گناباد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از جویمند)
پرش به: ناوبری، جستجو
گناباد
گناباد
کشور  ایران
استان خراسان رضوی
شهرستان گناباد
بخش مرکزی
نام(های) دیگر گون آباد
سال شهرشدن ۱۳۱۶
مردم
جمعیت ۴۰٬۷۷۳ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت ۱۲٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۱۵۰ متر
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه ۱۶۶میلی‌متر[۱]
اطلاعات شهری
نمایندهٔ مجلس شورای اسلامی حمید بنایی
شهردار عباس علایی کاخکی
ره‌آورد زعفران، پسته، سفال
پیش‌شماره تلفنی ۰۵۱
شناسهٔ ملی خودرو  ایران۳۲-ق
کد آماری ۱۳۸۵
تابلوی خوش‌آمد به شهر

گُناباد مرکز شهرستان گناباد واقع در جنوب استان خراسان رضوی است. بر اساس آمار سال ۱۳۹۰ مرکز آمار ایران، جمعیت شهر گناباد ۳۶٬۳۶۷ نفر بوده‌است. این شهر از نظر جمعیت ۲۱۵ اُمین شهر کشور و ۱۳ اُمین شهر استان خراسان رضوی می‌باشد. شهر گناباد از سال ۱۳۸۵ تا سال ۱۳۹۰، رشد جمعیت ۵/۲۲٪ داشته‌است. این شهر از دانشجویی‌ترین شهرهای کشور محسوب می‌شود.[۲]

عمیق‌ترین و قدیمی‌ترین قنات جهان (قنات قصبه شهر) در گناباد قرار دارد.[۳] این قنات از دورهٔ هخامنشیان[نیازمند منبع] تاکنون، عامل تولید و حیات در شهر گناباد بوده‌است. این قنات به شماره ۵۲۰۷ در یونسکو درسال ۱۳۹۵ ثبت شده‌است.[۴]

تابلوی ورودی شهر گناباد

تاریخ[ویرایش]

نام شناسی[ویرایش]

گناباد را در منابع عربی و اسلامی جَنابد و کَنابد نیز ثبت کرده‌اند.[۵]

در مورد وجه تسمیه این شهر اقوال مختلفی مطرح است که برخی از آن‌ها عبارتند از:

  • این که گُن به معنای دیو باشد و گناباد را از آن جهت گناباد گفته‌اند که حفر قنات قصبه کار انسان‌های عادی نبوده‌است.
  • این که گنابد به معنای جمع گنبدها باشد چرا که در شهر گنابادِ قدیم، تمام منازل به صورت گنبدی ساخته می‌شده‌است.
  • این که گناباد در اصل گُون آباد بوده و گون در ترکی به معنای خورشید می‌باشد و از آن جا که طبق علم نجوم قدیم، ربع مسکون به هفت اقلیم تقسیم گشته و اقلیم چهارم منسوب به خورشید بوده‌است و گناباد در همین اقلیم است از این رو به گون آباد که معنای آن خورشید آباد می‌شود مشهور شده‌است.[۵]
  • این که اصلِ آن را گَوَن آباد دانسته و می‌گویند گَوَن گیاهی است که در بیابان‌های گناباد زیاد می‌روید از این رو آن را گون آباد نامیده‌اند که بر اثر کثرت استعمال به گناباد تغییر یافته‌است.[۵]

قسمت مرکزی این شهر را در گذشته قصبه شهر می‌نامیدند. این شهر دارای چهار قنات است: قنات قَصَّبه، عمیق‌ترین قنات‌های ناحیه خراسان در این منطقه قرار دارد.[نیازمند منبع] .[۶]

تاریخچه[ویرایش]

بارها در شاهنامه ی فردوسی، از گناباد یا جنابد یاد شده و زیبد و گناباد را محل جنگ‌های توران و ایران دانسته‌اند.[۷] به گفتهٔ شاهنامه، «پیران ویسه» وزیر کاردان افراسیاب در گناباد به خاک سپرده شده و مدفن او هم اکنون در گناباد است.[۸]

از دیگر مواردی که می‌توان اشاره نمود، گذر ناصرخسرو از بخش کوهستانی کاخک گناباد و روستای کلات و کوهپایه‌های سلسله جبال قهستان تا قائن که دارای درختان پسته کوهی فراوان بوده‌است و در سفرنامهٔ خود به آن اشاره نموده‌است.

در کتاب تاریخ حافظ ابرو، خراسان در سده‌های ۸ و ۹ هجری قمری به دوازده ولایت تقسیم گردیده‌است که گناباد، مرکز ولایت قهستان بوده‌است.[۹] در گناباد سه رویدا تاریخی قبل از اسلام یعنی حادثه جنگ ۱۲ رخ و کشته شدن یزدگرد سوم و حرکت بهرام شاه در این منطقه روی داد و در دوره اسلامی جنگ‌های مهم تاریخی علیه اسماعیلیان بنام جنگ ملاحده در قلعه‌های اسماعیلی گناباد و قاین روی داده‌است. .[۱۰] در شهر گناباد آب انبارهای عظیمی وجود داشته‌است که حداقل سه مورد آن‌ها در توسعهٔ شهری تخریب شده‌است. آب‌انبار مرکز گناباد (آب‌انبار حسینیه گناباد)در خیابان سعدی (شریعت سابق) تا سال ۱۳۶۳ فعال و مورد بهره‌برداری مردم بود. در زمستان آب برف و یخ را روانهٔ این آب انبار می‌کردند و در تابستان آب سرد و خنک می‌نوشیدند و به این آب انبار یخچال خانه هم می‌گفتند. گویا در تابستان‌های قدیم به مردم، یخ هم می‌فروخته‌اند.

آثار تاریخی و گردشگری[ویرایش]

تا اوایل سال ۱۳۴۰، بافت این شهر خیلی قدیمی بود و علاقهٔ وافر اهالی به نوسازی شهرشان، سبب خراب شدن بعضی از آثار تاریخی شد که از آن میان باید از یک یخدان عظیم که ارتفاع گنبد مخروطی آن در حدود بیست متر بود و در نزدیکی مظهر قنات علی‌آباد قرار داشت، نام برد.

مسجد جامع شهر گناباد

مهم‌ترین آثار تاریخی، باستانی و گردشگری این شهر عبارت است از:

  • قنات قصبه شهر یا کاریز کیخسرو قدیمی‌ترین و عمیق‌ترین کاریز جهان مربوط به ۲۷۰۰ سال پیش و تنها اثر ثبت شدهٔ خراسان بزرگ در سازمان جهانی یونسکو [۲]

[۳]

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۴۰٬۷۷۳ نفر (در ۱۲٬۰۳۷ خانوار) بوده‌است.[۱۱]

جمعیت تاریخی
سال جمعیت  %±
۱۳۴۵ ۸٬۱۵۲
۱۳۵۵ ۱۰٬۶۱۰ ۳۰٫۲ ٪
۱۳۶۵ ۲۱٬۳۵۹ ۱۰۱٫۳ ٪
۱۳۷۰ ۲۴٬۷۰۸ ۱۵٫۷ ٪
۱۳۷۵ ۳۰٬۱۴۹ ۲۲٫۰ ٪
۱۳۸۵ ۳۴٬۵۶۳ ۱۴٫۶ ٪
۱۳۹۰ ۳۶٬۳۶۷ ۵٫۲ ٪
۱۳۹۵ ۴۰٬۷۷۳ ۱۲٫۱ ٪

جغرافیا و شرایط جوی[ویرایش]

شهر گناباد، در جنوب استان خراسان رضوی و در فلات براکوه قرار دارداین شهر بر روی فلات هموار قرار داشته و با رشته کوه براکوه ۲۴ کیلومتر فاصله داردبلندترین قله براکوه کوه تیرمهی یا کوه زیبد نام دارد شهر گناباد در منطقه دارای اقلیم خشک و نیمه صحرایی حاشیه کویر قرار دارد. شهر گناباد در طول سال‌های اخیر، به صورت جدی با بحران خشک سالی مواجه بوده‌است.

.[۱۰] شهر گناباد به با بسیاری از روستاهای پیرامون خود همچون مِند، خیبری، دلویی، بیلُند، بهاباد و حتی شهر بیدخت و شوراب در هم تنیده شده‌است و این نواحی نیز تحت پوشش سازمان تاکسی رانی شهرداری گناباد قرار دارند. شهر گنابد در دشت و فلات سیاه کوه یا رشته کوه قهستان واقع شده‌است. رشته کوه قهستان در منطقه گناباد بیشتر به براکوه و سیاه کوه و کوه زیبد معروف است. قنات‌های گناباد همگی از دامنه براکوه ریشه می‌گیرد براکوه تمامی دهستان زیبد و بخش کاخک را در برمی گیرد که آب و هوای کوهستانی و سرد دارد و از دشت یا فلات گناباد سردتر است.[۱۲]

در جدول زیر فاصله مرکز شهر گناباد تا برخی از شهرهای مهم دیده می‌شود:

نام شهر فاصله (کیلومتر)
مشهد ۲۷۰
تهران ۹۱۰
اصفهان ۹۰۰
زاهدان ۶۵۰
بیرجند ۲۱۰
یزد ۶۴۰

بافت شهری[ویرایش]

گناباد جزء شهرهای قدیمی می‌باشد و به همین دلیل قسمت زیادی از نواحی مرکزی شهر را بافت قدیمی تشکیل می‌دهد که البته به مرور زمان، با نوسازی‌هایی همراه بوده‌است اما هم چنان ساختار کلی خود را حفظ کرده‌است.

نام محله مکان کنونی
جویمند ابتدای خیابان‌های سعدی، غفاری، ناصرخسرو و قسمت‌های اطراف
بالای ده انتهای خیابان‌های غفاری و شوریده
قصبه شهر کوی شرقی (خیابان بهار و قسمتی از خیابان ناصرخسرو) و خیابان پروفسور پاکدامن
نوقاب خیابان‌های قائم، ۲۲ بهمن، وحدت و انقلاب
سرتراز قسمتی از خیابان‌های المهدی، ایثار و سعدی
قنبرآباد انتهای خیابان‌های سلمان فارسی، عدالت و امامت
باغ بالا - کوچه نخل قسمتی از خیابان‌های غفاری، شوریده و حافظ

رشد شهر در دهه‌های اخیر بیش تر به سمت غرب بوده و بیش ترِ فازهای مسکونی فرهنگیان و هم چنین مسکن مهر در نواحی غربی قرار گرفته‌است.

ورود و اقامت[ویرایش]

راه‌های ورودی[ویرایش]

جاده‌ای[ویرایش]

  • از سمت شمال، از طریق جاده مشهد - تربت حیدریه - گناباد
  • از سمت غرب، از طریق جاده بجستان - گناباد
  • از سمت جنوب شرق، از طریق جاده بیرجند - قاین - گناباد
  • از سمت جنوب غرب، از طریق جاده طبس - فردوس - گناباد
پایانه مسافربری[ویرایش]

پایانه مسافربری شهرداری گناباد در میدان امام رضا این شهر (ورودی گناباد از سمت مشهد) قرار گرفته و همه روزه به مقاصد مشهد، تهران، کرج، بیرجند و چابهار حرکت اتوبوس موجود است.

ریلی[ویرایش]

نزدیک‌ترین ایستگاه راه آهن در نزدیکی شهر بجستان و در فاصله ۵۰ کیلومتری گناباد قرار دارد. البته نقل قول‌هایی مبنی بر تصویب مسیر پیشنهادی راه آهن مشهد - زاهدان وجود دارد که از گناباد خواهد گذشت.

هوایی[ویرایش]

فرودگاه گناباد در حال احداث می‌باشد و گفته می‌شود این فرودگاه موفق به اخذ مجوز مسافری نیز شده‌است. [نیازمند منبع]

مکان‌های اقامتی[ویرایش]

در شهر گناباد، هتل پاسارگاد برای اقامت مسافران وجود دارد. هم چنین در شهر بیدخت در فاصله ۵ کیلومتری گناباد نیز مهمان سرای جهانگردی، پذیرای مسافران می‌باشد. همچنین پارک‌های شیرین، بسیج، شهر، دانشگاه و ملت از جمله پارک‌های نسبتاً مناسب برای شب مانی مسافران است.

آموزش و فرهنگ[ویرایش]

آموزش عالی[ویرایش]

شهر گناباد را می‌توان دانشجویی‌ترین شهر استان خراسان رضوی دانست. بنا بر آمار غیررسمی نزدیک به ۳۰٪ از جمعیت این شهر (معادل حدود ۱۲٬۰۰۰ نفر) را دانشجویان بومی و غیر بومی تشکیل می‌دهند.[۱۳]

مهم‌ترین مراکز آموزش عالی شهر گناباد:

  • دانشکده سما گناباد
  • مؤسسه آموزش عالی پارس رضوی گناباد
  • آموزشکده فنی دختران و پسران

کتابخانه‌های عمومی[ویرایش]

  • کتابخانه شهید مطهری
  • کتابخانه حاج عبداللهی نوقاب
  • کتابخانه امام جعفر صادق
  • کتابخانه شهید ابدی شهری

مراکز فرهنگی و هنری[ویرایش]

  • مجتمع فرهنگی هنری گناباد
  • انجمن سینمای جوان گناباد
  • سینما شهر گناباد (دومین سینمای مدرن خراسان رضوی)
  • سینما پنج بُعدی پارک دانشگاه
  • بنیاد فرهنگی علامه بهلول گنابادی
  • انجمن ادبی پروین گنابادی
  • کانون فرهنگی هنری کودکان و نوجوانان
  • کانون‌های مساجد
  • کانون خبرنگاران و روزنامه نگاران گناباد
  • سالن ارشاد
  • خانه خیرین گناباد
  • کانون هنر گناباد

بهداشت و درمان[ویرایش]

شهر گناباد با توجه به وجود دانشگاه علوم پزشکی، از امکانات مناسبی در این زمینه برخوردار است و برخی شهرهای اطراف خود را نیز پوشش می‌دهد. این دانشگاه، دانشکده پزشکی نیز دارد. در این شهر دستگاه‌های MRI و سی تی اسکن اسپیرال موجود است و به واسطه تدریس یا عضویت هیئت علمی دانشگاه، متخصصین فراوانی در تخصص‌های مختلف پزشکی مشغول به فعالیت هستند.

بیمارستان‌ها[ویرایش]

بیمارستان علامه بهلول[ویرایش]

بیمارستان ۲۰۰ تختخوابی علامه بهلول با ۲۵ هزار متر مربع و در شش طبقه ساخته شده و در بهار ۱۳۹۵ با حضور وزیر بهداشت به بهره‌برداری رسید و شامل بخش‌های داخلی، اطفال، زنان، گوش و حلق و بینی، چشم، جراحی، ارتوپدی، اورولوژی، زایشگاه، دیالیز، اتاق عمل، CCU ,ICU، رادیولوژی، اعصاب و روان و درمانگاه تخصصی است.[۱۴]

بیمارستان ۱۵ خرداد نیز در شهر بیدخت و در پنج کیلومتری مرکز شهر گناباد قرار دارد.

کلینیک‌ها و درمانگاه‌ها[ویرایش]

کلینیک‌های تخصصی دانشگاه علوم پزشکی و جهاد دانشگاهی، درمانگاه تأمین اجتماعی و چند درمانگاه خصوصی در شهر گناباد فعال هستند.

اقتصاد شهری[ویرایش]

صنایع[ویرایش]

از مهم‌ترین صنایع فعال شهرستان گناباد که سهم به سزایی در رشد صنعت و اشتغال جوانان این شهرستان ایفا نموده‌اند می‌توان به شرکت فرآورده‌های دیرگداز ایران(۱۳۶۴)، شرکت صنایع چینی تقدیس(۱۳۸۴) و شرکت تولیدی الیاف سیمرغ(۱۳۸۷) اشاره نمود. هم چنین صنایع تبدیلی و غذایی نگین گل شرق در زمینه تولید آرد والسی از سالیان دور جایگاه ویژه‌ای در صنعت شهرستان داشته‌است. علاوه بر این‌ها وجود پتانسیل‌های بیشمار معدنی به گسترش کارخانجات متعدد سنگ و مصالح ساختمانی در شهرک صنعتی انجامیده و نیز به دلیل تعداد فراوان دامداری‌ها و مرغداری‌ها شاهد کارخانه‌های خوراک دام و طیور و نیز صنایع لبنی و غذایی در گناباد می‌باشیم.

خدمات[ویرایش]

با توجه به دانشگاهی بودن شهر گناباد، خدمات متعددی مرتبط با این حوزه نیز در گناباد به وجود آمده‌است. هم چنین در زمینه حمل و نقل جاده‌ای، این شهر سهم به سزایی در شرق کشور دارد.

پیوند=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Zaferan-gonabad.jpg

با توجه به کشت گسترده زعفران در گناباد، فعالان مربوط به این محصول کشاورزی نیز حضور پر رنگی در گناباد دارند.

محصولات کشاورزی[ویرایش]

قسمت زیادی از مردم گناباد به خصوص در بافت‌ها و محلات قدیمی شهر، به کار کشاورزی مشغول هستند و وجود قنات‌های متعدد علی‌رغم خشک سالی‌های پی در پی باعث حیات نسبی کشاورزی در این شهر کویری شده‌است.

با توجه به اقلیم منطقه، محصولات کشاورزی که در این شهر به عمل می‌آید عبارتند از:

زعفران، انگور (و در کنار آن کشمشانار، زیره سبز، گندم، جو، زرشک، انجیر، عناب، پسته، پنبه[۱۵]

سیاست شهری[ویرایش]

فرمانداری[ویرایش]

فرماندار گناباد در حال حاضر محمد علی نبی پور است. نبی پور پیش از این فرماندار شهرستان سرایان و مدیرکل نظارت و ارزیابی بر عملکرد استان خراسان جنوبی بوده‌است.[۱۶]

شهرداری[ویرایش]

شهرداری گناباد در حال حاضر بر عهده عباس علایی کاخکی است. علایی کاخکی قبل از آن، شهرداری کاخک و هم چنین شهرداری مُلک آباد را تجربه کرده‌است.

شورای شهر[ویرایش]

دوره پنجم[ویرایش]

  • سیدحسین پورهاشمی
  • سیدعلی اکبر آقایی شهری
  • هادی رفیع
  • شیما یوسف پور
  • علیرضا موحد

دوره چهارم[ویرایش]

  • هادی محمدپور
  • سیدحسین پورهاشمی
  • محمد صابری نوقابی
  • ابوالقاسم شفیعی
  • ابوالقاسم کرامتی
  • هادی رفیع
  • علیرضا طیبی نوقابی

دوره سوم[ویرایش]

  • محمدرضا امیری
  • سیدحسین پورهاشمی
  • جواد روحانی
  • احمد خاکستانی
  • غلامرضا فرخ گیسور

هنرها و صنایع دستی[ویرایش]

گناباد را می‌توان قطب هنر سفال‌گری در شرق کشور دانست. امروزه نیز نمایشگاه‌ها و کارگاه‌های سفال‌گری در مِند گناباد (میدان آزادی) فعال هستند.

امام جمعه[ویرایش]

حجت‌الاسلام حسن صادقی نسب، امام جمعه شهر گناباد[۱۷] و مسئول نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاه علوم پزشکی گناباد می‌باشد.[۱۸]

شخصیت‌های تاریخی و سر شناس[ویرایش]

ورزش[ویرایش]

در شهر گناباد، هیئت‌های ورزشی مختلف و گروه‌های ورزشی (نظیر کوهنوردی) فعال هستند. در سال‌های اخیر هیئت ورزش‌های همگانی و هیئت دوچرخه سواری توانسته‌اند تا حد زیادی در بهبود فرهنگ شهروندی در زمینه ورزش موفق باشند. همچنین هنرستان تربیت بدنی امیرالمؤمنین در گناباد فعال است.[۲۰]

اماکن ورزشی[ویرایش]

در شهر گناباد، مهم‌ترین فضاهای ورزشی عبارتند از:

  • مجموعه ورزشی انقلاب
  • سالن ورزشی تختی
  • زمین چمن آزادی
  • استخر سرپوشیده آزادی
  • محوطه ورزشی ملت
  • سالن ورزشی دانشگاه آزاد اسلامی گناباد
  • سالن ورزشی دانشگاه علوم پزشکی گناباد
  • سالن ورزشی دانشگاه پیام نور (در شرف تأسیس)
  • سالن ورزشی نوقاب
  • استادیوم خاکی اتحاد نوقاب
  • گود باستانی مرتضی علی
  • گود باستانی شهید زارع
  • سالن ورزشی بانک ملت
  • سالن ورزشی اداره بهزیستی گناباد
  • سالن ورزشی آموزش و پرورش گناباد[۲۱]

رسانه‌ها[ویرایش]

نشریات مکتوب[ویرایش]

دو نشریه نامه گناباد و مژده گناباد در این شهر به صورت هفته نامه منتشر می‌شوند. هم چنین مجله باران کویر نیز با گستره منطقه‌ای و در قالب ماهنامه منتشر می‌شود. مجله فرهنگی - اجتماعی گناپا نیز به صورت دو هفته نامه و با گستره توزیع خراسان بزرگ منتشر می‌شود.

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «تاریخچه شهرستان گناباد». اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گناباد. 
  2. «شهر تاریخی گناباد از مراکز مهم فرهنگی و دانشگاهی خراسان است.». اسرارنامه. 
  3. «پرونده قنات قصبه به یونسکو ارسال شد». خبرگزاری مهر، ۳ خرداد ۱۳۹۳. 
  4. UNESCO, Qanats of Gonabad
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ «وجوه تسمیه گناباد». پایگاه اطلاع‌رسانی بهلول گنابادی. 
  6. «قنات میراث علمی، اقتصادی و فرهنگی ایرانیان». مجله دریای پارس. بازبینی‌شده در ۵ مارس ۲۰۱۶. 
  7. «اسطوره دوازده رخ (شاهنامه)». گنجور. 
  8. «منطقه ییلاقی درب صوفه». اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گناباد. 
  9. «جغرافیای تاریخی شهرستان گناباد». گناباد نیوز. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «دوازده رخ زیبد». مجله دریای پارس. بازبینی‌شده در ۵ مارس ۲۰۱۶. 
  11. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار. 
  12. [Geography , tribes and minorities in khorasan,Mohammad Ajam, research published 1992,university of Imam Sadegh,Tehran.]
  13. «تعداد دانشجویان گناباد بنا بر آمار غیررسمی». ندای گناباد. 
  14. «تکمیل بیمارستان بهلول به اعتبار نیاز دارد.». گناپا. 
  15. قنات میراث فرهنگی علمی ایرانیان، همایش ملی قنات، گناباد1383، دکترعجم.[۱] آفتاب
  16. «فرماندار گناباد معرفی می‌شود». گناپا. 
  17. «معرفی امام جمعه گناباد». وب گاه ستاد نماز جمعه گناباد. 
  18. «اعضای نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاه علوم پزشکی گناباد». وب گاه دانشگاه علوم پزشکی گناباد. 
  19. http://www.irna.ir/fa/News/2000387133
  20. «هنرستان غیردولتی تربیت بدنی در گناباد افتتاح شد». خبرگزاری مهر. 
  21. «اماکن ورزشی گناباد». وب گاه فرمانداری شهرستان گناباد. 

منابع آنلاین[ویرایش]

  • زمانی، عباس. سه اثر تاریخی زیبد. مجله بررسی‌های تاریخی، شماره ۴۱، مهر و آبان ۱۳۵۱ (۲۴ صفحه - از ۴۳ تا ۶۶)[۴]
  • شاهنامه آنلاین. جنگ دوازده رخ [۵]
  • قلعه زیبد محل سکونت یزدگرد و گودرز مجله دریای پارس [۶]
  • قنات میراث علمی اقتصادی و فرهنگی ایرانیان همایش ملی قنات در گناباد 1383.[۷]
  • اولین مراسم بزرگداشت فردوسی در محل واقعه جنگ دوازده رخ در زیبَد گناباد [۸]
  • بزرگداشت فردوسی در محل واقعه جنگ دوازده رخ [۹]
  • روزنامه مردم سالاری، قنات گناباد میراث علمی و فرهنگی ایرانیان (ویژه نامه 44) 29/11/1394 [۱۰]

منابع برای مطالعه بیشتر[ویرایش]

  • تابنده، حاج سلطان‌حسین. تاریخ و جغرافی گناباد. انتشارات حقیقت، چاپ دوم، ۱۳۷۹ خورشیدی
  • مجتبوی، سیدحسین. جغرافیای تاریخی گناباد. انتشارات مرندیز، ۱۳۷۴ خورشیدی
  • نصراللهی، محمود. بر کران زندگی (گزیده‌ای از آداب رسوم باورها و مثل‌های دیار گناباد). انتشارات مرندیز، ۱۳۸۶ خورشیدی
  • هجرتی، محمدحسن. جغرافیا توسعه روستایی بررسی منطقه گناباد. انتشارات ابا، ۱۳۷۹ خورشیدی
  • هجرتی، محمدحسن. گناباد از فرود تا فردا. انتشارات گناباد، ۱۳۸۶ خورشیدی
  • پورابراهیم، حسین. جغرافیای گناباد. انتشارات مرندیز، ۱۳۷۱ خورشیدی
  • زمانی، عباس. گناباد پیر تاریخ. انتشارات مرندیز، ۱۳۷۳ خورشیدی
  • لباف خانیکی، رجبعلی. گناباد خاستگاه حماسه‌های پنهان. انتشارات میراث فرهنگی کشور، ۱۳۸۳ خورشیدی
  • اسدی پور، محمد. سیمای طبیعت گناباد. انتشارات آوای کلک، ۱۳۸۷ خورشیدی
  • نشریه پنجره خرداد ۱۳۹۱
  • هفته نامه پیک خورشیدشماره ۳۳ اسفند ۱۳۹۴
  • خراسان روزنامه صبح ایران، مصاحبه با دکتر عجم ۲۹ بهمن ۱۳۹۴ شماره ۱۹۱۹۶