ثروت خاندان خامنهای
گزارشهای دادهشده و انتشاریافته حاکی از این است که خانوادهٔ خامنهای، به رهبری سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، ثروت و داراییهای قابلتوجهی را، هم شخصاً و هم از طریق سازمانهای وابسته به حکومت، کنترل میکنند.[۱][۲][۳]
علی خامنهای

در ادامهٔ این موضوع، بررسیهای مختلف نشان دادهاند که شخص او بر یک امپراتوری مالی به ارزش تقریبیِ ۹۵ میلیارد دلار نظارت دارد. این ثروت بهطور کامل از طریق ستاد اجرایی فرمان امام، که به نام «ستاد» نیز شناخته میشود، مدیریت میشود. ستاد با تصرف نظاممندِ هزاران مِلک در سراسر مناطق ایران و در اکثر موارد، به بهانهٔ رها شدن آنها از طرف صاحبانشان، مجموعهٔ گستردهای را جمعآوری کرده است. این املاک متعلق به ایرانیان مختلف بوده و غالباً از صاحبان املاک که از اقلیتهای مذهبی و مهاجران هستند، غصب و تصرف شده است.[۴][۵]
مجتبی خامنهای

سید مجتبی خامنهای دومین پسر رهبر جمهوری اسلامی ایران است. ثروت او، با اندوختهای بیش از ۳ میلیارد دلار گزارش شده است. گفته میشود که داراییهای او در بانکهای امارات متحدهٔ عربی، سوریه، ونزوئلا، و چندین کشور آفریقایی اندوخته شده است. افزون بر این، مجتبی در حدود ۳۰۰ میلیون دلار طلا و الماس دارد. او همچنین زمین وسیعی را در نزدیکی مشهد بهدست آورده و آن را به مِلک شخصی خود تبدیل کرده است.[۶][۷][۸]
بلومبرگ در بهمن ۱۴۰۴ در یک گزارش تحقیقی اعلام کرد مجتبی خامنهای طی بیش از یک دهه شبکهای گسترده از سرمایهگذاریها و املاک را در اروپا و خاورمیانه ایجاد کرده است. بر اساس این گزارش، این داراییها از طریق شرکتهای پوششی و واسطهها و با عبور منابع مالی از بانکهایی در بریتانیا، سوئیس، لیختناشتاین و امارات تأمین شده و منشأ اصلی آنها «فروش نفت ایران» عنوان شده است. نفوذ و توان مالی مجتبی حوزههایی از حملونقل دریایی در خلیج فارس تا حسابهای بانکی در سوئیس و املاک لوکس در بریتانیا به ارزشی بیش از ۱۰۰ میلیون پوند را در بر میگیرد. این شبکه شرکتها بنا بر برخی برآوردها امکان انتقال میلیاردها دلار سرمایه به بازارهای غربی را فراهم کرده است؛ آن هم با وجود تحریمهایی که ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ علیه او اعمال کرد. در این گزارش، مجتبی خامنهای بهعنوان یکی از قدرتمندترین چهرههای خاورمیانه توصیف شده است.[۹][۱۰][۱۱]
مسعود خامنهای
مسعود یکی دیگر از فرزندان علی خامنهای است. او چندین مؤسسهٔ پدرش را مدیریت میکند. طبق گزارشها، او بیش از ۴۰۰ میلیون دلار در بانکهای فرانسه و بریتانیا و ۱۰۰ میلیون دلار هم در بانکهای دیگر دارد. مسعود همچنین فروش خودروهای رنو در ایران را تحت کنترل خود دارد، که بدین ترتیب، به افزونیِ ثروت او کمک میکند.[۶][۷]
میثم خامنهای
میثم، کوچکترین پسر خامنهای، با دختر یک تاجر سرشناس بازار ایران ازدواج کرده است. او با برادرش مسعود در شرکت رنو شریک شده است. او از فروش هر خودرو رنو پورسانت دریافت میکند. ثروت میثم بیش از ۲۰۰ میلیون دلار تخمین زده میشود که حدود ۱۰ میلیون دلار آن برای تجارت داخلی اختصاص داده شده است.[۶][۷]
سازمانهای وابسته
خانوادهٔ خامنهای، فراتر از ثروت شخصیشان، بر نهادهای اقتصادی قابلتوجه دیگری نیز در ایران کنترل دارند:
بنیاد مستضعفان
بنیاد پهلوی پس از انقلاب ۱۳۵۷ نامش به بنیاد مستضعفان تبدیل شد و زیر نظر ولی فقیه و نمایندهٔ او مشغول ادارهٔ اموال بنیاد پهلوی و اموال مصادرهشده در جریان انقلاب شد. داراییهای بنیاد پهلوی سابق، پس از انقلاب ۱۳۵۷، بهطور قابلتوجهی رشد کرد و کارخانهها، تأسیسات کشاورزی، شرکتهای ساختمانی، ادارهٔ معادن و شرکتهای تجاری متعددی را دربرگرفت.[۱۲]
آستان قدس رضوی
آستان قدس رضوی در مشهد، مدیریت حرم امام رضا در مشهد و نیز موقوفات مختلف وابسته به آن را بر عهده دارد. این مدیریت، داراییهای وسیعی شامل زمین، تأسیسات، و صنایع را در اختیار دارد که بهطور قابلتوجهی به نفوذ خانوادهٔ خامنهای در سراسر ایران کمک میکند.
این سازمانها، در حالی که بهعنوان نهادهای خیریه معرفی میشوند، به دلیل عدم شفافیت و ظاهراً خدمت به منافع نخبگان حاکم، مورد انتقاد قرار گرفتهاند.[۱][۵][۶]
منابع
- 1 2 "Fact Check: Are Ali Khamenei's Living Standards 'Below Average'?". iranwire.com (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-12.
- ↑ «سفارت آمریکا در بغداد: خامنهای ۲۰۰ میلیارد دلار ثروت دارد». العربیهٔ فارسی. ۲۰۱۹-۰۴-۲۶. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۵-۲۵.
- ↑ VOA Lastpage (2020-11-06), مافیای قدرت و ثروت خانوادهٔ خامنهای را بهتر بشناسیم, retrieved 2025-05-25
- ↑ Steve, Stecklow; Dehghanpisheh, Babak; Yeganeh, Torbati. "Khamenei controls massive financial empire built on property seizures".
- 1 2 "Ali Khamenei Net Worth 2024 | ZedDash". beta.rethinkingassessment.com. Archived from the original on 13 December 2024. Retrieved 2024-12-12.
- 1 2 3 4 Staff Writer (2015-07-16). "IRAN: Ali Khamenei's family wealth". NCRI (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-12.
- 1 2 3 "Disclosure of wealth of Khamenei's sons by Hashemi Rafsanjani | International Institute for Iranian Studies" (به عربی). 2016-10-06. Retrieved 2024-12-12.
- ↑ "Mojtaba Khamenei Net Worth: Iran's Next Supreme Leader And Successor To Billion-Dollar 'Financial Empire'". Free Press Journal (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-12.
- ↑ «بلومبرگ: مجتبی خامنهای صاحب یک امپراتوری جهانی املاک است». www.iranintl.com. ۲۰۲۶-۰۱-۲۹. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۹.
- ↑ «How the Son of Iran's Supreme Leader Built a Global Property Empire». www.bloomberg.com.
- ↑ «از «خیابان میلیاردرها» لندن تا دبی؛ مجتبی خامنهای چگونه با پول نفت امپراتوری بینالمللی ساخت؟». euronews. ۲۰۲۶-۰۱-۲۹. دریافتشده در ۲۰۲۶-۰۱-۲۹.
- ↑ "BBCPersian.com | اقتصاد و بازرگانی | بنیاد مستضعفان، تاجر جدید نفت". www.bbc.com. Retrieved 2024-12-12.