پرش به محتوا

جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
با نام‌های عملیاتی
خشم حماسی / شیر غران
Epic Fury / שאגת הארי
بخشی از بحران خاورمیانه و بحران ۱۴۰۴ ایران و آمریکا
تاریخ۹ اسفند ۱۴۰۴ – اکنون (۶ روز)
موقعیت
خاورمیانه (عمدتاً ناحیهٔ خلیج فارس و مناطق شام) • قبرس (آکراتاری و داکیلیا) • مدیترانه شرقی • اقیانوس هند
وضعیت

در جریان

طرف‌های درگیر
 ایالات متحده آمریکا
 اسرائیل
حمایت‌کنندگان:
مخالفان جمهوری اسلامی ایران[الف][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱]		 نظام جمهوری اسلامی ایران جمهوری اسلامی
فقط دفاعی:
فرماندهان و رهبران

سید علی خامنه‌ای X
سید مجتبی خامنه‌ای
مسعود پزشکیان
علی لاریجانی
غلامحسین محسنی اژه‌ای
علیرضا اعرافی
احمد وحیدی
عزیز نصیرزاده X
سید مجید ابن‌الرضا X
عبدالرحیم موسوی X
امیر حاتمی
علی شمخانی X
محمد پاکپور X
سید مجید موسوی
محمد شیرازی X
علیرضا تنگسیری
علی عبداللهی
محمد کرمی
عبدالملک حوثی
نعیم قاسم
محمد رعد

عدهام عدنان ال عثمان X
واحدهای درگیر
فقط دفاعی
تلفات و خسارات
به‌گفته اسرائیل و ایالات متحده:
ایالات متحده:
۶ پرسنل نظامی کشته شدند[۴۴][۴۵][۴۶][۴۷][۴۸][۴۹]
۲۰ زخمی[۵۰][۵۱][۵۲][۵۳][۵۴]
انهدام ۳ فروند اف۱۵-ئی‌اس
(آتش خودی کویت)[۵۵]
اسرائیل:
۱۲ غیرنظامی کشته
۱۱ نفر مفقود[۱]
۱،۴۷۳ زخمی[۵۶]
۴ پرسنل نظامی زخمی[۵۷]
فهرست سرنگونی‌ها و حوادث
کویت:
۲ افسر نیروی دریایی کویت کشته شدند.[۵۸]
۳ پرسنل نظامی زخمی شدند.[۵۹][۶۰]		 به‌گفته اسرائیل و ایالات متحده:
بیش از ۱۰۰۰ هدف مورد حمله قرار گرفت[۶۱]
بیش از ۳،۰۰۰ نظامی کشته[۶۲][۶۳]
۴۸ مقام کشته شدند[۶۴]
حداقل ۱ اف-۴، ۲ اف-۵اس، ۲ سوخو-۱۷ و ۲ سوخو-۲۴اس (به‌گفته قطر) نابود شدند[۶۵]
۳۰ کشتی جنگی و ۱ زیر دریایی غرق شدند[۶۶]
۸۷ ملوان کشته، ۳۲ تن زخمی و ۶۱ تن در خط کرانه سریلانکا مفقود شدند[۶۷][۶۸][۶۹]
۱ فروند یاک-۱۳۰ توسط اف-۳۵ اسرائیلی بر فراز تهران سرنگون شد[۷۰][۷۱]
فهرست سرنگونی‌ها و حوادث
به‌گفتهٔ جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران:[۷۲] ۷۸۷ نفر کشته[۷۳] (حداقل ۱۸۰ غیرنظامی در حمله هوایی به مدرسه میناب) و ۲ دانشجو و ۲۰ غیرنظامی دیگر در میدان نیلوفر کشته شدند؛ ۷۴۷ زخمی،[۷۴][۷۵][۷۶][۷۷][۷۸][۷۹][۷۷][۷۸]
به‌گفتهٔ هرانا:[۸۰] ۷۴۲ تن کشته شدند
حشد شعبی: بیش از ۲۰ مبارز کشته، ۱۲ زخمی[۸۱]
لبنان: ۱۲۳ غیرنظامی کشته، ۶۸۳ زخمی و بیش از ۸۳،۰۰۰ آواره[۸۲][۸۳][۸۴]
۱۲ عضو حزب‌الله دستگیر[۸۵]
۳ نفر کشته و ۵۸ نفر در امارات متحده عربی زخمی شدند.[۸۶]
یک نفر کشته و ۳۲ نفر در کویت زخمی شدند.[۸۷]
۱۶ نفر در قطر زخمی شدند.[۸۸]
۵ نفر در اردن زخمی شدند.[۸۹]
۱ نفر کشته و ۶ نفر در بحرین زخمی شدند.[۹۰][۹۱]
۱ تن کشته و ۳ تن زخمی در عمان.
۱ هندی در تنگه هرمز کشته شد.[۹۲]
۴ تن در تنگه هرمز زخمی شدند.[۹۳]
۱ چینی در ایران کشته شد.[۹۴][۹۵]
۱ بنگلادشی در بحرین کشته شد.[۹۶][۹۷][۹۸]
یک زن کارگر فیلیپینی در اسرائیل کشته شد.[۹۹]

جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، با نام‌های عملیاتی «خشم حماسی»[ب] توسط آمریکا و «شیر غران»[پ] توسط اسرائیل شناخته می‌شود در ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. در این روز ایالات متحده آمریکا و اسرائیل حملات هماهنگ شده‌ای را علیه حکومت ایران آغاز کردند که منجر به آغاز جنگی گسترده با هدف تغییر رژیم شده است.[۱۰۰][۱۰۱] این حملات مقامات جمهوری اسلامی، فرماندهان نظامی و زیرساخت‌های نظامی را هدف قرار داده است. پس از آنکه وزیر دفاع اسرائیل، یسرائیل کاتس این حمله را تأیید کرد؛ ایران نیز اعلام کرد به این حملات مشترک با عملیات «وعده صادق ۴» پاسخ خواهد داد.[۱۰۲][۱۰۳]

این حملات مشترک با حمله ایالات متحده و اسرائیل به شهرهای تهران، اصفهان، قم، کرج و کرمانشاه آغاز شد، که منجر به کشته شدن سیدعلی خامنه‌ای و تخریب بیت‌رهبری شد. علی شمخانی، محمد پاکپور، عزیز نصیرزاده و سایر مقامات جمهوری اسلامی در این حملات کشته شدند.[۱۰۴] در پاسخ، ایران بسیاری پهپاد و موشک‌های بالستیک را به سمت خاک اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در کویت، بحرین، قطر،[۱۰۵] عراق،[۱۰۶] عربستان،[۱۰۷] و امارات[۱۰۸] پرتاب کرد. ایران همچنین به فرودگاه‌های غیرنظامی و بنادر در کویت، عمان، امارات و جمهوری آذربایجان نیز حمله کرده است.[۱۰۹] همچنین پایگاه نظامی بریتانیا در آکراتاری و داکیلیا در جزیره قبرس مورد اصابت پهپادهای انتحاری قرار گرفته است.[۱۱۰] ایران تنگه هرمز را بست و باعث اختلال در تجارت نفت و گاز شد.[۱۱۱] حزب‌الله لبنان بعد مرگ خامنه‌ای وارد جنگ شد.[۱۱۲]

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواست سلاح‌های خود را بر زمین بگذارند[۱۱۳] و در ۱۰ اسفند ادعا کرد که «بسیاری از آن‌ها می‌خواهند تسلیم شوند، آن‌ها خواهان مصونیت هستند».[۱۱۴] او همچنین اعلام کرد که می‌خواهد «آزادی برای مردم» ایران فراهم شود.[۱۱۵] دونالد ترامپ از نیروهای امنیتی خواست تا با معترضان «اتحاد» کنند و به مردم ایران گفت که آنها «بزرگ‌ترین شانس» خود را دارند تا «کشور را پس بگیرند» زمانی که حملات تمام شود. در همین حال، بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل با مردم ایران صحبت کرد و گفت: «ما شرایطی را فراهم خواهیم کرد تا مردم شجاع ایران از زنجیرهای استبداد رهایی یابند»، و افزود: «این یک فرصت بی‌نظیر در طول یک نسل است.»[۱۱۶][۱۱۷]

در اقدامی تلافی‌جویانه، ایران ده‌ها موشک بالستیک را در سراسر خاورمیانه شلیک کرد. اسرائیل، و پایگاه‌های آمریکا در اردن، کویت، بحرین، قطر و امارات متحدهٔ عربی از جمله این اهداف بودند.[۱۱۸][۱۱۹][۱۲۰][۱۲۱] عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که واحدهای نظامی ایران «مستقل و تا حدی منزوی» شده‌اند.[۱۲۲]

وزیر دفاع اسرائیل، یسرائیل کاتس، حملات را «حمله پیش‌دستانه برای حذف تهدیدها علیه دولت اسرائیل» توصیف کرد، در حالی که توضیحی دربارهٔ دلیل ضرورت اقدام نظامی ارائه نکرد.[۱۲۳]

در ۱۳ اسفند گزارش که یک حمله کردهای ایرانی علیه حکومت در تهران آغاز شد.[۱۲۴][۱۲۵]

پیش‌زمینه

از دی ۱۴۰۴، اعتراضات سراسری و گسترده ضدحکومتی در ایران آغاز شد. این اعتراضات که شامل شعارهایی در حمایت از تغییر رژیم می‌شد، از نظر گستردگی بزرگ‌ترین اعتراضات از زمان انقلاب ۱۳۵۷ به‌شمار می‌رفت[۱۲۶] و به بیش از ۱۰۰ شهر در سراسر کشور گسترش یافت.[۱۲۷] حکومت ایران در واکنش، سرکوبی خشونت‌آمیز را در پیش گرفت که شامل کشتار معترضان بود.[۱۲۸] بنا بر گزارش‌ها، سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، شخصاً دستور کشتار سراسری معترضان را صادر کرده و این اقدام با تأیید بالاترین نهادهای حکومتی ایران انجام شده است.[۱۲۹][۱۳۰] این خشونت‌ها عمدتاً توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروهای بسیج اجرا شد.[۱۲۸][۱۲۹] نیروهای سرکوبی از مهمات جنگی، شات‌گان، تفنگ‌های ساچمه‌ای، تیربارهای نصب‌شده و پهپادها استفاده کردند. شاهدان از خیابان‌های غرق در خون و مجروحان فراوان خبر دادند و بیمارستان‌ها و سردخانه‌ها با حجم بی‌سابقه‌ای از قربانیان روبه‌رو شدند.[۱۲۸][۱۳۱] هم‌زمان، ایران طولانی‌ترین قطع اینترنت ثبت‌شده در تاریخ خود را اعمال کرد تا گزارش‌دهی دربارهٔ ناآرامی‌ها و کشتارها را محدود کرده و ارتباط میان معترضان را مختل سازد.[۱۳۲] در حالی که آمار تلفات به‌شدت متفاوت است، برآوردهای جدید از ده‌ها هزار کشته حکایت دارد و آخرین ارقام بین ۳۰٬۰۰۰ تا ۴۳٬۰۰۰ نفر برآورد می‌شود. ترامپ در ۲۰ فوریه اظهار داشت که حداقل ۳۲ هزار نفر در آخرین اعتراضات کشته شدند.[۱۳۳][۱۳۴] همچنین بازداشت‌های گسترده‌ای گزارش شده است، بر اساس اعلام نهادهای حقوق بشری، دست‌کم ۲۶٬۵۴۱ نفر بازداشت شدند.[۱۳۵][۱۳۶]

برخی پژوهشگران معتقدند که حکومت ایران با وضعیتی شکننده روبه‌روست که می‌تواند به فروپاشی آن منجر شود.[۱۳۷] به‌گزارش اکونومیست، رهبری ایران که برای حفظ قدرت به خشونت متوسل شد، ممکن است به نقطه شکست رسیده باشد.[۱۳۸] دو منبع آگاه به رویترز گفته‌اند که ترامپ پس از سرکوب خونین اعتراضات در ایران، در پی فراهم‌کردن زمینه تغییر رژیم از طریق ضربه‌زدن به نهادهای حکومتی و احیای جنبش معترضان است.[۱۳۹] رضا پهلوی، ولیعهد تبعیدی ایران، که به چهره‌ای نمادین برای معترضان تبدیل شده و بسیاری نام او را در شعارها فریاد می‌زنند، خواستار برچیده شدن جمهوری اسلامی و برگزاری انتخابات آزاد برای تشکیل یک حکومت دموکراتیک شده است.[۱۴۰] او همچنین از دونالد ترامپ خواسته است حملات هدفمند علیه نیروهای شبه‌نظامی حکومت ایران انجام دهد تا توان سرکوب اعتراضات تضعیف شده و سقوط رژیم تسریع شود.[۱۴۱]

در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، از مردم ایران خواست «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است». او در اظهارات بعدی از ایرانیان خواست «نام قاتلان و شکنجه‌گران را به خاطر بسپارند» و هشدار داد که مسئولان این اقدامات «بهای بسیار سنگینی خواهند پرداخت».[۱۴۲] در ۲۳ ژانویه، ترامپ اعلام کرد که یک «ناوگان» نظامی آمریکا، شامل ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن (سی‌وی‌ان-۷۲) و چند ناوشکن مجهز به موشک هدایت‌شونده، عازم خاورمیانه است.[۱۴۳] در همان روز گزارش شد که علی خامنه‌ای به پناهگاهی زیرزمینی در تهران منتقل شده است. هم‌زمان، اعتراضات جهانی در حمایت از معترضان ایرانی برنامه‌ریزی شد و شرکت‌های هواپیمایی پروازهای خود به منطقه را لغو کردند. کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، فولکر تورک، کشتارها، اعترافات اجباری و نبود شفافیت را محکوم کرد و خواستار توقف اعدام‌ها شد.[۱۴۴] مرکز جهانی «مسئولیت حمایت» اعلام کرده است که جمعیت ایران در معرض خطر قابل‌توجه وقوع جنایات گسترده قرار دارد.[۱۴۵] مقام‌های آمریکایی و اروپایی گفته‌اند واشینگتن سه مطالبهٔ اصلی را به ایران ارائه کرده است: پایان دائمی همهٔ فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم، اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر برنامهٔ موشک‌های بالستیک ایران، و توقف کامل حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای مانند حماس، حزب‌الله و حوثی‌ها.[۱۴۶]

در ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ایران و ایالات متحده مذاکرات غیرمستقیم هسته‌ای را در مسقط، پایتخت عمان، برگزار کردند. ایران تأکید کرد که پیشرفت مذاکرات منوط به مشورت در پایتخت‌ها است.[۱۴۷] دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای قرار است در ژنو برگزار شود.[۱۴۷] اوایل فوریهٔ ۲۰۲۶، آمریکا همچنین دومین ناو هواپیمابر خود، «یواس‌اس جرالد آر. فورد»، را برای افزایش فشار بر ایران به خاورمیانه اعزام کرد.[۱۴۸] در ۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب ۱۹۷۹ با برگزاری تجمع‌های حامی دولت و شعارهای تند ضدآمریکایی همراه بود.[۱۴۹] در ۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، دونالد ترامپ اعلام کرد تغییر رژیم در ایران «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد».[۱۵۰] یک روز بعد، ۱۴ فوریه، مقام‌های آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفتند ارتش ایالات متحده در حال آماده‌سازی برای عملیات‌های پایدار و چند هفته‌ای علیه ایران است، نه صرفاً یک حملهٔ محدود؛ موضوعی که نشان‌دهندهٔ کارزاری گسترده است که می‌تواند زیرساخت‌های دولتی و امنیتی ایران را هدف قرار دهد، نه فقط تأسیسات هسته‌ای.[۱۵۱] در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ترامپ در سخنرانی وضعیت کشور، ایران را «بزرگ‌ترین حامی تروریسم در جهان» توصیف کرد و مدعی شد که این کشور تلاش‌ها برای ساخت سلاح هسته‌ای را از سر گرفته است. او اهداف ایران را «شوم» توصیف کرد و هشدار داد که ایران توانمندی‌های موشکی پیشرفته‌تری توسعه داده که «می‌تواند اروپا و پایگاه‌های ما در خارج از کشور را تهدید کند و در حال کار بر روی موشک‌هایی است که به‌زودی به ایالات متحده آمریکا خواهند رسید». وی تأکید کرد که آمریکا در صورت لزوم آمادهٔ اقدام است.[۱۵۲]

اهداف عملیات

رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، دو ساعت پس از آغاز حملات یک بیانیه هشت دقیقه‌ای منتشر کرد و گفت که هدف حملات ایالات متحده به ایران در واقع تغییر رژیم بوده است. او از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواست که «سلاح‌های خود را زمین بگذارید. با شما به‌طور منصفانه و با مصونیت کامل رفتار خواهد شد، یا با مرگ حتمی روبرو خواهید شد.» در خطاب به مردم، او اعلام کرد: «ساعت آزادی شما فرا رسیده است. در پناهگاه بمانید. خانه‌تان را ترک نکنید. بیرون بسیار خطرناک است. بمب‌ها در همه جا سقوط خواهند کرد» و به آنها گفت: «وقتی کار تمام شد، حکومت خود را تصرف کنید. این فرصت برای شما خواهد بود. این احتمالاً تنها فرصت شما برای نسل‌ها خواهد بود.» او افزود: «سال‌هاست که از آمریکا کمک خواسته‌اید، اما هرگز آن را دریافت نکردید… پس بیایید ببینیم چطور پاسخ خواهید داد. آمریکا شما را با نیرویی فراوان و قدرت ویرانگر پشتیبانی می‌کند.» او در پایان گفت: «حالا وقت آن است که کنترل سرنوشت خود را در دست بگیرید… این لحظه عمل است. اجازه ندهید از دست برود.»[۱۵۳][۱۵۴]

مدتی پس از آن، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، یک بیانیه ویدیویی منتشر کرد و گفت که اسرائیل و ایالات متحده حملاتی علیه ایران آغاز کرده‌اند «برای از بین بردن تهدید وجودی» که به گفته او «رژیم تروریستی در ایران» به وجود آورده است. نتانیاهو رهبری ایران را به مدت دهه‌ها خصومت متهم کرد و گفت: «برای ۴۷ سال، رژیم آیت‌الله‌ها فریاد 'مرگ بر اسرائیل' و 'مرگ بر آمریکا' سر داده است» و آن را به عنوان یک «رژیم تروریستی جنایتکار» توصیف کرد که «نباید به خود اجازه دهد که به سلاح‌های هسته‌ای مسلح شود.» او گفت اقدام مشترک ایالات متحده و اسرائیل «شرایطی را فراهم خواهد کرد تا مردم شجاع ایران سرنوشت خود را در دست بگیرند» و از مردم ایران خواست که «یوغ ظلم را از گردن خود بیفکنند.»[۱۵۵]

دونالد ترامپ از نیروهای امنیتی خواست تا با معترضان «اتحاد» کنند و به مردم ایران گفت که آنها «بزرگ‌ترین شانس» خود را دارند تا «کشور را پس بگیرند» زمانی که حملات تمام شود. در همین حال، بنیامین نتانیاهو نیز با مردم ایران صحبت کرد و گفت: «ما شرایطی را فراهم خواهیم کرد تا مردم شجاع ایران از زنجیرهای استبداد رهایی یابند»، و افزود: «این یک فرصت بی‌نظیر در طول یک نسل است.»[۱۱۶][۱۱۷]

گاه‌شمار جنگ

در ۹ اسفند ۱۴۰۴، پس از آنکه وزیر دفاع یسرائیل کاتس وقوع یک حمله از سوی اسرائیل را تأیید کرد، گزارش‌هایی از وقوع انفجار منتشر شد.[۱۲۸][۱۵۶] روزنامه تایمز اسرائیل گزارش داد که کاتس این حملات را «حمله‌ای پیش‌دستانه» توصیف کرده که با هدف «رفع تهدیدها علیه دولت اسرائیل» انجام شده است.[۱۵۷]

سی‌ان‌ان گزارش داده است که زمان‌بندی این حملات از نظر نمادین در یهودیت معنادار است، زیرا پیش از فرارسیدن جشن یهودی پوریم در ۲ مارس انجام شده است.[۱۵۸]

۹ اسفند

حملات اولیه

در ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۶)، اسرائیل و آمریکا حملهٔ پیش‌دستانه‌ای به ایران کردند. از جمله اهداف این حملات، منطقه‌ای در تهران بود که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، معمولاً در آن اقامت دارد؛ کاخ ریاست‌جمهوری و شورای عالی امنیت ملی نیز در همین محدوده قرار دارند.[۱۵۹] تأیید شده است که هفت موشک به این منطقه اصابت کرده‌اند.[۱۶۰]

پس از آن، نیویورک تایمز گزارش داد که «یک مقام آمریکایی گفته است حملات نظامی ایالات متحده به ایران در جریان است».[۱۶۱] مقام‌های آمریکایی همچنین تأیید کردند که این حملات با ایالات متحده هماهنگ شده بود.[۱۶۲]

گزارش‌های خبری حاکی از به صدا درآمدن آژیرهای خطر در اسرائیل است، در حالی که مقام‌های این کشور به شهروندان هشدار داده‌اند در مناطق حفاظت‌شده و پناهگاه‌ها باقی بمانند.[۱۶۳] هم‌زمان، سفیر ایالات متحده در اسرائیل، مایک هاکبی، از شهروندان آمریکایی خواست با شنیدن آژیرها «فوراً اقدام کنند».[۱۶۴] در همین حال، رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، هشدار داد که ممکن است جان شهروندان آمریکایی در این مأموریت در ایران از دست برود.[۱۶۵] وزارت بهداشت اسرائیل نیز در واکنش، دستور انتقال فعالیت بیمارستان‌ها به بخش‌های زیرزمینی را صادر کرده است.[۱۶۶]

مقام‌های آمریکایی تأیید کرده‌اند که ایالات متحده در حال اجرای حملاتی علیه ایران است و آن را «حمله‌ای کوچک» توصیف نکرده‌اند.[۱۲۷] به گفته یک مقام آمریکایی، ده‌ها حمله توسط هواپیماهای تهاجمی مستقر در پایگاه‌هایی در سراسر خاورمیانه و از یک یا چند ناو هواپیمابر انجام می‌شود.[۱۶۷] خبرگزاری رویترز نیز گزارش داد که این حملات از طریق هوا و دریا انجام خواهد شد.[۱۶۸]

خبرگزاری فارس و سی‌ان‌ان از وقوع انفجارهای بیشتر در شهرهای دیگر ایران، از جمله قم، کرمانشاه، اصفهان و کرج خبر دادند.[۱۶۹][۱۲۹] در تهران نیز گزارش شده است که حملات موشکی در خیابان دانشگاه، محدوده خیابان جمهوری اسلامی و منطقه شمالی سیدخندان رخ داده است.[۱۷۰] خدمات ارتباطی در سراسر تهران پس از این حملات با اختلال مواجه شده است.[۱۷۱]

چند مقام ارشد دیگر نیز تأیید شده که در حملات ۹ اسفند کشته شده‌اند: عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع ایران، محمد پاکپور، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، صالح اسدی، رئیس بخش اطلاعات فرماندهی اضطراری ایران،[۱۷۲] محمد شیرازی، رئیس دفتر نظامی علی خامنه‌ای، حسین جبل عاملیان، رئیس سازمان پژوهش و نوآوری دفاعی (سپند)، و رضا مظفری‌نیا، رئیس پیشین این سازمان.[۱۷۳] همچنین گزارش شده که علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، کشته شده است.[۱۷۴]

شبکه خبری سی‌بی‌اس نیوز گزارش داد که «یک منبع اطلاعاتی و یک منبع نظامی شنبه عصر به این شبکه گفته‌اند که ۴۰ مقام ایرانی در حملات کشته شده‌اند، اما مشخص نیست که این مقامات در یک مکان بوده‌اند یا در چندین مکان مختلف.»[۱۷۵]

رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، می‌گوید هدف تغییر رژیم بوده است و از مردم ایران خواسته است: «وقتی کار تمام شد، حکومت خود را تصرف کنید.» او از سپاه پاسداران خواسته است که «سلاح‌های خود را زمین بگذارند … یا با مرگ حتمی روبرو شوند»، در حالی که به کسانی که تسلیم شوند، مصونیت وعده داده است.

پاسخ ایران و حملات موشکی در سراسر خاورمیانه

ایران چندین پایگاه نظامی آمریکا در منطقهٔ خلیج فارس را هدف قرار داد.[۱۷۶] بحرین برای هشدار دربارهٔ حملهٔ احتمالی ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در این کشور، آژیر خطر فعال کرد و رسانه‌های عربی از مشاهدهٔ انفجار و دود در پایتخت، منامه، خبر دادند.[۱۷۷][۱۷۸] بحرین بعداً حملات را تأیید کرد و اعلام داشت که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا هدف قرار گرفته است.[۱۷۹] در دومین روز حملات اعلام شد که سنتکام و ارتش دفاعی اسرائیل موظف شدند دستگاه‌های امنیتی و سرکوب رژیم را از بین ببرند.[۱۲۳]

قطر اعلام کرد که یک موشک شلیک‌شده از سوی ایران را رهگیری کرده است.[۱۸۰] همچنین گزارش‌هایی از وقوع انفجار در کویت و ابوظبی در امارات متحدهٔ عربی منتشر شد.[۱۸۱] به گزارش شبکهٔ CNN، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که ایران چهار پایگاه آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار داده است: پایگاه هوایی العدید در قطر، پایگاه هوایی السالم در کویت، پایگاه هوایی الظفره در امارات متحدهٔ عربی، و پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین.[۱۸۲] گزارش‌ها حاکی از شنیده شدن صدای انفجار در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، نیز بود.[۱۸۳]

بنا بر گزارش‌های تکمیلی، پس از رهگیری موفق تعدادی از موشک‌های ایرانی، امارات متحدهٔ عربی اعلام کرد که یک شهروند آسیایی بر اثر سقوط بقایای موشک‌های رهگیر در یک منطقهٔ مسکونی کشته شده است.[۱۸۴][۱۸۵] در شمال اسرائیل یک ساختمان ۹ طبقه بر اثر اصابت موشک‌ها آسیب دید و یک نفر زخمی شد.[۱۸۶] همچنین گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه موشک‌های شلیک‌شده از ایران به اراضی اردن و پایتخت آن، اَمان، اصابت کرده‌اند.[۱۸۷]

۱۰ اسفند

حملات اسرائیل و آمریکا

نیروی هوایی اسرائیل در تاریخ ۱۰ اسفند (۱ مارس ۲۰۲۶) حملات گسترده‌ای را در تهران اجرا کرد.[۱۸۸][۱۸۹] ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروی هوایی این کشور با اتکا به اطلاعات دقیق، چندین مرکز وابسته به «رژیم ترور ایران» را هدف قرار داده است. به گفته این منبع، فرودگاه مشهد و ساختمان دادگاه انقلاب در تهران نیز از جمله اهداف این حملات بوده‌اند.[۱۹۰] انفجارهایی در نزدیکی ورزشگاه آزادی، میدان آزادی و برج میلاد گزارش شد.[۱۹۱] در ساعت ۹ شب صدای چندین انفجار از سمت پادگان امام علی در جنوب شهر خرم‌آباد به گوش رسید.[۱۹۲]

به گفتهٔ رئیس کل سازمان نظام پزشکی کشور طی چند حمله مراکز امداد اورژانس شهرهای چابهار، همدان و سراب و همچنین بیمارستان‌های ابوذر اهواز و گاندی و خاتم در تهران مورد حمله قرار گرفتند و آسیب جدی به این مراکز درمانی وارد شده است.[۱۹۳]

در یک بیانیه ضبط‌شده که در شبکه اجتماعی‌اش منتشر شد، ترامپ ادعا کرد که «کل فرماندهی نظامی ایران از بین رفته است» و «بسیاری از آن‌ها می‌خواهند تسلیم شوند. آن‌ها خواهان مصونیت هستند. هزاران نفرشان در حال تماس گرفتن هستند.»[۱۱۴] او به مردم ایران گفت: «از میهن‌پرستان ایرانی می‌خواهم از این لحظه استفاده کنند، شجاع باشند، جسور باشند، قهرمان باشند و کشورشان را پس بگیرند. آمریکا با شماست.»[۱۹۴]

حملات ایران

صبح ۱۰ اسفند ایران با شلیک موشک‌ها و پهپادها اسرائیل و همچنین امارات متحده عربی، قطر، کویت، بحرین، اردن و عربستان سعودی را هدف قرار داده است.[۱۹۵][۱۹۶][۱۹۷] در گزارش‌های بعدی نیز آمده است که موشک‌هایی از ایران به سوی مقر ناوگان پنجم ایالات متحده در بحرین شلیک شده‌اند.[۱۹۸] شاهدان عینی از مشاهده دود ناشی از رهگیری موشک‌ها بر فراز دبی و برخاستن ستون‌های تیره دود از بندر جبل‌علی در امارات متحده عربی خبر دادند.[۱۹۹] همچنین در پی حمله پهپادهای شبه‌نظامیان عراقی، انفجاری در نزدیکی فرودگاه اربیل رخ داد.[۲۰۰] جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، اعلام کرد که ایران دو موشک به سمت پایگاه‌های بریتانیا در قبرس شلیک کرده است، اما افزود که این پایگاه‌ها هدف مستقیم حمله قرار نگرفته‌اند.[۲۰۱] با این حال، واسیلیس پالماس، وزیر دفاع قبرس، بعداً شلیک هرگونه موشک به سوی این کشور را رد کرد.[۲۰۲]

در اسرائیل، یک موشک ایرانی به کنیسهای در بیت‌شمش اصابت کرد که بر اثر آن ۹ نفر کشته، ۱۱ نفر مفقود و ۵۱ تن دیگر زخمی شدند.[۲۰۳][۲۰۴] یک پهپاد ایرانی به هتل کرون پلازا در شهر منامه، بحرین اصابت کرد که موجب آتش‌سوزی شد. در پی این حادثه، تیم‌های دفاع مدنی بحرین برای تأمین امنیت گردشگران و کارکنان حاضر در هتل وارد عمل شدند.[۲۰۵][۲۰۶] در ابوظبی، یک پهپاد در نزدیکی مجموعه برج‌های اتحاد و در مجاورت سفارت اسرائیل رهگیری شد. با این حال، بقایای آن پس از انهدام به این برج‌ها آسیب رساند و موجب جراحات سطحی یک زن و فرزندش شد.[۲۰۷] همچنین حملات ایران در کویت به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن ۳۲ نفر دیگر انجامید.[۲۰۸]

در اواخر روز ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ یک حمله موشکی بالستیک باعث اصابت به منطقه‌ای در اورشلیم غربی شد که به خسارات مالی در جاده‌های اطراف، آسیب رسیدن به یک خودروی غیرنظامی و زخمی شدن دست‌کم شش نفر غیرنظامیان انجامید.[۲۰۹][۲۱۰] همچنین باقی‌مانده‌های یک موشک ایرانی در منطقه عین ترما، سوریه، سقوط کرده‌اند.[۲۱۱]

۱۱ اسفند

حملات آمریکا و اسرائیل

در ۱۱ اسفند (۲ مارس ۲۰۲۶)، آمریکا و اسرائیل حملات خود را ادامه دادند. این حملات بر اهدافی در تهران و سنندج متمرکز بود و همچنین مراکز نظامی و راهبردی از جمله مراکز فرماندهی و پایگاه‌های موشکی را هدف قرار داد.[۲۱۲] ایران اعلام کرد که تأسیسات هسته‌ای نطنز در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفته است.[۲۱۳]

در واکنش به حملات حزب‌الله، نیروهای دفاعی اسرائیل مجموعه‌ای از بمباران‌های راهبردی را علیه بیروت و دره بقاع انجام داد.[۲۱۴] همچنین جنوب لبنان نیز هدف حملات قرار گرفت.[۲۱۵] اندکی بعد، نیروی هوایی اسرائیل عملیات خود را در تهران آغاز کرد.[۲۱۶] نیروی هوایی ایالات متحده (USAF) نیز هواپیماهای نظامی و پرتابگرهای پهپاد را هدف قرار داد، از جمله چندین جنگنده اف-۱۴ تامکت در پایگاه‌های هوایی مختلف ایران.[۲۱۷] ارتش اسرائیل اعلام کرد که در این حملات، حسین مکلد، رئیس ستاد اطلاعات حزب‌الله، کشته شده است.[۲۱۸]

حملات ایران

پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در آکروتیریِ قبرس هدف حمله‌ای مشکوک با پهپاد قرار گرفت که در پی آن آژیرهای هشدار در سراسر آکراتاری و داکیلیا به صدا درآمد.[۲۱۹] گزارش‌ها حاکی است که پنج پهپاد رهگیری شدند، اما یکی از آن‌ها موفق شد به باند فرودگاه اصابت کند و خسارات جزئی بر جای بگذارد.[۲۲۰][۲۲۱] سامانه هشدار خودکار ارتش بریتانیا اعلام کرد که «تهدید امنیتی ادامه‌دار» وجود دارد[۲۲۲] و وزارت دفاع بریتانیا نیز گفت «پایگاه به این حمله پاسخ داده است.» این موضوع بعداً از سوی مقام‌های قبرسی تأیید شد.[۲۲۳]

شبکه سی‌ان‌ان گزارش داد که انفجارهایی در شهرهای مهم منطقه خلیج فارس رخ داده است. وقوع انفجار در دبی، ابوظبی و دوحه گزارش شد. بنا بر اعلام خبرگزاری دولتی کویت، یک پالایشگاه نفت بر اثر اصابت ترکش آسیب دید. در عربستان سعودی نیز پهپادها پالایشگاه رأس‌تنوره را هدف قرار دادند. در بحرین، وزارت کشور اعلام کرد که آژیرهای هشدار در سراسر کشور به صدا درآمده است.[۲۲۴] مقام‌های امارات متحده عربی مدعی شدند که ۱۴۸ پهپاد ایرانی، ۹ موشک بالستیک و شش موشک کروز را سرنگون کرده‌اند.[۲۲۵]

در ادامه همان روز، ایران حملاتی را علیه زیرساخت‌های انرژی در قطر انجام داد. پهپادهای ایرانی تأسیسات گاز طبیعی مایع‌شده (LNG) قطر را هدف قرار دادند که موجب توقف تولید شد. علاوه بر این، موشک‌ها و پهپادهایی به سوی چندین نقطه در قطر، از جمله پایگاه هوایی العدید و تأسیسات صنعتی، شلیک شدند. نیروهای قطری اعلام کردند که بسیاری از این حملات را رهگیری کرده‌اند.[۲۲۶][۲۲۷] قطر دو فروند جنگنده ضربتی سوخو-۲۴ ایرانی را سرنگون کرد و به این ترتیب به نخستین کشوری تبدیل شد که در جریان این درگیری یک هواپیمای ایرانی را ساقط کرده است.[۲۲۸]

مقامات عمانی اعلام کردند که یک نفتکش با پرچم جزایر مارشال در فاصله تقریبی ۵۲ مایل دریایی از ساحل مسقط توسط یک قایق بدون سرنشین مورد حمله قرار گرفته است. این حمله باعث انفجار در موتورخانه اصلی و در نتیجه آتش‌سوزی شد که منجر به مرگ یکی از خدمه گردید.[۲۲۹][۲۳۰]

۱۲ اسفند

در ۱۲ اسفند (۳ مارس ۲۰۲۶)، یک مخزن سوخت در بندر دقم توسط چندین هواپیمای بدون سرنشین ایران مورد اصابت قرار گرفت. خسارت ناشی از آن مهار شد و هیچ تلفات جانی ثبت نشد.[۲۳۱]

۱۳ اسفند

حملات اسرائیل و آمریکا

ارتش اسرائیل اعلام کرد که یک جنگنده اف-۳۵آی «ادیر» (F-35I Adir) یک جنگنده آموزشی-رزمی یاک-۱۳۰ ساخت روسیه متعلق به ایران را بر فراز تهران سرنگون کرده است. این نخستین بار است که یک جنگنده اف-۳۵ در نبرد هوایی یک جنگنده سرنشین‌دار را ساقط می‌کند. همچنین این نخستین باری است که نیروی هوایی اسرائیل از سال ۱۹۸۵ تاکنون یک هواپیما را سرنگون کرده است.[۲۳۲]

مارکو روبیو اعلام کرد که حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران قرار است از نظر شدت افزایش یابد.[۲۳۳] حملات اسرائیل همچنین مقر بسیج را هدف قرار داد.[۲۳۴]

طبق گزارش‌های متعددی منتشر شده یک حمله کردهای ایرانی علیه حکومت در تهران آغاز شد. فاکس‌نیوز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که هزاران جنگجوی کرد در عراق یک عملیات زمینی را در داخل ایران آغاز کرده‌اند.[۱۲۴] به گفته یکی از مقام‌های ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران (CPFIK)، نیروهای وابسته به حزب حیات آزاد کردستان (PJAK) از نیمه‌شب ۱۱ اسفند (۲ مارس) وارد خاک ایران شده و در مناطق کوهستانی، به‌ویژه در اطراف مریوان و در رشته‌کوه‌های زاگرس، مواضع رزمی گرفته‌اند.[۱۲۵]

حملات ایران

قطر ده نفر را به اتهام فعالیت به‌عنوان یک هسته وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در خاک این کشور بازداشت کرد. گفته می‌شود این افراد اطلاعاتی دربارهٔ زیرساخت‌های نظامی جمع‌آوری می‌کردند و برخی از آن‌ها برای استفاده از پهپاد آموزش دیده بودند.[۲۳۵] یک دختر ۱۱ ساله کویتی نیز بر اثر جراحات ناشی از حادثه‌ای مرتبط با ترکش‌های ایرانی جان باخت.[۲۳۶]

وزارت دفاع قطر گزارش داد که پایگاه هوایی العدید که از آن به‌عنوان «بزرگ‌ترین پایگاه آمریکا در خاورمیانه» یاد می‌شود، هدف حمله قرار گرفته اما تلفات جانی گزارش نشده است.[۲۳۷] همچنین تأسیسات پالایش نفت رأس‌تنوره متعلق به شرکت آرامکو هدف یک پرتابه قرار گرفت.[۲۳۸]

فرودگاه بین‌المللی لارناکا به‌طور موقت به‌دلیل مشاهده یک شیء ناشناس بسته شد. بعداً مشخص شد که این شیء یک پهپاد از لبنان بوده که تلاش داشته وارد حریم هوایی قبرس شود، با این حال، این پهپاد توسط جنگنده‌های اف-۱۶ یونان که پس از تهدیدهای ایران در منطقه مستقر شده بودند، سرنگون شد.[۲۳۹][۲۴۰]

یک موشک بالستیک در دورتیول، استان ختای ترکیه توسط نیروهای ناتو رهگیری شد. در بیانیه‌ای که پس از این رهگیری منتشر شد، اعلام شد که ترکیه حق دفاع از قلمرو خود را محفوظ می‌داند و این مهمات در خاک این کشور سقوط کرده است.[۲۴۱] بر اساس این بیانیه، گزارشی از تلفات جانی منتشر نشد. یک مقام ارشد نظامی آمریکا نیز گفت که این موشک توسط یک موشک رهگیر SM-3 که از ناوشکن USS Oscar Austin شلیک شده بود، سرنگون شده است.[۲۴۲]

تحولات سیاسی و امنیتی در قبرس

از کارکنان غیرضروری آمریکایی در قبرس خواسته شد به دلیل خطرات احتمالی ناشی از احتمال نفوذ یا حمله ایران در آینده، این کشور را ترک کنند.[۲۴۳] پس از آن، وزارت خارجه ایالات متحده نیز در پی بحران کنونی توصیه کرد از سفر به قبرس خودداری شود.[۲۴۴]

در یک نشست اضطراری در رم، جورجا ملونی و دیگر مقام‌های ایتالیایی احتمال اعزام نیروهای تقویتی به قبرس را بررسی کردند؛ اقدامی که پس از استقرار نیرو از سوی چند کشور اروپایی دیگر (یونان، فرانسه، آلمان و بریتانیا) مطرح شد. در این میان، اعزام ناوشکن کایو دویلیو (Caio Duilio) با برد عملیاتی تا ۳۵۰ کیلومتر نیز به‌عنوان یکی از گزینه‌ها مورد بررسی قرار گرفت.[۲۴۵]

۱۴ اسفند

در ۱۴ اسفند (۵ مارس) ایران اعلام کرد که گروه‌های کرد در عراق را هدف قرار داده است. بامداد پنج‌شنبه ایران دور دیگری از حملات موشکی را به سوی اسرائیل انجام داد که باعث به صدا درآمدن هشدارها در مناطقی از جمله تل‌آویو شد. با رسیدن جنگ به روز ششم، در ابتدا گزارشی از تلفات منتشر نشد. همچنین بنا بر گزارش روزنامه گاردین، ایران یک نفتکش آمریکایی را در خلیج فارس هدف قرار داده است.[۲۴۶]

یک حمله هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل سالن سرپوشیده در مجموعه ورزشی آزادی تهران را تخریب کرد. این حمله در حالی رخ داد که گفته می‌شود مقام‌های ایرانی از چندین ورزشگاه و مجموعه ورزشی در شهرهای مختلف برای تجمع و استقرار نیروهای نظامی و امنیتی، تجهیزات و خودروها استفاده می‌کنند تا آن‌ها را از حملات آمریکا و اسرائیل محافظت کنند.[۲۴۷]

دو تن از رهبران بسیج دانشجویی که در سرکوب اعتراضات نقش داشتند، در حملات هوایی اسرائیل کشته شدند.[۲۴۸]

حمله به نخجوان، جمهوری آذربایجان

گزارش شد که موشک‌ها و پهپادهایی که از ایران شلیک شده بودند به محوطه فرودگاه بین‌المللی نخجوان در منطقه جمهوری خودمختار نخجوان جمهوری آذربایجان اصابت کردند.[۲۴۹] بر اساس اعلام وزارت امور خارجه آذربایجان، یک پهپاد بر روی ساختمان ترمینال فرودگاه بین‌المللی نخجوان سقوط کرد و پهپاد دیگری در نزدیکی یک ساختمان مدرسه در روستای شکرآباد فرود آمد که در نتیجه آن به فرودگاه خسارت وارد شد و دو غیرنظامی زخمی شدند.[۲۵۰] پس از این حملات، جمهوری آذربایجان سفیر ایران را احضار کرد[۲۵۱] و وعده داد که به‌طور نظامی پاسخ خواهد داد.[۲۵۲] کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، هدف قرار دادن کشورهای همسایه را رد کرد و خواستار انجام تحقیق دربارهٔ این حادثه شد. با این حال، یک کانال تلگرامی وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با نام «کانال خبری سپاه پاسداران» مسئولیت حمله به نخجوان را بر عهده گرفت.[۲۵۳] الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان، اعلام کرد که «ایران علیه آذربایجان دست به اقدامات تروریستی زده است.»[۲۵۴]

۱۵ اسفند

ایران حمله تازه‌ای را علیه کشورهای حوزه خلیج فارس آغاز کرد.[۲۵۵]

همچنین گزارش شد که نفتکش ایرانی «آیریس بوشهر» در نزدیکی سریلانکا حضور داشته و توسط نیروی دریایی سریلانکا به همراه ۲۰۸ خدمه آن توقیف شده است.[۲۵۶][۲۵۷] این نخستین مورد از توقیف یک کشتی جنگی در یک کشور بی‌طرف از زمان جنگ جهانی دوم به‌شمار می‌رود.[۲۵۸]

دونالد ترامپ گفت که «هیچ محدودیت زمانی» برای مدت ادامه جنگ وجود ندارد[۲۵۹] و پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، نیز اعلام کرد که این جنگ «تازه آغاز شده است.»[۲۶۰]

آمریکا و اسرائیل حملات هوایی سنگینی را علیه تهران، کرمانشاه، سلماس، ماکو و سقز در غرب ایران انجام دادند.[۲۶۱] در همین حال، حملات هوایی آمریکا و اسرائیل یک سایت اطلاعاتی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در استان لرستان منفجر کرد.[۲۶۲]

مخفیگاه زیرزمینی علی خامنه‌ای در زیر «مجتمع رهبری»، که مورد استفاده مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی بود، توسط ارتش اسرائیل صبح جمعه ۱۵ اسفند هدف حمله هوایی با ۵۰ جت جنگنده قرار گرفت.[۲۶۳] طبق ارزیابی‌های اولیه در اسرائیل، مقامات ارشد جمهوری اسلامی در پناهگاه تخریب شده حضور داشته‌اند.[۲۶۴]

واکنش‌ها

دونالد ترامپ

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، تأیید کرد که ارتش ایالات متحده «عملیات‌های رزمی گسترده‌ای» را در ایران آغاز کرده‌اند[۲۶۵] و این اقدام را «عملیاتی عظیم و در حال اجرا برای جلوگیری از تهدید آمریکا از سوی این دیکتاتوری بسیار شرور و افراطی» توصیف کرد.[۲۶۶][۲۶۷]

ترامپ ویدئویی که در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر شد، بار دیگر تأکید کرد: «هدف ما دفاع از مردم آمریکا از طریق از بین بردن تهدیدهای قریب‌الوقوع از سوی رژیم ایران است؛ گروهی خشن و بسیار سخت‌گیر و خطرناک.» وی افزود «رژیم ایران طی ۴۷ سال شعار مرگ بر آمریکا سر داده و کارزاری بی‌پایان از خونریزی و کشتار جمعی به راه انداخته و ایالات متحده، نیروهای ما و مردم بی‌گناه در بسیاری از کشورها را هدف قرار داده است.»[۲۶۸][۲۶۷] ترامپ از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواست سلاح‌های خود را بر زمین بگذارند و اعلام کرد در صورت چنین اقدامی با آنان به‌طور عادلانه رفتار خواهد شد؛ در غیر این صورت با «مرگ حتمی» روبه‌رو خواهند شد.[۱۱۳]

در ۱۰ اسفند دونالد ترامپ از ایرانیان خواست از تضعیف موقعیت حکومت کشور استفاده کرده و برای تغییر نظام سیاسی اقدام کنند.[۲۶۹]

ایران

دولت ایران

در میانه تهاجم ایران به پایگاههای آمریکا را در سراسر خلیج فارس، وزارت خارجه ایران قول تلافی داد.[۲۷۰] همچنین شورای عالی امنیت ملی ایران ضمن اعلام اینکه که کشور با یک «تهاجم هوایی وحشیانه» توسط آمریکا و اسرائیل مواجه بوده، با تقبیح آنچه بار دیگر در میانه مذاکرات انجام شد، گفت که ایران هرگز تسلیم نخواهد شد.[۲۷۱]

داخلی

اپوزیسیون ایران: ویدئویی نشان می‌دهد که برخی شهروندان ایرانی پس از مشاهده حمله هوایی به آنچه «خانه رهبر» نامیدند، می‌خندند و ابراز شادی می‌کنند.[۲۷۲]

در پی ابراز شادی و در پی نگرانی از تجدید اعتراضات علیه حکومت، مقام‌های ایرانی از ساکنان تهران خواستند این شهر را ترک کنند.[۲۷۳][۲۷۴]

خارج از کشور

در پی حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران، ایرانیان مقیم خارج از کشور حمایت خود را از تغییر نظام در ایران اعلام کردند. در مالمو، سوئد، ایرانیان با در دست داشتن نمادهای ضدحکومتی، از جمله پرچم شیر و خورشید، تجمع کردند.[۲۷۵][۲۷۶] همچنین تجمع‌هایی در برلین، آلمان برگزار شد.[۲۷۷]

رضا پهلوی از ایرانیان خواست در حالی که جمهوری اسلامی «در حال فروپاشی» است، برای ازسرگیری خیزش ۱۴۰۴ ایران آماده شوند. او همچنین از نیروهای نظامی و امنیتی ایران خواست به جای حاکمیت، در کنار مردم بایستند و اقدام ایالات متحده علیه ایران را «مداخله‌ای بشردوستانه» توصیف کرد، در عین حال، پهلوی از دونالد ترامپ خواست از وارد آمدن آسیب به غیرنظامیان جلوگیری کند.[۲۷۸]

بین‌المللی

هند هند: به شهروندان هندی هشدار داد از سفر به ایران خودداری کنند و از افرادی که در این کشور حضور دارند خواست فوراً به پناهگاه‌های امن مراجعه کنند.[۲۷۹]

عراق عراق: سازمان هواپیمایی کشوری عراق تمامی پروازها و ترددهای هوایی بر فراز عراق را متوقف کرد.[۲۸۰]

اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، در پستی در رسانه‌های اجتماعی خواستار تغییر رژیم در ایران شد: «یک گذار معتبر در ایران به‌شدت مورد نیاز است.»[۲۸۱]

کشته شدگان

به گفته منابع دولت ایران، یک مدرسه ابتدایی دخترانه در حملات اسرائیل و آمریکا به میناب مورد حمله قرار گرفت.[۲۸۲] گزارش‌ها حاکی از کشته شدن ۱۴۸ دانش آموز و زخمی شدن ۹۵ تن دیگر در این حمله بود.[۲۸۳] مستندات گردآوری شده توسط نیویورک تایمز نشان می دهد که این مدرسته توسط ایالات متحده آمریکا هدف قرار گرفته است.[۲۸۴] در روز نخست جنگ حدود ساعت ۱۷:۳۰, هلال احمر ایران گزارش داد که ۲۰۱ غیرنظامی در روز نخست جنگ کشته شده‌اند. دو دانشجو در یک حمله در تهران کشته شدند. در روز ۲ مارس ۲۰ غیرنظامی دیگر در میدان نیلوفر تهران کشته شدند. تا روز دوم جنگ طبق گفته هلال احمر ۵۵۵ نفر کشته و ۷۴۷ زخمی شدند.[۲۸۵][۲۸۶][۲۸۷]

تا این لحظه کشته شدن مقامات سرشناس زیر تأیید شده است:

پیامدها

در اسرائیل

اسرائیل وضعیت اضطراری سراسری اعلام کرد.[۱۵۷] وزیر دفاع اسرائیل، یسرائیل کاتس، در بیانیه‌ای اعلام کرد: «به موجب اختیاراتم طبق بند 9C(b)(۱) قانون دفاع مدنی ۵۷۱۱–۱۹۵۱ و پس از آنکه متقاعد شدم احتمال بالایی برای حمله به جمعیت غیرنظامی وجود دارد، بدین‌وسیله وضعیت ویژه‌ای را در جبهه داخلی در سراسر قلمرو کشور اعلام می‌کنم.»[۹۱] اسرائیل پس از انجام حمله، حریم هوایی خود را بست.[۲۹۵] روزنامه نیویورک تایمز نیز گزارش داد که مدارس، محل‌های کار و تجمعات عمومی تعطیل خواهند شد.[۲۹۶]

در ایران

همانند جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، از ساعات ابتدایی جنگ وزارت ارتباطات محدودیت‌هایی موقت بر اینترنت اعمال کرد که سبب افزایش اضطراب و بی‌اعتمادی عمومی شد.[۲۹۷][۲۹۸] در پی تشدید دوباره قطع اینترنت ۱۴۰۴ در ایران، نِت‌بلاکس گزارش داد که سطح اتصال اینترنت در ایران به ۴ درصد میزان عادی کاهش یافته است.[۲۹۹]

پس از مرگ خامنه ای، دولت ۷ روز تعطیل عمومی و ۴۰ روز عزاداری را اعلام کرد.[۳۰۰][۳۰۱][۳۰۲]

وضعیت نظامی ایران

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در ۱۱ اسفند (۱ مارس ۲۰۲۶)، حدود ۳ روز پس از آغاز حملات گسترده اسرائیل و آمریکا، اعلام کرد که واحدهای نظامی ایران «مستقل و تا حدی منزوی» شده‌اند و اکنون فقط بر اساس دستورهای کلی قبلی عمل می‌کنند.[۳۰۳] در ۱۰ اسفند ترامپ ادعا کرد که «کل فرماندهی نظامی ایران از بین رفته است» و «بسیاری از آن‌ها می‌خواهند تسلیم شوند. آن‌ها خواهان مصونیت هستند. هزاران نفرشان در حال تماس گرفتن هستند.»[۱۱۴]

حمایت از حمله احزاب کرد در خلال جنگ

در روزهای ابتدایی جنگ چندین خبرگزاری از احتمال مشارکت احزاب کرد در این جنگ خبر دادند.[۳۰۴] در روزهای بعد دونالد ترامپ نیز حمایت خود را از این حملات اعلام کرد.[۳۰۵] سی‌ان‌ان نیز به نقل از چند منبع آگاه، گزارش داد که سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در حال کار بر روی طرحی برای تسلیح نیروهای کرد با هدف آغاز یک خیزش مردمی علیه حکومت ایران است.[۳۰۶]

یادداشت

  1. ↑ یک دولت انتقالی برای در دست گرفتن امور در صورت سرنگونی جمهوری اسلامی آماده شده است.[۳][۴]
  2. ↑ Operation Epic fury
  3. ↑ عبری: מִבְצַע שְׁאָגַת הָאֲרִי‎، ت. «Mivtsá She'agát Ha'arí»

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 Mohamed, Edna; Marsi, Federica. "US and Israel attack Iran; explosions heard in Israel". Al Jazeera English. Retrieved 28 February 2026.
  2. ↑ "The Second Day of the U.S. –Israel and Iran War: Rising Civilian Casualties". HRANA. 1 March 2026.
  3. ↑ "Inside an exiled prince's plan for regime change in Iran". Politico (به انگلیسی). 13 January 2026. Retrieved 25 January 2026.
  4. ↑ "Economic Vision for Free Iran". Iran Prosperity Project (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
  5. ↑ Petz, Sarah (28 February 2026). "Rallies calling for a regime change in Iran are being held around the world". CBC News. Retrieved 28 February 2026.
  6. ↑ "Iranians at The Hague celebrate US, Israeli air strikes". Iran International (به انگلیسی). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  7. ↑ "Iranians in Strasbourg cheer US-Israeli strikes with protest song". Iran International. 28 February 2026.
  8. ↑ "شادی و رقص در هامبورگ پس از حمله به جمهوری اسلامی". Iran International. 28 February 2026.
  9. ↑ "Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic". Iran International (به انگلیسی). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  10. ↑ "Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran". Iran International (به انگلیسی). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  11. ↑ "'War is no good, but I'm happy': Iranian diaspora jubilant as regime attacked, see difficult days ahead". The Times of Israel. 28 February 2026.
  12. ↑ (به انگلیسی) https://www.longwarjournal.org/archives/2026/03/iraqi-shiite-militias-join-the-war-between-israel-the-united-states-and-iran-with-drone-attacks.php. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  13. ↑ "The Jerusalem Post". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-02-16.
  14. ↑ "Headquarters targeted by IDF strikes, Islamic Group says | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (به انگلیسی). 2026-03-04. Retrieved 2026-03-04.
  15. ↑ موشک جمهوری اسلامی توسط ناتو سرنگون شد
  16. ↑ Agencies, News; Agencies, News (2026-03-05). "Azerbaijan says Iran fired two drones at its territory, injuring two people" (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05. {{cite news}}: |نام= has generic name (help)
  17. ↑ "Missiles, drones coming from Iran fell on Azerbaijan | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (به انگلیسی). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-05.
  18. ↑ "Nakhchivan International Airport". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-03-05.
  19. ↑ پشتیبانی اطلاعاتی
  20. ↑ (به انگلیسی) https://www.cbc.ca/news/politics/iran-air-strikes-canada-israel-war-9.7110268. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  21. ↑ توسط جمهوری اسلامی مورد حمله قرار گرفت.
  22. ↑ "National Communication Centre: Multiple Missiles Detected and Successfully Intercepted in Bahraini Airspace". Bahrain News Agency. 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  23. ↑ Newsroom (2026-03-02). "Greece deploys frigates and F-16s to Cyprus amid rising security tensions | eKathimerini.com". www.ekathimerini.com (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-02.
  24. ↑ حملات ایران به قبرس
  25. ↑ Pala, Melike (2026-03-01). "UK, France, Germany vow defensive action against Iran's missile, drone capabilities". AA.com.tr. Brussels. Retrieved 2026-03-01.
  26. ↑ "Bundeswehr in Jordanien und Irak beschossen". Bild (به آلمانی). 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
  27. ↑ Lehmann, Noam (28 February 2026). "Iraq shuttering airspace after US, Israel strike Iran". Times of Israel.
  28. ↑ "Jordan downs two ballistic missiles amid Iran escalation". Saudi Gazette. 28 February 2026.
  29. ↑ "Gulf states close airspace, intercept Iranian missiles".{{cite news}}: نگهداری CS1: url-status (link)
  30. ↑ "Netanyahu says joint Israel-US operation seeks to change Iran's trajectory". Saudi Gazette (به انگلیسی). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  31. ↑ "Drones target Omani port, one worker injured". Al Jazeera.
  32. ↑ "Second wave of missiles targeting Qatar successfully intercepted, Ministry of Defence says". CNN. Retrieved 28 February 2026.
  33. ↑ Walia, Gandharv (28 February 2026). "Will Qatar, UAE, Saudi Arabia, Kuwait, Jordan, Bahrain and other Gulf countries attack Iran now and was Tehran airstrikes successful? Full update on missile strikes in Gulf region". The Times of India.
  34. ↑ "Four people killed in Syria after an Iranian missile falls on building, state media reports". The Times of India. 28 February 2026.
  35. ↑ "PM statement on Iran: 1 March 2026".
  36. ↑ "UAE intercepts several Iranian missiles". Dubai Eye 103.8. 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  37. ↑ Boucher, Harriette (28 February 2026). "British planes 'in the sky' after Iran strikes as UK joins defensive efforts, says Starmer". The Independent. Retrieved 28 February 2026.
  38. ↑ "Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom". WRAL-TV. Associated Presslanguage=en. Retrieved 28 February 2026.
  39. ↑ Schmitt, Julian E. BarnesRonen BergmanEric; Pager, Tyler (1 March 2026). "The C.I.A. Helped Pinpoint a Gathering of Iranian Leaders. Then Israel Struck". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 1 March 2026.
  40. ↑ Fabian, Emanuel (28 February 2026). "Israel calls up 20,000 reservists, in addition to the 50,000 reservists currently on duty" – via www.timesofisrael.com.
  41. ↑ "Kurdistan Announces Safety, Supply and Power Measures as Missiles Intercepted Over Erbil". Kurdistan24. 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  42. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام NYT وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  43. ↑ "Iraqi factions target US military bases". Shafaq News (به انگلیسی). Retrieved 1 March 2026.
  44. ↑ News, A. B. C. "Iran live updates: US torpedo attack on Iran warship 'an atrocity' minister says". ABC News (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05. {{cite web}}: |نام خانوادگی= has generic name (help)
  45. ↑ News, A. B. C. "As Iran retaliates, largest US military base in Middle East hit by ballistic missile, Qatar says". ABC News (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05. {{cite web}}: |نام خانوادگی= has generic name (help)
  46. ↑ "West Des Moines, Iowa". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-03-02.
  47. ↑ "White Bear Lake, Minnesota". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-03-02.
  48. ↑ "Bellevue, Nebraska". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-02-21.
  49. ↑ "Winter Haven, Florida". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-03-02.
  50. ↑ Stout, Leila Gharagozlou, Jessie Yeung, Helen Regan, Ross Adkin, Jennifer Hansler, Brad Lendon, Rhea Mogul, Hilary Whiteman, Nic Anderson, Hanna Park, Hanna Ziady, Aditi Sangal, Avery Schmitz, Alison Main, Manu Raju, Sarah Ferris, Morgan Rimmer, Lauren Fox, Lauren Izso, Michael Rios, Hira Humayun, Maureen Chowdhury, Billy Stockwell, Jim Sciutto, Dana Karni, Adam Cancryn, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nick Paton Walsh, Kit Maher, Ted Barrett, Haley Britzky, Ruba Alhenawi, Jomana Karadsheh, Alejandra Jaramillo, Jeremy Diamond, Thomas Bordeaux, Arlette Saenz, Kaanita Iyer, Jennifer Hauser, Nechirvan Mando, Michael Williams, Francesca Street, Tamar Michaelis, Catherine Nicholls, Donald Judd, Samantha Waldenberg, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Charlotte Reck, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Becky Anderson, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Karla Cripps, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Kristie Lu (2026-03-02). "Live updates: US Gulf allies fend off attacks as Trump warns Iran of 'big wave' of strikes". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05.
  51. ↑ "https://www.newsnationnow.com/world/fourth-us-service-members-dies-iran-us-israel-strikes/" (به انگلیسی). {{cite web}}: External link in |عنوان= (help); Missing or empty |url= (help)
  52. ↑ Fulton، Adam؛ Campbell، Lucy؛ Lawther، Fran؛ Ambrose، Tom؛ Lowe، Yohannes (۲۰۲۶-۰۳-۰۳). «Fire at US embassy in Riyadh after drone strike – as it happened» (به انگلیسی). the Guardian. شاپا 0261-3077. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  53. ↑ "CBS News". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-03-05.
  54. ↑ editor، Tucker Reals Editor Tucker Reals is CBSNews com's foreign؛ since 2006، based in the CBS News London bureau He has worked for CBS News؛ Washington، prior to which he worked for The Associated Press in؛ D.C.؛ Reals، London Read Full Bio Tucker (۲۰۲۶-۰۳-۰۳). «U.S. death toll in Iran war rises to 6 as Trump says campaign could last 5 weeks». www.cbsnews.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  55. ↑ "Three U.S. F-15s Involved in Friendly Fire Incident in Kuwait. Pilots Safe".
  56. ↑ Bletter، Diana (۲۰۲۶-۰۳-۰۵). «Health Ministry says 1,473 Israelis have been hospitalized as result of Iran war» (به انگلیسی). The Times of Israel. شاپا 0040-7909. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  57. ↑ "IDF officer, soldier wounded in southern Lebanon | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (به انگلیسی). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-06.
  58. ↑ (به انگلیسی) https://www.reuters.com/world/kuwait-says-two-navy-soldiers-killed-2026-03-02/. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  59. ↑ «n2:0040-7909 - Search Results». search.worldcat.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۳.
  60. ↑ Freiberg، Nava (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «Kuwait says 3 soldiers injured by Iran missile strike» (به انگلیسی). The Times of Israel. شاپا 0040-7909. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۳.
  61. ↑ "US strikes over 1,000 Iranian targets, U.S. military says". Reuters. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
  62. ↑ (به انگلیسی) https://www.reuters.com/world/us/trump-says-48-leaders-killed-strikes-iran-fox-news-interview-2026-03-01/. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  63. ↑ Yehoshua, Yossi; Yehoshua, Yossi (2026-03-05). "Over 3,000 Iranian soldiers and operatives killed since start of war, Israeli officials say" (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05.
  64. ↑ "Trump says 48 leaders killed in strikes on Iran, in Fox News interview". Reuters. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
  65. ↑ Read 58, 6 Min (2026-03-02). "War in the Mideast widens as Trump says strikes on Iran could last several weeks". AP News (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-02.
  66. ↑ (به انگلیسی) https://www.reuters.com/world/middle-east/us-military-says-it-has-sunk-over-30-iranian-ships-so-far-2026-03-05/. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  67. ↑ (به انگلیسی) https://www.reuters.com/world/asia-pacific/sri-lanka-rescues-30-people-board-distressed-iranian-ship-foreign-minister-says-2026-03-04/. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  68. ↑ "Sri Lanka". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-03-05.
  69. ↑ "Sinking of IRIS Dena". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-03-05.
  70. ↑ "Israel F-35 downs Iranian fighter jet in first war dogfight | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (به انگلیسی). 2026-03-04. Retrieved 2026-03-04.
  71. ↑ Gambrell, Jon; Lidman, Melanie; español, SAMY MAGDY Leer en (2026-03-02). "As Mideast conflict widens, US says attacks on Iran will last weeks and intensify". AP News (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-04.
  72. ↑ "US, Israel attack Iran live: Trump announces 'major combat operations'". Al Jazeera English.
  73. ↑ https://rcs.ir/portal/newsview/249545
  74. ↑ https://aje.news/wwomw4?update=4353612
  75. ↑ https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/israel-strikes-two-schools-in-iran-killing-more-than-50-people
  76. ↑ https://www.corriere.it/esteri/diretta-live/26_febbraio_28/iran-usa-news-diretta-1.shtml
  77. 1 2 Bozorgmehr, Najmeh (28 February 2026). "Strike on Iranian primary school kills 108, authorities say". Financial Times. Retrieved 28 February 2026.
  78. 1 2 "Israel strikes two schools in Iran, killing more than 50 people". Al Jazeera English. 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  79. ↑ https://rcs.ir/portal/newsview/249502
  80. ↑ (به انگلیسی) https://www.en-hrana.org/the-third-day-of-the-u-s-israel-war-on-iran-rising-casualties-and-intensified-strikes-in-tehran-and-western-provinces/. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  81. ↑ Kurdistan24 (2026-03-04). "Airstrike Targets PMF Base in Diyala, Drone Intercepted Near Baghdad Airport Amid Ongoing Strikes". Airstrike Targets PMF Base in Diyala, Drone Intercepted Near Baghdad Airport Amid Ongoing Strikes (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05.
  82. ↑ "France 24". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-02-19.
  83. ↑ "Live: Macron says he urged Netanyahu to 'refrain from ground offensive' in Lebanon". France 24 (به انگلیسی). 2026-03-04. Retrieved 2026-03-05.
  84. ↑ "Lebanon says 123 killed, 683 wounded in Israeli strikes". LBCIV7 (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-06.
  85. ↑ Everett, Brian Osgood,Zaid Sabah,Ted Regencia,Tim Hume,Umut Uras,Elis Gjevori,Alma Milisic,Virginia Pietromarchi,Mariamne. "Iran updates: US bases, embassies attacked as Tehran steps up Gulf strikes". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05.
  86. ↑ "Three killed and 58 injured as UAE intercepts Iranian drones targeting the country". Gulf News. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
  87. ↑ "الصحة: حالة وفاة واحدة و32 إصابة علی خلفیة التطورات الراهنة فی المنطقة" [Health Ministry: One death and 32 injuries reported due to current developments in the region]. Kuwait News. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
  88. ↑ Newspaper, The Peninsula (1 March 2026). "Ministry of Interior announces 8 new injuries resulting from Iranian attack". thepeninsulaqatar.com (به انگلیسی). Retrieved 1 March 2026.
  89. ↑ Akour, Omar. "Jordanian police say 5 people injured by falling shrapnel after Iranian projectiles were intercepted in the kingdom's airspace". AP News (به انگلیسی). Retrieved 1 March 2026.
  90. ↑ "Bahrain News Agency". BNA. Retrieved 1 March 2026.
  91. 1 2 Sabah, Joseph Stepansky,Zaid. "One killed in Iranian attack on Bahrain; Hezbollah fires rockets at Israel". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2 March 2026. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «:8» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  92. ↑ «Seafarer death confirmed aboard product tanker struck off Oman». SMI DIGITAL (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  93. ↑ "Three tankers damaged in Gulf and one seafarer killed as US-Iran conflict escalates". The Times of Israel (به انگلیسی). 1 March 2026. ISSN 0040-7909. Retrieved 2 March 2026.
  94. ↑ (به انگلیسی) https://www.reuters.com/world/kuwait-says-two-navy-soldiers-killed-2026-03-02/. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  95. ↑ (به انگلیسی) https://www.reuters.com/world/china/china-says-one-citizen-dead-iran-conflict-more-than-3000-evacuated-2026-03-02/. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  96. ↑ Correspondent (2026-03-02). "Iran attack kills Bangladeshi expat in Bahrain". Prothomalo (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-02.
  97. ↑ "Prothom Alo". Wikipedia (به انگلیسی). 2026-03-01.
  98. ↑ Staff, Al Jazeera. "More blasts rock Dubai, Doha and Manama as Iran targets US assets in Gulf". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-02.
  99. ↑ (به انگلیسی) https://www.pna.gov.ph/articles/1270065. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help)
  100. ↑ "Trump Enters Phase Two of His Regime Change War in Iran". The New Republic.
  101. ↑ Blake, Aaron (28 February 2026). "Trump launches the regime-change effort in Iran that he pledged to avoid". CNN. While his brief Iran strikes in June were about debilitating the country's nuclear program, he's indicated these carry the broader and bigger goal of regime change.
  102. ↑ "Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
  103. ↑ «Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes». BBC News (به انگلیسی). ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
  104. ↑ Fabian, Emanuel (28 February 2026). "Satellite image shows destruction of Khamenei's compound". The Times of Israel (به انگلیسی). ISSN 0040-7909. Retrieved 28 February 2026.
  105. ↑ Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes (به انگلیسی), retrieved 2026-03-06
  106. ↑ Kurdistan24 (2026-02-28). "Kurdistan Announces Safety, Supply and Power Measures as Missiles Intercepted Over Erbil". Kurdistan Announces Safety, Supply and Power Measures as Missiles Intercepted Over Erbil (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-06.
  107. ↑ «Push from Saudis, Israel helped move Trump to attack Iran» (به انگلیسی). The Washington Post. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. شاپا 0190-8286. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
  108. ↑ «See where U.S. , Israeli strikes have hit Iran and where Iran has retaliated» (به انگلیسی). The Washington Post. ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. شاپا 0190-8286. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
  109. ↑ Agencies and ToI Staff (۲۰۲۶-۰۳-۰۵). «Azerbaijan threatens to respond after Iranian drones hit airport and near school» (به انگلیسی). The Times of Israel. شاپا 0040-7909. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
  110. ↑ «Two drones intercepted heading for RAF base, Cyprus says». www.bbc.com (به انگلیسی). ۲۰۲۶-۰۳-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
  111. ↑ Elliott، Rebecca F.؛ Eavis، Peter (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «Oil Shipments in Persian Gulf Already Disrupted by Iran Attack» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
  112. ↑ "Beirut, Lebanon, March 2, 2026 (AFP) - Hezbollah says attack on Israel was 'defensive act'". NAMPA (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-06.
  113. 1 2 "Trump urges Iran's IRGC to lay down arms, warns of "certain death"". Apa.az (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-28.
  114. 1 2 3 Helmore، Edward (۲۰۲۶-۰۳-۰۲). «Trump says 'likely more' deaths of US troops to come before Iran conflict ends» (به انگلیسی). The Guardian. شاپا 0261-3077. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  115. ↑ «Trump: 'Freedom' for Iran is goal of 'major military operation'» (به انگلیسی). The Washington Post. ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. شاپا 0190-8286. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
  116. 1 2 Press، -Associated Press Associated (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «WATCH: 'This is your time to join forces,' Netanyahu says to Iranians after U.S. -Israel attack». PBS News (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
  117. 1 2 Boak، -Josh؛ Boak، Associated Press Josh؛ Press، Associated (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «U.S. and Israel launch a major attack on Iran, Trump says Supreme Leader Khamenei killed». PBS News (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
  118. ↑ "Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
  119. ↑ Lehmann، Noam (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases» (به انگلیسی). The Times of Israel. شاپا 0040-7909. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
  120. ↑ "AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh". Middle East Eye (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-28.
  121. ↑ «Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes». BBC News (به انگلیسی). ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
  122. ↑ "Iran military units acting independently, Foreign Minister says". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-02.
  123. 1 2 «Why has the US attacked Iran? What we know about the attack and Tehran response». www.bbc.com (به انگلیسی). ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
  124. 1 2 "Did Iraqi Kurds Launch Massive Ground Offensive Against Iran Regime? What We Know So Far". Times Now (به انگلیسی). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-04.
  125. 1 2 i24NEWS (2026-03-04). "EXCLUSIVE: Thousands of Kurdish fighters launch ground offensive into Iran against regime, official says". i24NEWS (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-04.
  126. ↑ "Iranian regime rallies supporters in bid to quell unrest" (به انگلیسی). 2026-01-13. Retrieved 2026-01-28.
  127. 1 2 "Inside an exiled prince's plan for regime change in Iran". POLITICO (به انگلیسی). 2026-01-13. Retrieved 2026-01-25. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «:2» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  128. 1 2 3 4 Pourahmadi, Mostafa Salem, Jomana Karadsheh, Sarah Dean, Florence Davey-Attlee, Adam (2026-01-23). "The night Iran went dark: Witness accounts and video reveal violence inflicted during Iran's internet blackout". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-01-28.
  129. 1 2 3 "Khamenei ordered killings with approval of top state bodies, sources say". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-01-13. Retrieved 2026-01-25. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «:4» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  130. ↑ «روایتی از بزرگ‌ترین موج اعتراضات ایران در چند نسل اخیر؛ مقاومتی که با قتل‌عام پاسخ داده شد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۱-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۹.
  131. ↑ «روایتی از بزرگ‌ترین موج اعتراضات ایران در چند نسل اخیر؛ مقاومتی که با قتل‌عام پاسخ داده شد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۱-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۹.
  132. ↑ Elwelly, Elwely; Erickson, Bo (14 January 2026). "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'". Reuters.
  133. ↑ «Trump keeps world waiting on his plans for Iran after State of the Union». www.bbc.com (به انگلیسی). ۲۰۲۶-۰۲-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۷.
  134. ↑ Naz، Darya (۲۰۲۶-۰۱-۲۰). «Latest Human Rights Report: 43,000 Killed in the Crackdown on Protests in Iran For Immediate Release». International Centre for Human Rights (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۸.
  135. ↑ Kay Armin Serjoie, Roxana Saberi, and Fatemeh Jamalpour. "Iran Protest Death Toll Could Top 30,000: Local Officials" (به انگلیسی). Retrieved 2026-01-28.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link)
  136. ↑ Ansari، Ali (۲۰۲۶-۰۱-۱۴). «How much longer can Iran's Islamic Republic survive?». New Statesman (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۸.
  137. ↑ Ansari، Ali (۲۰۲۶-۰۱-۱۴). «How much longer can Iran's Islamic Republic survive?». New Statesman (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۸.
  138. ↑ «What the collapse of Iran's regime would mean». The Economist. شاپا 0013-0613. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۸.
  139. ↑ «ترامپ می‌خواهد شرایط را برای "تغییر رژیم" در ایران فراهم کند». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۹.
  140. ↑ "Inside an exiled prince's plan for regime change in Iran". POLITICO (به انگلیسی). 2026-01-13. Retrieved 2026-01-25.
  141. ↑ "Exiled crown prince implores Trump to follow through on Iran strikes". POLITICO (به انگلیسی). 2026-01-16. Retrieved 2026-01-28.
  142. ↑ Elwelly, Elwely; Erickson, Bo (14 January 2026). "Trump urges Iranians to keep protesting, saying 'help is on its way'". Reuters.
  143. ↑ Wintour، Patrick؛ editor، Patrick Wintour Diplomatic (۲۰۲۶-۰۱-۲۴). «Trump says US 'armada' heading to Middle East as Iran death toll put above 5,000» (به انگلیسی). The Guardian. شاپا 0261-3077. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۸.
  144. ↑ "Live - Trump warns of harsher strike on Iran as 'big, beautiful armada' arrives". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-01-28. Retrieved 2026-01-28.
  145. ↑ "Iran". Global Centre for the Responsibility to Protect (به انگلیسی). Retrieved 2026-01-29.
  146. ↑ "Trump Threatens Iran With 'Massive Armada' and Presses a Set of Demands". The New York Times. 28 January 2026.
  147. 1 2 Ravid, Barak (2026-02-14). "U.S. and Iran set to hold second round of nuclear talks in Geneva". Axios (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-14.
  148. ↑ Sabbagh, Dan; Defence, Dan Sabbagh; editor, security (2026-02-13). "Trump sends second aircraft carrier to Middle East in effort to increase pressure on Iran". The Guardian (به انگلیسی). ISSN 0261-3077. Retrieved 2026-02-14. {{cite news}}: |last3= has generic name (help)
  149. ↑ Gambrell, Jon (2026-02-11). "Iran commemorates 1979 revolution as nation is squeezed by anger over crackdown and tensions with US". AP News (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-14.
  150. ↑ "Trump: Iran regime change 'would be the best thing to ever happen'". BBC (به انگلیسی). 2026-02-14. Retrieved 2026-02-14.
  151. ↑ Stewart, Phil; Ali, Idrees (14 February 2026). "Exclusive: US military preparing for potentially weeks-long Iran operations". Reuters.
  152. ↑ "Donald Trump condemns Iran's 'sinister' nuclear ambitions in State of the Union". Financial Times. 24 February 2026.
  153. ↑ Magid, Jacob (28 February 2026). "Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government'". The Times of Israel (به انگلیسی). ISSN 0040-7909. Retrieved 28 February 2026.
  154. ↑ "Explosions rock northern Israel as the country works to intercept incoming Iranian missiles". Longmont Times-Call (به انگلیسی). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  155. ↑ Staff, ToI (2026-02-28). "Netanyahu says Israel, US launched strikes to 'remove the existential threat' posed by Iran". The Times of Israel (به انگلیسی). ISSN 0040-7909. Retrieved 2026-02-28.
  156. ↑ India, Today News (28 February 2026). [(https://www.indiatoday.in/world/story/explosions-rock-tehran-as-israel-launches-preventive-attack-on-iran-defence-minister-says-2875809-2026-02-28) "Explosions rock Tehran as Israel launches 'preventive attack' on Iran"]. India Today (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  157. 1 2 «Israel launches attack against Iran». www.telegraph.co.uk/.
  158. ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Timing of US-Israel attack on Iran bears symbolic meaning in Judaism". CNN (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help); line feed character in |access-date= at position 3 (help)
  159. ↑ null (28 February 2026). [(https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/4b4cefc7-c909-59ae-a5ff-17a3742f68f3?smid=url-share) "Update from Erica Solomon and Farnaz Fassihi"]. The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 28 February 2026. {{cite news}}: Check |url= value (help)
  160. ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). [(https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) "Explosions were heard near Iran's Supreme Leader's residence and office"]. CNN (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  161. ↑ [(https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump#c954c0a9-28cf-5238-9219-80b016e35130) "Live Updates: Israel Says It has Launched an Attack on Iran"]. The New York Times. Retrieved 28 February 2026. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  162. ↑ Liptak, Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin (28 February 2026). [(https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl) "Attack coordinated with the United States, Israeli source tells CNN"]. CNN (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  163. ↑ Marsi, Edna Mohamed,Federica. "ISRAEL ATTACKS IRAN". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help); line feed character in |access-date= at position 3 (help)
  164. ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "US Ambassador to Israel encourages US citizens to take "immediate action" at sound of sirens". CNN (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help); line feed character in |access-date= at position 3 (help)
  165. ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Trump warns US lives may be lost in mission in Iran". CNN (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help); line feed character in |access-date= at position 3 (help)
  166. ↑ Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Israeli hospitals shift underground as Health Ministry orders highest readiness level". CNN (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (help); line feed character in |access-date= at position 3 (help)
  167. ↑ null (28 February 2026). "Update from Eric Schmitt". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 28 February 2026.
  168. ↑ "Iran crisis live: Explosions in Tehran as Israel announces strike". 28 February 2026.
  169. ↑ null (28 February 2026). "Update from Erika Solomon". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 28 February 2026.
  170. ↑ Staff, Al Jazeera. "US, Israel launch attack on Iran, explosions across Tehran". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
  171. ↑ Marsi, Edna Mohamed,Federica. "ISRAEL ATTACKS IRAN; US OFFICIAL SAYS US TOOK PART IN STRIKES". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
  172. ↑ «Iran defence minister, Guards commander killed in Israeli attacks, three sources say». www.reuters.com.
  173. ↑ "Live - Blasts heard in Tehran as Israel launches new wave of strikes". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-04. Retrieved 2026-03-04.
  174. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :9 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  175. ↑ Editor، Joe Walsh Senior؛ Forbes، Politics Joe Walsh is a senior editor for digital politics at CBS News Joe previously covered breaking news for؛ Walsh، local news in Boston Read Full Bio Joe؛ editor، Tucker Reals Editor Tucker Reals is CBSNews com's foreign؛ since 2006، based in the CBS News London bureau He has worked for CBS News؛ Washington، prior to which he worked for The Associated Press in؛ D.C.؛ Reals، London Read Full Bio Tucker (۲۰۲۶-۰۳-۰۱). «U.S. and Israel launch another round of strikes on Iran following Khamenei's killing». www.cbsnews.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۴.
  176. ↑ "Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
  177. ↑ Lehmann، Noam (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «Bahrain: Sirens activated as Iran targets US bases» (به انگلیسی). The Times of Israel. شاپا 0040-7909. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
  178. ↑ Walsh, Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton (2026-02-28). "Live updates: US, Israel attack Iran in 'preemptive strike,' Trump posts video on Truth Social". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-28.
  179. ↑ Gambrell, Jon; Toropin, Konstantin; Press, JOSH BOAK-Associated (2026-02-28). "Bahrain says a missile attack targeted the US Navy's 5th Fleet headquarters in the island kingdom". WRAL.com (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-28.
  180. ↑ «Live Updates Iran Launches Wave of Missile Strikes on Israel, Across Gulf in Response to U.S. -Israel Strikes on Iran». www.haaretz.com.
  181. ↑ "Explosions reported in Kuwait and UAE". news.am (به انگلیسی). 2026-02-28. Retrieved 2026-02-28.
  182. ↑ Walsh, Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton (2026-02-28). "Live updates: US, Israel attack Iran in 'preemptive strike,' Trump posts video on Truth Social". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-28.
  183. ↑ "AFP: Loud explosions heard in Saudi capital Riyadh". Middle East Eye (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-28.
  184. ↑ «Iran latest: US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes». BBC News (به انگلیسی). ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
  185. ↑ Walsh, Mostafa Salem, Kevin Liptak, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Oren Liebermann, CNN Staff, Charlotte Reck, Tal Shalev, Kaitlan Collins, Logan Schiciano, Angus Watson, Haley Britzky, Adam Pourahmadi, Teele Rebane, Isaac Yee, Avery Schmitz, Todd Symons, Zachary Cohen, Alayna Treene, Kit Maher, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Satish Cheney, Jeremy Diamond, Eugenia Yosef, Abbas Al Lawati, Nick Paton (2026-02-28). "Live updates: US, Israel attack Iran in 'preemptive strike,' Trump posts video on Truth Social". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-28.
  186. ↑ Siddiqui, Tamila Varshalomidze,Edna Mohamed,Federica Marsi,Usaid. "US AND ISRAEL ATTACK IRAN; TEHRAN FIRES BACK, EXPLOSIONS ACROSS REGION". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-28.
  187. ↑ Reuters (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «Jordan's military says it has downed two ballistic missiles targeting the country | MarketScreener». www.marketscreener.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
  188. ↑ Bao, Emma Graham,Spriha Srivastava,Lee Ying Shan,Anniek (2026-03-01). "Live Updates: Israel says it has struck Tehran again, following death of Khamenei". CNBC (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-01.
  189. ↑ «زنده - موج گسترده‌ای از حملات علیه جمهوری اسلامی، یک روز پس از کشتن خامنه‌ای». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
  190. ↑ "Live - Heavy bombing rocks Tehran a day after Khamenei killed as conflict widens". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
  191. ↑ «انفجارهای متعدد در تهران یک روز بعد از کشته شدن خامنه‌ای». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
  192. ↑ شاهد عینی
  193. ↑ «حمله به بیمارستان‌ها؛ عبور آشکار از قوانین بین‌المللی / کادر درمان در میدان». www.isna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  194. ↑ «دونالد ترامپ: میهن‌پرستان ایرانی از این لحظه استفاده کنند و کشورشان را پس بگیرند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  195. ↑ "Iran launches missiles at Israel, Israeli military launches defense system". AiCoin (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-01.
  196. ↑ "Daily World Briefing, March 1". english.news.cn (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-01.
  197. ↑ Gambrell, Jon; Lidman, Melanie; Boak, Josh; español, ERIC TUCKER Leer en (2026-03-01). "Iran vows revenge after the killing of its top leader and trades strikes with Israel in widening war". AP News (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-01.
  198. ↑ «Iran launches missile strike on U.S. Fifth Fleet Headquarters in Bahrain». www.reutersconnect.com.
  199. ↑ «Israel hits Tehran again after killing Khamenei, leadership council takes over». www.reuters.com.
  200. ↑ «انفجارهای متعدد در تهران؛ ترامپ: عملیات جلوتر از برنامه پیش می‌رود». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
  201. ↑ "Iran launched missiles at Cyprus, threatening UK troops | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (به انگلیسی). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
  202. ↑ "Iran missiles fired towards UK military bases in Cyprus, defence minister says". The Independent (به انگلیسی). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
  203. ↑ Hancock, Mariamne Everett,Umut Uras,Adam. "3 US soldiers killed, 5 wounded in Iran retaliation after deadly attacks". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-01.
  204. ↑ Brown, Bridget; Belanger, Lorian; Benassi, Ricardo; Hranjski, Hrvoje. "Live updates: Iran's 'potential new leadership' open to US talks, Trump is 'eventually' willing, AP source says". AP News (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-01.
  205. ↑ Desk, India TV News; News, India TV (2026-03-01). "Iranian drone hits Crowne Plaza hotel in Bahrain's Manama". India TV News (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-01. {{cite web}}: |نام خانوادگی2= has generic name (help)
  206. ↑ Cheney, Tal Shalev, Mostafa Salem, Adam Pourahmadi, Gawon Bae, Abbas Al Lawati, Christopher Lamb, Lauren Kent, Eugenia Josef, Oren Liebermann, Steven Jiang, Billy Stockwell, Leila Gharagozlou, Sophie Tanno, Catherine Nicholls, Jennifer Hansler, Antoinette Radford, Daria Tarasova-Markina, Christian Edwards, Eugenia Yosef, Sophia Saifi, Frederik Pleitgen, Tim Lister, Deva Lee, Helen Regan, Teele Rebane, Isaac Yee, Karina Tsui, Aleena Fayaz, Brad Lendon, Matt Egan, Bijan Hosseini, Nick Paton Walsh, Chris Lau, Sandi Sidhu, Ivan Watson, Todd Symons, Riane Lumer, Kareem El Damanhoury, Martin Goillandeau, Michelle Velez, Jomana Karadsheh, Quinta Thomson, Ben Brown, Kylie Atwood, Emma Tucker, Sophia Peyser, Alejandra Jaramillo, Max Saltman, Thomas Bordeaux, Lauren Izso, Nina Giraldo, Kaanita Iyer, Dalia Abdelwahab, Stephen Collinson, Jennifer Hauser, Tori B. Powell, Kit Maher, Aditi Sangal, Adam Cancryn, Gianluca Mezzofiore, Jeremy Diamond, Kristen Holmes, Natasha Bertrand, Mitchell McCluskey, Abeer Salman, Dana Karni, Uriel Blanco, Anabella Gonzalez, Christian Sierra, Haley Britzky, Gul Tuysuz, Farida Elsebai, Yong Xiong, John Miller, Josh Campbell, Alayna Treene, Tala Alrajjal, Auzinea Bacon, Camila DeChalus, CNN Staff, Ellis Kim, Dan Berman, Julia Benbrook, Lou Robinson, Jim Sciutto, Kevin Liptak, Renée Rigdon, Nic Robertson, Samantha Waldenberg, Zachary Cohen, Manu Raju, Jeff Zeleny, Charlotte Reck, Duarte Mendonca, Logan Schiciano, Kaitlan Collins, Angus Watson, Avery Schmitz, Nadeen Ebrahim, Satish (2026-02-28). "Crowne Plaza in Bahrain confirms "incident" affected the hotel". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-01.
  207. ↑ Boxerman، Aaron؛ Fassihi، Farnaz؛ Cooper، Helene؛ Kanno-Youngs، Zolan؛ Pager، Tyler (۲۰۲۶-۰۳-۰۱). «Iran Live Updates: U.S. Reports American Casualties as Trump Says He's 'Willing to Talk' to Iran» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
  208. ↑ "One killed, 32 injured in Iranian attacks on Kuwait, health ministry says". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-01.
  209. ↑ «اصابت موشک جمهوری اسلامی به غرب اورشلیم». ایندیپندنت فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  210. ↑ parsi.euronews.com https://parsi.euronews.com/video/2026/03/02/missile-fire-from-iran-wounds-five-in-jerusalem. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  211. ↑ AP, Ghaith Alsayed- (2026-03-01). "Syria Iran". The Herald Journal (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-02.
  212. ↑ «Iran conflict widens to Lebanon, Kuwait mistakenly downs US jets». www.reuters.com.
  213. ↑ «Iran says Natanz nuclear site hit in US-Israeli strikes». www.reuters.com.
  214. ↑ Kleinbaum, Yair (2026-03-01). "BREAKING: Hezbollah Officially Declared War on Israel". JFeed (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-02.
  215. ↑ Kraus, Yair; Kraus, Yair; Glikman, Eitan; Shashua, Itamar (2026-03-01). "Israel hits senior Hezbollah figures after rockets on Haifa" (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-02.
  216. ↑ Boxerman، Aaron؛ Fassihi، Farnaz؛ Cooper، Helene؛ Kanno-Youngs، Zolan؛ Pager، Tyler؛ Zhuang، Yan (۲۰۲۶-۰۳-۰۱). «Israel Strikes Hezbollah in Lebanon as War With Iran Escalates» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  217. ↑ «On Camera, US Destroys Iran's Parked Fighter Jets, Drones». www.ndtv.com.
  218. ↑ «Israeli military says it killed head of Hezbollah's intelligence headquarters». www.reuters.com.
  219. ↑ «Trump says 'there will likely be more' US deaths as Iran strikes to continue until 'all' goals achieved». BBC News (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  220. ↑ "UK Cyprus base hit by drone". cyprus-mail.com (به انگلیسی). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-02.
  221. ↑ «Urgent: Explosions heard at Britain's air force base in Cyprus: British media». english.news.cn. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  222. ↑ Fulton، Adam؛ Dunbar، Marina؛ Richards، Serena؛ Lowe، Yohannes؛ Vernon، Hayden؛ Ratcliffe، Rebecca (۲۰۲۶-۰۳-۰۲). «Trump warns there could be more casualties after service members killed – as it happened» (به انگلیسی). the Guardian. شاپا 0261-3077. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  223. ↑ Fulton، Adam؛ Dunbar، Marina؛ Richards، Serena؛ Lowe، Yohannes؛ Vernon، Hayden؛ Ratcliffe، Rebecca (۲۰۲۶-۰۳-۰۲). «Trump warns there could be more casualties after service members killed – as it happened» (به انگلیسی). the Guardian. شاپا 0261-3077. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  224. ↑ Diamond, Hanna Ziady, Catherine Nicholls, Donald Judd, Kit Maher, Adam Cancryn, Billy Stockwell, Maureen Chowdhury, Samantha Waldenberg, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Dana Karni, Tamar Michaelis, Francesca Street, Nechirvan Mando, Hira Humayun, Arlette Saenz, Jennifer Hauser, Thomas Bordeaux, Lauren Fox, Sarah Ferris, Jeremy (2026-03-02). "Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-02.
  225. ↑ "UAE intercepts 9 Iranian ballistic missiles, 6 cruise missiles, ministry says". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-02. Retrieved 2026-03-02.
  226. ↑ «Client Challenge». www.ft.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  227. ↑ «Qatar LNG, Saudi refinery, Israeli oil, gas fields down due to Mideast strikes». www.reuters.com.
  228. ↑ Judd, Kit Maher, Samantha Waldenberg, Catherine Nicholls, Hanna Ziady, Oren Liebermann, Sana Noor Haq, Mostafa Salem, Lauren Kent, Billy Stockwell, Jake Tapper, Chris Isidore, Matt Egan, Tal Shalev, Charlotte Reck, Haley Britzky, Zachary Cohen, Muhammad Darwish, Kara Fox, Jennifer Hansler, Leila Gharagozlou, Becky Anderson, Kaanita Iyer, Michael Williams, Kevin Liptak, Bijan Hosseini, Antoinette Radford, Tim Lister, Zahra Ullah, Adam Pourahmadi, Tala Alrajjal, Logan Schiciano, Clay Voytek, Zahid Mahmood, Isabelle D’Antonio, Mitchell McCluskey, Pierre P. Bairin, Eyad Kourdi, Niamh Kennedy, Bijan Hosseini, Helen Regan, Lucas Lilieholm, Isaac Yee, Teele Rebane, Karina Tsui, Ally Barnard, Hilary Whiteman, Karla Cripps, Brad Lendon, Jomana Karadsheh, Rhea Mogul, Esha Mitra, John Liu, Martin Goillandeau, Ross Adkin, Laura Sharman, Todd Symons, Aleena Fayaz, Deva Lee, Maureen Chowdhury, Adam Cancryn, Donald (2026-03-02). "Live updates: Trump warns Iran about larger strikes as war spirals in Middle East". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-02.
  229. ↑ "Multiple Drones Strike Fuel Tank at Duqm Port in Oman". Qatar News Agency. 3 March 2026.
  230. ↑ "Another oil tanker hit by drone boat as Strait of Hormuz tensions rise". euronews (به انگلیسی). 2026-03-02. Retrieved 2026-03-03.
  231. ↑ "Drone hits fuel tank at Oman's Duqm port". Reuters. 3 March 2026.
  232. ↑ "Israel F-35 downs Iranian fighter jet in first war dogfight | The Jerusalem Post". The Jerusalem Post | JPost.com (به انگلیسی). 2026-03-04. Retrieved 2026-03-05.
  233. ↑ News, A. B. C. "As Iran retaliates, largest US military base in Middle East hit by ballistic missile, Qatar says". ABC News (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05. {{cite web}}: |نام خانوادگی= has generic name (help)
  234. ↑ «Iran latest: UK PM Keir Starmer giving update on Middle East war». BBC News (به انگلیسی). ۲۰۲۶-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  235. ↑ Newspaper, The Peninsula (2026-03-04). "Qatar State Security announces the apprehension of two cells affiliated with the Iranian Revolutionary Guard". thepeninsulaqatar.com (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05.
  236. ↑ «11-Year-Old Child Dies; Four Family Members Undergoing Medical Evaluation After Shrapnel Incident». timeskuwait.com.
  237. ↑ News, A. B. C. "Qatar says Al Udeid Air Base hit by ballistic missile". ABC News (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05. {{cite web}}: |نام خانوادگی= has generic name (help)
  238. ↑ «Saudi Aramco's Ras Tanura target of attempted drone attack, defence ministry says». www.reuters.com.
  239. ↑ Bureau، Athens (۲۰۲۶-۰۳-۰۴). «Cyprus Closes Larnaca Airspace After Suspicious Object Detected Greek City Times». Greek City Times (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  240. ↑ "Cyprus' Larnaca closes airspace due to suspicious object". breakingthenews.net (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05.
  241. ↑ Reuters (۲۰۲۶-۰۳-۰۴). «Turkey says Iranian ballistic missile entered its airspace, shot down by NATO» (به انگلیسی). The Times of Israel. شاپا 0040-7909. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  242. ↑ Hubbard، Ben؛ Jakes، Lara؛ Schmitt، Eric؛ Nikounazar، Leily (۲۰۲۶-۰۳-۰۴). «NATO Air Defenses Shoot Down Iranian Missile Headed Toward Turkey» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  243. ↑ Papadopoulos، Kosta (۲۰۲۶-۰۳-۰۴). «America Evacuates Non-Essential Workers from Cyprus Greek City Times». Greek City Times (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  244. ↑ Chen، Eve. «Reconsider visiting this European country, State Department says». USA TODAY (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  245. ↑ admin (2026-03-04). "Italian frigate mission to Cyprus on the table at emergency meeting convened by Meloni". ProtoThema English (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05.
  246. ↑ Ali، Taz؛ Fulton، Adam؛ Ali (now)، Taz؛ Fulton (earlier)، Adam (۲۰۲۶-۰۳-۰۵). «Middle East crisis live: Israel launches fresh strikes on Tehran; Iran claims to have targeted Kurdish groups in Iraq» (به انگلیسی). the Guardian. شاپا 0261-3077. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  247. ↑ "Missile strike destroys 12,000-seat indoor arena at Tehran's Azadi complex". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-05.
  248. ↑ "Live - Azerbaijan summons Iran ambassador after strike injures two in Nakhchivan". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-05.
  249. ↑ «حمله پهپادی به فرودگاه نخجوان؛ ستاد کل نیروهای مسلح ایران: تکذیب می‌کنیم، کار اسرائیل است». euronews. ۲۰۲۶-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  250. ↑ "Azerbaijan MFA: Iran carried out drone attack on Nakhchivan, two civilians injured - STATEMENT". Apa.az (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05.
  251. ↑ "Live - Azerbaijan summons Iran ambassador after strike injures two in Nakhchivan". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-05.
  252. ↑ «Azerbaijan Promises Response to Iran Drone Attack». The Wall Street Journal (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  253. ↑ "Iranian drones hit Azerbaijan's Nakhchivan Airport, four casualties reported [VIDEO/UPDATED]". Azernews.Az (به انگلیسی). 2026-03-05. Retrieved 2026-03-05.
  254. ↑ "President Aliyev: Iranian officials must provide an explanation to the Azerbaijani side, and an apology must be offered". News.az (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-05.
  255. ↑ Quillen, Urooba Jamal,Stephen. "Death toll rises as Israeli attacks continue across Iran and Lebanon". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-06.
  256. ↑ «سریلانکا کنترل یک ناو ایرانی را در دست گرفت». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
  257. ↑ «سریلانکا ۲۰۸ خدمه کشتی جمهوری اسلامی را تخلیه کرد». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
  258. ↑ First, News. "Sri Lanka Takes Control of Iranian Ship Iris Bushehr and 208 Crew". english.newsfirst.lk (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-06. {{cite web}}: |نام= has generic name (help)
  259. ↑ Dautrich, Helen Regan, Paula Newton, Michael Rios, Aditi Sangal, Austin Culpepper, Nina Giraldo, Tamar Michaelis, Vasco Cotovio, Clarissa Ward, Nechirvan Mando, Mitchell McCluskey, Sharon Braithwaite, Max Saltman, Haley Britzky, Tori B. Powell, Maureen Chowdhury, Oren Liebermann, Samantha Waldenberg, Piper Hudspeth Blackburn, Adam Cancryn, Sarah Ferris, Annie Grayer, Matt Egan, John Towfighi, Thomas Bordeaux, Gianluca Mezzofiore, Lauren Kent, Sophie Tanno, Joseph Ataman, Alex Leeds Matthews, Soph Warnes, Rosa de Acosta, Rhyannon Bartlett-Imadegawa, Lou Robinson, Renée Rigdon, Yahya Salem, Jennifer Hansler, Zachary Cohen, Eyad Kourdi, Charbel Mallo, Nina Subkhanberdina, Sana Noor Haq, Alejandra Jaramillo, Zeena Saifi, Avery Schmitz, Mostafa Salem, Rebekah Riess, Charlotte Reck, Tala Alrajjal, Billy Stockwell, Kaanita Iyer, Logan Schiciano, Brian Stelter, Barbie Latza Nadeau, Chris Isidore, Leila Gharagozlou, Olesya Dmitracova, Eugenia Yosef, Jessie Yeung, Todd Symons, Antoinette Radford, Rhea Mogul, Laura Sharman, Yoonjung Seo, Karina Tsui, Will Ripley, Kareem El Damanhoury, Frederik Pleitgen, Ivan Watson, Yumi Asada, Katherine (2026-03-05). "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-06.
  260. ↑ Dautrich, Helen Regan, Paula Newton, Michael Rios, Aditi Sangal, Austin Culpepper, Nina Giraldo, Tamar Michaelis, Vasco Cotovio, Clarissa Ward, Nechirvan Mando, Mitchell McCluskey, Sharon Braithwaite, Max Saltman, Haley Britzky, Tori B. Powell, Maureen Chowdhury, Oren Liebermann, Samantha Waldenberg, Piper Hudspeth Blackburn, Adam Cancryn, Sarah Ferris, Annie Grayer, Matt Egan, John Towfighi, Thomas Bordeaux, Gianluca Mezzofiore, Lauren Kent, Sophie Tanno, Joseph Ataman, Alex Leeds Matthews, Soph Warnes, Rosa de Acosta, Rhyannon Bartlett-Imadegawa, Lou Robinson, Renée Rigdon, Yahya Salem, Jennifer Hansler, Zachary Cohen, Eyad Kourdi, Charbel Mallo, Nina Subkhanberdina, Sana Noor Haq, Alejandra Jaramillo, Zeena Saifi, Avery Schmitz, Mostafa Salem, Rebekah Riess, Charlotte Reck, Tala Alrajjal, Billy Stockwell, Kaanita Iyer, Logan Schiciano, Brian Stelter, Barbie Latza Nadeau, Chris Isidore, Leila Gharagozlou, Olesya Dmitracova, Eugenia Yosef, Jessie Yeung, Todd Symons, Antoinette Radford, Rhea Mogul, Laura Sharman, Yoonjung Seo, Karina Tsui, Will Ripley, Kareem El Damanhoury, Frederik Pleitgen, Ivan Watson, Yumi Asada, Katherine (2026-03-05). "Day 6 of Middle East conflict — countries intercepting Iranian strikes, US ramps up campaign". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-03-06.
  261. ↑ "Live - Heavy US and Israeli strikes hit Tehran". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-06. Retrieved 2026-03-06.
  262. ↑ "Live - Heavy US and Israeli strikes hit Tehran". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-06. Retrieved 2026-03-06.
  263. ↑ «زنده - ارتش اسرائیل: پناهگاه زیرزمینی خامنه‌ای را که همچنان استفاده می‌شد، نابود کردیم». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
  264. ↑ «ارزیابی‌های اولیه در اسرائیل: مقامات ارشد جمهوری اسلامی در پناهگاه تخریب شده بودند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۶.
  265. ↑ null (۲۰۲۶-۰۲-۲۸). «Update from Tyler Pager» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
  266. ↑ Treene, Samantha Waldenberg, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Tal Shalev, Mostafa Salem, Adam Pourahmadi, Eugenia Yosef, Oren Liebermann, Zachary Cohen, Satish Cheney, Kit Maher, Todd Symons, Isaac Yee, Teele Rebane, Alayna (2026-02-28). "Trump says military campaign is "massive and ongoing"". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-28.
  267. 1 2 Ebrahim, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Eugenia Yosef, Tal Shalev, Oren Liebermann, Nadeen (28 February 2026). "Trump says military campaign is "massive and ongoing"". CNN (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
  268. ↑ Treene, Samantha Waldenberg, Jeremy Diamond, Kevin Liptak, Haley Britzky, Brad Lendon, Nadeen Ebrahim, Tal Shalev, Mostafa Salem, Adam Pourahmadi, Eugenia Yosef, Oren Liebermann, Zachary Cohen, Satish Cheney, Kit Maher, Todd Symons, Isaac Yee, Teele Rebane, Alayna (2026-02-28). "Trump confirms in video message that military campaign in Iran has begun". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2026-02-28.
  269. ↑ «Iran Vows to Avenge Khamenei's Death; Tehran Struck By New Explosions: Live Updates». The Wall Street Journal (به انگلیسی). ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۱.
  270. ↑ «Iran decries attacks, vows response as it appeals to Security Council». www.iranintl.com. 28 February 2026.. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  271. ↑ «"US AND ISRAEL ATTACK IRAN; TEHRAN FIRES BACK, EXPLOSIONS ACROSS REGION». Al Jazeera. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
  272. ↑ "Video: Iranians laugh as they witness airstrikes". Iran International (به انگلیسی). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  273. ↑ «US-Israeli attack triggers fear and panic in Iran». www.reuters.com.
  274. ↑ «Panic in the streets, but relief for some: The mood in Iran». www.bbc.com (به انگلیسی). ۲۰۲۶-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۲-۲۸.
  275. ↑ "Iranians in Switzerland rally against the Islamic Republic". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.
  276. ↑ "Rally in Sweden calls for 'regime change in Iran". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.
  277. ↑ «Iran's supreme leader killed in Israeli-U.S. missile strikes». www.cbc.ca.
  278. ↑ "Prince Pahlavi calls on Iranians to get ready to return to streets". Iran International. 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026. {{cite web}}: line feed character in |title= at position 7 (help)
  279. ↑ "'Remain near shelters, avoid non-essential travel': India warns citizens in Israel after Tehran attack". The Indian Express (به انگلیسی). 28 February 2026. Retrieved 28 February 2026.
  280. ↑ Al-Samarraie, Jawad (28 February 2026). "URGENT: Iraqi aiarspace closed following joint U.S. -Israeli strikes on Iran". Iraqi News (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
  281. ↑ «وزرای خارجه اتحادیه اروپا از حمایت از تغییر رژیم در ایران خودداری کردند». euronews. ۲۰۲۶-۰۳-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۲.
  282. ↑ «Over 50 killed in strike on girls' elementary school in Iran». Al Jazeera. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
  283. ↑ «"Death toll at girls' school hit in strike rises to 148». ۱ مارس ۲۰۲۶.
  284. ↑ «Analysis suggests US behind school strike that killed at least 165: Report». Al Jazeera. ۴ مارس ۲۰۲۶.
  285. ↑ https://aje.news/wwomw4?update=4353612
  286. ↑ https://www.aljazeera.com/news/2026/2/28/israel-strikes-two-schools-in-iran-killing-more-than-50-people
  287. ↑ https://www.corriere.it/esteri/diretta-live/26_febbraio_28/iran-usa-news-diretta-1.shtml
  288. ↑ Stewart, Phil; Hafezi, Parisa; Rose, Emily; Mills, Andrew (2026-02-28). "Iranian leader Khamenei killed in strikes, Israel says". Reuters. Retrieved 2026-02-28.
  289. ↑ Rahman, Rema (2026-02-28). "Iranian president, supreme leader believed to be alive after US attack". The Hill.
  290. ↑ "Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes". BBC. 2026-02-28.
  291. ↑ "Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says". BBC (به انگلیسی). February 28, 2026. Retrieved February 28, 2026.
  292. ↑ "Iranian state media say country's supreme leader is dead". AP News (به انگلیسی). 2026-02-28. Retrieved 2026-03-01.
  293. 1 2 3 4 5 https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید-بروزرسانی-می-شود
  294. ↑ «» غلامرضا رضاییان «رئیس سازمان اطلاعات فراجا به شهادت رسید». ابنا۲۴. ۱ مارس ۲۰۲۶.
  295. ↑ Liptak, Nadeen Ebrahim, Oren Liebermann, Tal Shalev, Eugenia Yosef, Jeremy Diamond, Kevin (28 February 2026). "Israel closes airspace after strikes on Iran". CNN (به انگلیسی). Retrieved 28 February 2026.
  296. ↑ Boxerman, Aaron; Fassihi, Farnaz; Bergman, Ronen; Cooper, Helene (28 February 2026). "U.S. and Israel Strike Iran: Live Updates". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 28 February 2026.
  297. ↑ «با آغاز حملات هوایی به ایران، اینترنت بین‌الملل در کشور قطع شد». Zoomit. ۲۸ فوریه ۲۰۲۶.
  298. ↑ «افت ترافیک اینترنت بین‌الملل کشور به یک درصد». Zoomit. ۱ مارس ۲۰۲۶.
  299. ↑ https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657
  300. ↑ Guilfoil, Kyla (28 February 2026). "Ayatollah Ali Khamenei is dead, Iranian media confirms". NBC News. Retrieved 1 March 2026.
  301. ↑ "Iran Confirms Khamenei Killed In US-Israel Strikes, Announces 40-Day Mourning". News18. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
  302. ↑ "Ayatollah Ali Khamenei: Supreme leader dead, Iran TV confirms as 40-day mourning declared". Gulf News. 1 March 2026. Retrieved 1 March 2026.
  303. ↑ "Iran military units acting independently, Foreign Minister says". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2026-03-01. Retrieved 2026-03-02.
  304. ↑ «گزارش رسانه‌های بین‌المللی از رایزنی آمریکا با گروه‌های کرد دربارهٔ سناریوهای احتمالی در ایران». BBC News فارسی. ۲۰۲۶-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  305. ↑ «دونالد ترامپ: از عملیات نظامی کردها در ایران حمایت می‌کنم». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
  306. ↑ «اورشلیم پست: احزاب کُرد دربارهٔ حمله به نیروهای امنیتی در ایران با آمریکا مشورت کرده‌اند». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۳-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۳-۰۵.
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=جنگ_آمریکا_و_اسرائیل_با_ایران&oldid=43552103»