پرش به محتوا

جوهر مازو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بطری حاوی اسید تانیک

جوهر مازو یا تانَن (به فرانسوی: Tanin) ماده‌ای شیمیایی است که در برخی از میوه‌ها و بذرها وجود دارد و حالت گسی ایجاد می‌کند. جوهر مازو ماده‌ای است که در عصارهٔ بسیاری از گیاهان وجود دارد. معمولاً آن را از پوست بلوط به دست می‌آورند؛ ولی علاوه بر بلوط گیاهان دیگری نیز مانند سماق، چای، سیب نارس، به نارس، قهوه، برگ گردو و بارهنگ نیز دارای جوهر مازو هستند. از گیاهانی که دارای این ماده هستند در صنعت چرم‌سازی استفاده می‌شود.

مصرف زیاد جوهر مازو موجب تحریک معده، باریکی روده، حالت استفراغ و تهوع خواهد شد. تانن‌ها دارای جرم مولکولی از ۵۰۰ تا بیش از ۳۰۰۰ هستند.[۱] وجود تان‌ها در آب چاه می‌تواند باعث ایجاد بوی بد و یا طعم تلخ گردد اما لزوماً، نوشیدن چنین آبی خطراتی به دنبال ندارد.[۲] نرم‌چوب‌ها، به طور کلی دارای تانن کمتری نسبت به سخت‌چوب‌ها هستند[۳] با این وجود، استفاده از آنها در جایی مثل آکواریوم توصیه نمی‌شود.[۴]

تانیک اسید (فرم ویژه‌ای از تانن) قهوه‌ای رنگ است. بنابراین و به طور کلی، چوب‌های سفید دارای محتوای تانن کمی هستند. چوب‌هایی مثل سدر، بلوط، سرخ‌چوب، بلوط قرمز شمالی و غیره که رنگ‌های زرد، قرمز یا قهوه‌ای تیره دارند حاوی مقادیر زیادی تانن هستند.[۵]

ترکیبات جوهر مازو (تانن) به‌طور گسترده در بسیاری از گونه‌های گیاهی وجود دارند و نقش آن‌ها در حفاظت از گیاه در برابر شکارشدگی (با عمل‌کردی شبیه آفت‌کش‌ها) و همچنین در تنظیم رشد گیاه مطرح است.[۶] قابض بودن تانن‌ها باعث ایجاد احساس خشکی و گس‌شدگی در دهان پس از خوردن میوهٔ نارس، شراب قرمز یا چای می‌شود.[۷] همچنین تخریب یا تغییر تانن‌ها با گذر زمان در تعیین زمان برداشت محصول اهمیت دارد.

وزن مولکولی تانن‌ها از حدود ۵۰۰ تا بیش از ۳۰۰۰ (استرهای اسید گالیک) و حتی تا ۲۰ هزار دالتون (پروآنتوسیانیدین‌ها) متغیر است.[۱]

ساختار و گونه‌های تانن

[ویرایش]

سه ردهٔ اصلی تانن‌ها وجود دارد. واحد پایه یا تک‌پار آن‌ها در تصویر آمده است. به‌ویژه در تانن‌های مشتق از فلاون، این واحد باید به شدت هیدروکسیله و پلیمریزه شود تا الگوی پلی‌فنولی با وزن مولکولی بالا که مشخصهٔ تانن‌هاست ایجاد شود. به‌طور معمول، برای این‌که مولکول تانن بتواند به پروتئین‌ها متصل شود، دست‌کم به ۱۲ گروه هیدروکسیل و ۵ گروه فنیل نیاز دارد.[۸]

اسید گالیک فلوروگلوسینو فلاوان-۳-اُل
تانن هیدرولیزشونده فلوروتانن تانن تغلیظ‌شده[۹]

فلوباتانن (ایزومرهای حلقهٔ C از تانن‌های تغلیظ‌شده)[۹]

منابع

گیاهان جلبک قهوه‌ای گیاهان چوب درختان


الیگو استیلبنوئیدها (الیگو یا پلی‌استیلبن‌ها) شکل‌های الیگومری استیلبنوئیدها هستند و یک گروه فرعی کوچک از تانن‌ها را تشکیل می‌دهند.[۱۰]

شبه‌تانن‌ها

[ویرایش]

شبه‌تانن‌ها ترکیباتی با وزن مولکولی پایین هستند که با ترکیبات دیگر همراه می‌شوند. آن‌ها برخلاف تانن‌های هیدرولیزشونده و تغلیظ‌شده در آزمایش «پوست طلاگر» تغییر رنگ نمی‌دهند و نمی‌توان از آن‌ها برای دباغی استفاده کرد.[۸] نمونه‌هایی از شبه‌تانن‌ها و منابع آن‌ها عبارتند از:[۱۱]

تاریخچه

[ویرایش]

اسید الاجیک، اسید گالیک و اسید پیروگالیک نخستین‌بار در سال ۱۸۳۱ توسط شیمیدان آنری براکونو کشف شدند.[۱۲]: 20  یولیوس لووه نخستین کسی بود که اسید الاجیک را با حرارت دادن اسید گالیک همراه با اسید آرسنیک یا اکسید نقره سنتز کرد.[۱۲]: 20 [۱۳]

ماکسیمیلیان نیرنشتاین فنل‌های طبیعی و تانن‌ها را بررسی کرد[۱۴] و در همکاری با آرتور جورج پرکین در سال ۱۹۰۵ اسید الاجیک را از آلگاروبیلا و برخی میوه‌ها به دست آورد.[۱۵] او در سال ۱۹۱۵ تشکیل این اسید را از گالویل-گلایسین توسط قارچ پنی‌سیلیوم پیشنهاد داد.[۱۶] آنزیم تاناز که او به‌کار برد، توانست m-دی‌گالیک اسید را از گالوتانن‌ها بسازد.[۱۷] او در سال ۱۹۳۱ وجود کاتچین را در دانهٔ کاکائو نشان داد.[۱۸] در سال ۱۹۴۵ او ثابت کرد که اسید لوتئیک موجود در تانن میروبالاتانین (از میوهٔ ترمینالیا چبولا) ترکیب میانی در ساخت اسید الاجیک است.[۱۹]

در این دوره، فرمول مولکولی ترکیبات با «تحلیل احتراقی» تعیین می‌شد. کشف کاغذنگاری توسط مارتین و سینج در سال ۱۹۴۳ نخستین بار امکان بررسی و جداسازی فنل‌های گیاهی را فراهم کرد و پس از ۱۹۴۵ پژوهش‌های فراوانی در این زمینه آغاز شد، از جمله کارهای شاخص ادگار چارلز بیت-اسمیت و تونی سوِین در دانشگاه کمبریج.[۲۰]

در سال ۱۹۶۶، ادوین هزلم تعریف جامعی از پلی‌فنول‌های گیاهی ارائه کرد که بر اساس پیشنهادهای بیت-اسمیت، سوین و تئودور وایت بنا شده بود و ویژگی‌های ساختاری مشترک همهٔ فنول‌های دارای خاصیت دباغی را دربرمی‌گرفت. این تعریف به نام تعریف «وایت–بیت-اسمیت–سوین–هزلم» (WBSSH) شناخته می‌شود.[۲۱]

پراکندگی

[ویرایش]

تانن‌ها در گونه‌های مختلف قلمرو گیاهان یافت می‌شوند و در هر دو گروه بازدانگان و نهاندانگان رایج‌اند. مول (۱۹۹۳) پراکندگی تانن را در ۱۸۰ تیرهٔ دولپه‌ایان و ۴۴ تیرهٔ تک‌لپه‌ایان بررسی کرد. بسیاری از تیره‌های دولپه‌ای گونه‌هایی بدون تانن دارند (با آزمون رسوب‌دادن پروتئین). تیره‌هایی که همهٔ گونه‌های آزمایش‌شده‌شان دارای تانن هستند شامل Aceraceae، Actinidiaceae، Anacardiaceae، Bixaceae، Burseraceae، Combretaceae، Dipterocarpaceae، Ericaceae، Grossulariaceae، Myricaceae در دولپه‌ایان و Najadaceae و Typhaceae در تک‌لپه‌ایان می‌شوند. در تیرهٔ بلوط (Fagaceae)، ۷۳٪ از گونه‌های بررسی‌شده دارای تانن بودند. در تیرهٔ اقاقیا (Mimosaceae) این میزان به ۳۹٪ می‌رسد، در Solanaceae به ۶٪ و در Asteraceae به ۴٪ کاهش می‌یابد. برخی تیره‌ها مانند Boraginaceae، Cucurbitaceae و Papaveraceae هیچ گونهٔ غنی از تانن ندارند.[۲۲]

پرشمارترین پلی‌فنول‌ها تانن تغلیظ‌شده هستند که تقریباً در همهٔ تیره‌های گیاهی وجود دارند و ممکن است تا ۵۰٪ از وزن خشک برگ‌ها را تشکیل دهند.[۲۳][۲۴]

جایگاه یاخته‌ای

[ویرایش]

در همهٔ گیاهان آوندی که بررسی شده‌اند، تانن‌ها به‌وسیلهٔ اندامکی مشتق از کلروپلاست به نام تانسوم ساخته می‌شوند.[۲۵] تانن‌ها عمدتاً در کریچه‌ها یا موم سطحی گیاه ذخیره می‌شوند. این مکان‌های ذخیره، تانن‌ها را علیه شکارگران گیاهی فعال نگه می‌دارند و در عین حال مانع از اثرگذاری برخی تانن‌ها بر سوخت‌وساز گیاه در زمان زنده بودن بافت می‌شوند.

تانن‌ها به‌عنوان مواد ارگاستیک طبقه‌بندی می‌شوند، یعنی موادی غیرپروتوپلاسمی که درون یاخته‌ها وجود دارند. تانن‌ها بنا بر تعریف، پروتئین‌ها را رسوب می‌دهند و بنابراین باید در اندامک‌هایی ذخیره شوند که بتوانند این فرایند را تاب بیاورند. ایدیوبلاستها یاخته‌های گیاهی جداافتاده‌ای هستند که با بافت پیرامون متفاوت‌اند و مواد غیرزنده ذخیره می‌کنند. این یاخته‌ها ممکن است روغن، شیره، صمغ، رزین، رنگدانه یا تانن در خود جای دهند. در میوهٔ خرمالوی ژاپنی (Diospyros kaki) تانن در کریچهٔ یاخته‌های ویژه‌ای ذخیره می‌شود که همان ایدیوبلاست‌های یاخته‌های پارانشیمی گوشت میوه هستند.[۲۶]

حضور در خاک

[ویرایش]

تکامل همگرا جوامع گیاهی سرشار از تانن در خاک‌های فقیر از مواد مغذی و اسیدی در سراسر جهان رخ داده است. تانن‌ها زمانی به‌عنوان سازوکار دفاعی ضدچرنده‌ها در نظر گرفته می‌شدند، اما امروزه بوم‌شناسان بیش از پیش آن‌ها را تنظیم‌کنندهٔ تجزیه و چرخهٔ نیتروژن می‌دانند. با توجه به نگرانی‌ها دربارهٔ گرمایش جهانی، نقش پلی‌فنول‌ها در تنظیم چرخهٔ کربن، به‌ویژه در جنگل‌های شمالی بوریال، اهمیت فزاینده‌ای یافته است.[۲۷]

خزان‌برگ و دیگر اندام‌های در حال پوسش درخت کائوری (Agathis australis) در نیوزیلند بسیار کندتر از بیشتر گونه‌ها تجزیه می‌شوند. افزون بر اسیدی بودن، این گیاه موادی چون موم‌ها و فنل‌ها (به‌ویژه تانن‌ها) دارد که برای ریزاندامگان زیان‌آورند.[۲۸]

حضور در آب و چوب

[ویرایش]

شسته‌شدن تانن‌های بسیار محلول در آب از گیاهان و برگ‌های پوسیدهٔ کنار جویبارها می‌تواند موجب پیدایش رود سیاه‌آب شود. آب خارج‌شده از باتلاقها نیز به‌دلیل وجود تانن‌های تورب رنگ قهوه‌ای پیدا می‌کند. وجود تانن‌ها (یا اسید هیومیک) در چاه آب می‌تواند بوی ناخوش یا مزهٔ تلخ ایجاد کند، اما نوشیدن آن خطرناک نیست.[۲۹]

تانن‌های آزادشده از چوب‌های رانده‌شدهٔ آماده‌نشده در آکواریوم می‌توانند موجب کاهش pH و رنگ گرفتن آب به رنگی شبیه چای شوند. جوشاندن چندبارهٔ چوب و دورریختن آب هر بار یکی از راه‌های جلوگیری از این پدیده است. استفاده از تورب به‌عنوان بستر آکواریوم نیز همین اثر را دارد. در برخی موارد نیاز به ساعت‌ها جوشاندن و سپس هفته‌ها یا ماه‌ها خیساندن و تعویض مداوم آب است تا آب شفاف بماند. بالا بردن pH آب مثلاً با افزودن سدیم بی‌کربنات روند آزادسازی تانن را سرعت می‌بخشد.[۳۰]

وجود تانن در آب می‌تواند باعث لکه‌دار شدن پر پرندگان آبزی وحشی و اهلی شود. برای نمونه، قو گنگ که معمولاً سفید است، اغلب با لکه‌های قهوه‌ای-قرمز دیده می‌شود که در اثر تماس با تانن‌های حل‌شده و ترکیبات آهنی پدید می‌آیند.[۳۱]

چوب نرم به‌طور کلی تانن کمتری نسبت به چوب سخت دارد[۳۲] و معمولاً استفاده از آن در آکواریوم توصیه نمی‌شود.[۳۳] به همین دلیل استفاده از چوب سختِ کم‌رنگ، که نشان‌دهندهٔ تانن اندک است، روشی ساده برای جلوگیری از این مشکل است. اسید تانیک قهوه‌ای‌رنگ است، بنابراین چوب‌های سفید معمولاً تانن اندکی دارند. چوب‌هایی با رنگ زرد، قرمز یا قهوه‌ای (مانند سرو، چوب سرخ، بلوط سرخ و غیره) معمولاً سرشار از تانن‌اند.[۳۴]

استخراج

[ویرایش]

هیچ دستورالعمل یگانه‌ای برای استخراج تانن‌ها از تمام مواد گیاهی وجود ندارد. روش‌های به‌کاررفته برای استخراج تانن‌ها بسیار متغیرند.[۳۵] ممکن است استون در حلال استخراج، بازده کلی را با جلوگیری از برهم‌کنش میان تانن‌ها و پروتئین‌ها در هنگام استخراج افزایش دهد[۳۵] یا حتی با شکستن پیوندهای هیدروژنی میان کمپلکس‌های تانن-پروتئین این اثر را داشته باشد.[۳۶]

آزمون‌های شناسایی تانن

[ویرایش]

سه گروه روش برای سنجش تانن‌ها وجود دارد: رسوب‌دادن پروتئین‌ها یا آلکالوئیدها، واکنش با حلقه‌های فنولی، و بسپارزدایی.[۳۷]

رسوب آلکالوئیدی

[ویرایش]

آلکالوئیدهایی مانند کافئین، سینکونین، کینین یا استریکنین، پلی‌فنول‌ها و تانن‌ها را رسوب می‌دهند. این ویژگی می‌تواند در یک روش سنجش کمی استفاده شود.[۳۸]

آزمون پوست‌کوبگر طلا

[ویرایش]

وقتی پوست‌کوبگر طلا یا پوست گاو در اسید کلریدریک (HCl) غوطه‌ور شود، با آب شسته گردد، برای ۵ دقیقه در محلول تانن قرار گیرد، سپس دوباره با آب شسته و بعد با محلول ۱٪ سولفات آهن (FeSO4) تیمار شود، در صورت حضور تانن رنگ آبی مایل به سیاه ایجاد می‌شود.[۳۹]

آزمون کلرید فریک

[ویرایش]

در این روش از آزمون کلرید فریک (FeCl3) برای فنولیک‌ها استفاده می‌شود: ۱ گرم برگ پودر‌شدهٔ گیاه در بشر ریخته شده و ۱۰ میلی‌لیتر آب مقطر افزوده می‌شود. مخلوط به مدت ۵ دقیقه جوشانده می‌شود. سپس دو قطره از محلول ۵٪ FeCl3 اضافه می‌گردد. تشکیل رسوب سبز نشان‌دهندهٔ حضور تانن‌ها است.[نیازمند منبع] در روش دیگر، بخشی از عصاره آبی با آب مقطر به نسبت ۱:۴ رقیق شده و چند قطره از محلول ۱۰٪ کلرید فریک افزوده می‌شود. ایجاد رنگ آبی یا سبز نشان‌دهندهٔ حضور تانن‌ها است (اوِنس، ۱۹۸۹).[۴۰]

روش‌های دیگر

[ویرایش]

روش «پودر پوست» برای تحلیل تانن چرم و روش «استیاسنی» برای چسب‌های چوب به‌کار می‌رود.[۴۱][۴۲] بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که میان نتایج این دو روش رابطهٔ معناداری وجود ندارد.[۴۳][۴۴]

روش پودر پوست

۴۰۰ میلی‌گرم تانن نمونه در ۱۰۰ میلی‌لیتر آب مقطر حل می‌شود. سپس ۳ گرم پودر پوست کمی کروماته‌شده که ۲۴ ساعت در خلأ و روی CaCl2 خشک شده است اضافه می‌شود و مخلوط به مدت یک ساعت در دمای محیط هم زده می‌شود. تعلیق بدون خلأ از صافی شیشه‌ای عبور داده می‌شود. افزایش وزن پودر پوست به‌صورت درصدی از وزن مادهٔ اولیه برابر درصد تانن نمونه در نظر گرفته می‌شود.

روش استیاسنی

۱۰۰ میلی‌گرم تانن نمونه در ۱۰ میلی‌لیتر آب مقطر حل می‌شود. سپس ۱ میلی‌لیتر HCl غلیظ (۱۰M) و ۲ میلی‌لیتر فرمالدهید ۳۷٪ افزوده شده و مخلوط به مدت ۳۰ دقیقه تحت رفلاکس گرم می‌شود. رسوب به‌دست‌آمده در حالت داغ صاف، با آب داغ (۵ بار × ۱۰ میلی‌لیتر) شسته و روی CaCl2 خشک می‌شود. بازده به‌صورت درصدی از وزن مادهٔ اولیه بیان می‌گردد.

واکنش با حلقه‌های فنولی

[ویرایش]

تانن‌های پوستِ Commiphora angolensis با واکنش‌های رنگی و رسوب‌گذاری متداول و همچنین با سنجش کمی به روش‌های لووِنتال-پروکتر و دِییس آشکار شده‌اند[۴۵] (روش فرمالین–اسید کلریدریک).[۴۶]

روش‌های رنگ‌سنجی نیز وجود داشته‌اند مانند روش نوئوبائر-لووِنتال که از پرمنگنات پتاسیم به‌عنوان عامل اکسیدکننده و از سولفات نیل به‌عنوان شناساگر استفاده می‌کند. این روش در ۱۸۷۷ توسط لووِنتال پیشنهاد شد.[۴۷] مشکل اصلی آن است که تعیین تیتر برای تانن همیشه آسان نیست زیرا به‌سختی می‌توان تانن خالص به‌دست آورد. نوئوبائر پیشنهاد کرد که تیتر نه بر اساس تانن بلکه بر پایهٔ اسید اگزالیک بلوری تعیین شود، و دریافت که ۸۳ گرم اسید اگزالیک معادل ۴۱٫۲۰ گرم تانن است. روش لووِنتال نقد شده‌است، مثلاً مقدار نیل استفاده‌شده برای کندکردن محسوس اکسیداسیون مواد غیرتاننی کافی نیست. بنابراین نتایج این روش بیشتر مقایسه‌ای است.[۴۸][۴۹] روش اصلاح‌شده‌ای که در سال ۱۹۰۳ برای اندازه‌گیری تانن در شراب پیشنهاد شد، روش فِلدمن بود که به‌جای پرمنگنات پتاسیم از هیپوکلریت کلسیم و سولفات نیل استفاده می‌کرد.[۵۰]

خوراکی‌های دارای تانن

[ویرایش]

انار

[ویرایش]

میوه‌های فرعی

[ویرایش]

توت‌فرنگی هم تانن‌های هیدرولیزشونده و هم تانن‌های متراکم دارد.[۵۱]

انگورک‌ها

[ویرایش]
توت‌فرنگی در یک کاسه

بیشتر انگورک‌ها مانند توت خرس[۵۲] و سیاه‌گیله [۵۳] هر دو نوع تانن را دارند.

مغزها

[ویرایش]

مغزها در میزان تاننی که دارند متفاوتند. برخی گونه‌های بلوط دارای مقدار زیادی تانن هستند. برای نمونه، بلوط‌های گونه‌های Quercus robur و Quercus petraea در لهستان به‌ترتیب ۲٫۴–۵٫۲٪ و ۲٫۶–۴٫۸٪ تانن نسبت به مادهٔ خشک داشته‌اند.[۵۴] اما تانن آن‌ها با خیساندن در آب زدوده شده و بلوط‌ها خوردنی می‌شوند.[۵۵] مغزهای دیگر مانند فندق، گردو و بادام مقدار کمتری تانن دارند.[۵۶]

سبزی‌ها و ادویه‌ها

[ویرایش]

میخک، ترخون، زیره، آویشن، وانیل و دارچین همگی حاوی تانن هستند.

بُنشن‌ها

[ویرایش]

بیشتر حبوبات تانن دارند. لوبیاهای قرمز بیشترین و لوبیاهای سفید کمترین میزان تانن را دارند. بادام‌زمینی بدون پوست تانن بسیار کمی دارد. نخود نیز مقدار اندکی تانن دارد.[۵۷]

شکلات

[ویرایش]

مایع شکلات حدود ۶٪ تانن دارد.[۵۸]

نوشیدنی‌ها و تانن‌ها

[ویرایش]

منابع اصلی تانن در رژیم غذایی انسان چای و قهوه هستند.[۵۹] بیشتر شراب‌هایی که در بشکه‌های بلوط زغال‌خورده رسیده می‌شوند، تانن‌هایی را از چوب جذب می‌کنند.[۶۰] خاک‌های سرشار از رس نیز به تولید تانن در انگور شراب کمک می‌کنند.[۶۱] این غلظت، ویژگی قابض بودن را به شراب می‌دهد.[۶۲]

تفاله قهوه نیز در مقادیر کم حاوی تانن است.[۶۳]

آب‌میوه‌ها

[ویرایش]

آب سیب، انگور و توت‌ها همگی دارای مقادیر زیادی تانن هستند. گاهی تانن‌ها به آب‌میوه‌ها و نوشیدنی‌های سیب افزوده می‌شوند تا مزهٔ آن‌ها قابض‌تر شود.[۶۴]

آبجو

[ویرایش]

علاوه بر اسید آلفا که از رازک استخراج شده و تلخی آبجو را فراهم می‌کند، تانن‌های متراکم نیز وجود دارند. این تانن‌ها هم از مالت و هم از رازک سرچشمه می‌گیرند. استادان حرفه‌ای آبجوسازی، به‌ویژه در آلمان، حضور تانن‌ها را نوعی نقص می‌دانند[نیازمند منبع]. با این حال در برخی سبک‌ها، وجود این حالت قابض پذیرفتنی یا حتی مطلوب است، مانند آبجوی قرمز فلاندری.[۶۵]

در آبجوهای نوع لاگر، تانن‌ها می‌توانند با پروتئین‌های کدرکنندهٔ ویژه ترکیب شده و باعث کدری در دمای پایین شوند. این کدری را می‌توان با حذف بخشی از تانن‌ها یا پروتئین‌های کدرکننده رفع کرد. برای زدودن تانن‌ها از پی‌وی‌پی‌پی (PVPP) و برای پروتئین‌های کدرکننده از سیلیکا یا اسید تانیک استفاده می‌شود.[۶۶]

ویژگی‌ها در تغذیهٔ جانوران

[ویرایش]

جوهرهای مازو بسته به ساختار شیمیایی و مقدار مصرف، معمولاً ضد-مغذی در نظر گرفته می‌شوند.[۶۷]

بسیاری از پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تانن‌های شاه‌بلوط تأثیر مثبتی بر کیفیت سیلاژ دارند، به‌ویژه با کاهش نیتروژن غیرپروتئینی در سطح کم‌تر پژمردگی.[۶۸]

بهبود قابلیت تخمیر نیتروژن کنجالهٔ سویا در شکمبه نیز ممکن است رخ دهد.[۶۹] تانن‌های متراکم با اتصال به پروتئین‌های گیاهی خورده‌شده، هضم گیاه‌خواران را دشوارتر کرده و جذب پروتئین و کارکرد آنزیم‌های گوارشی را مختل می‌کنند (برای اطلاعات بیشتر نگاه کنید به دفاع گیاه در برابر گیاه‌خواری). هیستاتین‌ها، گونه‌ای دیگر از پروتئین بزاقی، تانن‌ها را از محلول رسوب می‌دهند و بدین ترتیب از جذب خوراکی آن‌ها جلوگیری می‌کنند.[۷۰]

علوفه بقولی دارای تانن‌های متراکم، گزینه‌ای برای کنترل پایدار کرم‌های لوله‌ای دستگاه گوارش در نشخوارکنندگان هستند و می‌توانند به مقابله با مقاومت جهانی نسبت به ضدکرم‌های سنتزی کمک کنند. این‌ها شامل مغزها، پوست درختان مناطق معتدل و گرمسیری، خرنوب، قهوه و کاکائو هستند.[۷۱]

کاربردها و بازار جوهر مازو

[ویرایش]
تانن در یک ظرف پلاستیکی

جوهر مازو از دوران باستان برای دباغی پوست و چرم‌سازی و همچنین در حفاظت از آثار فلزی مانند قوری‌های آهنی ژاپنی استفاده شده است.

تولید صنعتی تانن در آغاز سدهٔ نوزدهم همراه با انقلاب صنعتی آغاز شد تا مواد دباغی بیشتری برای نیاز روزافزون چرم فراهم شود. پیش از آن، فرایندها مبتنی بر گیاهان و بسیار طولانی (تا شش ماه) بودند.[۷۲]

بازار تانن گیاهی در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ به دلیل پیدایش تانن مصنوعی فروپاشید. این نوع تانن‌ها در واکنش به کمبود تانن گیاهی در جنگ جهانی دوم ساخته شدند. در آن زمان بسیاری از کارگاه‌های کوچک تولید تانن تعطیل شدند.[۷۳] برآورد می‌شود تانن‌های گیاهی تنها در ۱۰ تا ۲۰ درصد از کل تولید جهانی چرم به‌کار می‌روند.[نیازمند منبع]

هزینهٔ محصول نهایی بسته به روش استخراج تانن متفاوت است، به‌ویژه در استفاده از حلال‌ها، بازها و دیگر مواد شیمیایی (مانند گلیسرین). برای مقادیر زیاد، مقرون‌به‌صرفه‌ترین روش، استخراج با آب داغ است.

اسید تانیک در سراسر جهان به‌عنوان عامل شفاف‌سازی در نوشیدنی‌های الکلی و به‌عنوان ترکیب عطری در نوشیدنی‌های الکلی و غیرالکلی کاربرد دارد. تانن‌های منشأ گیاهی مختلف نیز در صنعت شراب به‌طور گسترده استفاده می‌شوند.

کاربردها

[ویرایش]

تانن‌ها جزئی مهم در دباغی چرم هستند. پوست دباغی به‌دست‌آمده از بلوط، میموزا، شاه‌بلوط و کبراچو به‌طور سنتی منبع اصلی تانن برای دباغ‌خانه‌ها بوده است، هرچند مواد معدنی نیز امروزه به کار می‌روند و ۹۰٪ تولید چرم جهان را در بر می‌گیرند.[۷۴]

تانن‌ها بسته به نوعشان با کلرید فریک رنگ‌های متفاوتی (آبی، آبی-سیاه یا سبز تا سبز مایل به سیاه) ایجاد می‌کنند. مرکب دودی با تیمار محلول تانن‌ها با سولفات آهن (II) تولید می‌شود.[۷۵]

تانن‌ها می‌توانند به‌عنوان دندانه در رنگرزی طبیعی به‌کار روند و به‌ویژه برای الیاف سلولزی مانند پنبه سودمندند.[۷۶] نوع تانن استفاده‌شده ممکن است بر رنگ نهایی الیاف اثر بگذارد یا نگذارد.

تانن جزئی از چسب‌های صنعتی تخته خرده‌چوب است که به‌طور مشترک توسط سازمان تحقیقات صنعتی تانزانیا و آزمایشگاه‌های فورینتک کانادا توسعه یافت.[۷۷] تانن‌های کاج رادیاتا برای تولید چسب چوب بررسی شده‌اند.[۷۸]

تانن متراکم (مانند تانن کبراچو) و جوهر مازو آبکافتی (مانند تانن شاه‌بلوط) می‌توانند جایگزین بخش بزرگی از فنول سنتزی در رزین‌های فنول-فرمالدهید برای تولید تخته خرده‌چوب شوند.


منابع

[ویرایش]
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Bate-Smith and Swain (1962). "Flavonoid compounds". In Florkin M.; Mason H. S (eds.). Comparative biochemistry. Vol. III. New York: Academic Press. pp. 75–809.
  2. "Tannins, lignins and humic acids in well water on www.gov.ns.ca" (PDF). Archived from the original (PDF) on 17 May 2013.
  3. Pizzi, A.; Conradie, W. E.; Jansen, A. (28 October 1986). "Polyflavonoid tannins ? a main cause of soft-rot failure in CCA-treated timber". Wood Science and Technology. 20 (1): 71–81. doi:10.1007/BF00350695. S2CID 21250123.
  4. "Driftwood Do's & Don'ts – Pet Fish". Archived from the original on 24 July 2011.
  5. "Tannin and hardwood flooring". Archived from the original on 17 April 2011.
  6. Ferrell, Katie E.; Thorington, Richard W. (2006). Squirrels: the animal answer guide. Baltimore: Johns Hopkins University Press. p. 91. ISBN 978-0-8018-8402-3.
  7. McGee, Harold (2004). On food and cooking: the science and lore of the kitchen. New York: Scribner. p. 714. ISBN 978-0-684-80001-1.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ "Notes on Tannins from PharmaXChange.info". Archived from the original on 4 January 2015.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ Richard W. Hemingway; Joseph J. Karchesy. Chemistry and Significance of Condensed Tannins. p. 113. ISBN 978-1-4684-7511-1.
  10. Boralle, N.; Gottlieb, H. E.; Gottlieb, O. R.; Kubitzki, K.; Lopes, L. M. X.; Yoshida, M.; Young, M. C. M. (1993). "Oligostilbenoids from Gnetum venosum". Phytochemistry. 34 (5): 1403–1407. Bibcode:1993PChem..34.1403B. doi:10.1016/0031-9422(91)80038-3.
  11. Ashutosh Kar (2003). Pharmacognosy And Pharmacobiotechnology. New Age International. pp. 44–. ISBN 978-81-224-1501-8. Archived from the original on 2 June 2013. Retrieved 31 January 2011.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ Grasser, Georg (1922). Synthetic Tannins. F. G. A. Enna. (trans.). Read Books. ISBN 978-1-4067-7301-9.
  13. Löwe (1868). Zeitschrift für Chemie. 4: 603. {{cite journal}}: Missing or empty |title= (help)
  14. Drabble, E.; Nierenstein, M. (1907). "On the Rôle of Phenols, Tannic Acids, and Oxybenzoic Acids in Cork Formation". Biochemical Journal. 2 (3): 96–102.1. doi:10.1042/bj0020096. PMC 1276196. PMID 16742048.
  15. Perkin, A. G.; Nierenstein, M. (1905). "CXLI – Some oxidation products of the hydroxybenzoic acids and the constitution of ellagic acid. Part I". Journal of the Chemical Society, Transactions. 87: 1412–1430. doi:10.1039/CT9058701412.
  16. Nierenstein, M. (1915). "The Formation of Ellagic Acid from Galloyl-Glycine by Penicillium". The Biochemical Journal. 9 (2): 240–244. doi:10.1042/bj0090240. PMC 1258574. PMID 16742368.
  17. Nierenstein, M. (1932). "A biological synthesis of m-digallic acid". The Biochemical Journal. 26 (4): 1093–1094. doi:10.1042/bj0261093. PMC 1261008. PMID 16744910.
  18. Adam, W. B.; Hardy, F.; Nierenstein, M. (1931). "The Catechin of the Cacao Bean". Journal of the American Chemical Society. 53 (2): 727–728. Bibcode:1931JAChS..53..727A. doi:10.1021/ja01353a041.
  19. Nierenstein, M.; Potter, J. (1945). "The distribution of myrobalanitannin". The Biochemical Journal. 39 (5): 390–392. doi:10.1042/bj0390390. PMC 1258254. PMID 16747927.
  20. Haslam, Edwin (2007). "Vegetable tannins – Lessons of a phytochemical lifetime". Phytochemistry. 68 (22–24): 2713–2721. Bibcode:2007PChem..68.2713H. doi:10.1016/j.phytochem.2007.09.009. PMID 18037145.
  21. Quideau, Stéphane (22 سپتامبر 2009). "Why bother with Polyphenols". Groupe Polyphenols. Archived from the original on 10 March 2012. Retrieved 21 August 2012.[منبع خودمنتشرشده]
  22. Simon Mole (1993). "The Systematic Distribution of Tannins in the Leaves of Angiosperms: A Tool for Ecological Studies". Biochemical Systematics and Ecology. 21 (8): 833–846. Bibcode:1993BioSE..21..833M. doi:10.1016/0305-1978(93)90096-A.
  23. Doat, J. (1978). "Les tannins dans les bois tropicaux" (PDF). Bois et Forêts des Tropiques (به فرانسوی). 182: 34–37. doi:10.19182/bft1978.182.a19337.
  24. Kadam, S. S.; Salunkhe, D. K.; Chavan, J. K. (1990). Dietary tannins: consequences and remedies. Boca Raton: CRC Press. p. 177. ISBN 978-0-8493-6811-0.
  25. Brillouet, J.-M. (2013). "The tannosome is an organelle forming condensed tannins in the chlorophyllous organs of Tracheophyta". Annals of Botany. 112 (6): 1003–1014. doi:10.1093/aob/mct168. PMC 3783233. PMID 24026439.
  26. Kanzaki, Shinya; Yonemori, Keizo; Sugiura, Akira; Sato, Akihiko; Yamada, Masahiko (2001). "Identification of Molecular Markers Linked to the Trait of Natural Astringency Loss of Japanese Persimmon (Diospyros kaki) Fruit". Journal of the American Society for Horticultural Science. 126 (1): 51–55. doi:10.21273/JASHS.126.1.51. Archived from the original on 4 September 2015.)
  27. Hättenschwiler, S.; Vitousek, PM (2000). "The role of polyphenols in terrestrial ecosystem nutrient cycling". Trends in Ecology & Evolution. 15 (6): 238–243. doi:10.1016/S0169-5347(00)01861-9. PMID 10802549.
  28. Verkaik, Eric; Jongkindet, Anne G.; Berendse, Frank (2006). "Short-term and long-term effects of tannins on nitrogen mineralisation and litter decomposition in kauri (Agathis australis (D. Don) Lindl.) forests". Plant and Soil. 287 (1–2): 337–345. Bibcode:2006PlSoi.287..337V. doi:10.1007/s11104-006-9081-8. S2CID 23420808.
  29. "Tannins, lignins and humic acids in well water on www.gov.ns.ca" (PDF). Archived from the original (PDF) on 17 May 2013.
  30. Preparing Driftwood for Your Freshwater Aquarium بایگانی‌شده در ۷ ژوئیه ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine
  31. "Mute Swan | Bird Identification Guide | Bird Spot" (به انگلیسی). 2017-08-23. Retrieved 2024-12-29.
  32. Pizzi, A.; Conradie, W. E.; Jansen, A. (28 October 1986). "Polyflavonoid tannins ? a main cause of soft-rot failure in CCA-treated timber". Wood Science and Technology. 20 (1): 71–81. doi:10.1007/BF00350695. S2CID 21250123.
  33. "Driftwood Do's & Don'ts – Pet Fish". Archived from the original on 24 July 2011.
  34. "Tannin and hardwood flooring". Archived from the original on 17 April 2011.
  35. ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ The Tannin Handbook, Ann E. Hagerman, 1998 (book بایگانی‌شده در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine)
  36. "Condensed tannins". Porter L. J., 1989, in Natural Products of Woody Plants I, Rowe J. W. (ed), Springer-Verlag: Berlin, Germany, pages 651–690
  37. Scalbert, Augustin (1992). "Quantitative Methods for the Estimation of Tannins in Plant Tissues". Plant Polyphenols. pp. 259–280. doi:10.1007/978-1-4615-3476-1_15. ISBN 978-1-4613-6540-2.
  38. Plant Polyphenols: Synthesis, Properties, Significance. Richard W. Hemingway, Peter E. Laks, Susan J. Branham (page 263)
  39. Prakashan, Nirali (2009). Pharmacognosy (به انگلیسی). Nirali Prakashan. ISBN 978-81-963961-5-2.
  40. Yisa, J. (2009). "Phytochemical analysis and antimicrobial activity of Scoparia dulcis and Nymphaea lotus" (PDF). Australian Journal of Basic and Applied Sciences. 3 (4): 3975–3979.
  41. "Tannin analysis of Acacia mearnsii bark – a comparison of the hide-powder and Stiasny methods". Zheng G.C., Lin Y.L. and Yazaki Y., ACIAR Proceedings Series, 1991, No. 35, pp. 128–131 (abstract بایگانی‌شده در ۹ ژوئیه ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine)
  42. Study on Fast Determination Content of Condensed Tannin Using Stiasny Method. Chen Xiangming, Chen Heru and Li Weibin, Guangdong Chemical Industry, 2006–07 (abstract بایگانی‌شده در ۲ آوریل ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine)
  43. Guangcheng, Zheng; Yunlu, Lin; Yazaki, Y. (1991). "Bark tannin contents of Acacia mearnsii provenances and the relationship between the hide-powder and the Stiasny methods of estimation". Australian Forestry. 54 (4): 209–211. Bibcode:1991AuFor..54..209G. doi:10.1080/00049158.1991.10674579.
  44. Leather Chemists' Pocket-Book: A Short Compendium of Analytical Methods. Henry Richardson Procter, Edmund Stiasny and Harold Brumwel, E. & F.N. Spon, Limited, 1912–223 pages (book at Internet Archive بایگانی‌شده در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine)
  45. Chemical study of bark from Commiphora angolensis Engl. Cardoso Do Vale, J., Bol Escola Farm Univ Coimbra Edicao Cient, 1962, volume 3, page 128 (abstract بایگانی‌شده در ۷ ژوئن ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine)
  46. Deijs, W. B. (1939). "Catechins isolated from tea leaves". Recueil des Travaux Chimiques des Pays-Bas. 58 (9): 805–830. doi:10.1002/recl.19390580907.
  47. Löwenthal, J. (December 1877). "Ueber die Bestimmung des Gerbstoffs". Zeitschrift für Analytische Chemie (به آلمانی). 16 (1): 33–48. doi:10.1007/BF01355993. S2CID 95511307.
  48. Spiers, C. W. (January 1914). "The Estimation of Tannin in Cider". The Journal of Agricultural Science. 6 (1): 77–83. doi:10.1017/S0021859600002173. S2CID 85362459.
  49. Snyder, Harry (October 1893). "Notes on Löwenthal's method for the determination of tanin". Journal of the American Chemical Society. 15 (10): 560–563. Bibcode:1893JAChS..15..560S. doi:10.1021/ja02120a004.
  50. "Nouvelle methode de dosage du tannin" (PDF). Schweizerische Wochenschrift für Chemie und Pharmacie (به فرانسوی). Archived from the original (PDF) on 8 August 2014.
  51. Puupponen-Pimiä, R.; Nohynek, L; Meier, C; Kähkönen, M; Heinonen, M; Hopia, A; Oksman-Caldentey, KM (2001). "Antimicrobial properties of phenolic compounds from berries". Journal of Applied Microbiology. 90 (4): 494–507. doi:10.1046/j.1365-2672.2001.01271.x. PMID 11309059. S2CID 6548208.
  52. Vattem D. A.; Ghaedian R.; Shetty K. (2005). "Enhancing health benefits of berries through phenolic antioxidant enrichment: focus on cranberry" (PDF). Asia Pac J Clin Nutr. 14 (2): 120–130. PMID 15927928. Archived from the original (PDF) on 28 December 2010.
  53. {{cite]] journal |author1=Puupponen-Pimiä R. |author2=Nohynek L. |author3=Meier C. |title=Antimicrobial properties of phenolic compounds from berries |journal=J. Appl. Microbiol. |volume=90 |issue=4 |pages=494–507 |date=April 2001 |pmid=11309059 |doi=10.1046/j.1365-2672.2001.01271.x |s2cid=6548208 |display-authors=etal}}
  54. Łuczaj, Łukasz; Adamczak, Artur; Duda, Magdalena (2014). "Tannin content in acorns (Quercus spp.) from Poland". Dendrobiology. 72: 103–111. doi:10.12657/denbio.072.009. Archived from the original on 14 October 2022. Retrieved 15 September 2020.
  55. Howes, F. N. (1948). Nuts: Their production and everyday uses. Faber.
  56. Amarowicz, R.; Pegg, R.B. (2008). Assessment of the antioxidant and pro-oxidant activities of tree nut extracts with a pork model system (PDF). International Congress of Meat Science and Technology. Archived from the original (PDF) on 27 April 2021. Retrieved 9 September 2019.
  57. Reed, Jess D. (1 May 1995). "Nutritional toxicology of tannins and related polyphenols in forage legumes". Journal of Animal Science. 73 (5): 1516–1528. doi:10.2527/1995.7351516x. PMID 7665384.
  58. Robert L. Wolke; Marlene Parrish (29 مارس 2005). What Einstein told his cook 2: the sequel: further adventures in kitchen science. W. W. Norton & Company. p. 433. ISBN 978-0-393-05869-7. Archived from the original on 16 December 2016.
  59. Clifford MN (2004). "Diet-derived phenols in plasma and tissues and their implications for health". Planta Med. 70 (12): 1103–1114. Bibcode:2004PlMed..70.1103C. doi:10.1055/s-2004-835835. PMID 15643541.
  60. Tao Y, García JF, Sun DW (2014). "Advances in wine aging technologies for enhancing wine quality and accelerating wine aging process". Crit Rev Food Sci Nutr. 54 (6): 817–835. doi:10.1080/10408398.2011.609949. PMID 24345051. S2CID 42400092.
  61. Oz Clarke Encyclopedia of Grapes pp. 155–162 Harcourt Books 2001 شابک ‎۹۷۸−۰−۱۵−۱۰۰۷۱۴−۱
  62. McRae JM, Kennedy JA (2011). "Wine and grape tannin interactions with salivary proteins and their impact on astringency: a review of current research". Molecules. 16 (3): 2348–2364. doi:10.3390/molecules16032348. PMC 6259628. PMID 21399572.
  63. Clifford M. N.; Ramirez-Martinez J. R. (1991). "Tannins in wet-processed coffee beans and coffee pulp". Food Chemistry. 40 (2): 191–200. doi:10.1016/0308-8146(91)90102-T.
  64. "tannin2". www.cider.org.uk. Retrieved 2019-03-21.
  65. Deshpande, Sudhir S.; Cheryan, Munir; Salunkhe, D. K.; Luh, Bor S. (1986-01-01). "Tannin analysis of food products". C R C Critical Reviews in Food Science and Nutrition. 24 (4): 401–449. doi:10.1080/10408398609527441. ISSN 0099-0248. PMID 3536314.
  66. "Brewtan range – Natural solutions for beer stabilisation – Application fact-sheet" (PDF). natural-specialities.com. Ajinomoto OmniChem. Archived from the original (PDF) on 14 July 2011. Retrieved 10 March 2010.
  67. Muller-Harvey I.; McAllan A. B. (1992). "Tannins: Their biochemistry and nutritional properties". Advances in Plant Cell Biochemistry and Biotechnology. 1: 151–217.
  68. Tabacco E.; Borreani G.; Crovetto G. M.; Galassi G.; Colombo D.; Cavallarin L. (1 دسامبر 2006). "Effect of chestnut tannin on fermentation quality, proteolysis, and protein rumen degradability of alfalfa silage". Journal of Dairy Science. 89 (12): 4736–4746. doi:10.3168/jds.S0022-0302(06)72523-1. PMID 17106105.
  69. Mathieu F.; Jouany J. P. (1993). "Effect of chestnut tannin on the fermentability of soyabean meal nitrogen in the rumen". Ann Zootech. 42 (2): 127. doi:10.1051/animres:19930210.
  70. Shimada, Takuya (23 May 2006). "Salivary Proteins as a Defense Against Dietary Tannins". Journal of Chemical Ecology. 32 (6): 1149–1163. Bibcode:2006JCEco..32.1149S. doi:10.1007/s10886-006-9077-0. PMID 16770710. S2CID 21617545.
  71. Hoste, Hervé; Meza-OCampos, Griselda; Marchand, Sarah; Sotiraki, Smaragda; Sarasti, Katerina; Blomstrand, Berit M.; Williams, Andrew R.; Thamsborg, Stig M.; Athanasiadou, Spiridoula; Enemark, Heidi L.; Torres Acosta, Juan Felipe; Mancilla-Montelongo, Gabriella; Castro, Carlos Sandoval; Costa-Junior, Livio M.; Louvandini, Helder; Sousa, Dauana Mesquita; Salminen, Juha-Pekka; Karonen, Maarit; Engstrom, Marika; Charlier, Johannes; Niderkorn, Vincent; Morgan, Eric R. (2022). "Use of agro-industrial by-products containing tannins for the integrated control of gastrointestinal nematodes in ruminants". Parasite. 29: 10. doi:10.1051/parasite/2022010. PMC 8884022. PMID 35225785. open access publication - free to read
  72. "1854 – 1906: The foundation". Silvateam (به انگلیسی). 15 May 2015. Retrieved 9 August 2022.
  73. ""The Status of Mangrove Ecosystems: Trends in the Utilisation and Management of Mangrove Resources". D. Macintosh and S. Zisman".
  74. Marion Kite; Roy Thomson (2006). Conservation of leather and related materials. Butterworth-Heinemann. p. 23. ISBN 978-0-7506-4881-3. Archived from the original on 16 December 2016.
  75. Lemay, Marie-France (21 مارس 2013). "Iron Gall Ink". Traveling Scriptorium: A Teaching Kit. Yale University. Archived from the original on 15 February 2017. Retrieved 18 January 2017.
  76. Prabhu, K. H.; Teli, M. D. (2014-12-01). "Eco-dyeing using Tamarindus indica L. seed coat tannin as a natural mordant for textiles with antibacterial activity". Journal of Saudi Chemical Society (به انگلیسی). 18 (6): 864–872. doi:10.1016/j.jscs.2011.10.014. ISSN 1319-6103.
  77. Bisanda E. T. N.; Ogola W. O.; Tesha J. V. (August 2003). "Characterisation of tannin resin blends for particle board applications". Cement and Concrete Composites. 25 (6): 593–598. doi:10.1016/S0958-9465(02)00072-0.
  78. Li, Jingge; Maplesden, Frances (1998). "Commercial production of tannins from radiata pine bark for wood adhesives" (PDF). IPENZ Transactions. 25 (1/EMCh). Archived from the original (PDF) on 22 January 2003.
  • دکتر محمد صادق رجحان (۱۳۷۷درمان بوسیله گیاهان دارویی، مرکز فرهنگی آبا

جستارهای وابسته

[ویرایش]