جابجایی مکان‌های مقدس اوستا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

جابجایی مکان‌های مقدس اوستا نظریه‌ای است که به تغییر جهت‌های جغرافیایی واقعی از شمال به شمال‌غربی ایران اشاره دارد. می‌توان گفت که این مبحث را یوزف مارکوارت با مکان‌یابی ایران ویج در خوارزم مطرح کرد. با گسترش دین زرتشت به طرف غرب ایران، دین زرتشتی به ری کشیده شد و در آنجا ریشه‌های استوار دواند، پس از آن استقرار هخامنشیان استقرار نیروی سیاسی ایران را از شرق به غرب ایران تغییر داد. وضع مرکزی مغان در غرب و خواست‌های سیاسی آنان، به کشیده شدن تاریخ کهن زرتشتی به ماد و شمال غربی ایران یعنی آذربایجان یا آتروپاتکان باستان یعنی جایی که سرزمین اصلی مغان در پیرامون دریاچه ارومیه بود، انجامید. از این راه گمراهی‌های بسیاری در تاریخ ایران به وجود آمد. مغان جاهای مقدس تاریخی زرتشتی را از مرو و جیحون به سوی ماد انتقال دادند. طبق این جابجایی مکان‌ها زرتشت در شیز در کنار دریاچه ارومیه به دنیا آمد و پدر او هم اهل آنجا بود و ری نیز که باید سهمی می‌داشت، زادگاه مادر زرتشت شد.

جابجایی در جهت‌های جغرافیایی:

از اینها این نتیجه بر می‌آید که بسیاری از روایت‌های غربی برای تعیین نقاط دین زرتشتی از نظر تاریخی بی‌ارزش است و کسانیکه امروز تاریخ بنیادین زرتشتی را در غرب ایران می‌دانند، در واقع از اندیشهٔ مغان پیروی کرده‌اند.[۱]

پانویس[ویرایش]

  1. دین‌های ایران باستان، ص ۴۰۱ و ۴۰۲

منابع[ویرایش]

  • نیبرگ، هنریک ساموئل. دین‌های ایران باستان. ترجمهٔ نجم‌آبادی، سیف الدین. چاپ سوم. تهران: مرکز ایرانی مطالعهٔ فرهنگ‌ها، ۱۳۵۹.