضای شهوت‌رانی در جامعه عادی شود، طبیعی است که درصد زیادی از مردان، درگیر شهوت‌پرستی در فضایی غیر از خانه خواهند شد و کم‌کم ویژگی‌های اخلاقی خود ازجمله غیرت را از دست خواهند داد، با این شرایط وقتی همسر آن‌ها وسیلهٔ کام‌جویی و مزاحمت دیگران قرار گیرد و دست و نگاه‌های آلوده متوجه او شود، نه‌تنها ناراحت نمی‌شوند بلکه لذت می‌برند و افتخار هم خواهند کرد تا جایی که شاید برنشان دادن زیبایی‌های همسر خود به دیگران اصرار هم بورزد. او معتقد است پوشش کامل می‌تواند تقویت‌کنندهٔ صفت غیرت و عامل پاسداری و محافظت مرد از ناموس خود باشد و در مقابل بی‌حجابی و بی‌بندوباری تأثیر زیادی در نابودی غیرت و بی‌توجهی مردان نسبت به ناموس خود خواهد گذاشت.[۹۸]

محسن قرائتی در تفسیر سوره حجرات می‌گوید:

زنان ودخترانی که به اسم آزادی، به هر شکلی خود را در مَعرَض دید دیگران قرار می‌دهند، اگر چند دقیقه (تنها چند دقیقه) با خود فکر کنند، حتّی اگر مسلمان نباشند، عقل و علم ایشان، آنان را به سوی پاکی و عفّت و پوشش دعوت خواهد کرد.

او ۱۷ پیامد برای نبود حجاب عنوان می‌کند: ۱- سوءظن نسبت به آنان، ۲- توطئه برای ربوده شدن آنان، ۳- گسستن نظام خانواده، ۴- تحریک‌های نابجا و به هم خوردن تعادل روحی، ۵ - گرایش به خودنمائی و تجملات، ۶- ضربه علمی به دانشجویان و از بین بردن تمرکز فکری آنان نسبت به درس و مطالعه، ۷- خجل کردن افراد بی‌بضاعتی که توان تهیّه این‌گونه لباس و تجمّل را ندارند، ۸ - ضربه اقتصادی، زیرا به جای دقّت در کار، به هوسبازی سرگرم می‌شوند، ۹- به ناکامی کشاندن زنان و دخترانی که شکل و رویِ در خور توجّهی ندارند، ۱۰- ایجاد دغدغه برای والدین، ۱۱- راضی کردن هوس‌بازان، ۱۲- پیدایش رقابت‌های منفی، ۱۳- فرار از خانه، ۱۴- پیدایش اطفال نامشروع، ۱۵- بروز امراض مقاربتی، ۱۶- پیدا شدن امراض روانی، ۱۷- پیش آمدن مسائلی از قبیل سقط جنین، خودکشی یا دیگرکشی یا حمله به دیگران و حوادث رانندگی و…[۹۹]

کشورهای دارای حجاب اجباری[ویرایش]

شماری معدود از کشورهای اسلامی رعایت حجاب را در برخی از نقاط کشور خود اجباری اعلام کرده‌اند. در این زمینه می‌توان به کشورهای زیر اشاره نمود:

عربستان سعودی[ویرایش]

در عربستان سعودی حجاب فقط برای زنان مسلمان اجباری است و برای سایر قشرها ضروری نیست . حجاب تنها در شهر های مکه و مدینه اجباری می باشد .

اندونزی[ویرایش]

در استان آچه اندونزی زنان مسلمان نیاز به داشتن حجاب در عموم دارند.[۱۰۰]

گامبیا[ویرایش]

دولت گامبیا دستور داده‌است زنانی که کارمند دولت هستند باید در محل کار روسری سرشان کنند.[۱۵]

ایران[ویرایش]

پس از انقلاب ایران، نظام تازه‌تأسیس جمهوری اسلامی با اجباری شدن حجاب، مخالفت برخی صاحب‌نظران را برانگیخت. برای نمونه محمود طالقانی پس از اعلام اجباری شدن پوشش سر برای زنان در ادارات دولتی توسط روح‌الله خمینی به موضع‌گیری علیه آن پرداخت. روزنامهٔ اطلاعات به نقل از وی در شماره ۲۰ اسفند ۱۳۵۷ نوشت.[۱۰۱][۱۰۲]

... ساخته من و فقیه و دیگران نیست؛ این نص صریح قرآن است. آن قدری که قرآن مجید بیان کرده، نه ما می‌توانیم از حدود آن خارج شویم و نه زنانی که معتقد به این کتاب بزرگ آسمانی هستند، اسلام، قرآن و دین می‌خواهند شخصیت زن حفظ شود؛ این حرکت انقلابی است. کی در این راهپیمایی‌ها، خانم‌ها، خواهران و دختران ما را مجبور کرد که با حجاب یا بی حجاب بیایند؟ خودشان با احساس مسئولیت اسلامی که این لباس یکی از شعارهای اسلامی و ایرانی است، اصالت خودشان را نشان دادند …

حجاب حتی برای زن‌های مسلمان هم نیست. چه اجباری؟ حضرت آیت‌الله خمینی نصیحتی کردند مانند پدری که به فرزندش نصیحت می‌کند راهنمایی اش می‌کند که شما این جور باشید به این سبک باشی بهتر می‌توانی روح اسلام و سنت ایرانی‌ات را متجلی است… ما اسلام، قران و مراجع دینی می‌خواهند زنان ما شخصیتشان حفظ بشود اصل مسئله این است. هیچ اجباری هم در کار نیست و مسئله چادر هم نیست[۱۰۳]

در برابر این مخالفت‌های موافقان حجاب اجباری نیز در آن دوران با توسل به دلایل و برهان‌هایی حمایت خود را از «اجباری کردن حجاب» اعلام می‌کردند. از سال ۱۳۵۹طبق دستور خمینی ورود زنان بدون حجاب به ادارات دولتی ممنوع شد[۱۰۴] و در سال ۱۳۶۲ با تصویب قانون مجازات اسلامی در مجلس شورای اسلامی ایران عدم رعایت حجاب در معابر عمومی موجب حکم حد شرعی ۷۲ ضربه جاری شد.[۱۰۵] گاه افراد بدحجاب دستگیر به جریمه نقدی محکوم شدند.[۱۰۶]

با وجود مخالفت خیلی از اقشار جامعه با حجاب، حجاب در ایران اجباری بوده و حتی با بد حجابی هم برخورد های غیر انسانی صورت می گیرد که همه روزه در شبکه های مجازی شاهد ویدئوهایی مبنی بر برخورد بد گشت ارشاد با افرادی بد حجاب ( و نه بی حجاب ) هستیم .

منع حجاب[ویرایش]

ترکیه[ویرایش]

در ترکیه داشتن حجاب اسلامی در دانشگاه‌های دولتی ممنوع بود، اما در سال ۲۰۰۸ پارلمان ترکیه رأی به لغو این قانون داد.[۱۰۷]

ایران[ویرایش]

رضا شاه در ۱۷ دی ۱۳۱۴ قانون کشف حجاب را رسمی‌کرد اما این قانون پس از دوران رضاشاه در شهریور بیست پیگیری نشد.[۱۰۸][۱۰۹]

فرانسه[ویرایش]

قانون ممنوعیت استفاده از نشان‌های مذهبی در فرانسه

قوانین کشور فرانسه از سال ۲۰۰۴ دختران را از داشتن حجاب اسلامی در مدرسه‌ها، دانشگاه‌ها و مکان‌های دولتی منع کرد.[۱۱۰][۱۱۱]

جمهوری‌های قفقاز و آسیای میانه[ویرایش]

ممنوعیت رعایت حجاب در مدارس آذربایجان، تاجیکستان و قرقیزستان وجود دارد. این محدودیت از زمان حکومت کمونیستی شوروی وجود دارد.[۱۱۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی مدخل حجاب نوشته احمد پاکتچی.
  2. مطهری، ص. ۱۵۹
  3. «حد پوشش مردان». www.imam-khomeini.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۰.
  4. Abdelhadi, Magdi Tunisia attacked over headscarves, BBC News, 26 September 2006. Accessed 6 June 2008.
  5. Turkey headscarf ruling condemned Al Jazeera English (7 June 2008). Retrieved on February 2009.
  6. «Syria bans face veils at universities». BBC. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۶.
  7. Richard Hamilton (6 October 2006) Morocco moves to drop headscarf BBC News (BBC). Retrieved on 13 February 2009.
  8. نوا، نسرین (۲۰۱۹-۰۸-۱۹). «صد سال کشف حجاب و حجاب اجباری در افغانستان». BBC Farsi. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۰.
  9. Mendes, Jessica (13 November 2001). "Taliban rulers curtail women's freedom, health care". Canadian Medical Association Journal. Retrieved 19 July 2010.
  10. Lawrence, Quil (13 July 2010). "Peace In Afghanistan At What Cost To Its Women?". NPR. Retrieved 19 July 2010.
  11. Lemmon, Gayle Tzemach (16 July 2010). "Will Afghan women's rights be bargained away?". CNN. Retrieved 19 July 2010.
  12. International Hijab Day and Its observance in Bangladesh
  13. A Video tells all about Hijab in Bangladesh iReport. CNN.
  14. «نوال السعداوی: الحجاب عادة سیئة وتدین زائف». ۷ اوت ۲۰۱۶.
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ جمهوری اسلامی گامبیا حجاب را اجباری کرد خبرگزاری انتخاب
  16. John M. Echols, Hassan Shadily, An English-Indonesian dictionary: Kamus Inggris-Indonesia Kamus Inggris-Indonesia University Press: 1975: ISBN 0-8014-9859-7: 660 pages
  17. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۴ سپتامبر ۲۰۱۳.
  18. «حجاب چگونه قانون شد؟». خبرآنلاین. ۲۰۱۰-۰۵-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۰.
  19. شجاعی، میترا (۲۰۰۹-۰۲-۰۸). «چگونه در اوایل انقلاب حجاب اجباری شد». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۰.
  20. «هاشمی رفسنجانی: تفکیک جنسیتی نتیجه عکس می‌دهد». آفتاب نیوز. ۱۳۹۳-۰۵-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۰.
  21. غروی
  22. احمد، ص. ۵
  23. «حجاب در عصر پیامبر (ص) چگونه بود؟». خبرگزاری تسنیم. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۰.
  24. مطهری، ص. ۲۵
  25. القمنی
  26. العشماوی
  27. ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ ۲۷٫۲ ۲۷٫۳ کدیور
  28. ترکاشوند، ص. ۶۹
  29. ترکاشوند و به نقل از مکارم الاخلاق، بحارالانوار، مجمع البحرین طریحی و مستدرک الوسائل، ص. ۳۲
  30. ترکاشوند و به نقل از کنزالاعمال، ص. ۳۴
  31. ترکاشوند، ص. ۳۴
  32. ترکاشوند و به نقل از مسند احمد بن حنبل و سنن ابن ماجه، ص. ۴۳
  33. البناء
  34. ترکاشوند و به نقل از کافی و من لا یحضره الفقیه، ص. ۱۸۸
  35. ترکاشوند، ص. ۱۵۵
  36. البنا
  37. ترکاشوند، ص. ۷۰۹
  38. ترکاشوند، ص. ۷۱۰
  39. ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ ۳۹٫۲ ۳۹٫۳ «مقاله حجاب شرعی از مترجم و مفسر قرآن محمد باقر بهبودی» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۴ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۷ ژوئیه ۲۰۱۶.
  40. مطهری، ص. ۱۵۹
  41. ۴۱٫۰ ۴۱٫۱ فیاض
  42. عابدینی
  43. مرتضوی
  44. ایازی
  45. اسلام وب، مرکز فتوای سازمان دعوت و ارشاد دینی قطر
  46. حجاب شرعی در عصر پیامبر، امیر ترکاشوند، ۷۸۵
  47. ČĀDOR, In Islamic Persia, Encyclopedia Iranica, Hamed Algar
  48. مطهری، ص. ۱۵۵
  49. تفسیر المیزان- حجاب در قرآن
  50. ۵۰٫۰۰ ۵۰٫۰۱ ۵۰٫۰۲ ۵۰٫۰۳ ۵۰٫۰۴ ۵۰٫۰۵ ۵۰٫۰۶ ۵۰٫۰۷ ۵۰٫۰۸ ۵۰٫۰۹ ۵۰٫۱۰ خلفی
  51. ترکاشوند، ص. ۶۰۲–۵۶۲
  52. ترکاشوند، ص. ۵۷۵
  53. ترکاشوند، ص. ۶۷۶
  54. http://www.jahannews.com/vdcdso0sjyt09x6.2a2y.html
  55. خسروپناه
  56. جمشیدی
  57. ترکاشوند، ص. ۶۴۷
  58. سوزنچی، ص. ۲۶
  59. ترکاشوند
  60. مطهری، ص. ۱۹۸
  61. صدوق، ۱۴۱۳ ق: ج۳، ص۴۳۶
  62. وسائل الشیعه، حر عاملی، کتاب النکاح
  63. صحیح ترمذی ج 41393 ط مدینه مسند ابن حنبل ج 11291 سنن ابن داود کتاب لباس 04. کافی ج 50415 وسائل الشیعه ج 341372
  64. 8تفسیر طبرسی الدرالمنثور ذیل آیه.
  65. ترکاشوند، ص. ۷۱۹
  66. ترکاشوند، ص. ۵۵۸
  67. مطهری، ص. ۲۴۳
  68. مغنیه، ص. ۱۱۱
  69. ۶۹٫۰ ۶۹٫۱ قابل
  70. ترکاشوند، ص. ۷۸۰
  71. سوزنچی، ص. ۲۰
  72. ترکاشوند، ص. ۵۸۰
  73. ترکاشوند، ص. ۷۰۵
  74. ۷۴٫۰ ۷۴٫۱ ترکاشوند، ص. ۶۹۸
  75. ترکاشوند، ص. ۶۹۹
  76. ترکاشوند، ص. ۶۷۴
  77. ترکاشوند، ص. ۷۱۳
  78. ترکاشوند، ص. ۷۰۲
  79. سوزنچی، ص. ۱۸
  80. "The veil turns women into things". [۱]

  81. Sexual Paradox: Complementarity, Reproductive Conflict and Human Emergence. Christine Fielder, Chris King. Publisher Lulu.com, 2006. ISBN 1-4116-5532-X pp.272

  82. http://spinner.cofc.edu/chrestomathy/vol5/diffendal.pdf?referrer=webcluster&
  83. These customs presuppose that women are the source of sexual arousal and temptation for men. Women's rights law reporter, Volumes 26–27. Author: Rutgers Law School (Newark, N.J.). Publisher: Women's Rights Law Reporter, 2005
  84. «The Veil Unveiled: The Hijab in Modern Culture» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۳ اوت ۲۰۱۶.
  85. فلسفه حجاب، مرتضی مطهری، نشر صدرا
  86. ۸۶٫۰ ۸۶٫۱ همان
  87. آیت الله العظمی جوادی آملی، مقالهٔ حجاب، حق‌الله است یا حق‌الناس؟
  88. http://khordadnews.ir/news/72951
  89. ۸۹٫۰ ۸۹٫۱ مسئله حجاب، صفحه 82 ، انتشارات صدرا
  90. «دلایل عقلی و نقلی حجاب اسلامی/ حجاب بخشی از هویت ملی ما است». iri.dte.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۰.
  91. مسئله حجاب، صفحه 87 ، انتشارات صدرا
  92. قرآن کریم، سوره احزاب، آیه 59
  93. زن در آئینه جمال و جلال، عبدالله جوادی آملی، صفحه 242
  94. دلایل عقلی حجاب، سید ابوالحسن مهدوی، صفحه 39 ، انتشارات جوانان موفق
  95. ویل دورانت، تاریخ تمدن، صفحه 434
  96. بنفشه حجازی، زن به ظن تاریخ، تهران، شهرآب، 1370
  97. سید ابوالحسن مهدوی، مبحث حجاب، انتشارات اعتلای وطن
  98. سید ابوالحسن مهدوی، مبحث حجاب، اعتلای وطن، ص 49
  99. تفسیر نور، سوره حجرات، آیه 1 ، انتشارات درس‌هایی از قرآن
  100. Jewel Topsfield (April 7, 2016). "Ban on outdoor music concerts in West Aceh due to Sharia law". The Sydney Morning Herald.
  101. رادیو زمانه | «در مورد حجاب، اجبار در کار نیست»
  102. «آیت‌الله خمینی و آیت‌الله طالقانی حجاب را اختباری بیان کردند». خبرنامه گویا. دریافت‌شده در ۹ سپتامبر ۲۰۰۸.
  103. روزنامه اطلاعات یکشنبه مورخ 20 اسفند ماه 1357 شماره 15805
  104. کیهان ۱۶ اسفند ۵۷ شماره ۱۰۶۵۵ صفحهٔ ۱
  105. چگونه در اوایل انقلاب حجاب اجباری شد
  106. جریمه‌های یک میلیون تومانی برای 'بدحجابی' در مشهد
  107. «قانون منع حجاب در دانشگاه‌های ترکیه لغو شد»، روزنامه اعتماد (شماره ۱۶۱۲)، ص. صفحه ۳، ۲۱ بهمن ۱۳۸۶
  108. ساناساریان، الیز (۱۳۸۴جنبش حقوق زنان در ایران؛ طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا ۵۷، تهران: اختران، ص. صص ۱۰۰–۱۰۳، شابک ۹۶۴-۷۵۱۴-۷۸-۶
  109. صلاح، مهدی، کشف حجاب، زمینه‌ها، پیامدها و واکنش‌ها، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ص. ص ۱۱۸
  110. ، ترجمهٔ مرمر کبیر، «استثنای فرانسوی»، روزنامه همشهری، سال یازدهم (شماره ۳۴۸۹)، ۱۷ شهریور ۱۳۸۳
  111. «French Senate approves veil ban» (به انگلیسی). BBC. ۲۰۱۰-۰۹-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۰.
  112. [dari.irib.ir/component/k2/item/43004-اسلام-ستیزی-در-جمهوری-های-آسیای-مرکزی-و-قفقاز-قسمت-چهارم-و-پایانی واحد مرکزی خبر]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

Muslim women wearing hijabs

A hijab (/hɪˈɑːb, hɪˈæb, ˈhɪ.æb, hɛˈɑːb/;[1][2][3][4] Arabic: حجابḥijāb, pronounced [ħɪˈdʒaːb] or Egyptian Arabic: [ħeˈɡæːb]) in common English usage is a veil worn by some Muslim women in the presence of any male outside of their immediate family, which usually covers the head and chest. The term can refer to any head, face, or body covering worn by Muslim women that conforms to Islamic standards of modesty. Hijab can also refer to the seclusion of women from men in the public sphere, or it may denote a metaphysical dimension, for example referring to "the veil which separates man or the world from God."[5]

In the Qur'an, hadith, and other classical Arabic texts the term khimār (Arabic: خمار‎) was used to denote a headscarf, and ḥijāb was used to denote a partition, a curtain, or was used generally for the Islamic rules of modesty and dress for both males and females.[6][7][8][9]

In its traditional form, it is worn by women to maintain modesty and privacy from unrelated males. According to the Encyclopedia of Islam and Muslim World, modesty in the Quran concerns both men's and women's "gaze, gait, garments, and genitalia."[10] The Qur'an instructs Muslim women to dress modestly.[11] Some Islamic legal systems define this type of modest clothing as covering everything except the face, hands up to wrists, and feet.[5][12] These guidelines are found in texts of hadith and fiqh developed after the revelation of the Qur'an but, according to some, are derived from the verses (ayahs) referencing hijab in the Qur'an.[10] Some believe that the Qur'an itself does not mandate that women wear hijab.[13][14]

In the Qur'an, the term hijab refers to a partition or curtain in the literal or metaphorical sense. The verse where it is used literally is commonly understood to refer to the curtain separating visitors to Muhammad's house from his wives' lodgings. This had led some to argue that the mandate of the Qur'an to wear hijab applied to the wives of Muhammad, and not women generally.[15][16]

In recent times, wearing hijab in public has been required by law in Saudi Arabia (for Muslims),[17][18] Iran and the Indonesian province of Aceh. Other countries, both in Europe and in the Muslim world, have passed laws banning some or all types of hijab in public or in certain types of locales. Women in different parts of the world have also experienced unofficial pressure to wear or not wear hijab.

In Islamic scripture

Quran

The Quran instructs both Muslim men and women to dress in a modest way, but there is disagreement on how these instructions should be interpreted. The verses relating to dress use the terms khimār (head cover) and jilbāb (a dress or cloak) rather than ḥijāb.[7] In the Quran, there are over 6,000 verses and only about half a dozen refer specifically to the way a woman should dress or walk in public.[19]

The clearest verse on the requirement of modest dress is surah 24:31, telling women to guard their private parts and draw their khimār over their bosoms.[20][21]

And say to the believing women that they should lower their gaze and guard their private parts; that they should not display their beauty and ornaments except what (must ordinarily) appear thereof; that they should draw their khimār over their breasts and not display their beauty except to their husband, their fathers, their husband's fathers, their sons, their husbands' sons, their brothers or their brothers' sons, or their sisters' sons, or their women, or the slaves whom their right hands possess, or male servants free of physical needs, or small children who have no sense of the shame of sex; and that they should not strike their feet in order to draw attention to their hidden ornaments.

— Quran 24:31

In Surah 33:59 Muhammad is commanded to ask his family members and other Muslim women to wear outer garments when they go out, so that they are not harassed:[21]

O Prophet! Enjoin your wives, your daughters, and the wives of true believers that they should cast their outer garments over their persons (when abroad): That is most convenient, that they may be distinguished and not be harassed.

— Quran 33:59

The Islamic commentators generally agree this verse refers to sexual harassment of women of Medina. It is also seen to refer to a free woman, for which Tabari cites Ibn Abbas. Ibn Kathir states that the jilbab distinguishes free Muslim women from those of Jahiliyyah, so other men know they are free women and not slavegirls or whores, indicating covering oneself doesn't apply to non-Muslims. He cites Sufyan al-Thawri as commenting that while it may be seen as permitting to look upon non-Muslim women who adorn themselves, it is not allowed in order to avoid lust. Al-Qurtubi concurs with Tabari about this ayah being for those who are free. He reports that the correct view is that a jilbab covers the whole body. He also cites the Sahabah as saying it is no longer than a rida (a shawl or a wrapper that covers the upper body). He also reports a minority view which considers the niqab or head-covering as jilbab. Ibn Arabi considered that excessive covering would make it impossible for a woman to be recognised which the verse mentions, though both Qurtubi and Tabari agree that the word recognition is about distinguishing free women.[22]

Some scholars like Ibn Hayyan, Ibn Hazm and Muhammad Nasiruddin al-Albani questioned the ayah's common explanation. Hayyan believed that "believing women" referred to both free women and slaves as the latter are bound to more easily entice lust and their exclusion is not clearly indicated. Hazm too believed that it covered Muslim slaves as it would violate the law of not molesting a slave or fornication with her like that with a free woman. He stated that anything not attributed to Muhammad should be disregarded.[23]

The word ḥijāb in the Quran refers not to women's clothing, but rather a spatial partition or curtain.[7] Sometimes its use is literal, as in the verse which refers to the screen that separated Muhammad's wives from the visitors to his house (33:53), while in other cases the word denotes separation between deity and mortals (42:51), wrongdoers and righteous (7:46, 41:5), believers and unbelievers (17:45), and light from darkness (38:32).[7]

The interpretation of the ḥijāb as separation can be digested in three ways: as a visual barrier, physical barrier, and ethical barrier. The visual barrier has the opportunity to hide something from sight which places emphasis on a symbolic boundary (for example, between the Prophet's family and the surrounding community). The physical barrier is used to create a space that provides comfort and privacy for individuals such as the female elite. The ethical barrier, is known to make something forbidden such as the 'purity of hearts' in reference to the Prophet's wives and the Muslim men who visit them.[19]

Hadith

Moroccan girls wearing the hijab

The hadith sources specify the details of hijab (Islamic rules of dress) for men and women, exegesis of the Qur'anic verses narrated by sahabah, and are a major source which scholars used to derive their rulings.[24][25][26]

  • Narrated Umm Salama Hind bint Abi Umayya, Ummul Mu'minin: "When the verse 'That they should cast their outer garments over their persons' was revealed, the women of Ansar came out as if they had crows hanging down over their heads by wearing outer garments." 32:4090. Abū Dawud classed this hadith as authentic.
  • Narrated Safiya bint Shaiba: "Aisha used to say: 'When (the Verse): "They should draw their veils (khumur) over their necks and bosoms (juyyub)," was revealed, (the ladies) cut their waist sheets at the edges and veiled themselves (Arabic: فَاخْتَمَرْنَ‎) with the cut pieces.'" Sahih al-Bukhari, 6:60:282, 32:4091. This hadith is often translated as "...and covered their heads and faces with the cut pieces of cloth,"[27] as the Arabic word used in the text (Arabic: فَاخْتَمَرْنَ‎) could include or exclude the face and there was ikhtilaf on whether covering the face is farḍ, or obligatory. The most prominent sharh, or explanation, of Sahih Bukhari is Fatḥ al-Bārī which states this included the face.
  • Yahya related to me from Malik from Muhammad ibn Zayd ibn Qunfudh that his mother asked Umm Salama, the wife of the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, "What clothes can a woman wear in prayer?" She said, "She can pray in the khimār (headscarf) and the diri' (Arabic: الدِّرْعِ‎, a woman's garment) that reaches down and covers the top of her feet." Muwatta Imam Malik book 8 hadith 37.
  • Aishah narrated that Allah's Messenger said: "The Salat (prayer) of a woman who has reached the age of menstruation is not accepted without a khimār." Jami` at-Tirmidhi 377.

Dress code required by hijab

Traditionalist views

Women wearing tudongs (the Malay term for hijab) in Brunei

The four major Sunni schools of thought (Hanafi, Shafi'i, Maliki and Hanbali) hold by consensus that it is obligatory for the entire body of the woman (see awrah), except her hands and face (and feet according to Hanafis) to be covered during prayer and in the presence of people of the opposite sex other than close family members (whom one is forbidden to marry—see mahram).[28][29][30] According to Hanafis and other scholars, these requirements extend to being around non-Muslim women as well, for fear that they may describe her physical features to unrelated men.[31]

Men must cover from their belly buttons to their knees, though the schools differ on whether this includes covering the navel and knees or only what is between them.[32][33][34][35]

It is recommended that women wear clothing that is not form fitting to the body, such as modest forms of western clothing (long shirts and skirts), or the more traditional jilbāb, a high-necked, loose robe that covers the arms and legs. A khimār or shaylah, a scarf or cowl that covers all but the face, is also worn in many different styles.

Modern Muslim scholars believe that it is obligatory in Islamic law that men and women abide by the rules of hijab (as outlined in their respective school of thought). These include the Iraqi Shia Marja' (Grand Ayatollah) Ali al-Sistani;[36] the Sunni Permanent Committee for Islamic Research and Issuing Fatwas in Saudi Arabia;[37] and others.[38] In nearly all Muslim cultures, young girls are not required to wear a ħijāb.

Bahraini women wearing the hijab

In private, and in the presence of close relatives (mahrams), rules on dress relax. However, in the presence of the husband, most scholars stress the importance of mutual freedom and pleasure of the husband and wife.[39]

Covering the hands and face

Traditional scholars had differences of opinion on covering the hands and face. The majority adopted the opinion that the face and hands are not part of their nakedness. Some held the opinion that covering the face is recommended if the woman's beauty is so great that it is distracting and causes temptation or public discord.[40]

Some Salafi scholars such as Muhammad ibn al Uthaymeen believe that covering the hands and face for all adult women is obligatory.[41]

Alternative views

Some Muslims take a relativist approach to hijab. They believe that the commandment to maintain modesty must be interpreted with regard to the surrounding society. What is considered modest or daring in one society might not be considered so in another. It is important, they say, for believers to wear clothing that communicates modesty and reserve.[42]

Along with scriptural arguments, Leila Ahmed argues that head covering should not be compulsory in Islam because the veil predates the revelation of the Qur'an. Head-covering was introduced into Arabia long before Muhammad, primarily through Arab contacts with Syria and Iran, where the hijab was a sign of social status. After all, only a woman who need not work in the fields could afford to remain secluded and veiled.[15][43]

Ahmed argues for a more liberal approach to hijab. Among her arguments is that while some Qur'anic verses enjoin women in general to "draw their Jilbabs (overgarment or cloak) around them to be recognized as believers and so that no harm will come to them"[Quran 33:58–59] and "guard their private parts ... and drape down khimar over their breasts [when in the presence of unrelated men]",[Quran 24:31] they urge modesty. The word khimar refers to a piece of cloth that covers the head, or headscarf.[44] While the term "hijab" was originally anything that was used to conceal,[45] it became used to refer to concealing garments worn by women outside the house, specifically the headscarf or khimar.[46]

Indonesian girls at Istiqlal Mosque in Jakarta

Other verses include.

O wives of prophet! You are not like other women; if you want to be righteous do not be too soft to make those in whose heart a disease hopeful; and speak in recognised manner. And stay in your homes and make not a dazzling display like that of the former times of ignorance and offer prayer and pay zakah; and obey God and His messenger; o people of (Prophet’s) house! God wants to remove impurity from you and make you clean and pure.

O believers! Do not enter in houses of prophet except if you are permitted for a meal and its readiness is not awaited but when you are invited then enter and when you have eaten disperse and do not linger in conversation; it troubles the prophet and he is shy of you but God is not shy of telling truth; and when ye ask of them [the wives of the Prophet] anything, ask it of them from behind a curtain (hijab) it is purer for you hearts and their hearts; and it is not allowed for you to hurt messenger or marry his wives after him ever; indeed it is great enormity in God’s sight.[47]

— Quran 33:53

According to at least three authors (Karen Armstrong, Reza Aslan and Leila Ahmed), the stipulations of the hijab were originally meant only for Muhammad's wives, and were intended to maintain their inviolability. This was because Muhammad conducted all religious and civic affairs in the mosque adjacent to his home:

Afghan army and police officials wearing hijabs in Kandahar

People were constantly coming in and out of this compound at all hours of the day. When delegations from other tribes came to speak with Prophet Muhammad, they would set up their tents for days at a time inside the open courtyard, just a few feet away from the apartments in which Prophet Muhammad's wives slept. And new emigrants who arrived in Yatrib would often stay within the mosque's walls until they could find suitable homes.[15]

According to Ahmed:

By instituting seclusion Prophet Muhammad was creating a distance between his wives and this thronging community on their doorstep.[16]

They argue that the term darabat al-hijab ("taking the veil") was used synonymously and interchangeably with "becoming Prophet Muhammad's wife", and that during Muhammad's life, no other Muslim woman wore the hijab. Aslan suggests that Muslim women started to wear the hijab to emulate Muhammad's wives, who are revered as "Mothers of the Believers" in Islam,[15] and states "there was no tradition of veiling until around 627 C.E." in the Muslim community.[15][16]

Another interpretation differing from the traditional states that a veil is not compulsory in front of blind men and men lacking physical desire.[48][49][50]

Some scholars think that these contemporary views and arguments, however, contradict the hadith sources, the classical scholars, exegesis sources, historical consensus, and interpretations of the companions (such as Aisha and Abdullah ibn Masud).

Many traditionalist Muslims reject the contemporary views, however, some traditionalist Muslim scholars accept the contemporary views and arguments as those hadith sources are not sahih and ijma would no longer be applicable if it is argued by scholars (even if it is argued by only one scholar). Notable examples of traditionalist Muslim scholars who accept these contemporary views include the Indonesian scholar Buya Hamka.

Contemporary practice

Muslim women in northern Nigeria wearing hijabs

The styles and practices of hijab vary widely across the world.

An opinion poll conducted in 2014 by The University of Michigan's Institute for Social Research asked residents of seven Muslim-majority countries (Egypt, Iraq, Lebanon, Tunisia, Turkey, Pakistan, and Saudi Arabia) which style of women's dress they considered to be most appropriate in public.[51] The survey found that the headscarf (in its tightly- or loosely-fitting form) was chosen by the majority of respondents in Egypt, Iraq, Tunisia and Turkey.[51] In Saudi Arabia 63% gave preference to the niqab face veil; in Pakistan the niqab, the full-length chador robe and the headscarf, received about a third of the votes each; while in Lebanon half of the respondents in the sample (which included Christians and Druze) opted for no head covering at all.[51][52] The survey found "no significant difference" in the preferences between surveyed men and women, except in Pakistan, where more men favored conservative women's dress.[52] However, women more strongly support women's right to choose how to dress.[52] People with university education are less conservative in their choice than those without one, and more supportive of women's right to decide their dress style, except in Saudi Arabia.[52]

Emine Erdoğan wearing a türban

Some fashion-conscious women have been turning to non-traditional forms of hijab such as turbans.[53][54] While some regard turbans as a proper head cover, others argue that it cannot be considered a proper Islamic veil if it leaves the neck exposed.[53]

Muna AbuSulayman wearing a turban

According to a Pew Research Center survey, among the roughly 1 million Muslim women living in the U.S., 43% regularly wear headscarves, while about a half do not cover their hair.[55] In another Pew Research Center poll (2011), 36% of Muslim American women reported wearing hijab whenever they were in public, with an additional 24% saying they wear it most or some of the time, while 40% said they never wore the headcover.[56]

Iranian woman in Isfahan wearing a hijab

In Iran, where wearing the hijab is legally required, many women push the boundaries of the state-mandated dress code, risking a fine or a spell in detention.[57] The Iranian president Hassan Rouhani had vowed to rein in the morality police and their presence on the streets has decreased since he took office, but the powerful conservative forces in the country have resisted his efforts, and the dress codes are still being enforced, especially during the summer months.[58]

In Turkey the hijab was formerly banned in private and state universities and schools. The ban applied not to the scarf wrapped around the neck, traditionally worn by Anatolian peasant women, but to the head covering pinned neatly at the sides, called türban in Turkey, which has been adopted by a growing number of educated urban women since the 1980s. As of the mid-2000s, over 60% of Turkish women covered their head outside home, though only 11% wore a türban.[59][60][61][62] The ban was lifted from universities in 2008,[63] from government buildings in 2013,[64] and from schools in 2014.[65]

Burqa and niqab

A Muslim woman in Yemen wearing a niqab

There are several types of veils which cover the face in part or in full.

The burqa (also spelled burka) is a garment that covers the entire body, including the face.[66] It is commonly associated with the Afghan chadri, whose face-veiling portion is typically a piece of netting that obscures the eyes but allows the wearer to see out.

The niqab is a term which is often incorrectly used interchangeably with burqa.[66] It properly refers to a garment that covers a woman's upper body and face, except for her eyes.[66] It is particularly associated with the style traditionally worn in the Arabian Peninsula, where the veil is attached by one side and covers the face only below the eyes, thereby allowing the eyes to be seen.

Only a minority of Islamic scholars believe that covering the face is mandatory, and the use of niqab beyond its traditional geographic strongholds has been a subject of political controversy.[67][68]

In a 2014 survey of men and women in seven Muslim-majority countries, the Afghan burqa was the preferred form of woman's dress for 11% of respondents in Saudi Arabia, 4% in Iraq, 3% in Pakistan, 2% in Lebanon, and 1% or less in Egypt, Tunisia, and Turkey.[51] The niqab face veil was the preferred option for 63% of respondents in Saudi Arabia, 32% in Pakistan, 9% in Egypt, 8% in Iraq, and 2% or less in Lebanon, Tunisia, and Turkey.[51]

History

Pre-Islamic veiling practices

Greek bronze statuette of a veiled and masked dancer, 2nd–3rd century BC.

Veiling did not originate with the advent of Islam. Statuettes depicting veiled priestesses precede all major Abrahamic religions (Christianity, Judaism, and Islam), dating back as far as 2500 BCE.[69] Elite women in ancient Mesopotamia and in the Byzantine, Greek, and Persian empires wore the veil as a sign of respectability and high status.[70] In ancient Mesopotamia, Assyria had explicit sumptuary laws detailing which women must veil and which women must not, depending upon the woman's class, rank, and occupation in society.[70] Female slaves and prostitutes were forbidden to veil and faced harsh penalties if they did so.[7] Veiling was thus not only a marker of aristocratic rank, but also served to "differentiate between 'respectable' women and those who were publicly available".[7][70]

Strict seclusion and the veiling of matrons were also customary in ancient Greece. Between 550 and 323 B.C.E, prior to Christianity, respectable women in classical Greek society were expected to seclude themselves and wear clothing that concealed them from the eyes of strange men.[71]

Pre-Islamic relief showing veiled Arab women, Temple of Baal, Palmyra, Syria, 1st century CE.

It is not clear whether the Hebrew Bible contains prescriptions with regard to veiling, but rabbinic literature presents it as a question of modesty (tzniut).[72] Modesty became an important rabbinic virtue in the early Roman period, and it may have been intended to distinguish Jewish women from their non-Jewish counterparts in the Greco-Roman and later in the Babylonian society.[72] According to rabbinical precepts, married Jewish women have to cover their hair, although the surviving representations of veiled Jewish women may reflect general Roman customs rather than particular Jewish practices.[72] According to Fadwa El Guindi, at the inception of Christianity, Jewish women were veiling their heads and faces.[7]

Roman statue of a Vestal Virgin

There is archeological evidence suggesting that early Christian women in Rome covered their heads.[72] Writings of Tertullian indicate that a number of different customs of dress were associated with different cults to which early Christians belonged around 200 CE.[72] The best known early Christian view on veiling is the passage in 1 Corinithians (11:4-7), which states that "every woman who prays or prophesies with her head uncovered dishonors her head".[72] This view may have been influenced by Roman pagan customs, such as the head covering worn by the priestesses of Vesta (Vestal Virgins), rather than Jewish practices.[72] In turn, the rigid norms pertaining to veiling and seclusion of women found in Christian Byzantine literature have been influenced by ancient Persian traditions, and there is evidence to suggest that they differed significantly from actual practice.[73]

Intermixing of populations resulted in a convergence of the cultural practices of Greek, Persian, and Mesopotamian empires and the Semitic peoples of the Middle East.[7] Veiling and seclusion of women appear to have established themselves among Jews and Christians before spreading to urban Arabs of the upper classes and eventually among the urban masses.[7] In the rural areas it was common to cover the hair, but not the face.[7]

Leila Ahmed argues that "Whatever the cultural source or sources, a fierce misogyny was a distinct ingredient of Mediterranean and eventually Christian thought in the centuries immediately preceding the rise of Islam."[74] Ahmed interprets veiling and segregation of sexes as an expression of a misogynistic view of shamefulness of sex which focused most intensely on shamefulness of the female body and danger of seeing it exposed.[74]

During Muhammad's lifetime

Available evidence suggests that veiling was not introduced into Arabia by Muhammad, but already existed there, particularly in the towns, although it was probably not as widespread as in the neighboring countries such as Syria and Palestine.[75] Similarly to the practice among Greeks, Romans, Jews, and Assyrians, its use was associated with high social status.[75] In the early Islamic texts, term hijab does not distinguish between veiling and seclusion, and can mean either "veil" or "curtain".[76] The only verses in the Qur'an that specifically reference women's clothing are those promoting modesty, instructing women to guard their private parts and wear scarves that fall onto their breast area in the presence of men.[77] The contemporary understanding of the hijab dates back to Hadith when the "verse of the hijab" descended upon the community in 627 CE.[78] Now documented in Sura 33:53, the verse states, "And when you ask [his wives] for something, ask them from behind a partition. That is purer for your hearts and their hearts".[79] This verse, however, was not addressed to women in general, but exclusively to Muhammad's wives. As Muhammad's influence increased, he entertained more and more visitors in the mosque, which was then his home. Often, these visitors stayed the night only feet away from his wives' apartments. It is commonly understood that this verse was intended to protect his wives from these strangers.[80] During Muhammad's lifetime the term for donning the veil, darabat al-hijab, was used interchangeably with "being Muhammad's wife".[75]

Later pre-modern history

Young woman from Nablus in a hijab (c. 1867-1885)

The practice of veiling was borrowed from the elites of the Byzantine and Persian empires, where it was a symbol of respectability and high social status, during the Arab conquests of those empires.[81] Reza Aslan argues that "The veil was neither compulsory nor widely adopted until generations after Muhammad's death, when a large body of male scriptural and legal scholars began using their religious and political authority to regain the dominance they had lost in society as a result of the Prophet's egalitarian reforms".[80]

Because Islam identified with the monotheistic religions of the conquered empires, the practice was adopted as an appropriate expression of Qur'anic ideals regarding modesty and piety.[82] Veiling gradually spread to upper-class Arab women, and eventually it became widespread among Muslim women in cities throughout the Middle East. Veiling of Arab Muslim women became especially pervasive under Ottoman rule as a mark of rank and exclusive lifestyle, and Istanbul of the 17th century witnessed differentiated dress styles that reflected geographical and occupational identities.[7] Women in rural areas were much slower to adopt veiling because the garments interfered with their work in the fields.[83] Since wearing a veil was impractical for working women, "a veiled woman silently announced that her husband was rich enough to keep her idle."[84]

By the 19th century, upper-class urban Muslim and Christian women in Egypt wore a garment which included a head cover and a burqa (muslin cloth that covered the lower nose and the mouth).[7] The name of this garment, harabah, derives from early Christian and Judaic religious vocabulary, which may indicate the origins of the garment itself.[7] Up to the first half of the twentieth century, rural women in the Maghreb and Egypt put on a form of niqab when they visited urban areas, "as a sign of civilization".[85]

Modern history

A model displaying a fashionable hijab at "Moslema In Style Fashion Show" (show for Muslim women apparels) in Kuala Lumpur, Malaysia.

Western clothing largely dominated in Muslim countries the 1960s and 1970s.[86][87] For example, in Pakistan, Afghanistan and Iran, many liberal women wore short skirts, flower printed hippie dresses, flared trousers,[88] and went out in public without the hijab.[citation needed] This changed following the Soviet–Afghan War,[citation needed] military dictatorship in Pakistan, and Iranian revolution of 1979, when traditional conservative attire including the abaya, jilbab and niqab made a comeback.[89][90] There were demonstrations in Iran in March 1979, after the hijab law was brought in, decreeing that women in Iran would have to wear scarves to leave the house.[91]

Gamal Abdel Nasser laughing at the Muslim Brotherhood for suggesting in 1953 that women should be required to wear the hijab.

In 1953 Egyptian leader President Gamal Abdel Nasser was told by the leader of the Muslim Brotherhood that they wanted to enforce the wearing of the hijab, to which Nasser responded, "Sir, I know you have a daughter in college - and she doesn't wear a headscarf or anything! Why don't you make her wear the headscarf? So you can't make one girl, your own daughter, wear it, and yet you want me to go and make ten million women wear it?"

The late-twentieth century saw a resurgence of the hijab in Egypt after a long period of decline as a result of westernization. Already in the mid-1970s some college aged Muslim men and women began a movement meant to reunite and rededicate themselves to the Islamic faith.[92][93] This movement was named the Sahwah,[94] or awakening, and sparked a period of heightened religiosity that began to be reflected in the dress code.[92] The uniform adopted by the young female pioneers of this movement was named al-Islāmī (Islamic dress) and was made up of an "al-jilbāb—an unfitted, long-sleeved, ankle-length gown in austere solid colors and thick opaque fabric—and al-khimār, a head cover resembling a nun's wimple that covers the hair low to the forehead, comes under the chin to conceal the neck, and falls down over the chest and back".[92] In addition to the basic garments that were mostly universal within the movement, additional measures of modesty could be taken depending on how conservative the followers wished to be. Some women choose to also utilize a face covering (al-niqāb) that leaves only eye slits for sight, as well as both gloves and socks in order to reveal no visible skin.

Soon this movement expanded outside of the youth realm and became a more widespread Muslim practice. Women viewed this way of dress as a way to both publicly announce their religious beliefs as well as a way to simultaneously reject western influences of dress and culture that were prevalent at the time. Despite many criticisms of the practice of hijab being oppressive and detrimental to women's equality,[93] many Muslim women view the way of dress to be a positive thing. It is seen as a way to avoid harassment and unwanted sexual advances in public and works to desexualize women in the public sphere in order to instead allow them to enjoy equal rights of complete legal, economic, and political status. This modesty was not only demonstrated by their chosen way of dress but also by their serious demeanor which worked to show their dedication to modesty and Islamic beliefs.[92]

Taekwondo medalists from Spain, Britain, Iran and Egypt at Rio Olympics, 2016[95]

Controversy erupted over the practice. Many people, both men and women from backgrounds of both Islamic and non-Islamic faith questioned the hijab and what it stood for in terms of women and their rights. There was questioning of whether in practice the hijab was truly a female choice or if women were being coerced or pressured into wearing it.[92] Many instances, such as the Islamic Republic of Iran's current policy of forced veiling for women, have brought these issues to the forefront and generated great debate from both scholars and everyday people.

As the awakening movement gained momentum, its goals matured and shifted from promoting modesty towards more of a political stance in terms of retaining support for Pan-Islamism and a symbolic rejection of Western culture and norms. Today the hijab means many different things for different people. For Islamic women who choose to wear the hijab it allows them to retain their modesty, morals and freedom of choice.[93] They choose to cover because they believe it is liberating and allows them to avoid harassment. Many people (both Muslim and non-Muslim) are against the wearing of the hijab and argue that the hijab causes issues with gender relations, works to silence and repress women both physically and metaphorically, and have many other problems with the practice. This difference in opinions has generated a plethora of discussion on the subject, both emotional and academic, which continues today.

Ever since September 11, 2001, the discussion and discourse on the hijab has intensified. Many nations have attempted to put restrictions on the hijab, which has led to a new wave of rebellion by women who instead turn to covering and wearing the hijab in even greater numbers.[93][96]

In modern times, Iranian women act to transform the hijab by challenging the regime subsequently reinventing culture and women's identity within Iran. The female Iranian fashion designer, Naghmeh Kiumarsi, challenges the regime's notion of culture through publicly designing, marketing, and selling clothing pieces that feature tight fitting jeans, and a “skimpy” headscarf. The biography on Kiumarsi's (2015) website[97] offers, “She believes in the unique style of each person and is convinced that fashion has to help bring out those individual styles. She is optimistic about the creativity of the new generation in Iran and as an artist welcomes these changes.” Kiumarsi embodies her own notion of culture and identity and utilizes fashion to value the differences among Iranian women, as opposed to a single identity under the Islamic dress code. Kiumarsi welcomes the evolution of Iranian culture with the emergence of new style choices and fashion trends. Additionally, the designer's bibliography offers, “She is also a master in fusion designs and fusion fabric connecting the past and the present thus blending cultures to create designs that are modern, colorful yet compatible with social and cultural norms” (Kiumarsi, 2015). Kiumarsi's hijab styles reflect the premise that cultures are fluid and ever changing through combining elements of past, present, and modern cultures in her designs.

Women's resistance in Iran is gaining traction as an increasing number of women challenge the mandatory wearing of the hijab. Smith (2017) addressed the progress that Iranian women have made in her article, “Iran surprises by realizing Islamic dress code for women,”[98] published by The Times, a reputable news organization based in the UK. The Iranian government has enforced their penal dress codes less strictly and instead of imprisonment as a punishment have implemented mandatory reform classes in the liberal capital, Tehran. General Hossein Rahimi, the Tehran's police chief stated, “Those who do not observe the Islamic dress code will no longer be taken to detention centers, nor will judicial cases be filed against them” (Smith, 2017). The remarks of Tehran's recent police chief in 2017 reflect political progress in contrast with the remarks of Tehran's 2006 police chief.[98][99] Iranian women activists have made a headway since 1979 relying on fashion to enact cultural and political change.

Compulsion and pressure

Some governments encourage and even oblige women to wear the hijab, while others have banned it in at least some public settings. In many parts of the world women also experience informal pressure for or against wearing hijab, including physical attacks.

Legal enforcement

The Kingdom of Saudi Arabia requires Muslim women to cover their hair and all women have to wear a full-body garment.[17][18] Saudi women commonly wear the traditional abaya robe, while foreigners sometimes opt for a long coat.[18] These regulations are enforced by the religious police and vigilantes.[18] In 2002 the Saudi religious police were accused by Saudi and international press of hindering the rescue of schoolgirls from a fire because they were not wearing hijab, which resulted in 15 deaths.[100] In 2018, the Saudi crown prince Mohammad bin Salman told CBS News that Saudi law requires women to wear "decent, respectful clothing", and that women are free to decide what form it should take.[17]

Iran went from banning all types of veils in 1936 to making Islamic dress mandatory for women following the Islamic Revolution in 1979.[101] In April 1980, it was decided that women in government offices and educational institutions would be mandated to veil.[101] The 1983 penal code prescribed punishment of 74 lashes for women appearing in public without Islamic hijab (hijab shar'ee), leaving the definition of proper hijab ambiguous.[102][103] The same period witnessed tensions around the definition of proper hijab, which sometimes resulted in vigilante harassment of women who were perceived to wear improper clothing.[101][102] In 1984 Tehran's public prosecutor announced that a stricter dress-code should be observed in public establishments, while clothing in other places should correspond to standards observed by the majority of the people.[101] A new regulation issued in 1988 by the Ministry of the Interior based on the 1983 law further specified what constituted violations of hijab.[104] Iran's current penal code stipulates a fine or 10 days to two months in prison as punishment for failure to observe hijab in public, without specifying its form.[105][106] The dress code has been subject of alternating periods of relatively strict and relaxed enforcement over the years, with many women pushing its boundaries, and its compulsory aspect has been a point of contention between conservatives and the current president Hassan Rouhani.[105][107][108] The United Nations Human Rights Council recently called on Iran to guarantee the rights of those human rights defenders and lawyers supporting anti-hijab protests.[109] In governmental and religious institutions, the dress code requires khimar-type headscarf and overcoat, while in other public places women commonly wear a loosely tied headscarf (rousari).[citation needed] The Iranian government endorses and officially promotes stricter types of veiling, praising it by invoking both Islamic religious principles and pre-Islamic Iranian culture.[110]

The Indonesian province of Aceh requires Muslim women to wear hijab in public.[111] [Government of Indonesia|Indonesia's central government]] granted Aceh's religious leaders the right to impose Sharia in 2001, in a deal aiming to put an end to the separatist movement in the province.[111]

Legal bans

Muslim world

The tradition of veiling hair in Iranian culture has ancient pre-Islamic origins,[112] but the widespread custom was forcibly ended by Reza Shah's regime in 1936, as he claimed hijab to be incompatible with his modernizing ambitions and ordered "unveiling" act or Kashf-e hijab. The police arrested women who wore the veil and would forcibly remove it, and these policies outraged the Shi'a clerics, and ordinary men and women, to whom appearing in public without their cover was tantamount to nakedness. Many women refused to leave the house out of fear of being assaulted by Reza Shah's police.[113] In 1941 the compulsory element in the policy of unveiling was abandoned.

Turkey had a ban on headscarves at universities until recently. In 2008 the Turkish government attempted to lift a ban on Muslim headscarves at universities, but were overturned by the country's Constitutional Court.[114] In December 2010, however, the Turkish government ended the headscarf ban in universities, government buildings and schools.[115]

In Tunisia, women were banned from wearing hijab in state offices in 1981 and in the 1980s and 1990s more restrictions were put in place.[116] In 2017, Tajikistan banned hijabs. Minister of Culture, Shamsiddin Orumbekzoda, told Radio Free Europe Islamic dress was "really dangerous". Under existing laws, women wearing hijabs are already banned from entering the country's government offices.[117][118]

Europe

A veil-burning ceremony in USSR as part of Soviet Hujum policies

On March 15, 2004, France passed a law banning "symbols or clothes through which students conspicuously display their religious affiliation" in public primary schools, middle schools, and secondary schools. In the Belgian city of Maaseik, the niqāb has been banned since 2006.[119] On July 13, 2010, France's lower house of parliament overwhelmingly approved a bill that would ban wearing the Islamic full veil in public. It became the first European country to ban the full-face veil in public places,[120] followed by Belgium, Latvia, Bulgaria, Austria, Denmark and some cantons of Switzerland in the following years.

Belgium banned the full-face veil in 2011 in places like parks and on the streets. In September 2013, the electors of the Swiss canton of Ticino voted in favour of a ban on face veils in public areas.[121] In 2016, Latvia and Bulgaria banned the burqa in public places.[122][123] In October 2017, wearing a face veil became also illegal in Austria. This ban also includes scarves, masks and clown paint that cover faces to avoid discriminating against Muslim dress.[120] In 2016, Bosnia-Herzegovina's supervising judicial authority upheld a ban on wearing Islamic headscarves in courts and legal institutions, despite protests from the Muslim community that constitutes 40% of the country.[124][125] In 2017, the European Court of Justice ruled that companies were allowed to bar employees from wearing visible religious symbols, including the hijab. However, if the company has no policy regarding the wearing of clothes that demonstrate religious and political ideas, a customer cannot ask employees to remove the clothing item.[126] In 2018, Danish parliament passed a law banning the full-face veil in public places.[127]

In 2016, more than 20 French towns banned the use of the burqini, a style of swimwear intended to accord with rules of hijab.[128][129][130] Dozens of women were subsequently issued fines, with some tickets citing not wearing "an outfit respecting good morals and secularism", and some were verbally attacked by bystanders when they were confronted by the police.[128][131][132][133] Enforcement of the ban also hit beachgoers wearing a wide range of modest attire besides the burqini.[128][133] Media reported that in one case the police forced a woman to remove part of her clothing on a beach in Nice.[131][132][133] The Nice mayor's office denied that she was forced to do so and the mayor condemned what he called the "unacceptable provocation" of wearing such clothes in the aftermath of the Nice terrorist attack.[128][133]

A team of psychologists in Belgium have investigated, in two studies of 166 and 147 participants, whether the Belgians' discomfort with the Islamic hijab, and the support of its ban from the country's public sphere, is motivated by the defense of the values of autonomy and universalism (which includes equality), or by xenophobia/ethnic prejudice and by anti-religious sentiments. The studies have revealed the effects of subtle prejudice/racism, values (self-enhancement values and security versus universalism), and religious attitudes (literal anti-religious thinking versus spirituality), in predicting greater levels of anti-veil attitudes beyond the effects of other related variables such as age and political conservatism.[134]

In 2019, Austria banned the hijab in schools for children up to ten years of age. The ban was motivated by the equality between men and women and improving social integration with respect to local customs. Parents who send their child to school with a headscarf will be fined 440 euro.[135]

In 2019, Staffanstorp Municipality in Sweden banned all veils for school pupils up to sixth grade.[136]

Unofficial pressure to wear hijab

Muslim girls and women have fallen victim to honor killings in both the Western world and elsewhere for refusing to wearing the hijab or for wearing it in way considered to be improper by the perpetrators.[137]

Successful informal coercion of women by sectors of society to wear hijab has been reported in Gaza where Mujama' al-Islami, the predecessor of Hamas, reportedly used "a mixture of consent and coercion" to "'restore' hijab" on urban educated women in Gaza in the late 1970s and 1980s.[138]

Similar behaviour was displayed by Hamas itself during the First Intifada in Palestine. Though a relatively small movement at this time, Hamas exploited the political vacuum left by perceived failures in strategy by the Palestinian factions to call for a "return" to Islam as a path to success, a campaign that focused on the role of women.[139] Hamas campaigned for the wearing of the hijab alongside other measures, including insisting women stay at home, segregation from men and the promotion of polygamy. In the course of this campaign women who chose not to wear the hijab were verbally and physically harassed, with the result that the hijab was being worn "just to avoid problems on the streets".[140]

Wearing of the hijab was enforced by the Taliban regime in Afghanistan. The Taliban required women to cover not only their head but their face as well, because "the face of a woman is a source of corruption" for men not related to them.[141]

In Srinagar, the capital of Indian-administered Kashmir, a previously unknown militant group calling itself Lashkar-e-Jabbar claimed responsibility for a series of acid attacks on women who did not wear the burqa in 2001, threatening to punish women who do not adhere to their vision of Islamic dress. Women of Kashmir, most of whom are not fully veiled, defied the warning, and the attacks were condemned by prominent militant and separatist groups of the region.[142][143]

In 2006, radicals in Gaza have been accused of attacking or threatening to attack the faces of women in an effort to intimidate them from wearing allegedly immodest dress.[145]

In 2014 the Islamic State of Iraq and the Levant was reported to have executed several women for not wearing niqab with gloves.[146]

In April 2019 in Norway, telecom company Telia received bomb threats after featuring a Muslim woman taking off her hijab in a commercial. Although the police did not evaluate the threat likely to be carried out, delivering threats is still a crime in Norway.[147]

Unofficial pressure against wearing hijab

In recent years, women wearing hijab have been subject of verbal and physical attacks in Western countries, particularly following terrorist attacks.[148][149][150][151] Louis A. Cainkar writes that the data suggest that women in hijab rather than men are the predominant target of anti-Muslim attacks not because they are more easily identifiable as Muslims, but because they are seen to represent a threat to the local moral order that the attackers are seeking to defend.[149] Some women stop wearing hijab out of fear or following perceived pressure from their acquaintances, but many refuse to stop wearing it out of religious conviction even when they are urged to do so for self-protection.[149]

Kazakhstan has no official ban on wearing hijab, but those who wear it have reported that authorities use a number of tactics to discriminate against them.[152]

In 2015 authorities in Uzbekistan organized a "deveiling" campaign in the capital city Tashkent, during which women wearing hijab were detained and taken to a police station. Those who agreed to remove their hijab were released "after a conversation", while those who refused were transferred to the counterterrorism department and given a lecture. Their husbands or fathers were then summoned to convince the women to obey the police. This followed an earlier campaign in the Fergana Valley.[153]

In 2016 in Kyrgyzstan the government has sponsored street banners aiming to dissuade women from wearing the hijab.[154]

Hijab discrimination in the workplace

The issue of discrimination of Muslims is more prevalent among Muslim women due to the hijab being an observable declaration of faith. Particularly after the events of 9/11 and the coining of the term Islamophobia, some of Islamophobia's manifestations are seen within the workplace.[155] Women wearing the hijab are at risk of discrimination in their workplace because the hijab helps identify them for anyone who may hold Islamophobic attitudes.[156][157] Their association with the Islamic faith automatically projects any negative stereotyping of the religion onto them.[158] As a result of the heightened discrimination, some Muslim women in the workplace resort to taking off their hijab in hopes to prevent any further prejudice acts.[159]

A number of Muslim women who were interviewed expressed that perceived discrimination also poses a problem for them.[160] To be specific, Muslim women shared that they chose not to wear the headscarf out of fear of future discrimination.[160]

The discrimination Muslim women face goes beyond affecting their work experience, it also interferes with their decision to uphold religious obligations. In result of discrimination Muslim women in the United States have worries regarding their ability to follow their religion because it might mean they are rejected employment.[161] Ali, Yamada, and Mahmoud (2015)[162] state that women of color who also follow the religion of Islam are considered to be in what is called “triple jeopardy”, due to being a part of two minority groups subject to discrimination.

Ali et al. (2015)[162] study found a relationship between the discrimination Muslims face at work and their job satisfaction. In other words, the discrimination Muslim women face at work is associated with their overall feeling of contentment of their jobs, especially compared to other religious groups.[163]

Muslim women not only experience discrimination whilst in their job environment, they also experience discrimination in their attempts to get a job. An experimental study conducted on potential hiring discrimination among Muslims found that in terms of overt discrimination there were no differences between Muslim women who wore traditional Islamic clothing and those who did not. However, covert discrimination was noted towards Muslim who wore the hijab, and as a result were dealt with in a hostile and rude manner.[164] While observing hiring practices among 4,000 employers in the U.S, experimenters found that employers who self-identified as Republican tended to avoid making interviews with candidates who appeared  Muslim on their social network pages.[165]

One instance that some view as hijab discrimination in the workplace that gained public attention and made it to the Supreme Court was EEOC v. Abercrombie & Fitch. The U.S Equal Employment Opportunity Commission took advantage of its power granted by Title VII and made a case for a young hijabi female who applied for a job, but was rejected due to her wearing a headscarf which violated Abercrombie & Fitch's pre-existing and longstanding policy against head coverings and all black garments.[166]

Discrimination levels differ depending on geographical location; for example, South Asian Muslims in the United Arab Emirates do not perceive as much discrimination as their South Asian counterparts in the U.S.[167] Although, South Asian Muslim women in both locations are similar in describing discrimination experiences as subtle and indirect interactions.[167]  The same study also reports differences among South Asian Muslim women who wear the hijab, and those who do not. For non-hijabis, they reported to have experienced more perceived discrimination when they were around other Muslims.[167]

Perceived discrimination is detrimental to well-being, both mentally and physically.[168] However, perceived discrimination may also be related to more positive well-being for the individual.[169] A study in New Zealand concluded that while Muslim women who wore the headscarf did in fact experience discrimination, these negative experiences were overcome by much higher feelings of religious pride, belonging, and centrality.[169]

See also

Covering variants
Non-Muslim

Notes

  1. ^ "Definition of hijab in Oxford Dictionaries (British & World English)". Oxforddictionaries.com. Retrieved 2013-04-20.
  2. ^ "Hijab – Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary". Merriam-webster.com. 2012-08-31. Retrieved 2013-04-20.
  3. ^ "Hijab noun – definition in British English Dictionary & Thesaurus – Cambridge Dictionary Online". Dictionary.cambridge.org. 2013-04-16. Retrieved 2013-04-20.
  4. ^ "Definition of hijab". Collins English Dictionary. Retrieved 2013-04-20.
  5. ^ a b Glasse, Cyril, The New Encyclopedia of Islam, Altamira Press, 2001, p.179-180
  6. ^ Lane's Lexicon page 519 and 812
  7. ^ a b c d e f g h i j k l m El Guindi, Fadwa; Sherifa Zahur (2009). Hijab. The Oxford Encyclopedia of the Islamic World. doi:10.1093/acref/9780195305135.001.0001. ISBN 9780195305135.
  8. ^ Contemporary Fatwas by Sheik Yusuf Al Qaradawi, vol. 1, pp. 453-455
  9. ^ Ruh Al Ma’ani by Shihaab Adeen Abi Athanaa’, vol. 18, pp. 309, 313
  10. ^ a b Encyclopedia of Islam and the Muslim World (2003), p. 721, New York: Macmillan Reference USA
  11. ^ Martin et al. (2003), Encyclopedia of Islam & the Muslim World, Macmillan Reference, ISBN 978-0028656038
  12. ^ Fisher, Mary Pat. Living Religions. New Jersey: Pearson Education, 2008.
  13. ^ Irfi.org
  14. ^ Moroccoworldnews.com
  15. ^ a b c d e Aslan, Reza, No God but God, Random House, (2005), p.65–6
  16. ^ a b c Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam: Historical Roots of a Modern Debate. ISBN 9780300055832. Retrieved 2013-04-20.
  17. ^ a b c "Coverings for women 'not mandatory', says Saudi crown prince ahead of US charm offensive". The New Arab (Al-Araby Al-Jadeed). Mar 20, 2018. Islamic clothing in Saudi Arabia is compulsory, but the crown prince has claimed this does not have to the case so long as women maintain a modest appearance in public. Saudi Arabia requires women to wear the black robe and hijab by law.
  18. ^ a b c d "Saudi Arabia's dress code for women". The Economist. Jan 28, 2015.
  19. ^ a b Bucar, Elizabeth, The Islamic Veil. Oxford, England: Oneworld Publications, 2012.
  20. ^ Evidence in the Qur'an for Covering Women's Hair, IslamOnline.
  21. ^ a b Hameed, Shahul. "Is Hijab a Qur’anic Commandment?," IslamOnline.net. October 9, 2003.
  22. ^ Islam and the Veil: Theoretical and Regional Contexts, page 111-113]
  23. ^ Islam and the Veil: Theoretical and Regional Contexts, page 114]
  24. ^ "Hijab: Fard (Obligation) or Fiction?". virtualmosque.com. 2012-10-15. Retrieved 2018-11-08.
  25. ^ "How Should We Understand the Obligation of Khimar (Head Covering)?". seekershub.org. 2017-09-25. Retrieved 2018-11-08.
  26. ^ Kamali, Mohammad (2005). Principles of Islamic Jurisprudence (3 ed.). Islamic Texts Society. p. 63. ISBN 0946621810. Retrieved 2018-11-08.
  27. ^ https://sunnah.com/urn/44370
  28. ^ http://seekershub.org/ans-blog/2010/09/19/a-detailed-exposition-of-the-fiqh-of-covering-ones-nakedness-awra/
  29. ^ http://seekershub.org/ans-blog/2016/04/11/can-you-clarify-the-standard-explanation-of-the-verse-of-hijab/
  30. ^ Hsu, Shiu-Sian. "Modesty." Encyclopaedia of the Qur'an. Ed. Jane McAuliffe. Vol. 3. Leiden, The Netherlands: Brill Academic Publishers, 2003. 403-405. 6 vols.
  31. ^ http://seekershub.org/ans-blog/2010/09/09/uncovering-in-front-of-non-muslims-of-unmarriageable-kin-mahram/
  32. ^ http://askimam.org/public/question_detail/16965
  33. ^ http://seekershub.org/ans-blog/2014/05/26/covering-the-nakedness-for-a-man-answers/
  34. ^ https://www.academia.edu/7434270/Maliki_Fiqh_Matn_al-Ashm%C4%81wiyyah_English_Translation_
  35. ^ https://darululoomtt.net/awrah-men-imams-shafi-ahmad-malik-a-r/
  36. ^ al-Sistani, Ali. "Question & Answer » Hijab (Islamic Dress)". The Official Website of the Office of His Eminence Al-Sayyid Ali Al-Husseini Al-Sistani. Retrieved 9 January 2016.
  37. ^ "Fatwas of the Permanent Committee: Women covering their faces and hands". General Presidency of Scholarly Research and Ifta'. Kingdom of Saudi Arabia. Retrieved 9 January 2016.
  38. ^ http://seekershub.org/ans-blog/2009/05/30/who-is-mahram/
  39. ^ Heba G. Kotb M.D., Sexuality in Islam, PhD Thesis, Maimonides University, 2004
  40. ^ https://islamqa.org/maliki/binbayyah/29888
  41. ^ https://islamqa.info/en/answers/11774/ruling-on-covering-the-face-with-detailed-evidence
  42. ^ Dina, Halim (2019). "Perception Of Modesty In Different Societies".
  43. ^ Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam: Historical Roots of a Modern Debate. New Haven: Yale University Press. ISBN 978-0300055832.
  44. ^ V.A. Mohamad Ashrof (2005). Islam and gender justice. Gyan Books, 2005. p. 130. ISBN 9788178354569. Retrieved 8 April 2011.
  45. ^ Asma Afsaruddin; A. H. Mathias Zahniser (1997). Humanism, culture, and language in the Near East. Eisenbrauns, 1997. p. 87. ISBN 9781575060200. Retrieved 8 April 2011.
  46. ^ Asma Afsaruddin; A. H. Mathias Zahniser (1997). Humanism, culture, and language in the Near East. Eisenbrauns, 1997. p. 95. ISBN 9781575060200. Retrieved 8 April 2011.
  47. ^ Quran Surah Al-Ahzaab ( Verse 53 )
  48. ^ "Is it ok to take off the kimar and niqab in front of a blind man?". Islamqa.info. Retrieved 2013-04-20.
  49. ^ Women revealing their adornment to men who lack physical desire retrieved 25 June 2012
  50. ^ Queer Spiritual Spaces: Sexuality and Sacred Places – Page 89, Kath Browne, Sally Munt, Andrew K. T. Yip - 2010
  51. ^ a b c d e "Female Muslim Dress Survey Reveals Wide Range Of Preferences On Hijab, Burqa, Niqab, And More". Huffington Post. Jan 23, 2014.
  52. ^ a b c d RICH MORIN (Jan 14, 2014). "Q&A with author of U. Mich. study on preferred dress for women in Muslim countries". Pew Research Center.
  53. ^ a b Shounaz Meky (Oct 9, 2014). "Under wraps: Style savvy Muslim women turn to turbans". Al Arabiya.
  54. ^ Yasmin Nouh (May 11, 2016). "The Beautiful Reasons Why These Women Love Wearing A Hijab". The Huffington Post.
  55. ^ "Lifting The Veil: Muslim Women Explain Their Choice". NPR. April 21, 2011.
  56. ^ "Muslim Americans: No Signs of Growth in Alienation or Support for Extremism; Section 2: Religious Beliefs and Practices". Pew Research Center. Aug 30, 2011.
  57. ^ "Playing cat and mouse with Iran′s morality police". Qantara.de. Retrieved Aug 23, 2016.
  58. ^ Yara Elmjouie (June 19, 2014). "Iran's morality police: patrolling the streets by stealth". Tehran Bureau/The Guardian.
  59. ^ Rainsford, Sarah (November 7, 2006). "Headscarf issue challenges Turkey". BBC News.
  60. ^ Rainsford, Sarah (2007-10-02). "Women condemn Turkey constitution". BBC News. Retrieved 2008-08-04.
  61. ^ Jonathan Head (December 31, 2010). "Quiet end to Turkey's college headscarf ban". BBC News.
  62. ^ Clark-Flory, Tracy (2007-04-23). "Head scarves to topple secular Turkey?". Salon. Retrieved 2008-08-04.
  63. ^ Ayman, Zehra; Knickmeyer, Ellen. Ban on Head Scarves Voted Out in Turkey: Parliament Lifts 80-Year-Old Restriction on University Attire. The Washington Post. 2008-02-10. Page A17.
  64. ^ "Turkey Lifts Longtime Ban on Head Scarves in State Offices". NY Times. 8 October 2013. Retrieved 1 February 2014.
  65. ^ "Turkey-lifts-ban-on-headscarves-at-high-schools". news24.com/. 2014-09-23. Retrieved 3 November 2014.
  66. ^ a b c "From hijab to burqa - a guide to Muslim headwear". Channel 4 News. Oct 24, 2013.
  67. ^ "Niqab". BBC. Retrieved Aug 23, 2016.
  68. ^ "The Islamic veil across Europe". BBC News. July 1, 2014.
  69. ^ Kahf, Mohja (2008). From Royal Body the Robe was Removed: The Blessings of the Veil and the Trauma of Forced Unveiling in the Middle East. University of California Press. p. 27.
  70. ^ a b c Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam. New Haven: Yale University Press. p. 15.
  71. ^ Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam. New Haven: Yale University Press. pp. 27–28.
  72. ^ a b c d e f g Richard Freund. "The Veiling of Women in Judaism, Christianity and Islam. A Guide to the Exhibition" (PDF). University of Hartford. Retrieved Aug 22, 2016.
  73. ^ Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam. New Haven: Yale University Press. pp. 26–28.
  74. ^ a b Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam. New Haven: Yale University Press. p. 35.
  75. ^ a b c Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam. New Haven: Yale University Press. pp. 55–56.
  76. ^ Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam. New Haven: Yale University Press. pp. 53–54.
  77. ^ >Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam. New Haven: Yale University Press. p. 55.
  78. ^ Aslan, Reza (2005). No God but God. Random House. p. 65. ISBN 978-1-4000-6213-3.
  79. ^ "Surat Al-'Ahzab". Retrieved December 1, 2012.
  80. ^ a b Aslan, Reza (2005). No God but God. Random House. p. 66. ISBN 978-1-4000-6213-3.
  81. ^ John L. Esposito, ed. (2014). "Hijab". The Oxford Dictionary of Islam. Oxford: Oxford University Press. doi:10.1093/acref/9780195125580.001.0001. ISBN 9780195125580.
  82. ^ Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam. New Haven: Yale University Press. p. 36.
  83. ^ Esposito, John (1991). Islam: The Straight Path (3 ed.). Oxford University Press. p. 99.
  84. ^ Bloom (2002), p.47
  85. ^ Sara Silverstri (2016). "Comparing Burqa Debates in Europe". In Silvio Ferrari; Sabrina Pastorelli (eds.). Religion in Public Spaces: A European Perspective. Routledge. p. 276. ISBN 9781317067542.
  86. ^ Leila Ahmed (2014). A Quiet Revolution: The Veil's Resurgence, from the Middle East to America. Yale University Press.
  87. ^ "Retro Middle East: The rise and fall of the miniskirt". albawaba.com. August 18, 2013. Retrieved 23 October 2016.
  88. ^ Bhutto's Pakistan
  89. ^ Pakistan's swinging 70s
  90. ^ Iran before the revolution
  91. ^ theguardian.com, 3 September 2015, accessed 23 October 2016
  92. ^ a b c d e El Guindi, Fadwa; Zuhur, Sherifa. "Ḥijāb". The Oxford Encyclopedia of the Islamic World. Retrieved 11 October 2012.
  93. ^ a b c d Bullock, Katherine (2000). "Challenging Medial Representations of the Veil". The American Journal of Islamic Social Sciences. 17 (3): 22–53.
  94. ^ Elsaie, Adel. "Dr". United States of Islam. Archived from the original on 2012-12-24.
  95. ^ Patrick Johnston (Aug 19, 2016). "Kimia Alizadeh Zenoorin Becomes The First Iranian Woman To Win An Olympic Medal". Reuters/Huffington Post.
  96. ^ Winter, Bronwyn (2006). "The Great Hijab Coverup". Off Our Backs; A Women's Newsjournal. 36 (3): 38–40. JSTOR 20838653.
  97. ^ "Naghmeh Kiumarsi Official Website | News". naghmehkiumarsi.org. Retrieved 2019-05-01.
  98. ^ a b Istanbul, Hannah Lucinda Smith (2017-12-29). "Iran surprises by relaxing Islamic dress code for women". The Times. ISSN 0140-0460. Retrieved 2019-05-01.
  99. ^ "Fashion police get tough in Tehran". www.aljazeera.com. Retrieved 2019-05-01.
  100. ^ "Saudi police 'stopped' fire rescue". BBC. March 15, 2002.
  101. ^ a b c d Ramezani, Reza (spring 2007). Hijab dar Iran az Enqelab-e Eslami ta payan Jang-e Tahmili [Hijab in Iran from the Islamic Revolution to the end of the Imposed war] (Persian), Faslnamah-e Takhassusi-ye Banuvan-e Shi’ah [Quarterly Journal of Shiite Women] 11, Qom: Muassasah-e Shi’ah Shinasi, pp. 251-300, ISSN 1735-4730
  102. ^ a b Elizabeth M. Bucar (2011). Creative Conformity: The Feminist Politics of U.S. Catholic and Iranian Shi'i Women. Georgetown University Press. p. 118. ISBN 9781589017528.
  103. ^ "قانون مجازات اسلامی (Islamic Penal Code), see ‌ماده 102 (article 102)". Islamic Parliament Research Center. Retrieved Oct 12, 2016.
  104. ^ Elizabeth M. Bucar (2011). Creative Conformity: The Feminist Politics of U.S. Catholic and Iranian Shi'i Women. Georgetown University Press. p. 118. ISBN 9781589017528. exposure of head, hair, arms or legs, use of makeup, sheer or tight clothing, and clothes with foreign words or pictures
  105. ^ a b Sanja Kelly; Julia Breslin (2010). Women's Rights in the Middle East and North Africa: Progress Amid Resistance. Rowman & Littlefield Publishers. p. 126. ISBN 9781442203976.
  106. ^ Behnoosh Payvar (2016). Space, Culture, and the Youth in Iran: Observing Norm Creation Processes at the Artists' House. Springer. p. 73. ISBN 9781137525703.
  107. ^ BBC Monitoring (Apr 22, 2016). "Who are Islamic 'morality police'?". BBC.
  108. ^ "Iranians worry as morality police go undercover". AP/CBS News. Apr 27, 2016.
  109. ^ "Iran must protect women's rights advocates". UN OHCHR. May 6, 2019.
  110. ^ Strategies for promotion of chastity (Persian), the official website of Iranian Majlis (04/05/1384 AP, available online)
  111. ^ a b Jewel Topsfield (April 7, 2016). "Ban on outdoor music concerts in West Aceh due to Sharia law". The Sydney Morning Herald.
  112. ^ CLOTHING ii. In the Median and Achaemenid periods at Encyclopædia Iranica
  113. ^ El-Guindi, Fadwa, Veil: Modesty, Privacy, and Resistance, Berg, 1999
  114. ^ "Turkey's AKP discusses hijab ruling". Al Jazeera. 6 June 2008.
  115. ^ "Quiet end to Turkey's college headscarf ban". BBC News. 31 December 2010.
  116. ^ "Tunisia's Hijab Ban Unconstitutional". 11 October 2007. Archived from the original on 20 July 2013. Retrieved 2013-04-20.
  117. ^ "Country passes law 'to stop Muslim women wearing hijabs'". September 2017.
  118. ^ "Majority-Muslim Tajikistan passes law to discourage wearing of hijabs".
  119. ^ Mardell, Mark. "Dutch MPs to decide on burqa ban", BBC News, January 16, 2006. Accessed June 6, 2008.
  120. ^ a b Köksal Baltaci (Sep 27, 2017). "Austria becomes latest European country to ban burqas — but adds clown face paint, too". USA Today.
  121. ^ "The Islamic veil across Europe". BBC News. 2017. Retrieved 2018-02-05.
  122. ^ "A European government has banned Islamic face veils despite them being worn by just three women". The Independent. 2016-04-21. Retrieved 2018-02-05.
  123. ^ "Another European country just banned the burqa". The Independent. 2016-10-01. Retrieved 2018-02-05.
  124. ^ "Bosnian women protest at headscarf ban". BBC News. 2016-02-07. Retrieved 2018-02-05.
  125. ^ "Bosnia Judicial Authorities Uphold Hijab Ban, Despite Protests". RadioFreeEurope/RadioLiberty. Retrieved 2018-02-05.
  126. ^ Rankin, Jennifer; Oltermann, Philip (2017-03-14). "Europe's right hails EU court's workplace headscarf ban ruling". The Guardian. Retrieved 2018-02-05.
  127. ^ Staff and agencies (2018-05-31). "Denmark passes law banning burqa and niqab". The Guardian. Retrieved 2018-08-15.
  128. ^ a b c d ALISSA J. RUBIN (Aug 24, 2016). "French 'Burkini' Bans Provoke Backlash as Armed Police Confront Beachgoers". New York Times.
  129. ^ "Cannes bans burkinis over suspected link to radical Islamism". BBC News. 12 August 2016. Retrieved 12 August 2016.
  130. ^ "Nice joins growing list of French towns to ban burqini". The Local.fr. 19 August 2016. Retrieved 22 August 2016.
  131. ^ a b Harry Cockburn (Aug 24, 2016). "Burkini ban: Armed police force woman to remove her clothing on Nice beach". The Independent.
  132. ^ a b Ben Quinn (Aug 23, 2016). "French police make woman remove clothing on Nice beach following burkini ban". The Guardian.
  133. ^ a b c d Angelique Chrisafis (Aug 24, 2016). "French burkini ban row escalates after clothing incident at Nice beach". The Guardian.
  134. ^ Saroglou, Vassilis; Lamkaddem, Bahija; Van Pachterbeke, Matthieu; Buxant, Coralie (2009). "Host society's dislike of the Islamic veil: The role of subtle prejudice, values, and religion". International Journal of Intercultural Relations. 33 (5): 419–428. doi:10.1016/j.ijintrel.2009.02.005.
  135. ^ Lëtzebuerg, Tageblatt (2019-05-16). "Österreich verbietet Kopftücher an Grundschulen". Tageblatt.lu (in German). Retrieved 2019-05-18.
  136. ^ TT (2019-05-29). "Staffanstorp röstade för huvudduksförbud". Svenska Dagbladet (in Swedish). ISSN 1101-2412. Retrieved 2019-05-31.
  137. ^ Chesler, Phyllis (2010-03-01). "Worldwide Trends in Honor Killings". Middle East Quarterly.
  138. ^ Hammami, Rema (1990). "Women, the Hijab and the Intifada". Middle East Report (164/165): 24–78. JSTOR 3012687.
  139. ^ Rubenberg, C., Palestinian Women: Patriarchy and Resistance in the West Bank (USA, 2001) p.230
  140. ^ Rubenberg, C., Palestinian Women: Patriarchy and Resistance in the West Bank (USA, 2001) p.231
  141. ^ M. J. Gohari (2000). The Taliban: Ascent to Power. Oxford: Oxford University Press, pp. 108-110.
  142. ^ Popham, Peter (in Delhi) (30 August 2001). "Kashmir women face threat of acid attacks from militants". The Independent. Retrieved 20 April 2013.
  143. ^ "Kashmir women face acid attacks". BBC News. 10 August 2001. Retrieved 20 April 2013.
  144. ^ "Gaza women warned of immodesty". December 2, 2006. Archived from the original on June 24, 2011.
  145. ^ In 2006, a group in Gaza calling itself "Just Swords of Islam" is reported to have claimed it threw acid at the face of a young woman who was dressed "immodestly", and warned other women in Gaza that they must wear hijab.[144]
  146. ^ Syrian Women Face Whipping and Execution for Breaking Sharia Dress Code
  147. ^ Ripegutu, Halvor. "Telia har mottatt trussel som følge av hijab-reklame". Nettavisen (in Norwegian). Retrieved 2019-04-03.
  148. ^ Basia Spalek (2013). Basia Spalek (ed.). Muslim women's safety talk and their experience of victimisation. Islam, Crime and Criminal Justice. Routledge. pp. 63–64. ISBN 9781134032839.
  149. ^ a b c Louis A. Cainkar (2009). Homeland Insecurity: The Arab American and Muslim American Experience After 9/11. Russell Sage Foundation. pp. 244–245. ISBN 9781610447683.
  150. ^ Kirk Semple (Nov 25, 2015). "'I'm Frightened': After Attacks in Paris, New York Muslims Cope With a Backlash". New York Times.
  151. ^ Michelle Mark (Dec 23, 2015). "Muslim Hate Crimes Soar In UK: After Paris Attacks, Women Wearing Hijab Targeted By Young White Men". International Business Times.
  152. ^ Farangis Najibullah (March 20, 2011). "Hijab Now A Hot Topic In Kazakhstan". Radio Free Europe/Radio Liberty.
  153. ^ Bruce Pannier, Farruh Yusupov (June 14, 2015). "'Deveiling' Drive Moves To Uzbekistan's Capital". Radio Free Europe/Radio Liberty.
  154. ^ BBC Trending (13 August 2016). "Kyrgyzstan president: 'Women in mini skirts don't become suicide bombers'". BBC.
  155. ^ Tahmincioglu, E. (2010, September 13). Muslims face growing bias in workplace. NBC News. Retrieved from http://www.nbcnews.com
  156. ^ Ali, Saba Rasheed; Liu, William Ming; Humedian, Majeda (2004). "Islam 101: Understanding the Religion and Therapy Implications". Professional Psychology: Research and Practice. 35 (6): 635–642. CiteSeerX 10.1.1.569.7436. doi:10.1037/0735-7028.35.6.635.
  157. ^ Council on American-Islamic Relations. (2008). The status of Muslim civil rights in the United States. [DX Reader version]. Retrieved from  http://cairunmasked.org/wp-content/uploads/2010/07/2008-Civil-Rights-Report.pdf
  158. ^ Ghumman, S., & Jackson, L. (2010). The downside of religious attire: the Muslim headscarf and expectations of obtaining employment. Journal of Organizational Behavior, 31(1), 4-23
  159. ^ Cole, Darnell; Ahmadi, Shafiqa (2003). "Perspectives and Experiences of Muslim Women Who Veil on College Campuses". Journal of College Student Development. 44: 47–66. doi:10.1353/csd.2003.0002.
  160. ^ a b Reeves, T., Mckinney, A., & Azam, L. (2012). Muslim women's workplace experiences: Implications for strategic diversity initiatives. Equality, Diversity and Inclusion, 32(1), 49-67.
  161. ^ Hamdani, D. (2005, March). Triple jeopardy: Muslim women’s experience of discrimination. Canadian Council of Muslim Women. Retrieved from http://archive.ccmw.com/publications/triple_jeopardy.pdf  (do we italicize the council?)
  162. ^ a b Ali, S., Yamada, T., & Mahmood, A. (2015). Relationships of the practice of Hijab, workplace discrimination, social class, job stress, and job satisfaction among Muslim American women. Journal of Employment Counseling, 52(4), 146-157
  163. ^ Younis, M. (2009, March 2). Muslim Americans exemplify diversity, potential. Gallup. Retrieved from http://www.gallup.com/poll/116260/muslim-americans-exemplify-diversity-potential.aspx
  164. ^ Ahmad, A. S., King, E. B.(2010). An experimental field study of interpersonal discrimination toward Muslim job applicants. Personnel Psychology, 63(4), 881–906
  165. ^ Acquisti, A., & Fong, C. M. (2013). An experiment in hiring discrimination via online social networks. Social Science Research Network. Retrieved from http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2031979
  166. ^ Harrison, A. K. (2016). Hiding under the veil of “dress policy”: Muslim women, hijab, and employment discrimination in the United States. Georgetown Journal of Gender and the Law, 17(3), 831
  167. ^ a b c Pasha-Zaidi, N. (2015). Judging by appearances: Perceived discrimination among South Asian Muslim women in the US and the UAE. Journal of International Women's Studies,16(2), 70-97
  168. ^ Pascoe, E. A., & Smart Richman, L. (2009). Perceived discrimination and health: a meta-analytic review. Psychological Bulletin, 135(4), 531
  169. ^ a b Jasperse, Marieke Lyniska (2009). "Persevere in Adversity: Perrceived Religious Discrimination and Islamic Identity as Predictors of Psychological Wellbeing in Muslim Women in New Zealand" (PDF). New Zealand: Victoria University of Wellington. hdl:10063/1005. Cite journal requires |journal= (help)

References

External links