جنگ داخلی سومالی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
جنگ داخلی سومالی
بخشی از منازعات در شاخ آفریقا
Somali Civil War (2009-present).svg
نقشه فعلی جنگ داخلی سومالی
موقعیت
وضعیت

منازعه در جریان

طرف‌های درگیر

۱۹۸۶–۹۱: سومالی جمهوری دمکراتیک سومالی (تا ۱۹۹۱)

  • ارتش ملی سومالی

گروهای شورشی متحد :

  • جبهه ملی سومالی (بعد ۱۹۹۱)

۱۹۸۶–۹۱: گروه‌های مسلح شورشی:

۱۹۹۲–۹۵:
 سازمان ملل متحد

  • نیروی وظیفه متحد
  • اتحاد برای بازگرداندن صلح و مبارزه با تروریسم
  • دومین عملیات سازمان ملل متحد در سومالی

۱۹۹۲–۹۳:

کنگره متحد سومالی

۲۰۰۶–۰۹:
اتحادیه محاکم شریعت اسلامی
جبهه آزادی‌بخش اورومو[۱]
اتحاد برای آزادی دوباره سومالی
الشباب
Ras Kamboni Brigades
جبهة الاسلامیة

Muaskar Anole

۲۰۰۶–۰۹:
سومالی دولت فدرال انتقالی، جمهوری سومالی
 اتیوپی
مأموریت اتحادیه آفریقا در سومالی (۲۰۰۷ تا کنون)
گروه‌های شورشی متحد:

۲۰۰۹–تاکنون:
القاعده

مجاهد
دولت اسلامی عراق و شام داعش

دولت اسلامی در سومالی

۲۰۰۹–تاکنون:
سومالی حکومت فدرال سومالی
مأموریت اتحادیه آفریقا در سومالی
پشتیبانی
ایالات متحده آمریکاایالات متحده آمریکا


تلفات و ضایعات
تلفات:
۳۰۰٬۰۰۰–۵۰۰٬۰۰۰+
آواره:۱٫۱میلیون+

جنگ داخلی سومالی (سومالیایی: Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya ; عربی: الحرب الأهلیة الصومالیة) یک جنگ داخلی در حال وقوع در سومالی است. این نبرد از مقاومت در برابر دیکتاتوری نظامی که توسط زیادباره از دهه ۱۹۸۰ رهبری می‌شد، پا گرفت. از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰، نیروهای مسلح سومالی با گروه‌های مختلف شورشی مسلح،[۲] از جمله جبهه دموکراتیک نجات سومالی در شمال شرق،[۳] جنبش ملی سومالی در شمال غرب،[۲] کنگره متحد سومالی و سومالی متحد در جنوب وارد مبارزه شدند.[۴] گروه‌های مخالف مسلح طایفه ای، دولت باره را در سال ۱۹۹۱ سرنگون کردند.[۵]

جناح‌های مختلف مسلح برای نفوذ در خلاء قدرت و آشفتگی‌های پس از آن، به ویژه در جنوب، شروع به رقابت کردند.[۶] در سال‌های ۱۹۹۰–۱۹۹۲، قوانین عرفی به‌طور موقت به دلیل جنگ از بین رفت.[۷] این امر ورود ناظران نظامی UNOSOM I سازمان‌ملل متحد در ژوئیه ۱۹۹۲ و به دنبال آن نیروهای حافظ صلح را سبب شد. درگیری‌های جناحی در جنوب ادامه یافت. در غیاب دولت مرکزی، سومالی به یک " دولت درمانده " تبدیل شد.[۸] سازمان ملل در سال ۱۹۹۵ با متحمل شدن تلفات سنگین کنار رفت و نیروی پاسدار ایجاد شده توسط سازمان ملل از هم پاشید.[۶] پس از فروپاشی دولت مرکزی، اکثر به قوانین عرفی و دینی بازگشتند.[۹] در سال‌های ۱۹۹۱ و ۱۹۹۸ دو دولت منطقه ای خودمختار نیز در بخش شمالی کشور تأسیس شد.[۶] این رویداد منجر به کاهش نسبی شدت جنگ گردید، به طوری که موسسه تحقیقات صلح بین‌المللی استکهلم سومالی را از فهرست اصلی درگیری‌های مسلحانه خود برای سال‌های ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ خارج کرد.[۱۰]

در سال ۲۰۰۰، دولت ملی انتقالی و پس از آن دولت فدرال انتقالی (TFG) به سال ۲۰۰۴ تأسیس شد. روند کاهش درگیری‌ها ازسال ۲۰۰۵ متوقف شد و درگیری پایدار و ویرانگر در سال ۲۰۰۵–۲۰۰۷ در جنوب رخ داد،[۱۱] اما نبرد از لحاظ مقیاس و شدت بسیار کوچکتر از اوایل دهه ۱۹۹۰ بود.[۱۲] در سال ۲۰۰۶، سربازان اتیوپی بخش اعظم قلمرو سرزمینی در جنوب را از اتحادیه محاکم شریعت اسلامی (ICU) پس گرفتند. سپس ICU به گروه‌های رادیکال‌تر، به‌ویژه الشباب، تقسیم شد که از آن زمان با دولت سومالی و نیروهای حافظ صلح AMISOM تحت فرمان اتحادیه آفریقا برای دست گرفتن کنترل کشور مبارزه می‌کنند. سومالی به مدت شش سال از سال ۲۰۰۸ تا سال ۲۰۱۳ در صدر فهرست سالانه شاخص آسیب‌پذیری کشورها بود.[۱۳]

در اکتبر ۲۰۱۱، در پی جلسات مقدماتی، نیروهای کنیایی برای مبارزه با الشباب[۱۴] و ایجاد یک منطقه حائل در داخل سومالی وارد جنوب سومالی (" عملیات لیندا نچی ") شدند.[۱۵] نیروهای کنیایی در فوریه ۲۰۱۲ به‌طور رسمی در نیروهای چند ملیتی ادغام شدند[۱۶] دولت فدرال سومالی در اوت ۲۰۱۲ تأسیس شد و اولین دولت مرکزی دائمی این کشور از زمان آغاز جنگ داخلی تشکیل داد.[۱۷] ذینفعان و تحلیلگران بین‌المللی سومالی را به عنوان یک " دولت شکننده " توصیف کردند که در حال گام برداشتن به سوی ثبات است.[۱۸][۱۹][۲۰][۲۱]

USC/SSA (1995–2000)[ویرایش]

پس از خروج UNOSOM II در مارس ۱۹۹۵، درگیری‌های نظامی بین جناح‌های محلی، عموماً شدیدتر و محلی‌تر شد. ابتکارات صلح و آشتی محلی که بین سالهای ۱۹۹۳ و ۱۹۹۵ در بخش جنوب مرکزی کشور انجام شده بود نیز عموماً تأثیر مثبتی داشت.[۲۲]

عیدید متعاقباً در ۱۵ ژوئن ۱۹۹۵ خود را رئیس‌جمهور سومالی اعلام کرد.[۲۳] با این حال، اعلامیه وی به رسمیت شناخته نشد زیرا رقیب او علی مهدی محمد قبلاً در کنفرانسی در جیبوتی به عنوان رئیس‌جمهور موقت انتخاب شده بود و جامعه بین‌المللی آن را به رسمیت می‌شناخت.[۲۴]

در نتیجه، جناح عیدید به تلاش خود برای اعمال هژمونی بر جنوب ادامه داد. در سپتامبر ۱۹۹۵، نیروهای شبه نظامی وفادار به او به شهر بایدوآ حمله و آن را اشغال کردند.[۲۵] نیروهای عیدید از سپتامبر ۱۹۹۵ تا حداقل ژانویه ۱۹۹۶ کنترل بایدوا را حفظ کردند، در حالی که شبه نظامیان محلی ارتش مقاومت رهانوین به درگیری با نیروهای وی در اطراف شهر ادامه دادند.[۲۶]

نبردها در نیمه آخر سال ۱۹۹۵ در جنوب کیسمایو و دره جوبا و همچنین جنوب غربی و مرکزی سومالی ادامه یافت. با این حال، علی‌رغم این مناقشات، مناطق جدو و شبل میانه و بخش‌های شمال غربی کشور نسبتاً آرام باقی ماندند. تعدادی از ادارات منطقه ای و ولسوالی که در چند سال گذشته به صورت محلی ایجاد شده بودند به فعالیت خود در این مناطق ادامه دادند.[۲۷] در سال‌های ۱۹۹۴–۱۹۹۵، جناح‌هایی که برای قدرت در منطقه تازه اعلام شده سومالی لند رقابت می‌کردند، شامل جبهه متحد سومالی، جبهه دموکراتیک سومالی، جنبش ملی سومالی و حزب متحد سومالی بودند.[۲۸]

در مارس ۱۹۹۶، علی مهدی به عنوان رئیس کنگره متحد سومالی/ اتحاد نجات سومالی (USC/SSA) مستقر در شمال موگادیشو انتخاب شد. در بخش جنوبی شهر، نیروهای عیدید برای کنترل بندر مرکا و همچنین مناطق استراتژیک در موگادیشو با نیروهای عثمان آتو جنگیدند. نبرد در مرکا سرانجام پس از مداخله بزرگان پایان یافت، اما در موگادیشو ادامه یافت. در آگوست ۱۹۹۶، عیدید بر اثر جراحات وارده در جریان نبرد در منطقه مدینه جان باخت.[۲۹]

در سال ۱۹۹۸، یک کنفرانس قانون اساسی داخلی در شهر گاروه در شمال شرقی کشور طی یک دوره سه‌ماهه برگزار شد. نخبگان سیاسی منطقه، بزرگان سنتی (ایسیم)، اعضای جامعه تجاری، روشنفکران و دیگر نمایندگان جامعه مدنی در آن حضور داشتند. ایالت پونتلند سومالی نیز متعاقباً تأسیس شد.[۳۰]

در سال ۱۹۹۹، ادعا شد که اریتره از نیروهای اتحاد ملی سومالی به رهبری حسین فرح عیدید، پسر محمد عیدید حمایت می‌کند. فرزند عیدید این ادعاها را رد کرد و گفت که ملس زناوی، نخست‌وزیر اتیوپی از وی خواسته‌است که بین اتیوپی و اریتره در درگیری جداگانه آنها میانجیگری کند.[۳۱] با این حال، مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک به طور جداگانه گزارش داد که خود حسین عیدید حمایت اریتره و اوگاندا را تأیید کرده‌است.[۳۲] نیروهای عیدید هدور و بیدوا را اشغال کردند. با این حال، آنها توسط ارتش مقاومت رهانوین در ژوئن ۱۹۹۹ بیرون رانده شدند. تا پایان سال، ارتش مقاومت رهانوین کنترل استان‌های خلیج و باکول را به دست گرفت. رهبر RRA، حسن محمد نور شاتیگاود، متعاقباً اداره منطقه ایالت جنوب غربی سومالی را دست گرفت.[۳۳]

در سال ۲۰۰۰، علی مهدی در کنفرانس دیگری در جیبوتی شرکت کرد. او در انتخابات مجدد در آنجا به عبدالقاسم سالاد حسن، وزیر کشور سابق بار، شکست خورد.[۳۴]

منابع[ویرایش]

  1. Kenya: Seven Oromo Liberation Front Fighters Held in Garissa Allafrica.com (Daily Nation), January 6, 2007
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Ken Menkhaus, 'Local Security Systems in Somali East Africa,' in Andersen/Moller/Stepputat (eds.
  3. Legum, Colin (1989). Africa Contemporary Record: Annual Survey and Documents, Volume 20. Africa Research Limited. p. B-394. ISBN 978-0-8419-0558-0. Archived from the original on January 25, 2015. Retrieved November 12, 2016.
  4. Bongartz, Maria (1991). The civil war in Somalia: its genesis and dynamics. Nordiska Afrikainstitutet. p. 24. Archived from the original on January 25, 2015. Retrieved November 12, 2016.
  5. Central Intelligence Agency (2011). "Somalia". The World Factbook. Langley, Virginia: Central Intelligence Agency. Retrieved October 5, 2011.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ Central Intelligence Agency (2011). "Somalia - Government - Judicial branch". The World Factbook. Langley, Virginia: Central Intelligence Agency. Archived from the original on May 19, 2015. Retrieved 2 May 2015.
  7. Ken Menkhaus, "Local Security Systems in Somali East Africa," Fragile States and Insecure People, 2007, 73.
  8. Jamal, Ahmad Rashid. "Identifying Causes of State failure: The Case of Somalia". Universität Konstanz Politik- und Verwaltungswissenschaften. Archived from the original on May 22, 2015. Retrieved 22 May 2015.
  9. Central Intelligence Agency (2003). "Somalia - Government - Judicial branch". The World Factbook. Langley, Virginia: Central Intelligence Agency. Archived from the original on March 4, 2016. Retrieved 18 May 2015.
  10. In 2007, Menkhaus wrote that 'armed conflict in Somalia has generally subsided since the early 1990s.
  11. Menkhaus 2007, op. cit. , 76.
  12. In 2007, Menkhaus wrote that 'armed conflict in Somalia has generally subsided since the early 1990s.
  13. Messner, J.J. (24 June 2014). "Failed States Index 2014: Somalia Displaced as Most-Fragile State". The Fund for Peace. Archived from the original on May 4, 2015. Retrieved 18 May 2015.
  14. "Kenya launches offensive in Somalia". Reuters. 16 October 2011. Archived from the original on January 29, 2013. Retrieved 2 May 2015.
  15. United Nations Security Council, Report of the Monitoring Group on Somalia and Eritrea pursuant to Security Council Resolution 2002 (2011), S/2012/544, p.226
  16. "Kenya – KDF". AMIS. Archived from the original on April 2, 2013. Retrieved 5 May 2015.
  17. "Communiqué on Secretary-General's Mini-Summit on Somalia". United Nations. Archived from the original on October 19, 2013. Retrieved 18 May 2015.
  18. Balthasar, Dominik (19 November 2014). "New Approaches Are Needed for State-Building in Somalia". Fair Observer. Archived from the original on June 26, 2015. Retrieved 26 June 2015.
  19. Messner, J. J. (24 June 2013). "Failed States Index 2013: What Were You Expecting?". The Fund for Peace. Archived from the original on June 26, 2015. Retrieved 26 June 2015.
  20. "The European Union announces more than €124 million to increase security in Somalia". European Commissioner. Archived from the original on May 24, 2015. Retrieved 22 May 2015.
  21. Kay, Nicholas (January 29, 2015). "Somalia's Year of Delivery". Goobjoog. Archived from the original on April 2, 2015. Retrieved 22 May 2015.
  22. Interpeace, 'The search for peace: A history of mediation in Somalia since 1988,' Interpeace, May 2009, 13–14.
  23. "Report of the Secretary-General on the Situation in Somalia (S/1996/42)" (PDF). January 19, 1996. Archived from the original (PDF) on February 22, 2014. Retrieved February 14, 2014.
  24. Djibouti Conference بایگانی‌شده در مارس ۱۶, ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine.
  25. Associated Press (September 19, 1995). "Aidid troops kill Somalis, capture city". The Register-Guard. Archived from the original on September 11, 2015. Retrieved May 16, 2013.
  26. S/1996/42, 26, 27, 28, 29
  27. S/1996/42, 26, 27, 28, 29
  28. Air Command and Staff College, Combatant Commands Informational Series: Central Command: Somalia: Fielded Forces, drawing on the International Institute for Strategic Studies, Military Balance 1994-95.
  29. Report of the Secretary-General on the Situation in Somalia, S/1997/135, February 17, 1997, paragraphs 6,7, and 9.
  30. Somalia: Puntland's Experience in Peace-building and State-building [پیوند مرده]
  31. "Somalia: IRIN interview with Hussein Aideed, 5/4/99". IRIN. Archived from the original on March 4, 2016. Retrieved 19 April 2014.
  32. Strategic Survey 1999-2000, 264.
  33. Society, Security, Sovereignty and the State in Somalia: From Statelessness to Statelessness?
  34. "August 2000 – Somalia". Rulers. Archived from the original on October 29, 2013. Retrieved October 6, 2013.

پیوند به بیرون[ویرایش]