جرمی آیرونز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیDeutsch
جرمی آیرونز
Jeremy Irons - Berlin International Film Festival (Berlinale) - 2013.jpg
جرمی آیرونز در جشنواره فیلم برلین، ۲۰۱۳
نام اصلی جرمی جان آیرونز
تولد ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۸ ‏(۷۱ سال)
کو، جزیره وایت، انگلستان
سال‌های فعالیت ۱۹۷۱–اکنون
همسر(ها) شینید کیوسک
فرزندان مکس آیرونز

جرمی جان آیرونز (به انگلیسی: Jeremy John Irons) (زاده ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۸) بازیگر انگلیسی‌تبار سینمای انگلستان و آمریکا است. او در کُو در جزیره وایت انگلستان به دنیا آمده‌است و برندهٔ جایزه امی، جایزه گلدن گلوب، جایزه اسکار، جایزه تونی و جایزه گیلد شده‌است.

زندگی‌نامه[ویرایش]

جرمی جان آیرونز در ۱۹ سپتامبر ۱۹۴۸ در جزیره وایت انگلستان به دنیا آمد. پدرش حسابدار بود. در آغاز قصد داشت دام پزشک شود. پس از ترک دانشگاه شربورن، وارد مدرسه هنرهای نمایشی اولد ویک بریستول شد و پس از دو سال آموزش، به این گروه تآتری پیوست. از هم دوره‌های آن زمانش می‌توان به دانیل دی لوییس اشاره کرد. در آن زمان در نمایش‌های متعددی از آثار ویلیام شکسپیر گرفته تا کارهای جو اورتن ظاهر شد. در سال ۱۹۷۱ به لندن رفت و در آن جا به کارهای مختلفی مثل باغبانی، کف شویی و نصب کاشی دست شویی پرداخت با این حال تلاش برای کسب نقش در تئاتر را کنار نگذاشت. در نمایش موزیکال جذبه الهی با ایفای نقش «یحیای تعمید دهنده»، مورد ستایش قرار گرفت. در سال‌های بعد فعالیتش را در دو حیطه تئاتر و تلویزیون به‌طور موازی ادامه داد. نخستین حضور سینمایی او ایفای نقش فرعی یک طراح رقص در نیژینسکی بود. پس از آن در مجموعه‌ای از اقتباس‌های ادبی-تآتری (عمدتاً در نقش‌های رمانتیک) ظاهر شد. زن ستوان فرانسوی، از رمان جان فاولز)، خیانت (از هارولد پینتر)، اردک وحشی (از نمایش‌نامه مارسل پروست). در این زمان به عقیده منتقدان، هنوز در آثارش از قالب یک بازیگر تئاتر خارج نشده بود. با این وجود نخستین حضورش در برودوی در ۱۹۸۴ در اجرایی از نمایش‌نامه چیز واقعی اثر تام استوپارد در کنار گلن کلوز بود، حضوری که یک جایزه تونی هم برای او به ارمغان آورد. ایفای نقش «گابریل» در مأموریت (فیلم) یک کشیش ژزوییت در اواخر قرن هجدهم در جنگل‌های پرت و دور افتاده برزیل، آغاز دوره تازه‌ای در کارنامه بازیگری او به‌شمار می‌آید. در همین سال هم راه همسر دوم بازیگرش سینید کیوساک (از ۱۹۷۸)، در نقش اصلی چند نمایش شکسپیری از جمله ریچارد دوم برای گروه نمایشی معتبر سلطنتی شکسپیر در لندن ظاهر شد. این فعالیت‌ها در سال بعد (۱۹۸۷)، با حضور او در نقش «پروفسور هنری هیگینز» در نمایش بانوی زیبای من، ادامه یافت. در سال ۱۹۹۰ با ایفای نقش «کلاوس فون بولو» در برگشت‌خوردن بخت، جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد را به خود اختصاص داد. «فون بولو»، مردی ثروتمند و خوشگذران بود که در سال ۱۹۸۱ متهم به قتل همسر خود شد: زن به حال اغماء افتاده و هنوز هم پس از سال‌ها، در ال بی هوشی به سر می‌برد و در واقع از نظر پزشکی مرده به‌شمار می‌آید. «فون بولو» از سوی دادگاه به سی سال زندان محکوم شد. اما در ۱۹۸۵ درخواست تجدید نظر کرده و به یاری وکیلی زبردست از زندان نجات یافت. خود آیرونز در مصاحبه‌ای از دیوید کراننبرگ به عنوان بهترین کارگردانی که با او کار کرده، یاد کرد. با دیدن دو فیلم مشترک آیرونز و کراننبرگ، یعنی شباهت کامل و م. باترفلای، به راحتی می‌توان با او هم رأی شد. در شباهت کامل نقش دوگانه دانشمندان دوقلو، «الیوت» و «بورلی»، را به عهده داشت؛ دوقلوهایی که دارای خصایصی متفاوت بودند، در حالی که «الیوت» اجتماعی و خوش گذران بود، «بورلی» شخصیتی منزوی و درون‌گرا داشت. با این حال به رغم این تفاوت‌های ظاهری، در طول فیلم دو برادر، آرام آؤام، مشخصه‌هایی که آنان را از یک دیگر جدا می‌کرد، را از دست دادند و به هم نزدیک شدند، تا جایی که در انتها تشخیص آن دو از یکدیگر غیرممکن به نظر می‌رسید. نقش آفرینی آیرنز به ویژه در نقش «بورلی» معتاد که در آستانه فروپاشی روانی قرار می‌گیرد، بی نقص بود. کراننبرگ در گفتگویی اشاره می‌کند که ایفای این دو نقش در آن واحد نیاز به قدری حالت اسکیزوفرنی داشت که او آن را در شخصیت سینمایی آیرونز دیده بود (گذشته از این که ایفای نقش‌های دوگانه برای آیرونز با سابقه کارش در زن ستوان فرانسوی حیطه ناآشنایی نبود). او به خاطر بازی در این فیلم جایزه بهترین بازیگر منتقدان فیلم نیویورک را به خود اختصاص داد. در م. باترفلای، نقش بغرنج و پیچیده دیگری را به عهده داشت. دیپلماتی فرانسوی که در پکن با یک زن جوان خواننده اپرا روابطی پیدا کرده و در نهایت در می‌یابد که او مردی جاسوس بوده‌است در خسارت، به لحاظ خصایص فیزیکی (مثل سیمای سنگی و رسوخ ناپذیرش) و هم چنین سبک بازیگری اش، برای تجسم بخشیدن به احساسات و تمایلات درونی مردی متشخص که شیفته محبوبه پسرش شده، انتخاب مناسبی به نظر نمی‌رسید. در فیلم کافکا، نقش «فرانتس کافکا» را به عهده داشت که وارد فضای گوتیک رمان‌های خودش شده. در واقع او در این‌جا نه نقش خود «کافکا» بلکه نقش شخصیتی دیرجوش و منزوی، با دل شوره‌ها و پریشانی‌های درونی و تفکرات کافکایی را به عهده داشت. صدای بم، آمرانه، عمیق و متمایزش که (مثل سایر بازیگرانی که از تئاتر به سینما آمده‌اند) از عوامل تشخیص او به‌شمار می‌آید، در فیلم نقاشی متحرک بلند شیر شاه به شخصیت «اسکار»، شیر خبیث فیلم جان می‌بخشید. او به لحاظ ویژگی‌های فیزیکی اش، مثل چهره سرد و بی‌حالت و صدای نافذ، برای ایفای نقش شخصیتی خبیث، انتخابی ایدئال می‌نمود. جان مک تیرنان، در فیلم جان‌سخت با تمام نیرو، با سپردن نقش شخصیتی منفی فوق‌العاده با هوش و باوقار ولی شیطان صفت فیلم به او، از این امکان بالقوه وی به خوبی استفاده کرد. آیرونز در این فیلم نقش «سیمون»، برادر شخصیت خبیث اولین فیلم از این سری یعنی «هانس» (با بازی آلن ریکس) را به عهده داشت. در لولیتا گر چه موفق به زدودن خاطره بازی درخشان جیمز میسن در نسخه ۱۹۶۲ استنلی کوبریک از اذهان نشد، اما به نوبه خود و به ویژه با بهره‌گیری از طنز سیاهی که آن را در ارائه شخصیت «کلاوس فون بولو» نیز به گونه‌ای دیگر نمایانده بود، توانست تصویری متفاوت از این عاشق پریشان حال و سرگشته زمان ولادیمر ناباکوف ارائه دهد. سبک بازیگری آیرونز، به همان اندازه که تحسین فراوان برانگیخته، انتقاداتی را نیز به دنبال داشته‌است. بعضی او را بازیگری متکی به «گفتگو» می‌دانند که هنوز از پس زمینه تآتری خود جدا نشده‌است، برخی خرده گیران نیز او را بازیگری می‌دانند که به تنهایی قادر به پیش بردن فیلم نیست و همواره نیازمند حضور بازیگری پرتوان در کنارش (مثل رابرت دنیرو در مأموریت (فیلم) و گلن کلوز در برگشت‌خوردن بخت) است. اما مسلماً حضور او در نقش‌هایی درونی و پیچیده مثل شباهت کامل و کافکا، که در آن‌ها با بازیگرانی برجسته‌ای نیز هم راه نبوده را می‌توان خط بطلانی بر این‌گونه ادعاها دانست.

فیلم‌شناسی[ویرایش]

جرمی آیرونز بازیگر تئاتر و سینمای انگلیسی، در زمینهٔ فیلم‌های فانتزی و علمی-تخیلی هم سابقهٔ درخشانی دارد. او را با صدای قوی و خشنش می‌شناسند.

همچنین او در اقتباس سینمایی سال ۱۹۸۹ از دنی قهرمان دنیا کار رولد دال و در ۲۰۰۴ به عنوان سوروس اسنیپ در هجویهٔ کمیک ریلیف بر هری پاتر شرکت کرده‌است.

سال نام اثر نقش کارگردان یادداشت
۱۹۸۰ نیژینسکی هربرت راس
۱۹۸۱ زن ستوان فرانسوی رایتس
۱۹۸۱ باری دیگر برایدزهد[۱] چارلز رایدر چارلز استوریج
مایکل لیندزی-هاگ
۱۱ قسمت
۱۹۸۲ شغل دوم یرژی اسکولیموفسکی
۱۹۸۳ خیانت د.هـ. جونز
اردک وحشی سافران
۱۹۸۴ یک عشق سوآن فولکر شولندورف
۱۹۸۶ ماموریت رولند جافی
۱۹۹۰ برگشت‌خوردن بخت باربه شرودر
۱۹۹۱ کافکا سودربرگ
۱۹۹۲ خسارت مال
سرزمین آب گیلنهال
۱۹۹۳ م. باترفلای کراننبرگ
۱۹۹۴ انیمیشن شیر شاه «اسکار» راجر آلرز صداپیشهٔ
خانه ارواح بیله اوگوست
۱۹۹۵ جان‌سخت با تمام نیرو مک تیرنان
۱۹۹۶ دزدیدن زیبایی برناردو برتولوچی
۱۹۹۷ لولیتا ا. لین
اژدها و سیاهچال پروفیون جادوگر سیاه
۱۹۹۸ مردی در نقاب آهنی آرامیس رندال والاس
۱۹۹۸ شباهت کامل بورلی و الیوت منتل کراننبرگ
قلمرو بهشت تایبریوس ریدلی اسکات
۲۰۰۵ ماشین زمان اوبر مورلوک اقتباس از داستان ماشین زمان اثر ه. ج. ولز
۲۰۰۶ اراگون بروم کریستوفر پائولینی اقتباس سینمایی اراگون
۲۰۱۳ قطار شبانه لیسبون بیله آگوست
۲۰۱۵ مردی که بی‌نهایت را می‌دانست گادفری هارولد هاردی متیو براون
۲۰۱۶ بتمن و سوپرمن: طلوع عدالت آلفرد جی پنی ورث زاک اسنایدر

منابع[ویرایش]

  1. Dempster, Sarah; Dent, Grace; Mangan, Lucy; Lawson, Mark; Wollaston, Sam; Vine, Richard (19 July 2015). "The top 50 TV dramas of all time: 2-10". The Guardian. London.
  • «مدخل جرمی آیرونز». مشارکت‌کنندگانِ دانش‌نامه‌ٔ هنر و ادبیات گمانه‌زن. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ آوریل ۲۰۰۷.
  • http://www.rasekhoon.net/mashahir/print-906298.aspx. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  • یادداشتی بر فیلم شباهت کامل / تعبیر یک رؤیا / محمد فرقدانی / فصلنامه سینما ادبیات / سال ۷ / شماره ۲۷ / زمستان ۱۳۸۹

پیوند به بیرون[ویرایش]

Jeremy Irons (2014)

Jeremy John Irons (* 19. September 1948 in Cowes, Isle of Wight) ist ein britischer Schauspieler, Oscar- und Golden-Globe-Preisträger.

Leben[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Jeremy Irons wurde als Sohn von Barbara Anne und Paul Dugan Irons geboren. Seine Mutter war Hausfrau, sein Vater Buchhalter. Sein Urgroßvater war einer der ersten Polizisten des Metropolitan Police Service in London und später ein Chartist. Irons hat einen älteren Bruder und eine ältere Schwester.

Irons, der ursprünglich Tierarzt werden wollte, wirkte ab den 1970er Jahren in mehreren Fernseh- und Theaterproduktionen mit, bevor ihm 1981 mit der Hauptrolle in dem ITV-Mehrteiler Wiedersehen mit Brideshead und in Die Geliebte des französischen Leutnants der Durchbruch gelang. Schon bald war er einer der gefragtesten Charakterdarsteller Hollywoods und Europas. 1988 spielte er in Die Unzertrennlichen von David Cronenberg eine Doppelrolle, die ihm viel Lob einbrachte. Für seine Darstellung des Claus von Bülow in Die Affäre der Sunny von B. bekam er 1991 den Oscar als bester Hauptdarsteller. 1993 arbeitete er für M. Butterfly erneut mit Cronenberg zusammen. 1994 sprach er für den Disney-Film Der König der Löwen den bösen Löwen Scar.

Große Popularität und Berühmtheit erlangte er 1995 durch seine Rolle des Bösewichts in Stirb langsam: Jetzt erst recht mit Bruce Willis und Samuel L. Jackson. Der Film ist bis heute Jeremy Irons' größter finanzieller Erfolg. 1997 spielte er in Lolita und der Alexandre-Dumas-Verfilmung Der Mann in der eisernen Maske mit. 2006 stand er nochmals mit John Malkovich für den Film Eragon – Das Vermächtnis der Drachenreiter vor der Kamera. Die beiden hatten zuvor bereits für Der Mann in der eisernen Maske zusammengearbeitet. Im Jahr 2007 erhielt Irons den Golden Globe Award für die beste Nebenrolle in einem TV-Film für Elizabeth I.[1] Ende März 2008 trat er in einer Nebenrolle als Lord Havelock Vetinari in der zweiten Realverfilmung gleich zweier Bücher des britischen Autors Terry Pratchett auf (The Colour of Magic und The Light Fantastic).

Am 15. Januar 1994 war Jeremy Irons bei Wetten, dass..? in Linz zu Gast – dort trat er gemeinsam mit Klaus Meine und Rudolf Schenker von den Scorpions auf und interpretierte den Song Wonderful Tonight von Eric Clapton in einer Unplugged-Version.[2]

Seit 1978 ist Jeremy Irons mit der Schauspielerin Sinéad Cusack verheiratet. Das Paar hat zwei Söhne, Max Irons und Sam Irons. Im 1989 erschienenen Film Danny – Der Champion spielt sein Sohn Sam Irons die Titelrolle; Jeremy Irons übernahm die Rolle von Dannys Vater. 2012 stand er neben Alden Ehrenreich, Alice Englert, Emmy Rossum, Emma Thompson und Viola Davis im Drama Beautiful Creatures vor der Kamera.[3]

Deutsche Synchronstimme[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

In der deutschen Synchronisation sind abwechselnd Frank Glaubrecht und Thomas Fritsch seine Standardstimmen.

Filmografie (Auswahl)[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Preise und Auszeichnungen[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

Jeremy Irons hat bisher 28 internationale Filmpreise gewonnen und wurde für 31 weitere nominiert. 2017 wurde er gemeinsam mit Isabelle Huppert mit dem Europäischen Theaterpreis ausgezeichnet. Es ist erst das zweite Mal – nach Michel Piccoli (2001) – dass Schauspieler mit diesem Preis ausgezeichnet wurden.[4]

Weblinks[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

 Commons: Jeremy Irons – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien

Einzelnachweise[Bearbeiten | Quelltext bearbeiten]

  1. Prisma Online – mit aktuellen TV-Hinweisen
  2. Biographie (Memento vom 5. März 2016 im Internet Archive) auf film-zeit.de.
  3. Jeremy Irons Joins Beautiful Creatures; Rest of Cast Creeped Out auf dreadcentral.com und Beautiful Creatures – Eine unsterbliche LiebeBeautiful Creatures im Kino auf tvdigital.de
  4. Europäischer Theaterpreis an Isabelle Huppert und Jeremy Irons, abgerufen am 19. November 2017.