تفکیک جنسیتی در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از جدایی جنسیتی در ایران)
پرش به: ناوبری، جستجو
Sex segregation in Iran.png

تفکیک جنسیتی در ایران یا جداسازی جنسیتی در ایران دارای سابقهٔ طولانی و پیچیده‌است و در دوران مختلف نوسان داشته‌است. در سال‌های گذشته و پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران تفکیک جنسیتی پررنگ‌تر شد.

امروزه در بعضی از مکان‌ها مانند مدارس بین دانش‌آموزان جدایی جنسیتی وجود دارد اما در بعضی از مکان‌ها مثل دانشگاه‌ها جدایی جنسیتی وجود ندارد. جدایی و تفکیک بین زنان و مردان در فضاهای عمومی، بعد از انقلاب ۱۳۵۷ پر رنگ تر شدند. جدایی جنسیتی در مکان‌های عمومی مثل سواحل و استخرهای شنا در قانون تصریح شد و تکلیف شد. برای زنان در اتوبوس و مترو قسمت‌های جداگانه‌ای قرار داده شد و به مردان اجازه ندادند وارد سمت زنانه بشوند. در مترو این اقدام مرد، ایجاد مزاحمت برای بانوان تلقی می‌شود و جرم است. تفکیک جنسیتی در مدارس تنها به دانش‌آموزان محدود نمی‌شود بلکه به معلمان به خصوص مردان نیز در اکثر مواقع اجازه تدریس در مدارس جنس مخالف داده نمی‌شود. تفکیک جنسیتی به‌گونه‌ای بوده‌است که رابطه دختر و پسر در ایران با گذشت سه دهه از انقلاب اسلامی همچنان به عنوان یکی از نیمه‌های تاریک روابط اجتماعی خودنمایی می‌کند. امروزه عدم شناخت پیش از ازدواج به یکی از مهمترین دلایل طلاق در ایران تبدیل شده‌است.[۱][۲][۳]

صحبت کردن و حتی چت کردن دختر و پسر در ایران باید محدود باشد[۴][۵] و دست دادن، لبخند زدن یا بوس کردن مطلقاً ممنوع است. جداسازی جنسیتی علاوه بر آرایشگاه‌های زنانه در لباس‌فروشی‌های زنانه، پارک بانوان، سواحل، مکان‌های ورزشی، … دیده می‌شود. قوانین جنسیتی سفت‌وسخت ایران به عنوان امتدادی برای ارتباط عمیقش با تفسیر فوق‌محافظه‌کارانه‌اش از اسلام دیده می‌شوند. تفکیک جنسیتی متفاوت از تبعیض جنسیتی است و این دو ارتباطی به هم ندارند.

تفکیک جنسیتی ربطی به حقوق زنان، حجاب، آزادی زن، حق رای زنان، رانندگی زنان، … ندارد بلکه عبارت است از جدا کردن مردان و زنان از هم.

پیش از انقلاب ۵۷[ویرایش]

در زمان قاجار تفکیک جنسیتی در ایران وجود داشت. دختران حق رفتن به مدارس را نداشتند یا مردان و زنان در کنار هم و با هم در اماکن عمومی قدم نمی‌زدند و جدا از هم بودند. حتی بعضی از خیابان‌ها متعلق به مردان بود و در قسمت دیگر زنان حرکت می‌کردند.[۶]

رضا شاه علیه جدایی جنسیتی بود، او به دانشگاه تهران دستور داد تا برای اولین بار زنان را ثبت نام کنند.[۷][۸]

پس از انقلاب اسلامی ایران[ویرایش]

جدایی و تفکیک بین زنان و مردان در فضاهای عمومی، بعد از انقلاب پر رنگ تر شدند مثلاً اتوبوس‌ها یا کلاس‌های درس.[۹] جلوگیری از اختلاط در خیلی از مکان‌ها مانند ساحل‌ها، مدرسه‌ها، استخرها، کتابخانه‌ها، بعضی از رستوران‌ها، آرایشگاه‌ها و سالن‌های ورزشی انجام شد. امروزه بر اساس قوانین، بخش‌های جداگانه‌ای در جلسات سیاسی، کنفرانس‌ها، مراسم ازدواج و تشییع جنازه باید برای زنان و مردان در نظر گرفته شود.

در کشور ایران آزادی روابط دختر و پسر مقبول نیست و این موضوع مورد تأیید همه جناح‌های اعتقادی و سیاسی می‌باشد. با این حال در یکی از قدیمی‌ترین و سنتی‌ترین حالت پذیرش این رابطه صرفاً تحت کنترل و نظارت یکی از اعضای خانواده تا منتج شدن به ازدواج، قابل قبول است. این نگرش اعتقاد دارد که دختر و پسر باید قصدشان را بر ازدواج قرار بدهند ولی تا وقتی ازدواج نکرده‌اند حق ندارند رابطه داشته باشند مگر به به شرط اطلاع خانواده‌ها و آن هم به صورت تحت کنترل خانواده.[۱۰]

رابطه دختر و پسر در ایران با گذشت سه دهه از انقلاب اسلامی همچنان به عنوان یکی از نیمه‌های تاریک روابط اجتماعی خودنمایی می‌کند و به صورت یک کلاف سردرگم درآمده‌است و راهی برای خروج از ابهام در این روابط وجود ندارد. همچنین وجود برخی از خط قرمزها سبب شده‌است این موضوع به صورت عیب و تابو درآید.[۱۰] در حال حاضر موقعیت‌های اجتماعی مناسب نه در جامعه و خانواده‌ها برای ارتباط دختر و پسر وجود ندارد و شرایط درخور برای روابط سالم در محیط‌های آموزشی به هیچ وجه وجود ندارد.[۱۱] اشکال اساسی‌تر عدم پذیرش این واقعیت در جامعه می‌باشد.[۱۰]

در سال ۱۳۹۰ اسماعیل احمدی‌مقدم با رد دخالت پلیس در رابطه دختر با پسر اظهار داشت: در ارتباط دختر و پسر دخالت نمی‌کنیم و از سایتی که خبر کذب فعالیت گشت نسبت را منتشر کرده بود شکایت کردیم.

اگرچه هیچ جای قرآن یا سنت برای مردان حجاب را امری واجب ندانسته و هیچ‌کدام از مراجع تقلید نیز اشکالی در پوشیدن لباس آستین کوتاه برای مردان نمی‌دانند ولی در جامعه ایرانی برای افزایش تفکیک جنسیتی بعضی ادارات یا مدارس دولتی برای طرز لباس پوشیدن کارمندان خود قواعدی را مقرر می‌کنند به عنوان مثال پرسنل یا دانش‌آموزان را از پوشیدن پیراهن آستین کوتاه منع می‌کنند.[۱۲] مردان معمولاً به چنین قوانینی بی‌اعتنا هستند. این قوانین جنسیتی عمدتاً پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران تعیین شده‌است.

مکان‌های عمومی[ویرایش]

پس از انقلاب جدایی جنسیتی در مکان‌های عمومی مثل سواحل و استخرهای شنا در قانون تصریح شد و تکلیف شد. یکی از کارهای کمیته در آن سال‌ها، برخورد با عروسی‌هایی بود که در باغ‌ها گرفته می‌شد و همراه با ارتباط آزادانه زن و مرد بود.[۱۳]جدایی جنسیتی باعث می‌شود تا افراد در مکان‌های مختلف با جنس مخالف خود سروکار نداشته باشند و هنگامی که وارد اجتماع شده و با یکدیگر روبرو می‌شوند، دچار وسوسه می‌شوند و برای اینکه شهوت خویش را ارضا کنند اقدام به متلک گویی، آرایش غلیظ، پرزه پرانی یا اقدامات مشابه می‌کنند.[۱۴]

اکثر اماکن عمومی در عربستان سعودی، برای جدا نگه‌داشتن زنان و مردان طراحی شده‌اند. رستوران‌ها ورودی جداگانه‌ای به نام «خانواده‌ها» دارند که برای ورود گروه‌های متشکل از زنان است، ورودی «مجردها» در واقع برای مردان است. در ایران نیز بعضی از رستوران‌ها طبقه بالا را به دخترها یا خانواده‌ها و طبقه پایین را به مجردها اختصاص می‌دهند.[۱۵] به دلیل قوانین سخت گیر در محافل محافظه کار، مردان با زنان خویشاوند به ندرت مختلط می‌شوند. برخی از مردان عربستانی هرگز صورت همسران برادران شان را نمی‌بینند. چنین چیزی دقیقاً در ایران نیز اتفاق می‌افتد.[۱۵]

سواحل دریا[ویرایش]

در سال ۱۳۵۸ طرح تفکیک شنای زنان و مردان در شهر بندر انزلی انجام شد تا دریا دیگر طاغوتی نباشد. فرماندار انزلی ابوالقاسم حسین‌جانی گفت: طرح ما با تأیید و پشتیبانی اکثریت مردم روبه‌رو شده‌است و البته مخالفینی هم داشته‌ایم که نه حرفشان منطقی است و نه مخالفتشان جدی! البته یک راهپیمایی نیز در مخالفت با ما انجام گردید که در برابر چندین راهپیمایی نیز در تأیید طرح جداسازی زنان و مردان صورت گرفت.[۱۶]

ابوالقاسم حسین‌جانی بدون توجه به نظر مردم شهر که راهپیمایی‌هایشان تا ۳ ماه ادامه داشت، اقدام به تفکیک ساحل دریا به قطعات دویست متری نمود که با ۳ نوع تابلو با این عناوین جدا می‌شدند: «مخصوص شنای خواهران»، «مخصوص شنای برادران» و «شنا ممنوع»[۱۷]

معماری خانه‌ها[ویرایش]

تفکیک جنسیتی در فضاهای معماری از دیرباز بخصوص از دیدگاه‌های دینی و متعصبانه مطرح و بیشتر برای حفاظت از زن در برابر نامحرمان بوده‌است.[۱۸]

اتوبوس و مترو[ویرایش]

برای زنان در اتوبوس و مترو قسمت‌های جداگانه‌ای قرار داده شده‌است و به مردان اجازه داده نمی‌شود وارد سمت زنانه شده و کنار زنان بنشینند.[۱۹] مدیر عامل مترو تهران در سال ۱۳۹۳ گفت: عوامل مستقر در ایستگاه‌ها و عوامل انتظامی مترو به جد مانع از ورود آقایان به واگن خانم‌ها می‌شوند و داخل قطارها نیز بین واگن بانوان و واگن عمومی، سازه‌هایی تعبیه شده که امکان تردد وجود ندارد. بر اساس آئین‌نامه‌های شرکت بهره‌برداری مترو تهران و حومه، حضور آقایان در واگن‌های بانوان ممنوع است و بر اساس قانون مجازات اسلامی چنانچه خانمی به این موضوع اعتراض کند و این اقدام فرد، ایجاد مزاحمت برای بانوان تلقی شود، جرم بوده و برخورد قضایی در دستور کار عوامل انتظامی مستقر در مترو قرار می‌گیرد.[۲۰]

مدارس پسرانه[ویرایش]

یک دبیرستان پسرانه در ازنا

در مدارس پسرانه هیچ دختری حضور ندارد. از نخستین سال‌های پیروزی انقلاب برای تمام دانش‌آموزان تفکیک جنسیتی انجام شد که این موضوع آموزشگاه‌های ابتدایی را نیز شامل می‌شد.[۲۱] اما تفکیک جنسیتی معلمان به دلیل آنچه که آموزش و پرورش آن را کمبود نیروی انسانی نامید سبب شد زنان در مدارس راهنمایی و دبیرستان پسرانه به تدریس نپردازند و سبب افزایش حضور آن‌ها در آموزشگاه‌های ابتدایی پسرانه گردید.[۲۱]

سرکوب جنسی دانش‌آموزان در مواردی منجر به ناهنجاری جنسی شده‌است و نمونه‌ای از آن تجاوز امیرحسین ۱۶ ساله به ستایش در ورامین است. اعدام او با واکنش سازمان‌های حقوق بشر بین‌المللی مواجه شد. در دبیرستان‌ها معمولاً به مطالبات دانش‌آموزان از طریق تشویق آنان به تقوا و رعایت واجبات دینی پاسخ داده می‌شود.

مدارس دخترانه[ویرایش]

در مهر سال ۱۳۹۳ سردار سعید منتظرالمهدی معاون اجتماعی ناجا در مورد تمهیدات ویژه معاونت اجتماعی برای جلوگیری از تجمع پسران در اطراف مدارس دختران گفت: پلیس امنیت اخلاقی با اضافه کردن گشت‌ها در محدوده مدارس و توجیه مسئولان مدارس و همچنین آموزش به خود دانش‌آموزان تلاش می‌کند که از موارد فوق پیشگیری کنند.[۲۲]

خبرگزاری فارس حوزه گلستان گزارش داد متلک‌پراکنی و قرارهای غیرمتعارف در کوچه‌های خلوت اطراف، از جمله روایت‌های تلخی است که در مسیرهای برگشت دختران این دیار شمالی به ویژه در گرگان روی می‌دهد.[۲۳]

تفکیک جنسیتی در مدارس دخترانه به دانش‌آموزان محدود نمی‌شود بلکه به مردان اجازه حضور در این مدارس داده نمی‌شود. در مقاطعی تدریس دبیران مرد در مدارس دخترانه ممنوع اعلام شده و هنوز مردان ممنوع می‌شوند که سبب شده‌است بین مردم و مجلس با دولت مناقشاتی به وجود بیاید. مثلاً پس از آنکه حسین هراتی معاون پرورشی وزارت آموزش و پروش خبر از حذف دبیران مرد از آموزشگاه‌های دخترانه داد و دلیل آن را «سهولت ارتباط دانش‌آموز و معلم» اعلام کرد، نماینده‌های مجلس با استناد به دغدغه‌های اولیای دانش‌آموزان نسبت به آن واکنش نشان دادند. هاجر نیک صفت یکی از نمایندگان که به طرح حذف دبیران مرد از مدارس دخترانه معترض بود گفت: «برای خانواده‌ها زن یا مرد بودن اهمیت ندارد و نبایستی در این مورد تصمیم عجولانه‌ای گرفت.»[۲۱]

اداره کل آموزش و پرورش شهر تهران ۲۱ دی ماه ۱۳۹۲ با صدور یک بخشنامه، عدم اجرای ابلاغ پیشین این اداره در خصوص فعالیت آموزگاران مرد در کلاس‌های کنکور دبیرستان‌های دخترانه اعم از دولتی و غیردولتی را یادآوری نمود.[۲۴]

دانشگاه[ویرایش]

جداسازی جنسیتی دانشجویان بسیجی در یک مراسم سخنرانی

معمولاً در دانشگاه‌ها جدایی جنسیتی وجود ندارد. با این حال بر اساس بند اول آئین‌نامه حفظ حدود آداب اسلامی در دانشگاه‌ها مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشجویان زن و مرد لازم است در کلاس‌های درس در دو ردیف جداگانه بنشینند.[۲۵] وزیر علوم کامران دانشجو در سال ۱۳۹۰ با اشاره به این موضوع گفت: «برخی می‌گویند حالا در دانشگاه از اختلاط زن و مرد جلوگیری کردید، کوچه و خیابان را که دانشجویان دختر و پسر با هم هستند چه کار می‌کنید. مگر من متولی کوچه و خیابان و پارک هستم و اصلاً چرا دانشگاه را با کوچه و خیابان و پارک مقایسه می‌کنند.»[۲۶]

در سال ۱۳۹۱ هنگامی که عده‌ای سعی کردند با طرح اسلامی کردن دانشگاه‌ها تفکیک جنسیتی به وجود بیاورند محسن قرائتی رئیس ستاد نماز به این طرح اعتراض کرد و گفت: من کاری به قانون ندارم، اینکه در دوره ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان دختر و پسرها مجزا درس می‌خوانند و ناگهان این ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر دختر و پسر را با هم قاطی می‌کنیم، حال کمیسیون اسلامی کردن دانشگاه را تولید کردیم و وزیر و چند تا رئیس دور هم جمع می‌شوند، به کجا می‌رویم!؟[۲۷]

در سال ۱۳۹۵ سید طه هاشمی معاون فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی با بیان اینکه در دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی معمولاً یک‌سری اردوهای فرهنگی و علمی تشکیل می‌شود، اظهار کرد: آتش اردوهای مختلط هم از همین‌جا بلند شده‌است.[۲۸] وی گفت: «دانشگاه محل علم و دانش است و اگر موضوع تفکیک جنسیتی نتیجه دهد، باید در دستور کار قرار گیرد.» با این حال وی دربارهٔ برگزاری مراسم ازدواج دانشجویی که با تبلیغات بسیاری در دانشگاه‌ها برگزار می‌شود توضیحی نداد.[۲۸] از سوی دیگر بسیاری از صاحبنظران و استادان دانشگاه تفکیک جنسیتی را توهین آشکاری به دانشجو و شان محیط علمی دانستند.[۲۹]

ظاهراً در دانشگاه‌ها تفکیک جنسیتی وجود ندارد اما ریشه‌های فکری تفکیک جنسیتی در ایران به حدی شدید است که مکان‌های مختلف درون مجموعه دانشگاه را جداسازی می‌کنند مثل در ورودی[۳۰] ، سلف‌سرویس، نمازخانه، سرویس اتوبوس، بوفه، خوابگاه، … این تفکیک‌های جنسیتی معمولاً پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران رخ داده‌است.

دانشگاه فرهنگیان که در سال ۱۳۹۰ تاسیس شد از جمله دانشگاه های مطرح کشور است که در آن قانون تفکیک جنسیت اعمال شده است و دانشجویان دختر و پسر در مراکز کاملا جداگانه به تحصیل می پردازند.

کتاب‌ها[ویرایش]

بعضی از کتاب‌های درسی در مدارس ایران تفکیک جنسیتی شده‌است.[۳۱] همچنین ممیزی‌های وزارت ارشاد برای کتاب‌های داستان فقط در صورت تفکیک جنسیتی قابل قبول است و کتاب‌هایی که از نظر وازرت ارشاد ترویج سبک زندگی غیراخلاقی و ترویج روابط خارج از شرع و عرف باشد غیرمجاز اعلام می‌شود.[۳۲] فرزانه کرم‌پور در سال ۱۳۹۶ از مجوز ندادن به داستانش خبر داد به دلیل اینکه قاتل مرد بوده و دستش را روی گلوی یک زن گذاشته تا او را خفه کند.[۳۳] علاوه بر این کتاب‌های آموزش زبان دارای تصاویری چون زن و مرد در حال شنا، پسر بچه با شورت، زن اسب سوار یا دوچرخه سوار، رقص و دست دادن غیرقابل چاپ اعلام شده‌است و در صورت چاپ با سانسور همراه است.

کارکنان شهرداری تهران[ویرایش]

محمدباقر قالیباف شهردار تهران یکسال پس از آنکه که نامش به عنوان رقیب انتخاباتی حسن روحانی بر سر زبان‌ها افتاد، دوباره نامش با طرح تفکیک جنسیتی در شهرداری تهران بر سر زبان‌ها افتاد. طرح تفکیک جنسیتی کارکنان به قدری ناگهانی بود که بسیاری را به شوک فرو برد. ابتدا وزارت کار و تعاون و رفاه اجتماعی طی نامه‌ای به شهرداری تهران نسبت به موضوع واکنش نشان داد.[۳۴] شهرداری تهران نیز در پاسخ به نامه قائم مقام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پای غیرت دینی را به میان کشید و گفت: تکریم مقام زن لازم نیست با کنوانسیون‌های جهانی هماهنگ باشد. شهردار تهران مدعی شد قصد جلوگیری از اشتغال زنان را ندارد اما کار کردن زنان در کنار مردان جز بی‌غیرتی دینی چیزی نیست.[۳۴]

سید شهاب‌الدین چاوشی معاون سیاسی اجتماعی استانداری تهران نیز با بیان این که طرح تکریم بانوان عملاً در استانداری تهران اجرا می‌شود اظهار داشت طرح تفکیک جنسیتی در ادارات یک اقدام جدید نیست و سال‌های پیش در ادارات وجود داشته‌است.[۳۵]

در اردیبهشت ۹۶ حسن روحانی کاندیدای ریاست جمهوری در جمع هواداران خود در همدان در اشاره به قالیباف شهردار تهران که دوباره نامزد ریاست جمهوری شده بود گفت: شما آن‌ها را نمی‌شناسید من آن‌ها را می‌شناسم. آن‌ها روزی در جلسه‌ای تصمیم گرفتند که در تهران و در پیاده‌رو دیوار بکشند. آن‌ها می‌خواستند پیاده‌رو زنانه و مردانه ایجاد کنند، همان‌طور که در محل کارشان بخشنامه تفکیک جنسیتی را ایجاد کردند.[۳۶]

کنسرت[ویرایش]

در مرداد ۱۳۹۳ کنسرت «محسن یگانه» که قرار بود در ارومیه برگزار شود، به دلیل عدم رعایت طرح تفکیک جنسیتی لغو شد.[۳۷] ارومیه تنها شهری نبود که به دلیل تفکیک جنسیتی مانع برگزاری کنسرت شد؛ به دنبال سخنان امام جمعه مشهد دربارهٔ برگزار نشدن کنسرت در این شهر که گفته بود: «کنسرت می‌خواهی، از مشهد برو» برخی چهره‌های سیاسی مانند علی مطهری از لزوم ورود نکردن ائمه جمعه به حوزه‌های اجرائی سخن گفتند. امام جمعه سیرجان نیز از وزارت ارشاد انتقاد کرد و گفت: «نباید صدور مجوز اجرای کنسرت بر عهده این وزارت باشد و این کار مراجع تقلید است که مخالف برگزاری کنسرت‌های مختلط و گناه‌آلود هستند؛ بنابراین من از همین تریبون اعلام می‌کنم کنسرت و اجرای آن کار فرهنگی نیست و حرف دل مردم این شهرستان این است که ما این‌گونه کنسرت نمی‌خواهیم و مخالف اجرای آن به این سبک بی‌برنامه هستیم».[۳۸]

احمدی مقدم فرمانده نیروی انتظامی در سال ۱۳۹۳ گفت: «هیچ طرحی برای تفکیک جنسیتی در کنسرت‌ها نداریم و به پلیس مربوط نیست که افرادی که در کنسرت حضور دارند چه نسبتی با یکدیگر دارند.»[۳۹]

عروسی[ویرایش]

در سال‌های ۱۳۶۲ و ۱۳۶۳ و ۱۳۶۴ در باغ‌ها خیلی عروسی‌های نو و مفصل گرفته می‌شد که البته سروکارشان با دادگاه و کمیته و منکرات و… بود.[۴۰]

بیمارستان[ویرایش]

موضوع تفکیک جنسیتی بیمارستان‌های کشور برای نخستین بار در مجلس پنجم در شرایطی مطرح شد که مرضیه وحید دستجردی که در آن زمان نماینده مجلس بود از طراحان و طرفداران این طرح بود. در آن زمان این طرح ناکام ماند اما بار دیگر در سال ۱۳۸۵ در هیئت دولت مطرح و تصویب شد. بیمارستان مهدیه به عنوان اولین بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی ویژه زنان با همین سیاست فعالیت مجدد خود را در سال ۸۶ از سر گرفت. گفته می‌شود طرح ایجاد بیمارستانهای ویژه بانوان از ابتدای انقلاب تاکنون چندین بار مورد بررسی قرار گرفته که به دلیل کمبود پزشکان متخصص زن و کمبود نیروی انسانی در رشته‌های مختلف پزشکی و پیراپزشکی به نتیجه نرسیده‌است.[۴۱] در سال ۱۳۹۶ نصرالله پژمان‌فر خواستار اعمال تفکیک جنسیتی در حوزه‌هایی فراتر از «زنان و زایمان» در بیمارستان‌ها شد[۴۲] و در استیضاح وزیر بهداشت از او درباره با به‌کارگیری پزشک مرد برای زنان این سؤال را پرسید: «خدمات دهنده و هم خدمات گیرنده در مسیری قرار گرفته‌اند که در جهت عادی‌سازی گناه است بنده سؤال کردم اینکه فرهنگ شده پزشک محرم است یعنی چه؟». در این استیضاح پاسخ وزیر بهداشت این بود که «در حوزه درمان و جراحی، تفکیک جنسیتی وجود ندارد و بیماران آزاد هستند که پزشکان مرد یا زن را انتخاب کنند.»[۴۳]

پروانه مافی گفته‌است احداث بیمارستان‌های تفکیک شده به‌طور روشن به معنای حصارکشی و تفکیک فضای جنسیتی است که اتفاقی مثبت و خوشایند به نظر نمی‌رسد زیرا تجربه زیست بشر نشان می‌دهد که دو جنس زن و مرد به تعامل با یکدیگر نیاز دارند.[۴۴]

علاوه بر این نظام پزشکی ایران، سیاستی را در پیش گرفته‌است تا با افزایش تعداد دانشجویان پزشکی مؤنث در دو دهه آینده تفکیک جنسیتی را افزایش دهد. تغییرات جنسیتی انجام شده در آموزش پزشکی می‌تواند چالش‌هایی را به همراه داشته باشد از جمله اینکه حق انتخاب پزشک زن یا مرد از زنان گرفته شود. در حال حاضر این حق برای بیماران زن وجود دارد ولی بیم این وجود دارد که در آینده آن‌ها مجبور باشند فقط به پزشکان هم‌جنس مراجعه کنند.[۴۵]

بانک[ویرایش]

محمودرضا خاوری در دولت محمود احمدی‌نژاد تعدادی بانک زنانه تأسیس کرده بود و رئیس وقت اداره امور شعب استان خراسان رضوی در مراسم افتتاحیه‌اش، آن را «شاخص‌ترین طرح ابداعی تاریخ بانکداری کشور» خوانده بود. این بانک‌ها پس از اندک مدتی آرام و بی‌سروصدا تعطیل شدند و کرکره‌هایشان را پایین کشیدند. زنانی هم که در آن مشغول به کار بوده‌اند یا بازخرید شده یا به شعب عادی بانک منتقل شدند.[۴۶] این بانک‌ها که همه کارمندانش زن بودند به بانک‌هایی تبدیل شده بودند که کارمندان زن داشت ولی بیشتر مراجعه‌کنندگانش مرد بودند!

عابربانک[ویرایش]

در سال ۱۳۹۶ رسانه‌ها از تفکیک جنسی در عابربانک یک بانک خصوصی دادند.[۴۷]

پارک[ویرایش]

در بعضی از شهرهای ایران پارک‌هایی ایجاد شده‌است[۴۸] که به مردان اجازه ورود داده نمی‌شود[۴۹] مثل بوستان بهشت مادران در تهران. حصارهای بلندی این پارک‌ها را احاطه کرده تا هیچ مردی از هیچ‌کجای شهر نتواند آن‌ها را ببیند.[۴۴] جداسازی فضاهای شهری به منظور تفکیک جنسیتی در ایران هنوز در پیاده‌روها و پل‌های عابر پیاده اجرا نشده‌است.

راهپیمایی[ویرایش]

راهپیمایی در نیشابور (مردان و پسران)
راهپیمایی در تهران (دختران)
راهپیمایی ۱۳ آبان (دختران)

در راهپیمایی‌ها مثل ۲۲ بهمن جداسازی جنسیتی انجام می‌گیرد. بر خلاف سایر کشورها تمام راهپیمایی‌ها در ایران با تفکیک جنسیتی همراه است.[نیازمند منبع]

برخورد پلیس با پسران و اختلاط[ویرایش]

در سال ۱۳۹۰ اسماعیل احمدی‌مقدم با رد دخالت پلیس در رابطه دختر با پسر اظهار داشت: در ارتباط دختر و پسر دخالت نمی‌کنیم و از سایتی که خبر کذب فعالیت گشت نسبت را منتشر کرده بود شکایت کردیم.[۵۰] ولی شواهد چیز دیگری را نشان می‌دهد. در سال ۱۳۹۳ احمدی مقدم تأکید کرد: «تفکیک جنسیتی سیاست ما نیست، اما وقتی در باغی زن و مردی به‌صورت مختلط می‌رقصند، پلیس ورود می‌کند؛ زیرا صاحب باغ تعهد داده‌است که در مکان عمومی اختلاط نباشد.»[۳۹]

  • در سال ۱۳۹۲ مأموران کلانتری در حال انجام وظیفه در اطراف یک دبیرستان دخترانه در شهرک سجادیه بودند که دو پسر جوان را دستگیر کردند. این دو پسر جوان با یک دستگاه موتور سیکلت به هنگام تعطیلی دختران آنان را با اسلحه‌ای که با آب تغذیه می‌شود، خیس می‌کردند و از این کار لذت می‌بردند؛ لذا با توجه به حساسیت موضوع مأموران واحد گشت سریعاً وارد عمل شده و در یک تعقیب و گریز کوتاه دو جوان شرور را که ناصر و هوشنگ نام داشتند دستگیر و دستبند بر دست به کلانتری انتقال دادند.[۵۱][۵۲]
  • کمی بعد از صدور دستور دادگستری اصفهان برای برخورد با تورهای مختلط «کویر مرنجاب» در آذرماه ۱۳۹۴، اتوبوسی با ۳۲ گردشگر که بیشتر آن‌ها خانواده و متأهل بودند از تهران راهی اصفهان شد، قرار بود تور دو روزه‌ای در کویر ورزنه اجرا شود. در پلیس راه نایین وقتی راننده برای کنترل مدارک به پاسگاه مراجعه کرد، پلیس به آن اتوبوس و مسافران‌اش اجازه ورود به شهر را نداد و آن‌ها را به اتهام «اختلاط» متوقف کرد.[۵۳][۵۴]
  • دادگاه جزایی اردبیل، دو جوان بازداشت شده در لحظه ورود غیرقانونی به خوابگاه دانشجویی دختران اردبیل را به ۶ ماه حبس محکوم کرد. این دو پسر ۱۹ و ۲۱ ساله قصد ورود به یک خوابگاه دانشجویی دختران را داشتند که با هوشیاری انتظامات خوابگاه و اقدام به موقع پلیس دستگیر شدند.[۵۵]
  • در سال ۱۳۹۱ مأموران پلیس امنیت اخلاقی خراسان رضوی ۴۵ دختر و پسر که در قالب تور مختلط کوهنوردی قصد سفر به ارتفاعات اطراف مشهد را داشتند، دستگیر کردند. مأموران پلیس امنیت اخلاقی در همان آغاز راه و زمانی که اتوبوس حامل اعضای این تور قصد عزیمت به منطقه مورد نظر را داشت، اتوبوس را متوقف کردند و ۲۴ پسر و ۲۱ دختر را که با یکدیگر هیچ نسبت خانوادگی نداشتند دستگیر کردند. سرهنگ نجاریان اضافه کرد: اعضای این تور از دختر و پسرانی بودند که تبحری در کوهنوردی نداشتند، به علاوه این که اعضای گروه فاقد امکانات کوهنوردی بودند. وی گفت: راهنمای این تور با اخذ مجوز کوهنوردی تعدادی دختر و پسر را ثبت نام کرده بود و قصد داشت به اصطلاح تور کوهنوردی برگزار کند.[۵۶]
  • مأموران پلیس ۲۵ دختر و پسر جوان که در یک پیتزا فروشی در حال رقص و پایکوبی بودند دستگیر کردند. مأموران پلیس پس از هماهنگی با مقامات قضایی وارد پیتزافروشی شدند با ۲۵ دختر و پسر روبرو شدند و همه افراد حاضر در این مهمانی را دستگیر کردند.[۵۷]
  • در جشن‌های یلدای سال ۱۳۹۶ پلیس ۲۳۰ دختر و پسر را در دو پارتی مختلط در شهر تهران دستگیر کرد. پلیس این افراد را در دو عملیات جداگانه دستگیر کرد، در یکی از مهمانی‌ها تعداد ۱۴۰ دختر و پسر در باغی به صورت مختلط در حال پایکوبی بودند و مهمانی دیگر نیز در منزلی در فرمانیه بود که تعداد ۹۰ نفر در آن دستگیر شدند. بعضی از افراد حاضر در این مهمانی با به اشتراک گذاشتن تصاویر خود به صورت زنده در اینستاگرام دیگران را به شرکت در محل دعوت می‌کردند. پلیس ادعا کرد مقادیری مشروبات الکلی و مواد روان‌گردان نیز در محل برگزاری این دو مهمانی کشف کرده‌است.[۵۸][۵۹]

رویدادهای ورزشی[ویرایش]

به مردان ایرانی اجازه تماشای مسابقات ورزشی بانوان اعم از فوتبال، فوتسال، والیبال، شنا، … داده نمی‌شود. در سال ۱۳۹۶ در مسابقات آسیایی کبدی بانوان در گرگان مربی تیم تایلند یک مرد بود، سامپراچ فونچونام مجبور شد روسری سر کند تا به عنوان یک خانم وارد سالن مسابقات شود زیرا ورود به این مسابقات آسیایی تنها محدود به خانم‌ها بود.[۶۰] این کار سامپراچ فونچونام با جنجال رسانه‌ای بسیاری در ایران همراه بود.

همچنین به زنان ایرانی اجازه حضور در استادیوم برای تماشای بازی فوتبال داده نمی‌شود.

حسین شاه‌حسینی که از نخستین مسئولان تفکیک جنسیتی در ورزش بود گفته بود: «ما به ورزش بانوان بیشتر از گذشته توجه خواهیم کرد، اما زن را وسیله قرار نخواهیم داد. ما هر کجا زنها ورزش کنند آن را از تیررس نگاه مردها دور نگاه خواهیم داشت. حتی دور زمین تنیس حصار خواهیم کشید.»[۶۱]

مساجد و زیارتگاه‌ها[ویرایش]

در مساجد و هیئت‌های عزاداری تفکیک جنسیتی وجود دارد.[نیازمند منبع] یکی از برنامه‌های اسلام، تفکیک جنسیتی در محافل عمومی مانند مدرسه، مراسم، مساجد و… است.[۶۲]

گورستان[ویرایش]

تفکیک جنسیتی در ایران به حدی شدید بوده‌است که حتی در گورستان نیز در بسیاری از موارد تفکیک جنسیتی انجام می‌شده‌است و برای برگزاری مراسم فرد فوت کرده، مراسم به صورت دو مجلس جداگانه زنانه و مردانه برگزار می‌شده‌است.[۶۳]

گورستان ظهیرالدوله یک گورستان قدیمی در شمال تهران است و متولی خاصی ندارد و مشخص نیست ضوابط مدیریت آن چیست. در سال ۲۰۱۷ بازدیدکنندگان این گورستان تفکیک جنسیتی شدند و برای بازدید زمان تعیین شد.[۶۴][۶۵] جداسازی جنسیتی این گورستان احتمالاً به دلیل نگرانی از حضور پسران و دختران جوان در این مکان صورت گرفته‌است.

پیست اسکی[ویرایش]

حسین ساجدی‌نیا در زمانی که فرمانده انتظامی تهران بزرگ بود گفت مأموران پلیس از هر گونه بی‌ادبی اسکی‌بازان ممانعت به عمل خواهند آورد. وظیفه پلیس اسکی افزایش تفکیک بین زنان و مردان اسکی‌باز است.[۶۶]

اعتراضات[ویرایش]

پس از انقلاب اسلامی، ایران دارای بیشترین تفکیک جنسیتی در میان کشورهای جهان بوده‌است.[نیازمند منبع] و هیچ اقدامی از سوی مسئولان کشور برای ریشه‌کنی تفکیک جنسیتی در ایران انجام نگرفته‌است بلکه معمولاً مسئولان به وجود آورنده تفکیک جنسیتی بیشتر بوده‌اند. بسیاری از افراد در ایران تفکیک جنسیتی را مفید می‌دانند. به عنوان مثال حسینی دولت‌آبادی در پاسخ به منتقدان تفکیک جنسیتی که می‌گویند باید جایی وجود داشته باشد که دختر و پسر بتوانند رابطه با جنس مخالف را بیاموزند، می‌گوید: «دانشگاه محل تحصیل است و نه محلی برای همسریابی. دانشگاه قرار است محل تزکیه و علم آموزی باشد. نمونه موفق این قضیه را در حوزه‌های علمیه داریم. حتی دانشگاه‌هایی هم که تفکیک جنسیتی داشته‌اند، می‌گویند طرح موفقی بوده.»[۶۷] طرح تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها تقریباً از اواخر سال ۱۳۸۹ مطرح شد و در همایش مدیران دانشگاه‌ها با حضور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری از دانشگاه‌ها درخواست شد با توجه به وضعیت دانشگاه و به فراخور امکانات و توانی که در اختیار دارند، طرح مذکور را اجرا کنند، با این وجود طرح منسجمی ابلاغ نشد که دانشگاه‌ها بتوانند به صورت متمرکز و منسجم دست به چنین اقدامی بزنند.[۶۸] تاکنون هیچ راهکاری برای ریشه‌کنی تفکیک جنسیتی از سوی مسئولان در ایران ارائه نشده‌است.

سازمان ملل[ویرایش]

جدا از هشدارهای همیشگی سازمان ملل، گزارشگر ویژه این سازمان در امور حقوق بشر در ایران عاصمه جهانگیر، با اشاره به تفکیک جنسیتی در ایران گفت مشکلات جدی در ایران همچنان ادامه دارد.[۶۹]

مردمی[ویرایش]

هنگامی‌که قرار بود در دانشگاه شهید چمران اهواز برنامه‌ای به مناسبت شب یلدا برگزار شود، درست یک روز مانده به شروع برنامه و مراسم، به آن‌ها اعلام شد که باید مراسم با تفکیک جنسیتی برگزار شود دانشجویان نیز در واکنش به‌این موضوع، تجمع اعتراضی کردند و برنامه را لغو نمودند.[۷۰]

گروهی دیگر از دانشجویان نیز که در دانشگاه‌های آزاد مشغول به تحصیل بودند با ارسال نامه‌ای اعتراض خود را به این مورد اعلام کردند. بخش‌هایی از نامه:

دانشگاه نه تنها پادگان نیست که حوزه علمیه هم نیست. حال که نتوانسته‌اید دختران را در پستوی خانه نهان کنید، با افکار تاریخ مصرف گذشته خود می‌خواهید حضور نیمی از جمعیت کشور را در دانشگاه‌ها محدود کنید.[۷۱]

جامعه‌شناسان[ویرایش]

سعید معیدفر استاد دانشگاه و جامعه‌شناس در گفتگو با فرارو گفته‌است «سیاست تفکیک جنسیتی، موجب شکل‌گیری لجاجت و واکنش‌های منفی در جامعه می‌شود. اگر با دیدگاهی که سیاست‌گذاران پیشین نسبت به اهداف تفکیک جنسیتی داشتند به جامعه بنگریم، می‌بینیم که جامعه ناهنجارتر شده و اگر پیش از تفکیک، معیارها و خطوطی رعایت می‌شد، حال همان‌ها نیز رعایت نمی‌شود.»[۷۲]

ابراهیم فیاض جامعه‌شناس و انسان‌شناس با بیان اینکه تفکیک جنسیتی توهین به انسانیت است، گفت: این مسئله همجنسگرایی را در دانشگاه‌ها رواج می‌دهد. وی در پاسخ به کسانی که اصرار بر تفکیک جنسیتی دانشگاه‌ها دارند می‌گوید: باید از این افراد پرسید که بعد از این کار چه اتفاقی می‌افتد؟ نتیجه آن همین دبیرستان‌های تک جنسیتی موجود است که هنگام تعطیل شدن دانش آموزان، روابط دختر و پسر به بیرون از دبیرستان کشیده می‌شود و غالباً خودروهای بسیاری در این زمان در اطراف مدارس پراکنده هستند. خانواده‌ها یا نگرانند یا خودشان باید دختر و پسرشان را همراهی کنند.[۷۳]

نیره توکلی جامعه‌شناس به تأثیر منفی تفکیک جنسیتی بر روابط اجتماعی افراد تأکید کرده و گفت: علاوه بر تأثیری که تفکیک جنسیتی بر روی روابط زن و مرد دارد، می‌تواند امکان شناخت هر دو یا چند انسان دیگر را نیز از میان ببرد. در محیط‌های تفکیک‌شده به زنان یا مردان، همواره عکس‌العمل‌هایی آسیب‌زا شکل می‌گیرد و امکان روبرو شدن با واقعیت جنس مخالف از میان می‌رود.[۷۲]

مجید ابهری دکترای روانپزشکی از آمریکا در انتقاد به طرح تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها در سال ۱۳۹۰ گفت: «تفکیک جنسیتی یکی از این طرح‌هاست که هیچ ثمره مثبتی ندارد، از یک طرف ازدواج دانشجویی و دفاتر ازدواج در دانشگاه راه می‌اندازند و از طرف دیگر اصرار بر تفکیک جنسیتی می‌کنند.»[۷۴]

دکتر افسر افشارنادری جامعه‌شناس، استاد دانشگاه و عضو انجمن جامعه‌شناسی ایران در پاسخ به این سؤال که چرا تاکنون پژوهش مشخصی دربارهٔ طرح تفکیک جنسیتی نشده‌است گفت: پژوهش‌هایی در این‌باره انجام شده، به‌طور کلی نیز در اجرای تفکیک جنسیتی ما نیازمند پژوهش نیستیم، چراکه منشأ بسیاری از آسیب‌ها و مشکلات اجتماعی را باید در تفکیک جنسیتی دید.[۷۵]

سیاست‌مداران[ویرایش]

پروژه جداسازی دختر و پسر در مراکز آموزشی از آغاز انقلاب اسلامی تاکنون فراز و فرودهایی داشته‌است و در یک مورد، اجرای آن در دانشگاه‌ها از سوی سید روح‌الله خمینی متوقف شد اما پس از آن متولیان این پروژه در هر فرصتی سعی در اجرای منویات خود داشته‌اند.[۷۶] نقل شده زمانی که سید روح‌الله خمینی شنید در دانشگاه تهران، یک دیوار پارتیشن مانند در یکی از کلاس‌های درس کشیده‌اند برای اینکه خانم‌ها و آقایان جدا بنشینند به شدت واکنش نشان دادند و گفتند سریع تماس بگیرید که همین امروز، این دیوار را برچینند وگرنه خودم و احمد (فرزند سید روح‌الله خمینی) می‌رویم و این دیوار را برمی‌داریم که این امر نشانگر اهتمام وی‍ژه سید روح‌الله خمینی نسبت به مقابله با تندروی‌ها بود.[۷۷][۷۸]

محمود احمدی‌نژاد نیز مخالفت اولیه خود را با تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌های ایران اعلام کرد[۷۹] و از وزیران علوم و بهداشت خواست سریعاً به این اقدامات سطحی و غیرعالمانه پایان دهند.[۸۰] هرچند تابحال کار خاصی برای رفع آن در سطح ملی انجام نشده‌است.

حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران و از نامزدهای دوازدهمین دوره ریاست جمهوری ایران ۱۸ اردیبهشت سال ۱۳۹۶ با اشاره به موضوعات حساسی مانند اعدام و تفکیک جنسیتی، از دو رقیب خود محمد باقر قالیباف و ابراهیم رئیسی بدون نام بردن از آن‌ها انتقاد کرده‌است؛[۸۱] حسن نیت ایشان توسط منبعی تأیید نشده‌است.

روحانی در صریح‌ترین مصاحبه خود در خصوص رسانه‌های ایران بر مخالفتش با تفکیک جنسی میان زن و مرد و ایجاد سانسور و فیلتر تأکید کرد و گفت: قول می‌دهم که انقلاب اسلامی را بار دیگر پس از ۸ سال دولت افراطی که حقوق شهروندان در آن نادیده گرفته شد به حالت اعتدال برگردانم. وی گفته‌است مخالف جداسازی زنان و مردان در دانشگاه‌ها و سایر اماکن است.[۸۲]

فاطمه آلیا یکی از نمایندگان مجلس ایران اعلام کرد که با طرح مجلس دربارهٔ تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌های ایران مخالف است و به اعتقاد ایشان در عرصه اجتماعی هرگونه تفکیک مانعی برای پیشبرد و رشد جامعه است.[۸۳]

محسن رهامی دکترای حقوق و مدرس دانشگاه می‌گوید: واقعاً کسانی که ادعای این مطالب دارند و تفکیک جنسیتی را راه مبارزه با مفاسد اخلاقی می‌دانند آیا تاکنون از نظریه‌های کارشناسانی صاحبنظران که در این حوزه کار کرده‌اند استفاده نموده‌اند؟ و آیا با عدد و رقم ثابت کرده‌اند که تفاوت معناداری میان میزان فساد اخلاقی در محیط‌های دانشگاهی که تفکیک جنسیتی در آن‌ها اعمال شده‌است با دانشگاه‌هایی که کلاس‌های درس آن‌ها به صورت مختلط و با حضور دختران و پسران برگزار می‌شود وجود دارد یا خیر؟[۷۷]

فاطمه جوادی خوجین شهردار خلخال در سال ۱۳۹۶ گفت: من خودم را مجزا از مردان در جامعه نمی‌دانم و تا جایی که شرایط جامعه اجازه دهد معتقدم نباید تفکیک جنسیتی در فضاهای شهری وجود داشته باشد.[۸۴]

محمود گلزاری معاون ساماندهی امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، استاد دانشگاه و روان‌شناس در سال ۱۳۹۴ ضمن ابراز نگرانی نسبت به کاهش ازدواج در کشور اعتراف کرد که تفکیک جنسیتی در کاهش امر ازدواج مؤثر است.[۸۵] با این حال اکثر مسئولان هنوز از بیان این واقعیت خودداری می‌کنند.

حامیان[ویرایش]

فمینیست‌ها[ویرایش]

یکی از پارادوکس‌های مشخص فمینیست‌های رادیکال، که جواب واضحی هم برای آن وجود ندارد، مسئلهٔ تفکیک جنسیتی است. به نظر می‌آید سیاست فمینیستی ایجاب می‌کند در برخورد با مسئلهٔ تفکیک محیطی زن و مرد، موضعی متناقض اتخاذ کند تا بتواند در موقعیت مناسب، از آنچه به نظرش مطلوب می‌آید، استفاده کند.[۸۶][منبع بهتری نیاز است] اگرچه در بعضی نقاط جهان، فمینیسم پساساختارگرا تفکیک جنسیتی را نمی‌پذیرد اما در ایران فمینیست‌های رادیکال ایجاد محیط‌های کاملاً زنانه بدون هیچ‌گونه تماس و ارتباط و اصطکاکی با محیط مردانه؛ به عبارت دیگر، ساختن جهانی زنانه و بدون مرد را در سر می‌پرورانند که مثال‌های آن پارک بانوان، واگن بانوان در مترو، طرح زنانه و مردانه دریا، … است.[نیازمند منبع]

عده‌ای از فمینیست‌ها جدا شدن زنان از مردان را به معنی آزاد شدن آنان می‌دانند. اینها در ضمن اغلب مبلغ برتری دنیای «زنانه» در مقابل دنیای «مردان» هستند.[۸۷] جدایی جنسیتی یکی از خطاهای تاکتیکی فمینیسم محسوب می‌شود.[۸۸]

فمینیسم جدایی‌طلب (separatist feminism) یک شکل از فمینیسم رادیکال است. Marilyn Frye نویسنده توصیفی از فمینیسم جدایی‌طلب به صورت زیر دارد: جداسازی شیوه‌ها و ترتیب‌های مختلف از مردان و از نهادها، روابط، نقش‌ها و فعالیت‌هایی که تحت سلطه مذکر است و انجام آن به سود مردان و برای حفظ برتری مردانه است. این جداسازی می‌تواند توسط زنان شروع یا ادامه یابد.[۸۹]

زنان[ویرایش]

طوبی حجازی رئیس کمیسیون فرهنگی اجتماعی شورای اسلامی شهر قم در سال ۱۳۹۳ با بیان اینکه در قم بین کارمندان زن تمایل بسیاری برای جدا کار کردن از همکاران مرد خود وجود دارد، افزود: مسئولان باید به این در خواست کارکنان زن در ادارات توجه کافی داشته باشند.[۹۰]

سحر قریشی بازیگر سینما در یک مصاحبه دربارهٔ حضور زنان در استادیوم برای تماشای بازی فوتبال مردان گفت، از اینکه کنار تعداد زیادی آقا قرار بگیرم منقلب می‌شوم و کاملاً موافقم که اجازه نمی‌دهند خانم‌ها به استادیوم بروند.[۹۱]

روحانیون[ویرایش]

هنگامی که وزارت علوم قصد داشت دانشگاه‌ها را با کلاس‌های تک‌جنسیتی برگزار کند، این موضوع برای مدتی اجرایی نشد و ناصر مکارم شیرازی از عدم اجرای آن انتقاد کردند و معتقد بودند این موضوع باعث ناامیدی انسان است.[۹۲] آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی، در ابتدای درس خارج فقه روز چهارشنبه هشتم آذر خود در مسجد اعظم قم، با اشاره به سابقه بحث و موضوع ورود زنان به ورزشگاه‌ها ضمن ابراز مخالفت با این موضوع تأکید کرد که طرح دوباره این مشکل، رفتن راه انحرافی می‌باشد.[۹۳]

حیدری بهترین راه برای ایجاد امنیت اخلاقی در جامعه را ایجاد پارک بانوان می‌داند و معتقد است که بهترین هدیه به بانوان تفکیک جنسیتی است.[۹۴]

آیت الله سبحانی با بیان اینکه تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها نیاز است، گفت باید در کمال احترام فضاهای جداگانه‌ای برای تحصیل دختران و پسران دانشجو فراهم کرد. چند سال بعد وی بدون اشاره به وضع تفکیک جنسیتی موجود گفت: امروز دخترانی در سن بالا در خانه بخت مانده‌اند و شرایط ازدواج ندارند و در چنین وضعی، طرح حضور آنان در ورزشگاه نه تنها جزء فرائض نیست بلکه جزء مستحبات هم نیست. به جای اینکه برای این کارها طرح بدهند باید فکری برای ازدواج آنان بکنیم.

علیرضا پناهیان گفته‌است: طرح تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌های کشور باید به صورت طبیعی اجرا شود، نه اینکه طوری باشد که افکار عمومی نسبت به آن واکنش نشان دهد.[۷۳]

علوی گرگانی تصریح کرد: وقتی دختران و پسران در جامعه با یکدیگر مختلط باشند پس از تشکیل زندگی به سبب یک مشکل کوچک نیز حاضر به طلاق می‌شوند و منطق‌شان این می‌شود که در جامعه دختران و پسران زیادی هستند.[۹۵]

سید احمد خاتمی در سال ۱۳۹۶ گفت: «اینکه در یک اتاق یک مرد و زن نامحرم با یکدیگر باشند زمینه‌ساز و بستر گناه است، باید زن‌ها و مردها هر کدام در یک مکان مجزا فعالیت کنند. بحث تفکیک جنسیتی در مکانهای کاری یعنی بستر پاکی را فراهم کردن و این‌گونه است که شخصیت بانوی مسلمان با عفاف رشد و تعالی می‌یابد».[۹۶]

محسن قرائتی در سال ۱۳۹۷ در باره حضور دانشجویان دختر و پسر در دانشگاه گفت: «صبح دخترها بیایند و عصر پسرها بیایند. چه می‌شود؟ مگر یک جاهایی که واقعاً استادش نایاب است، اضطرار است. چه اشکالی دارد؟ آن وقت دخترها اگر خودشان باشند، می‌توانند چادرشان را هم بردارند، روسری‌شان را هم بردارند. لباس مشکی هم لازم نیست بپوشند. لباس سفید بپوشند راحت راحت هم باشند. همه خانم هستند دیگر. چه اشکالی دارد؟»[۹۷] وی پیش از این گفته بود خنده‌دار است که در مدارس دختر و پسر را تفکیک کرده‌اند اما در دانشگاه مختلط هستند در حالیکه دانشجو شهوتش‌ گُر می‌کشد.[۹۸]

سیاست‌مداران[ویرایش]

غلامعلی حداد عادل گفت: «من با تفکیک جنسیتی موافقم و باید ادامه یابد و معتقدم همان‌طور که بعد از انقلاب در اتوبوس‌ها تفکیک جنسیتی انجام دادیم می‌توانیم در جاهای دیگر این تفکیک را انجام دهیم. ما در ابتدای انقلاب پس از اینکه این اقدام را در اتوبوس انجام داده‌ایم مشاهده کردیم که درک این موضوع برای مردم سخت بود ولی امروز این اتفاق عادی شده‌است و حتی بدحجاب‌ها نیز هیچ مشکلی با این قضیه ندارند.»[۷۵]

مرضیه وحید دستجردی که در مجلس پنجم نماینده مردم بود از طراحان و طرفداران طرح تفکیک جنسیتی بیمارستان‌های کشور بود که این طرح هیچ‌گاه اجرا نشد. با این حال سال‌ها بعد که به سمت وزیر بهداشت رسید با اشاره به شکست‌خورده بودن طرح تفکیک جنسیتی گفت: اجرای طرح تفکیک جنسیتی در بیمارستان شهید بهشتی قم برای اولین‌بار انجام شد و به صورتی جدی شکست خورد.[۷۵] زهره طبیب‌زاده نوری مشاور رئیس‌جمهوری و رئیس مرکز امور زنان و خانواده در دولت نهم در زمان مراسم افتتاح بیمارستان مهدیه (اولین بیمارستان تک جنسیتی) گفته بود: «ما معتقدیم با توجه به نظام ارزشی و اعتقادی‌مان در این مشاغل، زنان باید حضور تام و تمام داشته باشند و در اینجا اگر تبعیض جنسیتی مثبت برای حضور آن‌ها اعمال شود، پسندیده‌است.»

شهیندخت مولاوردی در دوره معاونت زنانش از احداث پارک‌های بانوان به عنوان یکی از مطالبات اصلی زنان و دختران ایرانی یاد کرده‌است.[۴۴]

حسین شاه‌حسینی که معاون مهدی بازرگان در دولت موقت ایران از نخستین مسئولان تفکیک جنسیتی در ورزش پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران بود گفته بود: «ما به ورزش بانوان بیشتر از گذشته توجه خواهیم کرد، اما زن را وسیله قرار نخواهیم داد. ما هر کجا زنها ورزش کنند آن را از تیررس نگاه مردها دور نگاه خواهیم داشت. حتی دور زمین تنیس حصار خواهیم کشید.»[۶۱]

سعدالله نصیری قیداری سخنگوی کمیسیون آموزش از موافقان طرح تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها در سال ۱۳۹۰ گفت: ما با این کار می‌توانیم به مسیر جدا شدن خانم‌ها و آقایان کمک کنیم.[۹۹]

روزنامه ۱۹ دی نوشت علی مطهری ضمن ارسال نامه‌ای به شهردار تهران محمدباقر قالیباف ضمن دفاع از اجرای طرح تکریم بانوان در شهرداری تهران از شهردار تهران خواسته‌است تحت تأثیر هجمه سنگینی که به این طرح‌شده‌است قرار نگیرد.[۱۰۰]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. http://www.irna.ir/fa/News/82700768
  2. https://tnews.ir/news/187496839832.html
  3. http://www.irna.ir/fa/NewsPrint.aspx?ID=80771943
  4. http://www.aftabir.com/articles/view/religion/ahkam/c7c1164533362_speak_p1.php/احكام-صحبت-كردن
  5. http://chaharmahal-bakhtiari.farsnews.com/news/13960517001717
  6. pezhvakeiran.com/maghaleh-35303.html
  7. Keddie, Nikki R. (2000). "Women in Iran Since 1979". Social Research. 67 (2): 405–438. JSTOR 40971478. 
  8. Price, Massoume (March 7, 2000). "A Brief History of Women's Movements in Iran 1850-2000". The Iranian. Retrieved September 21, 2008. 
  9. https://melimazhabi.com/goftogoo/از-خشونت-دولتی-تا-تفکیک-جنسیتی-در-فضاها/
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ http://vista.ir/article/342432/دختران-عاشق-عاطفه-و-پسران-دنبال-رابطه؟!
  11. http://old.alef.ir/vdcaoonu049nuy1.k5k4.html?229497
  12. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1394/04/03/780462/غفلت-از-پوشش-مردان-در-سایه-بحث-داغ-حجاب-زنان
  13. http://www.shafaf.ir/fa/news/268048/عامل-سيرصعودي-طلاق-در-جامعه-چيست
  14. http://www.avapress.com/prtenw8zfjh8w7i.b9bj.html
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ http://faradeed.ir/fa/news/47717/تصاویر-زنان-عربستان-از-کنج-خانه-تا-موتورسواری
  16. http://tarikhirani.ir/Modules/News/Phtml/News.PrintVersion.Html.php?Lang=fa&TypeId=29&NewsId=3762
  17. http://tarikhirani.ir/fa/news/26/bodyView/5909/چه.کسی.ساحل.دریا.را.زنانه.و.مردانه.کرد؟.html
  18. مقاله «تأثیر فمینیست و تفکیک جنسیتی بر فضاهای معماری و شهرسازی» نوشته صداقت، محبی و کریمی‌نیا
  19. http://www.asriran.com/fa/news/408809/سفرنامه-خبرنگار-آلمانی-در-ایران-از-شلوار-صورتی-زنان-تا-تفکیک-جنسیتی-مترو
  20. http://www.mehrnews.com/news/2464429/برخورد-با-مسافران-مرد-در-واگن-مترو-زنان
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ ۲۱٫۲ http://www.smtnews.ir/dialogue/412-تناسب-نیروی-انسانی-در-آموزش-و-پرورش-مشکل-همیشگی-است.html
  22. http://www.khabaronline.ir/detail/378997/society/Police
  23. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950808000164
  24. http://www.titre1.ir/fa/news/28274/ورودآقایان-به-این-مکان-ممنوع-شد
  25. http://www.shafaf.ir/fa/news/40729/اختلاط-دانشجويان-دختر-و-پسر-در-اردوهاي-دانشجويي-ممنوع
  26. http://www.shafaf.ir/fa/news/64568/جزئیات-رفع-اختلاط-دردانشگاهها-از-زبان-وزیر
  27. http://www.entekhab.ir/fa/news/67244/قرائتی-دختر-و-پسر-را-در-دانشگاه-قاطي-كرديد-به-حجاب-دختر-در-گورستان-گير-مي-دهيد-محال-است-كه-با-اين-كارها-درست-شود
  28. ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ https://www.jamaran.ir/بخش-اخبار-59/137963-اگر-موضوع-تفکیک-جنسیتی-نتیجه-دهد-باید-در-دستور-کار-قرار-گیرد
  29. http://www.khabaronline.ir/detail/160004/society/education
  30. http://women.ncr-iran.org/fa/اخبار-زنان/3672-ایران-تفکیک-جنسیتی-در-در-ورودی-دانشگاه-آزاد-زاهدان
  31. http://www.bbc.com/persian/iran/2009/12/091226_maf_student_education
  32. http://fararu.com/fa/news/259295/تشریح-نحوه-ممیزی-کتاب-در-وزارت-ارشاد
  33. http://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/580882-ممیز-به-من-گفت-چون-قاتل-مرد-است-نمی-تواند-دستش-را-دور-گلوی-زن-بیندازد-تا-او-را-خفه-کند-زنان-نویسنده-ای-می-شناسم-که-موقع-نوشتن-باید-حواسشان-به-مادر-خواهرشوهر-باشد
  34. ۳۴٫۰ ۳۴٫۱ http://aftabnews.ir/fa/news/255225/طرح-تفکیک-جنسیتی-توهین-به-مردان-و-زنان-ایرانی-است
  35. http://kayhan.ir/fa/news/21939
  36. http://old.alef.ir/vdcgzy9tqak93y4.rpra.html?469901
  37. http://www.tabnak.ir/fa/news/422313/لغو-کنسرت-به-دلیل-عدم-تفکیک-جنسیتی
  38. http://www.sharghdaily.ir/News/100911/اعلام-لغو-كنسرت-در--كل-استان-خراسان-رضوی
  39. ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ http://donya-e-eqtesad.com/بخش-خبر-64/820206-تفکیک-جنسیتی-سیاست-ما-نیست
  40. http://www.shafaf.ir/fa/news/268048/عامل-سيرصعودي-طلاق-در-جامعه-چيست
  41. http://www.mehrnews.com/news/931094/موافق-طرح-تفکیک-جنسیتی-بیمارستانها-در-قامت-وزیر-بهداشت
  42. http://www.dw.com/fa-ir/خواست-تفکیک-جنسیتی-در-بیمارستانها-به-دلیل-عادیسازی-گناه/a-42155491
  43. http://www.khabaronline.ir/detail/745856/society/health
  44. ۴۴٫۰ ۴۴٫۱ ۴۴٫۲ http://www.roozannews.ir/news/12261/پارک-بانوان؛-از-ضرورت-ملی-تا-حصر
  45. Pejman Azarmina. «In Iran, gender segregation becoming a fact of medical life». CMAJ، ۲۰۰۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸. 
  46. http://shafaonline.ir/fa/news/107704/نگاهی-به-طرح-تفکیک-جنسیتی-در-بیمارستان‌ها-و-دیگر-اماکن-عمومی
  47. http://aftabnews.ir/fa/news/472830/تفکیک‌جنسیتی-در-عابربانک-یک-بانک-خصوصی
  48. http://www.dw.com/fa-ir/ورود-آقایان-ممنوع-پارکهای-ویژه-زنان/a-2979427
  49. http://www.taamolnews.ir/fa/news/747221
  50. https://www.mehrnews.com/news/1428108/تکذیب-راه-اندازی-گشت-نسبت-نمره-پلیس-از-20-16-است
  51. http://www.yjc.ir/fa/news/4574967/مزاحمان-مدارس-دخترانه-دستگير-شدند
  52. http://www.binanews.ir/news17551.html
  53. «نشستن زن و مرد کنار هم در اتوبوس ممنوع شد!». بینانیوز، ۲ دی ۱۳۹۴. بازبینی‌شده در ۹ فروردین ۱۳۹۶. 
  54. «شش ساعت توقیف در دمای زیر صفر به جرم سفر». بازبینی‌شده در ۹ فروردین ۱۳۹۶. 
  55. http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1284610
  56. http://fararu.com/fa/news/111861/دستگيري-۴۵-دختر-و-پسر-در-تور-مختلط
  57. http://khabarland.com/news/98410/دستگیری-25-دختر-و-پسر-در-جشن-تولد-1
  58. http://aftabnews.ir/fa/news/497058/دستگیری-۲۳۰-دختر-و-پسر-در-شب-یلدا
  59. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/10/01/1607973/دستگیری-230-دختر-و-پسر-در-پارتی-مختلط-شب-یلدا
  60. http://www.asriran.com/fa/news/575582/روسری-برای-مربی-مرد-تیم-زنان-تایلند-در-مسابقات-گرگان-عکس-فدراسیون-عذرخواهی-کرد-شکایت-می-کنیم
  61. ۶۱٫۰ ۶۱٫۱ http://www.jebhemelli.info/بیوگرافی-آقای-شاه-حسینی/
  62. http://www.welayatnet.com/fa/news/104229
  63. http://www.dw.com/fa-ir/جمهوری-اسلامی-تفکیک-جنسیتی-از-گهواره-تا-گور/a-15374761
  64. https://asemandaily.ir/post/4442/فاتحه-ای-برای-تاریخ-تهران
  65. http://www.mikrofonnews.com/گورستان-ظهیرالدوله-تفکیک-جنسیتی-شده-ا/
  66. http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/iran/12050199/Iran-deploys-ski-police-at-countrys-slopes-enforce-segregation-of-men-and-women.html
  67. http://www.khabaronline.ir/detail/159779/society/education
  68. http://old.alef.ir/vdca0on6o49nw01.k5k4.html?109779
  69. بی‌بی‌سی فارسی. «گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل: مشکلات جدی در ایران ادامه دارد». 
  70. بی‌بی‌سی فارسی. «لغو برنامه شب یلدا در اعتراض به تفکیک جنسیتی». ۲۲ دسامبر ۲۰۱۶. 
  71. بی‌بی‌سی فارسی. «اعتراض جمعی از دانشجویان به تفکیک جنسیتی در دانشگاه آزاد». 
  72. ۷۲٫۰ ۷۲٫۱ http://fararu.com/fa/news/231506/تفکیک-جنسیتی-در-کاهش-ازدواج-تاثیر-گذاشت
  73. ۷۳٫۰ ۷۳٫۱ http://www.momtaznews.com/تفکیک-جنسیتی؛-راهکاری-مقطعی-در-کاهش-اخ/
  74. https://asibha.mcls.gov.ir/fa/news/28379/مشوق-های-ازدواج-و-فرزند-آوری-کارایی-ندارد
  75. ۷۵٫۰ ۷۵٫۱ ۷۵٫۲ http://shafaonline.ir/fa/news/67001/تاثیر-تفکیک-جنسیتی-بر-طلاق-و-ازدواج
  76. http://www.parsine.com/fa/news/67635/پروژه-تفکیک-جنسیتی-یا-تقویت-تابوی-سکسی
  77. ۷۷٫۰ ۷۷٫۱ http://www.irna.ir/fa/News/80992747/سایر/تفکیک_جنسیتی_ناسازگار_با_شرع_و_قانون_است
  78. http://old.alef.ir/vdcj8oevyuqeh8z.fsfu.html?198220
  79. بی‌بی‌سی فارسی. «مخالفت احمدی‌نژاد با تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها». 
  80. http://www.khabaronline.ir/detail/161188/society/urban
  81. بی‌بی‌سی فارسی. «روحانی با انتقاد از 'اعدام و تفکیک جنسیتی' به رقبای خود تاخت». 
  82. http://www.jamnews.com/TextVersionDetail/204432
  83. بی‌بی‌سی فارسی. «مخالفت نماینده اصولگرای مجلس ایران با طرح تفکیک جنسیتی». 
  84. http://www.eskannews.com/interview/4979/تفکیک-جنسیتی-فضای-شهری-قبول-ندارم
  85. http://www.mardomsalari.ir/news/45422/تفکیک-جنسیتی-کاهش-ازدواج-تاثیر-گذاشت
  86. https://www.mashreghnews.ir/news/781471/فمینیسم-و-تناقض-های-جنسیتی-آسیب-زا
  87. iranglobal.info/comment/25171
  88. http://www.huffingtonpost.co.uk/alastair-sloan/gender-segregation-feminism_b_4438911.html
  89. Marilyn Frye, "Some Reflections on Separatism and Power". In Feminist Social Thought: A Reader, Diana Tietjens Meyers (ed.) (1997) New York: Routledge, pp. 406–414.
  90. http://www.qomnews.ir/news/27880/توجه-بیشتر-تفکیک-جنسیتی-ادارات-قم-ضروری
  91. https://www.alodoctor.ir/social/details/38182/ماجرای-منقلب-میشم-و-سحر-قریشی-چیست؟
  92. بی‌بی‌سی فارسی. «انتقاد آیت الله مکارم شیرازی از توقف طرح تفکیک جنسیتی». ۸ ژوئیه ۲۰۱۱. 
  93. Manoto. «مکارم: دیگر حرف ورود زنان به ورزشگاه را نزنید». 
  94. «- بهترین هدیه به بانوان تفکیک جنسیتی است». خبرگزاری مهر. ۱۳۹۳/۶/۱۰. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۰۹-۰۴. 
  95. http://www.rasekhoon.net/news/show/939671/افزایش-آمار-طلاق-در-جامعه-نتیجه-بی-توجهی-مسؤولان-به-تفکیک-جنسیتی-است/
  96. https://www.khabaronline.ir/detail/761245/Politics/parties1
  97. https://www.isna.ir/news/97021507826/مروری-بر-پیشنهاد-جنجالی-محسن-قرائتی
  98. https://www.borna.news/بخش-اخبار-2/60264-قرائتی-دختر-پسر
  99. https://www.mashreghnews.ir/news/88520/دانشگاه-های-تک-جنسیتی-در-دیگر-نقاط-دنیا
  100. http://www.qomefarda.ir/news/91617