جمهوری لرد محافظ

پروتکتورِیت یا جمهوری لُردِ محافظ (به انگلیسی: The Protectorate) که به‌طور رسمی مشترک‌المنافع انگلستان، اسکاتلند و ایرلند نام داشت، جمهوری بریتانیا بود که از ۱۶ دسامبر ۱۶۵۳ تا ۲۵ مه ۱۶۵۹ دوام یافت.

در این دوره که سه پادشاهیِ انگلستان، اسکاتلند و ایرلند ــ همراه با سرزمین‌های وابسته‌ی‌شان ــ در قالب «مشترک‌المنافع انگلستان» از سال ۱۶۴۹ متحد شده بودند،‌ جمهوری تازه تاسیس از سال ۱۶۵۳ تحت حکومت یک لرد محافظ، یعنی رئیس دولت، اداره می‌شد.

این نظام زمانی آغاز شد که پارلمان بربون (که در ۴ ژوئیه ۱۶۵۳ جایگزین پارلمان رامپ شده بود) مدت کوتاهی بعد در ۱۲ دسامبر ۱۶۵۳ به دلیل ناتوانی در برقراری یک نظام پایدار سیاسی منحل گردید. چند روز بعد در ۱۶ دسامبر، قانون اساسی، الیور کرامول را به‌عنوان لرد محافظِ جمهوری منصوب کرد. کرامول در سپتامبر ۱۶۵۸ درگذشت و پسرش ریچارد کرامول (Richard Cromwell) جانشین او شد. اما ریچارد در مه ۱۶۵۹ به‌دلیل ناتوانی در کنترل ارتش و پارلمان از مقام خود کناره‌گیری کرد. او با کمیته‌ی امنیت انگلستان (English Committee of Safety) جایگزین شد؛ این کمیته پارلمان سوم جمهوری را منحل و همان پارلمان رامپ را که پدرش در آوریل ۱۶۵۳ برکنار کرده بود، دوباره برقرار کرد. این رویداد پایان رسمی «جمهوری لرد محافظ» را رقم زد و از آن پس، پارلمان رامپ نقش قوه‌ی مقننه، و شورای دولت انگلستان (Council of State) نقش قوه‌ی مجریه را برعهده گرفت.