پرش به محتوا

جیکب‌آباد

جیکب‌آباد
جیکب آباد
شهر
جیکب‌آباد در ایالت سند واقع شده
جیکب‌آباد
جیکب‌آباد
Location in Sindh
مختصات: ۲۸°۱۶′۳۷″ شمالی ۶۸°۲۷′۰۵″ شرقی / ۲۸٫۲۷۶۹۴°شمالی ۶۸٫۴۵۱۳۹°شرقی / 28.27694; 68.45139
کشورپاکستان
بخشایالت سند
DistrictJacobabad District
تاسیس‌شده۱۸۴۷
منطقهٔ زمانییوتی‌سی +۵ (PST)

جِیکُب‌آباد (به اردو: جیکب آباد) شهری نسبتاً کهنِ دورهٔ استعمار در شمال سند پاکستان است که به‌سبب جایگاه ترابری و نیز شرایط اقلیمی شدیدش شناخته می‌شود: بنیان‌گذاری ۱۸۴۷ به دست جان جیکب، پیوندهای جاده‌ای و ریلی با سند و بلوچستان، ثبت‌های مکررِ گرمای بی‌سابقه و سیلاب‌های اخیر، و جمعیت شهری قابل اعتنا که در دهه‌های اخیر رشد کرده است.[۱][۲][۳]

جیکب‌آباد شهری در شمال استان سند پاکستان و مرکز ناحیهٔ جیکب‌آباد است که در محل تلاقی راه‌های اصلی و خط آهن غرب پاکستان قرار دارد. این شهر در سال ۱۸۴۷ میلادی بر جای روستای خانگهَر به دست جان جیکب، افسر کمپانی هند شرقی، بنیان‌گذاری شد و در ۱۸۷۵ به شهرداری تبدیل گردید.[۴] جیکب‌آباد در ناحیه‌ای هم‌مرز با بلوچستان واقع است و از راه شاهراه‌های ملی N-65 (میان سکر و کویته، از مسیر شکاپور و جیکب‌آباد) و پیوند آن با N-55 در شبکهٔ جاده‌ای پاکستان جایگاهی گذرگاهی دارد؛ خط آهن سراسری نیز از این محدوده عبور می‌کند.[۵][۶] فرودگاه و پایگاه هوایی «شهباز» نیز در این شهر فعال است و با شناسهٔ فرودگاهی JAG/OPJA شناخته می‌شود.[۷]

اقلیم جیکب‌آباد بیابانیِ بسیار گرمِ نوع BWh است و این شهر به‌سبب گرماهای افراطی تابستانه شناخته می‌شود. رکورد تاریخی دمای ۵۲٫۸ درجهٔ سلسیوس در ۱۲ ژوئن ۱۹۱۹ در این شهر ثبت شده و در سال‌های اخیر نیز در موج‌های گرمای بهاری و تابستانی، دماهای ۵۰ درجه و بیشتر بارها گزارش شده است؛ پدیده‌ای که همراه با رطوبت می‌تواند از آستانهٔ تحمل زیستی (وترکرهٔ ۳۵ درجه) فراتر رود و مخاطرات بهداشت عمومی و کم‌آبی را تشدید کند.[۸][۹][۱۰] بریتانیکا نیز جایگاه جیکب‌آباد را به‌عنوان شهری با گرمای بسیار شدید و بارندگی اندک تأیید می‌کند.[۱۱]

بر پایهٔ سرشماری ۲۰۱۷ پاکستان، جمعیت «شهرداری جیکب‌آباد» در همان سال ۱۹۱٬۰۹۸ نفر بوده است؛ این جدول رسمی علاوه بر رشد جمعیت، اندازهٔ خانوار و ترکیب جنسی جمعیت شهری ناحیه را نیز گزارش می‌کند.[۱۲] جمعیت کل ناحیهٔ جیکب‌آباد در سرشماری ۲۰۲۳، ۱٬۱۷۴٬۰۹۷ نفر اعلام شده است.[۱۳]

اقتصاد محلی جیکب‌آباد به نقش گذرگاهی شهر (حمل‌ونقل جاده‌ای و ریلی)، بازارهای کشاورزی پیرامون و خدمات شهری متکی است. زیرساخت‌های آبیاری از کانال‌های شاخه‌ای رود سند در شمال سند تغذیه می‌شوند و در کنار گرمای شدید، آسیب‌پذیری در برابر سیلاب‌های موسمی نیز گزارش شده است؛ سیلاب‌های ۲۰۲۲ بخش‌هایی از شهر را زیر آب برد، هرچند آب‌گرفتگی پس از اوج اولیه فروکش کرد.[۱۴][۱۵]

ایستگاه راه آهن جیکب‌آباد

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. «Jacobabad». Encyclopaedia Britannica. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  2. «Jacobabad District – Table 02: Urban localities by population size (Census 2017)» (PDF). Pakistan Bureau of Statistics. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  3. «Pakistan temperatures cross 52 C in heatwave». رویترز. ۲۷ مهٔ ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  4. «Jacobabad». Encyclopaedia Britannica. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  5. «N-65 National Highway». Wikipedia. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  6. «Environmental Assessment Report (National Highway)» (PDF). Asian Development Bank. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  7. «Shahbaz Air Base (JAG/OPJA)». OurAirports. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  8. «List of extreme weather records in Pakistan». Wikipedia. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  9. «Pakistan temperatures cross 52 C in heatwave». رویترز. ۲۷ مهٔ ۲۰۲۴. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  10. «From furnace to flood: world's hottest city in Pakistan now under water». الجزیره. ۳۱ اوت ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  11. «Jacobabad». Encyclopaedia Britannica. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  12. «Jacobabad District – Table 02: Urban localities by population size (Census 2017)» (PDF). Pakistan Bureau of Statistics. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  13. «District Wise Results (Census 2023/Archive & 2017)». Pakistan Bureau of Statistics. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  14. «From furnace to flood: world's hottest city in Pakistan now under water». الجزیره. ۳۱ اوت ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.
  15. «Environmental Assessment Report (National Highway)» (PDF). Asian Development Bank. دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵.