نبرد ملازگرد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از جنگ ملازگرد)
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۹°۰۸′۴۱″ شمالی ۴۲°۳۲′۲۱″ شرقی / ۳۹٫۱۴۴۷۲°شمالی ۴۲٫۵۳۹۱۷°شرقی / 39.14472; 42.53917

نبرد ملازگرد
بخشی از جنگ سلجوقیان و بیزانس
131 Bataille de Malazgirt.jpg
در این مینیاتور قرن پانزدهمی فرانسوی نبرد ملازگرد درحالی که سربازان لباس‌های اروپای غربی همان دوره را به تن دارند به تصویر کشیده شده‌است.
تاریخ ۲۶ آگوست ۱۰۷۱ میلادی
مکان نزدیک ملازگرد، Theme of Iberia[۱][۲]/ارمنستان بیزانس[۳][۴]
(امروزه ملازگرد، ترکیه)
نتیجه پیروزی قاطع سلجوقیان
طرفین درگیر
امپراتوری بیزانس
  • فرانک‌ها، انگلیسی‌ها، نرمن‌ها، گرجی‌ها، ارمنی‌ها، بلغارها، مزدوران ترک پچنگ و کومان
امپراتوری سلجوقیان
فرماندهان و رهبران
رومانوس چهارم (اسیر)
Nikephoros Bryennios
Theodore Alyates
Andronikos Doukas
آلپ ارسلان
افشین بیگ
ارتوک بیگ
سلیمان بن قوتولمیش
قوا
۲۰٬۰۰۰[۵]
(در ابتدا ۴۰٬۰۰۰؛ نیمی از آنان پیش از نبرد گریختند)
۲۰–۳۰٬۰۰۰[۶][۷]
تلفات
کشته: ۲۰۰۰[۸]-۸۰۰۰[۶]

اسیر: ۴۰۰۰[۸] گریخته: ۲۰٬۰۰۰[۵]

ناشناخته

نبرد ملازگرد نبردی بود میان امپراتوری روم شرقی (بیزانس) و سپاه سلجوقی به فرماندهی آلب ارسلان که در تاریخ ۲۶ اوت ۱۰۷۱ میلادی در نزدیکی شهر ملازگرد (Manzikert) (ارمنستان آن زمان، امروزه در استان موش ترکیه) رخ داد. در این نبرد بیزانسیان شکستی قطعی خوردند و امپراتور رومانوس دیوجانوس به بند کشیده شد.

نقشه نبرد ملازگرد

این نبرد را که شاهد نابودی ارتش بیزانس توسط سلجوقیان بود می‌توان یکی از تأثیرگذارترین نبردهای تاریخ دانست چرا که سبب ورود ترکان سلجوقی به آسیای کوچک (آناتولی) و فتح بیشتر این نواحی توسط آنان شد. جنگ ملازگرد موجب گشت تا امپراتوری سلجوقی در ایران، آسیای میانه، فرارود، شامات و عربستان و آناتولی پدیدار شود. این نیروی بزرگ برای نخستین بار دنیای مسیحیت را در اندیشه بسیج علیه مسلمانان انداخت، چراکه بیزانس به عنوان کشور مقدس مسیحیت در خطر بود. افزون بر این سلجوقیان شهرهای مقدس مسیحیان هم‌چون اورشلیم (بیت‌المقدس) را نیز تسخیر کردند، به همین دلیل مورخان نبرد ملازگرد را از دلایل آغاز جنگ‌های صلیبی می‌دانند.

سلجوقیان در سال ۱۰۵۴ میلادی تلاش کرده بودند که ملازگرد را تصرف کنند ولی شکست خورده بودند. پس از شکست بیزانس در ملازگرد، اسلام در قلمرو بیزانس گسترش یافت و حکومت سلجوقیان در روم تثبیت گشت. با این نبرد، یک دوران تاریخی ۸۴۸ ساله که تا پایان جنگ جهانی اول (سقوط امپراتوری عثمانی) ادامه یافت آغاز شد. مهاجرت بی‌وقفه ترکان به آناتولی که پس از نبرد ملازگرد آغاز شد و همواره ادامه یافت، زمینه حملات بعدی آنان به دنیای مسیحیت را فراهم ساخت.

یادداشت[ویرایش]

  1. Pechenegs and Cumans defected to the Seljuq side when the war began.

منابع[ویرایش]

  1. Nesbitt, John and Eric McGeer. Catalogue Of Byzantine Seals At Dumbarton Oaks And In The Fogg Museum Of Art. 1st ed. Washington, DC: N.p. , 2001. Print.
  2. Church, Kenneth. From Dynastic Principality To Imperial District. 1st ed. 2001. Print.
  3. The Cambridge Medieval History. — Cambridge University Press, 1986. — vol. 6. — p. 791: "In 1071, five years after Hastings, the Byzantine army, the oldest and best trained military force in Europe, was destroyed in battle with the Seljuq Turks at Manzikert in Armenia."
  4. Steven Runciman. A History of the Crusades. — Cambridge University Press, 1987. — vol. 1. — p. 62-63: "With this large but untrustworthy army Romanus set out in the spring of 1071 to reconquer Armenia. As he was leaving the capital the news came through from Italy that Bary, the last Byzantine possession in the peninsula, had fallen to the Normans. The chroniclers tell in tragic detail of the Emperor's march eastward along the great Byzantine military road. His intention was to capture and garrison the Armenian fortresses before the Turkish army should come up from the south. Alp Arslan was in Syria, near Aleppo, when he heard of the Byzantine advance. He realized how vital was the challenge; and he hurried northward to meet the Emperor. Romanus entered Armenia along the southern branch of the upper Euphrates. Near Manzikert he divided his forces."
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Haldon 2001, p. 173
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Markham, Paul. "Battle of Manzikert: Military Disaster or Political Failure?". 
  7. Haldon 2001, p. 172
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Haldon 2001, p. 180.
  • Grant, R.G. (2005). Battle a Visual Journey Through 5000 Years of Combat. London: Dorling Kindersley. pp. 77.
  • روزنامه ایران ۳۲۳۸. بررسی ۱۰۰ جنگ بزرگ تاریخ: پایان حضور امپراتوری روم در آسیا و آفریقا. چهارشنبه ۹ شهریور ۱۳۸۴.