جزیره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
جزیره آتافو در توکلائو
ایرلند (سمت چپ) و بریتانیا (راست)، جزایر بزرگ شمال غرب اروپا
یک جزیره کوچک در کوه‌های ادیراندک در ایالت نیویورک، ایالات متحده آمریکا
یک جزیره خرد در دالیان چین
جزیره فرناندو دی نورونیا در برزیل
جزیره منتهن
جزایر هاوایی از فضا
فرودگاه بین‌المللی کانزای ژاپن

جَزیره یا آبخوست یک خشکی است که گرداگردش را آب فرا گرفته باشد.[۱]

یک جزیره می‌تواند در یک رودخانه یا یک دریاچه یا ممکن است در کنار ساحل باشد. یک گروه از جزایر مجمع الجزایر نامیده می‌شوند. مانند فیلیپین. بزرگ‌ترین جزیره جهان گرینلند است با ۲۱۷۵۵۹۰ کیلومتر مربع پهناوری که بخشی از خاک کشور دانمارک شمرده می‌شود.

البته استرالیا با مساحت ۷۶۸۶۸۵۰ کیلومتر مربع از گرینلند بزرگتر است ولی از نظر زمین‌شناسی یک قاره محسوب می‌شود.

دو نوع اصلی از جزایر وجود دارد: جزایر قاره ای و جزایر اقیانوسی

جزیره‌های ایران[ویرایش]

حدود ۴۰ جزیره ایرانی خلیج فارس در حوزه سیاسی سه استان بوشهر، خوزستان و هرمزگان قرار دارند که بیش از نیمی از آن غیرمسکونی هستند. همچنین در دریای خزر نیز یک جزیره ایرانی وجود دارد. جزیره شیطان نیز که جزیره ای بسیار کوچک بوده در دریای عمان واقع شده و در حوزه سیاسی استان سیستان و بلوچستان قرار دارد.

تمایز قاره‌ها و جزایر[ویرایش]

گرینلند بزرگترین جزیره جهانبا مساحت بیش از ۲٫۱ میلیون کیلومتر است، در حالی که استرالیا، کوچکترین قاره جهان، با مساحت ۷٫۶ میلیون کیلومتر است، اما هیچ استاندارد که جزایر را ازقاره متمایز سازد وجود ندارد.[۲][۳]

بین جزایر و قاره‌ها از لحاظ زمین‌شناسی تفاوت است.[۴][۵] قاره‌ها بزرگترین جزایر قاره ای هستند؛ استرالیا در لتیوسفر قاره ای و صفحه تکتونیکی خود (صفحه استرالیا) قرار دارد. در مقابل، جزایر متعلق به یک صفحه قاره ای است که حاوی زمین‌های بزرگتر است؛ به عنوان مثال گرینلند که در صفحه آمریکای شمالی قرار دارد.

انواع جزایر[ویرایش]

جزایر قاره ای[ویرایش]

جزایر قاره ای بخشی از فلات قاره هستند. (فلات قاره بخشی از بستر دریا در اطراف یک خشکی بزرگ است که در آن دریا نسبتاً کم عمق است)[۶] مثل بورنئو، جاوه، سوماترا، ساخالین، تایوان و هاینان از آسیا.

گینه نو، تاسمانی و جزیره کانگارو استرالیا؛ بریتانیا، ایرلند و سیسیل از اروپا.

گرینلند، نیوفاندلند، لانگ آیلند و جزیره سبل در شمال آمریکا؛ و باربادوس، جزایر فالکلند و ترینیداد در جنوب آمریکا.

جزایر اقیانوسی[ویرایش]

جزایر اقیانوسی جزایری هستند که روی فلات قاره قرار ندارند و در قفسه‌های قاره نشین نشسته‌اند. اکثریت قریب به اتفاق آتشفشانها از جمله جزایر سنت هلن در اقیانوس اطلس جنوبی جزایر اقیانوسی هستند.[۷] جزایر اقیانوسی که آتشفشانی نیستند از لحاظ زمین شناختی زمانی به وجود می‌آیند که در آنجا حرکات پلاک‌ها باعث افزایش سطح کف اقیانوس‌ها می‌شود. نمونه‌هایی از سنگهای سنت پیتر و پل نمونه‌هایی در اقیانوس اطلس و جزیره Macquarie در اقیانوس آرام است.

یک نوع جزیره اقیانوس آتشفشانی در قوس جزیره آتشفشانی یافت می‌شود. این جزایر از آتشفشان‌ها بوجود می‌آیند که در آن فرورفتگی یک صفحه زیر دیگری رخ می‌دهد. نمونه‌هایی جزایر Aleutian، جزایر ماریانا و اکثر تونگا در اقیانوس آرام است. تنها نمونه‌های موجود در اقیانوس اطلس، بعضی از آنتیل‌های کوچک و جزایر ساندویچ جنوبی هستند.

جزایر گرمسیری[ویرایش]

فرود هواپیما در فرودگاه بین‌المللی ابراهیم نصیر

تقریباً ۴۵٬۰۰۰ جزیره گرمسیری با مساحت حداقل ۵ هکتار (۱۲ acre) وجود دارد.[۸] نمونه‌هایی از جزایر صخره‌های مرجانی شامل مالدیوها، تونگا، ساموا، نائورو و پولینزی است.[۸] جزایر گرانیتی شامل سیشل و تایتان و جزایر آتشفشانی مانند سنت هلن است.

تنوع اجتماعی و اقتصادی جزایر گرمسیری از جوامع سن سنگ در داخل ماداگاسکار، بورنو و پاپوآ گینه نو به شیوه‌های پیشرفته ای از شهرها و جزایر مانند سنگاپور و هنگ کنگ متفاوت است.[۹]

گردشگری بین‌المللی عامل مهمی در اقتصاد بسیاری از جزایر گرمسیری از جمله سیشل، سریلانکا، موریس، رئونیون، هاوایی، و مالدیو است.

جزایر مصنوعی[ویرایش]

تقریباً تمام جزایر زمین طبیعی هستند و توسط نیروهای تکتونیکی یا فوران آتشفشانی شکل گرفته‌اند. با این حال، جزایر مصنوعی (ساخت انسان) نیز وجود دارد، مانند فرودگاه بین‌المللی کانسیای در جزیره اوزاکا از جزیره ژاپن.

جزایر مصنوعی می‌توان با استفاده از مواد طبیعی (به عنوان مثال، زمین، سنگ، یا شن و ماسه) یا آنهایی که مصنوعی (ساخته شده از بتن اسلب یا بازیافت زباله) ساخت.[۱۰][۱۱] بعضی اوقات جزایر طبیعی به‌طور مصنوعی بزرگ شده‌اند، مانند جزیره Vasilyevsky در شهر روسیه سنت پترزبورگ.[۱۲]

کوچکترین جزایر[ویرایش]

کوچکترین جزایر دنیا که به عنوان کشورهای مستقل نیز شناخته می‌شوند به ترتیب عبارتند از:

دربارهٔ جزیره‌ها[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]



منابع[ویرایش]

  1. "Webster's Dictionary-Island". Archived from the original on October 9, 2011.
  2. Brown, Mike. How I Killed Pluto and Why It Had It Coming Archived April 19, 2016, at the Wayback Machine.. New York: Random House Digital, 2010. ISBN 0-385-53108-7
  3. Royle, Stephen A. A Geography of Islands: Small Island Insularity Archived 2015 at the Wayback Machine.. Psychology Press, 2001. pp. 7–11 ISBN 1-85728-865-3
  4. [۱]
  5. [۲]
  6. "Island (geography)". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on October 8, 2014. Retrieved 16 September 2014.
  7. Lomolino, Mark V. (editor); (et al.) (2004) Foundations of Biogeography: Classic Papers with Commentaries Archived April 18, 2016, at the Wayback Machine.. University of Chicago Press. p. 316. ISBN 0-226-49236-2
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Austrian Academy of Sciences. "The Tropical Islands of the Indian and Pacific Oceans". doi:10.1553/3-7001-2738-3. Missing or empty |url= (help)
  9. Arnberger, Hertha, Erik (2011). The Tropical Islands of the Indian and Pacific Oceans. Vienna: Austrian Academy of Sciences Press. ISBN 978-3-7001-2738-3.
  10. "Building Artificial Islands That Rise With the Sea". Archived from the original on June 5, 2016. Retrieved 2016-06-28.
  11. "What Makes an Island? Land Reclamation and the South China Sea Arbitration | Asia Maritime Transparency Initiative". 2015-07-15. Archived from the original on May 27, 2016. Retrieved 2016-06-28.
  12. "Conception of development of the artificial lands of Vasilievsky island". Archived from the original on September 25, 2016. Retrieved 2016-06-28.

پیوند به بیرون[ویرایش]

Atafu atoll in Tokelau
Ireland (left) and Great Britain (right), large islands of north-west Europe
A small island in Lower Saranac Lake in the Adirondacks, New York state, U.S.
Bangchuidao Island is an islet composed mostly of rock, in Dalian, Liaoning Province, China.
The islands of Fernando de Noronha, Brazil, are the visible parts of submerged mountains.
Manhattan [island], U.S. is home to over 1.6 million people.
Kansai Airport is built on an artificial island in Japan.

An island or isle is any piece of sub-continental land that is surrounded by water.[2] Very small islands such as emergent land features on atolls can be called islets, skerries, cays or keys. An island in a river or a lake island may be called an eyot or ait, and a small island off the coast may be called a holm. A grouping of geographically or geologically related islands is called an archipelago, such as the Philippines.

An island may be described as such, despite the presence of an artificial land bridge; examples are Singapore and its causeway, and the various Dutch delta islands, such as IJsselmonde. Some places may even retain "island" in their names for historical reasons after being connected to a larger landmass by a land bridge or landfill, such as Coney Island and Coronado Island, though these are, strictly speaking, tied islands. Conversely, when a piece of land is separated from the mainland by a man-made canal, for example the Peloponnese by the Corinth Canal or Marble Hill in northern Manhattan during the time between the building of the United States Ship Canal and the filling-in of the Harlem River which surrounded the area, it is generally not considered an island.

There are two main types of islands in the sea: continental and oceanic. There are also artificial islands.

Etymology

The word island derives from Middle English iland, from Old English igland (from ig or ieg, similarly meaning 'island' when used independently, and -land carrying its contemporary meaning; cf. Dutch eiland ("island"), German Eiland ("small island")). However, the spelling of the word was modified in the 15th century because of a false etymology caused by an incorrect association with the etymologically unrelated Old French loanword isle, which itself comes from the Latin word insula.[3][4] Old English ieg is actually a cognate of Swedish ö and German Aue, and related to Latin aqua (water).[5]

Differentiation from continents

Greenland is the world's largest island, with an area of over 2.1 million km2, while Australia, the world's smallest continent, has an area of 7.6 million km2, but there is no standard of size that distinguishes islands from continents,[6] or from islets.[7]

There is a difference between islands and continents in terms of geology.[8][9] Continents are the largest landmass of a particular continental plate; this holds true for Australia, which sits on its own continental lithosphere and tectonic plate (the Australian plate). By contrast, islands are either extensions of the oceanic crust (e.g. volcanic islands), or belong to a continental plate containing a larger landmass; the latter is the case of Greenland, which sits on the North American plate.

Types of islands

Continental islands

Continental islands are bodies of land that lie on the continental shelf of a continent.[10] Examples are Borneo, Java, Sumatra, Sakhalin, Taiwan and Hainan off Asia; New Guinea, Tasmania, and Kangaroo Island off Australia; Great Britain, Ireland, and Sicily off Europe; Greenland, Newfoundland, Long Island, and Sable Island off North America; and Barbados, the Falkland Islands, and Trinidad off South America.

A special type of continental island is the microcontinental island, which is created when a continent is rifted. Examples are Madagascar and Socotra off Africa, New Caledonia, New Zealand, and some of the Seychelles.

Another subtype is an island or bar formed by deposition of tiny rocks where water current loses some of its carrying capacity. This includes:

  • barrier islands, which are accumulations of sand deposited by sea currents on the continental shelves
  • fluvial or alluvial islands formed in river deltas or midstream within large rivers. While some are transitory and may disappear if the volume or speed of the current changes, others are stable and long-lived.

Islets are very small islands.

Oceanic islands

Oceanic islands are islands that do not sit on continental shelves. The vast majority are volcanic in origin, such as Saint Helena in the South Atlantic Ocean.[11] The few oceanic islands that are not volcanic are tectonic in origin and arise where plate movements have lifted up the ocean floor above the surface. Examples are Saint Peter and Paul Rocks in the Atlantic Ocean and Macquarie Island in the Pacific.

One type of volcanic oceanic island is found in a volcanic island arc. These islands arise from volcanoes where the subduction of one plate under another is occurring. Examples are the Aleutian Islands, the Mariana Islands, and most of Tonga in the Pacific Ocean. The only examples in the Atlantic Ocean are some of the Lesser Antilles and the South Sandwich Islands.

Another type of volcanic oceanic island occurs where an oceanic rift reaches the surface. There are two examples: Iceland, which is the world's second largest volcanic island, and Jan Mayen. Both are in the Atlantic.

A third type of volcanic oceanic island is formed over volcanic hotspots. A hotspot is more or less stationary relative to the moving tectonic plate above it, so a chain of islands results as the plate drifts. Over long periods of time, this type of island is eventually "drowned" by isostatic adjustment and eroded, becoming a seamount. Plate movement across a hot-spot produces a line of islands oriented in the direction of the plate movement. An example is the Hawaiian Islands, from Hawaii to Kure, which continue beneath the sea surface in a more northerly direction as the Emperor Seamounts. Another chain with similar orientation is the Tuamotu Archipelago; its older, northerly trend is the Line Islands. The southernmost chain is the Austral Islands, with its northerly trending part the atolls in the nation of Tuvalu. Tristan da Cunha is an example of a hotspot volcano in the Atlantic Ocean. Another hotspot in the Atlantic is the island of Surtsey, which was formed in 1963.

An atoll is an island formed from a coral reef that has grown on an eroded and submerged volcanic island. The reef rises to the surface of the water and forms a new island. Atolls are typically ring-shaped with a central lagoon. Examples are the Line Islands in the Pacific and the Maldives in the Indian Ocean.

Tropical islands

Plane landing on an airport island, Velana International Airport, Hulhulé Island, Maldives

Approximately 45,000 tropical islands with an area of at least 5 hectares (12 acres) exist.[12] Examples formed from coral reefs include Maldives, Tonga, Samoa, Nauru, and Polynesia.[12] Granite islands include Seychelles and Tioman and volcanic islands such as Saint Helena.

The socio-economic diversity of tropical islands ranges from the Stone Age societies in the interior of Madagascar, Borneo, and Papua New Guinea to the high-tech lifestyles of the city-islands of Singapore and Hong Kong.[13]

International tourism is a significant factor in the economy of many tropical islands including Seychelles, Sri Lanka, Mauritius, Réunion, Hawaii, and the Maldives.

Artificial islands

Almost all of the Earth's islands are natural and have been formed by tectonic forces or volcanic eruptions. However, artificial (man-made) islands also exist, such as the island in Osaka Bay off the Japanese island of Honshu, on which Kansai International Airport is located. Artificial islands can be built using natural materials (e.g., earth, rock, or sand) or artificial ones (e.g., concrete slabs or recycled waste).[14][15] Sometimes natural islands are artificially enlarged, such as Vasilyevsky Island in the Russian city of St. Petersburg, which had its western shore extended westward by some 0.5 km in the construction of the Passenger Port of St. Petersburg.[16]

Artificial islands are sometimes built on pre-existing "low-tide elevation," a naturally formed area of land which is surrounded by and above water at low tide but submerged at high tide. Legally these are not islands and have no territorial sea of their own.[17]

Island superlatives

See also

References

  1. ^ "Hawaii : Image of the Day". Archived from the original on January 10, 2015. Retrieved January 6, 2015.
  2. ^ "Webster's Dictionary-Island". Archived from the original on October 9, 2011.
  3. ^ "Island". Dictionary.com. Archived from the original on March 7, 2007. Retrieved March 5, 2007.
  4. ^ Wedgwood, Hensleigh (1855). "On False Etymologies". Transactions of the Philological Society (6): 66.
  5. ^ Ringe, Donald A. (2006). A Linguistic History of English: From Proto-Indo-European to Proto-Germanic. Oxford University Press. p. 109. ISBN 0-19-928413-X.
  6. ^ Brown, Mike. How I Killed Pluto and Why It Had It Coming Archived April 19, 2016, at the Wayback Machine. New York: Random House Digital, 2010. ISBN 0-385-53108-7
  7. ^ Royle, Stephen A. A Geography of Islands: Small Island Insularity Archived 2015-09-21 at the Wayback Machine. Psychology Press, 2001. pp. 7–11 ISBN 1-85728-865-3
  8. ^ [1]
  9. ^ [2]
  10. ^ "Island (geography)". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on October 8, 2014. Retrieved September 16, 2014.
  11. ^ Lomolino, Mark V. (editor); (et al.) (2004) Foundations of Biogeography: Classic Papers with Commentaries Archived April 18, 2016, at the Wayback Machine. University of Chicago Press. p. 316. ISBN 0-226-49236-2
  12. ^ a b Austrian Academy of Sciences. "The Tropical Islands of the Indian and Pacific Oceans". doi:10.1553/3-7001-2738-3. Missing or empty |url= (help)
  13. ^ Arnberger, Hertha, Erik (2011). The Tropical Islands of the Indian and Pacific Oceans. Vienna: Austrian Academy of Sciences Press. ISBN 978-3-7001-2738-3.
  14. ^ "Building Artificial Islands That Rise With the Sea". Archived from the original on June 5, 2016. Retrieved June 28, 2016.
  15. ^ "What Makes an Island? Land Reclamation and the South China Sea Arbitration | Asia Maritime Transparency Initiative". July 15, 2015. Archived from the original on May 27, 2016. Retrieved June 28, 2016.
  16. ^ "Conception of development of the artificial lands of Vasilievsky island". Archived from the original on September 25, 2016. Retrieved June 28, 2016.
  17. ^ United Nations Convention on the Law of the Sea, Article 13. Archived from the original on September 2, 2017. Retrieved August 25, 2017.

External links