پندار خدا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از توهم خدا)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
توهم خدا
The God Delusion
The God Delusion.jpg
تصویر روی جلد
نویسندهریچارد داوکینز
برگردانندها. فرزام
ناشرBantam Books
محل نشر
مکان ناشر فارسی: اینترنت
تاریخ نشر۲ اکتبر ۲۰۰۶
تاریخ نشر فارسی: ۲۰۰۷ میلادی
شابک0-618-68000-4
تعداد صفحات۴۰۶
موضوعنقد دین
سبکعلمی، فلسفی
زبانانگلیسی
نوع رسانهجلد سخت، جلد نرم و کتاب صوتی
داستان نیاکان
بزرگ‌ترین نمایش روی زمین: مدرکی برای تکامل

پندار خدا یا توهم خدا (به انگلیسی: The God Delusion) کتاب غیرداستانی پرفروش سال ۲۰۰۶،[۱] نوشتهٔ زیست‌شناس بریتانیایی، ریچارد داوکینز است. وی عضو آکادمی پادشاهی علوم و ادبیات بریتانیاست و سابقاً نیز مدرس فهم عمومیِ علم در دانشگاه آکسفورد بوده‌است.[۲][۳]

داوکینز در کتاب توهم خدا عنوان می‌کند که خالق فراطبیعی به احتمال قریب به یقین وجود ندارد و باور به خدا باور کاذبی است که در برابر تمام شواهد موجود سخت‌جانی می‌کند. او با این نظرِ رابرت پیرسیگ هم‌نوا می‌شود که: «هنگامی که یک نفر دچار توهم می‌شود، دیوانه‌اش می‌گویند. هنگامی که افراد بسیاری دچار یک توهم می‌شوند، مؤمن‌شان می‌خوانند.»[۴]

تا ماه نوامبر سال ۲۰۰۷ تنها نسخهٔ اصلی (انگلیسیِ) کتاب به فروش ۱٫۵ میلیون نسخه دست یافت و به ۳۱ زبان ترجمه شد.[۵] همچنین در ماه نوامبر ۲۰۰۶ در ردهٔ دوم کتاب‌های پرفروش آمازون قرار گرفت.[۶][۷]

این کتاب در اوایل دسامبر ۲۰۰۶ به رتبهٔ چهارم کتاب‌های غیرداستانی پرفروش نیویورک تایمز رسید.[۸] و تا ۵۱ هفته، تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۰۷، در فهرست پرفروش‌ها ماند.[۹] این اثر از طرفی علاقه‌مندی‌های زیادی را به سمت خود جلب کرد و از سویی دیگر، چندین کتاب نیز علیه آن نوشته شد.

کتاب پندار خدا توسط فردی که خود را ا. فرزام می‌نامد با عنوان «پندار خدا» به فارسی ترجمه شده‌است.[۱۰]

پیش‌زمینه[ویرایش]

داوکینز در کتاب‌های پیشینش که در مورد فرگشت بود، علیه خلقت‌گرایی (creationism) مطلب نوشته‌بود. موضوع اصلیِ ساعت‌ساز نابینا، که در سال ۱۹۸۶ منتشر شد، این بود که فرگشت قادر به توضیح توهم طراحی در طبیعت است. در کتاب پندار خدا او به‌طور دقیق‌تر به برهان‌هایی که برای و ضد وجود خدا مطرح می‌شوند پرداخته‌است.

داوکینز برای مدت‌ها خواهان نوشتن کتابی عمومی ضد دین بود ولی ناشرش مخالفت می‌کرد. سرانجام در سال ۲۰۰۶ ناشر داوکینز ایده را پذیرفت. داوکینز این تغییر ذهن را به‌خاطر «چهار سالِ بوش» می‌داند.[۱۱] تا آن زمان، شماری از نویسندگان مانند سام هریس و کریستوفر هیچنز که به‌همراه داوکینز، که توسط رابرت ویتزل به «تثلیث نامقدس» مشهور شده‌بودند، کتاب‌هایی را به‌طور باز ضد دین نوشته‌بودند.[۱۲] این کتاب‌ها همگی پرفروش بودند و سبب عکس‌العمل‌های دینداران شدند.[۱۳] بر طبق سایت Amazon.co.uk این کتاب باعث افزایش ۵۰ درصدی فروش کتاب‌های مربوط به دین شده‌است (شامل کتاب‌های ضد دین مانند پندار خدا، خدا بزرگ نیست) و همچنین سبب افزایش ۱۲۰ درصدی فروش انجیل نیز شد.[۱۴]

خلاصه[ویرایش]

کتاب تشکیل‌یافته از ده بخش است. چند بخش نخست به این می‌پردازند که چرا احتمالاً خدایی نیست؛ و بخش‌های بعدی موضوعاتِ مربوط به دین و اخلاقیات را بررسی می‌کنند. کتاب به یادمان دوست قدیمیِ داوکینز، داگلاس آدامز[۱۵] تقدیم شده؛ و با گفتاوردی از وی همراه شده‌است که: «آیا برای اینکه ببینیم باغ زیباست باید باور کنیم که پریانی هم در ته باغ هستند؟»

در مقدمهٔ پندار خدا، داوکینز چهار پیام اصلیِ «آگاهی‌بخشِ» کتاب را چنین بیان می‌کند:

۱ بی‌خدایان می‌توانند زندگی شاد، سرشار، متعادل، و ازلحاظ فکری پرباری داشته‌باشند.
۲ انتخاب طبیعی و دیگر نظریه‌های علمی بهتر از «فرضیهٔ وجود خدا» به کار تبیین جهان جانداران و چه‌بسا کل کیهان می‌آیند.
۳ نباید کودکان را به کیش والدین‌شان دانست و بر آن‌ها برچسب دین خاصی زد. اصطلاحاتی مثل «بچه کاتولیک» یا «بچه مسلمان» باید منزجرکننده محسوب شوند.
۴ بی‌خدایان باید به بی‌خدایی خود مفتخر باشند نه شرمنده؛ زیرا بی‌خدایی فرد نشانهٔ صحت و استقلال ذهن اوست.[۱۶]

درون‌مایه[ویرایش]

یک کافر عمیقاً دیندار[ویرایش]

او فصل اول کتابش را با توضیح این نکته آغاز می‌کند که بسیاری از مفسران، شور و شوق او به علم را همچون نوعی ایمان دینی می‌یابند. اما می‌پرسد «آیا دین کلمهٔ مناسبی برای این شوق است؟» و می‌افزاید این حیرت احترام‌آمیز در برابر پیچیدگی طبیعت، اساس نگرشی است که می‌توان آن را «دین اینشتینی» خواند، چون اینشتین واژهٔ «خدا» را به‌عنوان استعاره‌ای برای طبیعت و سرشت رازآمیز کیهان به‌کار می‌برد.[۱۷][۱۸] اما داوکینز متأسف است که بسیاری از دانشمندان «خدا» را به این معنای استعاریِ همه‌خداانگارانه (وحدت وجودی، پانتئیستی) و شاعرانه استعمال می‌کنند، و همین سبب باعث سردرگمی‌ها و بدفهمی‌های فراوان می‌شوند.

داوکینز تأکید می‌کند که نقد او به خداباوری، متوجه باور به «خالقی فراطبیعی است که «شایستهٔ پرستش باشد».»[۱۹] البته او نگرش اینشتینی را محترم می‌شمارد، اما هیچ حرمتی برای ادیان سنتی قائل نیست. به نظر داوکینز، ادیان در برابر انتقاد مصونیتی یافته‌اند که شایستگی‌اش را ندارند. او این دیدگاه‌اش را با نقل قولی از داگلاس آدامز شرح می‌دهد:

«دین ایده‌های خاصی در بطن خود دارد که مقدسات، یا محرمات یا مانند آن نامیده می‌شوند؛ و معنای مقدس و محرم بودن شان این است که شما نباید یک کلمه حرف بد در مورد این ایده‌ها یا انگاره‌ها بزنید. مبادا چنین کنید. چرا نباید؟ چون که نباید. اگر کسی به حزبی رأی دهد که شما مخالف آن باشید، هرقدر بخواهید می‌توانید به او انتقاد کنید، بی‌آنکه کسی برنجد. اما در مورد دین، اگر کسی بگوید به لحاظ شرعی من نباید یکشنبه‌ها چراغی روشن کنم، شما صرفاً باید گویید به اعتقادتان احترام می‌گذارم.»

داوکینز در ادامه چندین مثال دیگر مطرح می‌کند، که در آن‌ها به دین موقعیتی استثنایی اعطا شده‌است، مواردی مانند قبول عذر کسانی که به خاطر «عذر شرعی» از خدمت سربازی خودداری می‌کنند، استفاده از تعبیرهای «خوشایندگو» در مورد مجادلات مذهبی، معافیت‌های گوناگون مالیاتی برای فعالیت‌های مذهبی، و بلوای کاریکاتورهای محمد.

فرضیهٔ وجود خدا[ویرایش]

فصل دوم کتاب با تشریح یهوه، خدای عهد عتیق آغاز می‌شود که به نظر داوکینز: «نامطبوع‌ترین شخصیت داستانی دنیا است: حسود است و به حسادت خود افتخار می‌کند، هیولای بی‌انصافِ کوردلی است. انتقام‌جوی خونخواری است که پاکسازی قومی می‌کند، زن‌ستیز است و از همجنس‌گرایان نفرت دارد. کودک‌کشی و نسل‌کشی و پسرکشی می‌کند، قدرت‌پرستی است که طاعون می‌فرستد. سادومازوخیستی است بدنهاد و بلهوس و ستمکار.»[۲۰]

در ادامه چنین استدلال می‌کند که فرضیهٔ وجود خدا (اینکه موجود فراطبیعی و فراانسانی هوشمندی هست که به ارادهٔ خود دنیا و مافیها، از جمله خود ما، را طراحی و خلق کرده‌است) یک نظریهٔ علمی دربارهٔ جهان است. نظریه‌ای که باید با همان شکاکیتی بدان پرداخت که به نظریه‌های دیگر می‌پردازیم.[۲۱] به همین دلیل داوکینز استدلال می‌کند که با استفاده از مفهوم تعالیم ناهمپوشان [دین و علم را حیطه‌هایی جداگانه انگاشتن] که استیفن جی گولد پیش نهاده، نمی‌توان الاهیات را از انتقاد مصون داشت. داوکینز مخالف اگنوستیسیم بی‌طرفانه‌است که می‌گوید در مورد احتمال وجود خدا هیچ اظهار نظری نمی‌توان کرد. به علاوه او با پیروی از برتراند راسل استدلال می‌کند که گرچه «نمی‌توانید عدم وجود خدا را ثابت کنید»، اما عدم وجود قوری پرنده را هم نمی‌توانید ثابت کنید، و مانند آن، عدم وجود اسب تک شاخ صورتی نامرئی، هیولای اسپاگتی پرنده، و فرشتهٔ دندان را هم نمی‌توانید ثابت کنید؛ بنابراین، ناتوانی در اثبات عدم وجود خدا هیچ دلیلی برای باور به وجود آن نیست، بلکه، به نظر داوکینز، زحمت اثبات همواره بر دوش مدعی وجود خداست.

برهان‌های وجود خدا[ویرایش]

در فصل سوم، داوکینز به برهان‌های اصلی مدافع وجود خدا می‌پردازد. او «پنج اثبات» توماس آکویناس را مورد بحث قرار می‌دهد و استدلال می‌کند که سه برهان نخست آن به دور باطل می‌انجامند و «به هیچ‌وجه معلوم نیست که بتوان با توسل به مفهوم خدا به‌طور طبیعی به این سیر قهقرایی خاتمه داد.» او پیشنهاد می‌کند که برهان چهارم آکویناس (برهان مراتب) به مانند ایراد ثقیلی از یک «یک متفرعن متعفن بی‌همتا» سبکسرانه‌است. او برهان پنجم را، که «برهان نظم» می‌باشد، به فصل بعد موکول می‌کند که در آن به تشریح نظریهٔ فرگشت [تکامل] می‌پردازد و توسط آن برهان صُنع را رد می‌کند.

او «برهان هستی‌شناسیک» آنسلم قدیس را «به زبان کوچه و بازار» برمی‌گرداند و اساساً با اتکا به همان ایراد کلاسیک کانت این برهان را نیز رد می‌کند. او «برهان زیبایی» را هم با این استدلال که «این برهان توسط مدافعانش تصریح و تدقیق نشده» رد می‌کند. دربارهٔ «برهان تجربهٔ شخصی»، داوکینز یادآور می‌شود که برخی از این تجارب ناشی از توهمات‌اند، و چه بسا همگی زادهٔ پندار باشند. در مورد «برهان اعجاز اناجیل» او معتقد است که انجیل‌ها «افسانه‌های باستانی» هستند. دربارهٔ «برهان دانشمندان دیندار» خاطرنشان می‌کند که چنین دانشمندانی در اقلیت هستند. در نقد برهان «قمارباز پاسکال»، او این فرض را به چالش می‌گیرد که کسی ایمان بیاورد، و خدا هم او را به صرف ایمانش پاداش دهد و نه به خاطر فضایل یا حقیقت‌جویی او. داوکینز می‌پرسد: «آیا خدا نباید شکاکیت شجاعانهٔ راسل را بیش از قماربازی منفعت‌طلبانهٔ پاسکال ارج نهد؟» در پایان فصل، داوکینز به «برهان‌های بایسی» می‌پردازد که کسانی مانند استفن آنوین پیش می‌نهند و احتجاج می‌کند که این برهان‌ها «نعل وارونه می‌زنند».

چرا به احتمال قریب به یقین خدایی وجود ندارد؟[ویرایش]

در فصل چهارم، داوکینز به شرح فرگشت توسط انتخاب طبیعی می‌پردازد تا نادرستی برهان نظم را نشان دهد. او استدلال می‌کند که توضیح وجود خالق عالم سخت‌تر از توضیح پدیده‌هایی است که قرار است با فرض وجود چنان خالقی تبیین شوند. داوکینز منظور خود را با این تمثیل بیان می‌کند که هر نظریه‌ای در مورد وجود کیهان باید همچون «جرثقیل انتخاب طبیعی» باشد و نه «قلاب فضایی» خلقت که فقط مسئله را معلق می‌سازد. او برهان نامحتملی وجود خدا را به کار می‌گیرد، و با طرح اصطلاح «گشایش بوئینگ ۷۴۷ غائی»[۲۲] استدلال می‌کند که «خدا به احتمال قریب به یقین وجود ندارد» زیرا «هر قدر ایجاد [چنین] موجودی از نظر احتمالات بعید باشد، وجود سازندهٔ این موجود نیز دست کم همان قدر بعید است. خدا سارندهٔ بوئینگ ۷۴۷ غائی است.»

«بوئینگ ۷۴۷» اشاره‌ای است به جملهٔ فرِد هویل که گفته بود «احتمال ایجاد حیات بر زمین بیش از این احتمال نیست که تندبادی بر یک انبار اوراقی بوزد و از آن قراضه‌ها یک بوئینگ ۷۴۷ بسازد.» ایراد داوکینز به این مدعا این است که «این مدعی مقدمات انتخاب طبیعی را هم نمی‌داند.» یک درونمایهٔ عام در کتاب داوکینز این است که سبب تکامل حیات، انتخاب طبیعی بوده نه بخت و اقبال، و پیچیدگی خیره‌کنندهٔ جانداران شاهدی بر وجود یک یا چند خالق نیست. سپس، او با ذکر نمونه‌هایی از موارد ظاهراً طراحی شده استدلال خود را پی می‌گیرد. در پایان فصل نتیجه می‌گیرد که گشایش «۷۴۷ غائی» برهانی کاملاً قوی علیه وجود خداست، و هنوز چشم انتظار است تا «پس از دعوت‌ها و فرصت‌های فراوان، بالأخره الهی‌دانی یافت شود که پاسخی قانع‌کننده به این برهان بدهد.» و سپس از دنیل دنت فیلسوف نقل قول می‌کند که این برهان را «ردّی ردناپذیر» بر وجود خدا می‌خواند که از دو قرن پیش مطرح است.

ریشه‌های دین[ویرایش]

در فصل پنجم داوکینز به بحث ریشه‌های دین و به این پرسش می‌پردازد که چرا ادیان در همهٔ فرهنگ‌های بشری وجود دارند. او حامی «این نظریه‌است که دین یک محصول جانبی تصادفی - یک کجروی در چیزی سودمند» بوده‌است[۲۳] و گمان می‌کند که چه بسا نظریهٔ مم‌ها، و به ویژه استعداد آدمیان برای پذیرش مِم‌های دینی، بتواند توضیح دهد که چرا به نظر او دین می‌تواند مانند «ویروس ذهنی» چنین در میان جوامع شایع شود.[۲۴] داوکینز معتقد است بین ایمان به معنای عام و ایمان تندروان مذهبی نباید فرقی گذشت. به عقیده داوکینز مذهب میانه‌رو «بار عام» به تندروی مذهبی می‌دهد. در مقابل گفته می‌شود که این مسئله در مقابل مدارا است که در گذشته هم توسط مذهبیون میانه‌رو و هم توسط سکولارها رعایت می‌شده‌است.[۲۵]

ریشه‌های اخلاق: چرا ما خوب هستیم؟[ویرایش]

در فصل ۶، داوکینز توجه خود را معطوف اخلاقیات می‌کند، و استدلال می‌کند که ما برای خوب بودن نیازی به دین نداریم. در عوض، به باور او اخلاق ما منشأ داروینی دارد: ژن‌های دگرخواه در خلال فرایند فرگشت انتخاب شده‌اند، و ما به‌طور طبیعی واجد نوع‌دوستی هستیم.

کتاب خوب و تغییر زایتگایست اخلاقی[ویرایش]

مضمون فصل هفتم نیز اخلاقیات است، و در آن احتجاج می‌شود که یک روح زمانه اخلاقی هست که در جوامع تکامل می‌یابد. روح جهانی اغلب در تعارض با اخلاقیات دینی است، که به نظر داوکینز عمدتاً محقر و ددمنشانه هستند. او نمونه‌هایی از اخلاقیات انجیلی را ذکر می‌کند تا آنچه را که بربریت بیشتر اخلاقیات دینی می‌داند، نشان دهد. به عنوان مثال داوکینز ادعا می‌کند که محبت مورد اشاره عیسی صرفاً مربوط از دایره همکیشان یهودی بیرون نمی‌رفته‌است و بدین ترتیب مدعیست مذهب مروج محبت بدون شرط به همنوعان نیست. نویسنده کتاب فرشته داروین، متذکر می‌شود که این دقیقاً خلاف روایات تاریخی به جای مانده از پیام مسیح است که در عهد جدید آمده‌است.[۲۶] داوکینز مدعی است اگرچه مارتین لوتر کینگ مسیحی بود، ولی فلسفه نافرمانی مدنی غیر خشونت طلبانه خود را مستقیماً از گاندی گرفته بود و از آنجا نقش مذهب را زیر سؤال می‌برد. در مقابل اریک ریتان با استناد به بخشی از کتاب زندگی‌نامه کینگ معتقد است داوکینز دچار اشتباه بدی در ارزیابی شده‌است:

جنبش نافرمانی مدنی حرکتی بود که "مسیح در آن روحیه و انگیزه ایجاد کرد و گاندی تأمین‌کننده روش آن بود."

وی همچنین به بخشائی از گفته‌های کینگ اشاره می‌کند که در آن بر نقش خدا به عنوان نیروی آرامش بخش درونی تأکید شده‌است.[۲۷]

اشکال کار دین کجاست؟ این همه دشمنی چرا؟[ویرایش]

سپس، در فصل هشتم، داوکینز به این پرسش پاسخ می‌دهد که چرا چنین احساسات خصمانه‌ای نسبت به دین دارد. او با ذکر مثال‌هایی استدلال می‌کند که دین بر سر راه علم مانع‌تراشی می‌کند، تعصب را تقویت می‌کند، تنگ‌نظری نسبت به همجنس‌گرایان را تشویق می‌کند، و اثرات منفی دیگری نیز بر جامعه دارد. مثلاً واعظان مسیحی جنوب آمریکا بردگی سیاهان را با رجوع به انجیل توجیه می‌کردند، به این ترتیب که سیاهان را از نسل فرزندان گناهکار ابراهیم می‌دانسته‌اند. در خلال جنگ‌های صلیبی، کافران و مشرکانی را که به مسیحیت نمی‌گرویدند می‌کشتند، و نمونه‌های دیگر که ذکر شده‌است.[۲۸] در پاسخ به این ادعا که دین در مقابل علم مانع تراشی می‌کند، دیوید برلینکسی به یکی از آیات قرآن اشاره می‌کند که در آن آمده «در تبدیل شب و روز به یکدیگر درس‌هایی می‌توان آموخت». او به این گفته تاریخ‌نگار مشهور دیوید کینگ اشاره می‌کند که گفته بود «انجام جنبه‌های متنوعی از آداب و عبادات مذهبی به مدد فرایندهای علمی انجام شده‌است» و نتیجه می‌گیرد رابطه مستقیمی بین تعهد مذهبی و به دنبال علم رفتن وجود دارد.[۲۹]

داوکینز مدعی است مذهب نهایتاً به تراژدی تبدیل می‌شود.[۳۰] در مقابل، مایکل شرمر می‌نویسد:

برای هر یک دانه از این تراژدی‌ها، ۱۰ هزار عمل خیر خواهانه و انسان دوستانه وجود دارد که ثبت نمی‌شود… مذهب، مانند هر مکتب اجتماعی که عمق تاریخی و تأثیر فرهنگی دارد، قابل تقلیل به مطلق خوب یا مطلق بد نیست.[۳۱]

داوکینز از عملیات‌های انفجاری نام می‌برد و می‌نویسد اگر تعبد مذهبی وجود نداشت می‌شد شرط خوبی بست که دیگر عملیات استشهادی دیگری نمی‌بود.[۳۲] در حالی که رابرت پیپ با مطالعه همه عملیات‌های شهادت طلبانه از سال ۱۹۸۰، نتیجه می‌گیرد ایمان مذهبی (از هر نوعش) نه لازم و نه کافی برای خلق این انفجار هاست. پیپ معتقد است انگیزه اصلی سیاسی است.[۳۳][۳۴]

کودکی، سوءاستفاده، و گریز از دین[ویرایش]

فصل نهم کتاب به این بحث اختصاص یافته که یک زیان دیگر دین، تلقین ایدئولوژی و تعصب به کودکان است. به اعتقاد داوکینز تعلیم آموزه‌های دینی در مدارس مذهبی به کودکان، به مثابه «سوءاستفادهٔ ذهنی» والدین از کودکان است. او از مردم می‌خواهد که هرگاه کسی از «بچه مسلمان» یا «بچه کاتولیک» صحبت کرد، رو در هم کشند، و از خود بپرسند چطور یک کودک را می‌توان چنان رشدیافته تلقی کرد که بتواند دیدگاه‌های مستقلی در مورد کیهان و جایگاه انسان در آن داشته باشد.[۳۵]

برخی نویسندگان با تحسین این حرف داوکینز که تربیت کودک باید بر اساس روش‌های علمی و منطقی باشد، متذکر این مسئله شده‌اند که با تکیه بر دانش نمی‌توان به نفع هیچ‌کدام از اعتقادات مذهبی یا خدا ناباوری نظر داد. علاوه بر این با ذکر مثال به شباهت‌های هسته اصلی روش‌های تربیتی مورد پیشنهاد کتاب‌های تربیت کودک مسیحی و آتئیست همچون تأکید بر صداقت و فروتنی اشاره نموده‌اند.[۳۶]

یک خلاء ناگزیر[ویرایش]

در فصل پایانی داوکینز این پرسش را مطرح می‌کند که آیا دین، به رغم تمام مشکلات‌اش پرکنندهٔ «یک خلاء ناگزیر» است؟ آیا مردم برای هدایت و تسلی محتاج دین هستند؟ به نظر داوکینز، این خلاءها را می‌توان به شیوه‌های غیردینی مانند آموزش فلسفه و علم پر کرد. او احتجاج می‌کند که برخلاف جهان‌بینی بی‌خدا که بسی به زندگی آری-گو است، پاسخ‌های دین به رازهای زندگی کاملاً از این مهم قاصر هستند. اریک ریتان با ذکر نقل و قولی از داوکینز که به قدرت تسلی بخشی مذهب اقرار دارد، وی را به تأمل در این مطلب فرا می‌خواند که چرا چنین نقشی برای مذهب در طول تاریخ بشر حفظ گردیده‌است.[۳۷]

ضمیمهٔ کتاب[ویرایش]

مخاطب ضمیمهٔ کتاب کسانی هستند که «برای رهایی از دین نیازمند یاری هستند.»

بازتاب در ترکیه[ویرایش]

تصویر نسخهٔ ترکی کتاب پندار خدا

در ترکیه حدود ۶۰۰۰ نسخه از کتاب فروش رفته بود[۳۸] که در نوامبر ۲۰۰۷ شکایتی مبنی بر «حمله به ارزش‌های مقدس» بودن کتاب مطرح شد و کتاب مورد تحقیق قرار گرفت. ناشر و مترجم ترک، ارول کارسلان به جرم انگیختن بیزاری دینی به زندان محکوم شدند.[۳۹] ولی در آوریل ۲۰۰۸ دادگاه متهمان را تبرئه کرد. در مورد مصادرهٔ کتاب، ناظر دادگاه بیان کرد که قدغن کردن آن «به‌طور اساسی آزادی اندیشه را محدود خواهد کرد.»[۴۰]

ترجمه به فارسی[ویرایش]

تصویر نسخهٔ فارسی کتاب پندار خدا

کتاب پندار خدا با نام «توهم خدا» توسط «ا. فرزام» تا نوامبر ۲۰۰۷ تقریباً به‌طور کامل (به استثنای دو بخش) به فارسی ترجمه شد؛ ولی به علت عدم امکان انتشار در ایران، تنها در نگارش الکترونیک، به شکل پی‌دی‌اف تکثیر شده‌است.[۴۱]

واکنش‌ها[ویرایش]

این کتاب واکنش موافقان و مخالفان بسیاری را واداشت.[۴۲] به دنبال وارد شدن داوکینز به حوزه فلسفه و الهیات، گروهی از متفکرین به او انتقادهایی را وارد نمودند. در میان این افراد، الهی دانان مسیحی، فیلسوفان، و بعضاً برخی از خدا ناباوران و شک گرایان دیده می‌شوند.

  • مجله پراسپکت که سال قبل از انتشار کتاب پندار خدا، داوکینز را در زمره سه شخصیت روشنفکر برتر معرفی کرده بود، در تغییر موضعی قابل توجه در مقاله‌ای به قلم اندرو براون این کتاب را بی دقت و غیر منسجم خواند.[۴۳]
  • تری ایگلتون -که از او با عنوان یکی از تأثیرگذارترین منتقدین زنده بریتانیا نام برده می‌شود- در «نقد کتاب لندن» نظرات داوکینز در مورد الهیات را به نظرات کسی شبیه می‌داند که در مورد زیست‌شناسی داد سخن می‌دهد ولی اطلاعات او در این موضوع در حد کتاب پرندگان بریتانیاست.[۴۴]
  • مایکل روس دربارهٔ این کتاب نوشت: «[کتاب] پندار خدا من را از خدا ناباوری خود خجل می‌کند.» وی با ذکر مثالی از استدلال‌های فلسفی داوکینز، اظهار می‌دارد که خدا ناباوران جدید، دانشوری را جدی نمی‌گیرند.[۴۵]
  • الوین پلانتینگا، در مقاله‌ای در نقد کتاب پندار خدا با تأیید این امر که داوکینز یک نویسنده با استعداد در زمینه‌های علمی است می‌نویسد: «با وجود اینکه این کتاب [پندار خدا] در اصل فلسفی است، داوکینز فیلسوف نیست. او یک زیست‌شناس است… واقعیت این است که بسیاری از استدلال‌های او در کلاس درس فلسفه نمره قبولی نمی‌گیرند.»[۴۶] او در ادامه به یکی از این نوع استدلال‌های اشتباه داوکینز اشاره می‌کند:

We know of no irrefutable objections to its being possible that p;Therefore p is true

  • ژورنال فلسفه فرگشتی، در مقاله‌ای به قلم رابرت استوارت، داوکینز را متهم به این می‌کند که مفاهیم سؤال‌برانگیز را با واژه‌های علمی می‌پوشاند تا به آن‌ها چهره موجه بدهد. او به این مسئله اشاره می‌کند که داوکینز مبحث «تکامل کیهانی» را در لوای تکامل زیست‌شناسی به خواننده القا می‌نماید بدون اینکه ذره‌ای دلیل برای اثبات آن بیاورد.[۴۷]

کتاب‌هایی هم در مخالفت و در پاسخ به آن نوشته شده‌است. از جمله کتاب آلیستر مک‌گراث با نام «پندار داوکینز؟» و کتاب «خدا توهم نیست» نوشتهٔ توماس کرین.

الوین پلانتینگا The Dawkins Confusion[۴۸]

Anthony Kenny Knowledge Belief and Faith[۴۹]

تامس نیگل The Fear of Religion[۵۰]

مایکل روس Chicago Journals Review[۵۱]

ریچارد سوئین‌برن Response to Richard Dawkins[۵۲]

John Cornwell A Question of Respect[۵۳]

آلیستر مکگرات The Dawkins Delusion[۵۴]

H. Allen Orr A Mission to Convert[۵۵]

تری ایگلتون London Review of Books Lunging, Flailing, Mispunching:[۵۶]

آنتونی فلو The God Delusion Review[۵۷] - Dawkins response[۵۸]

Murrough O'Brien of ایندیپندنت Our Teapot which art in heaven[۵۹] Dawkins responds:[۶۰]

مارلین رابینسون The God Delusion Review, Harper's Magazine 2006[۶۱]

پانویس[ویرایش]

  1. Orr, H. Allen (11 January 2007). "A Mission to Convert". New York Review of Books. New York. ۵۴ (۱).
  2. "The Third Culture: Richard Dawkins". Edge.org. Retrieved ۲۰۰۸-۰۳-۰۸.
  3. Staff (2008). "(Clinton) Richard Dawkins". Who's Who. London: A & C Black. |access-date= requires |url= (help)
  4. Dawkins, Richard (2006), God Delusion, Boston: Houghton Mifflin, p. ص۴۰۶, ISBN 0-618-68000-4 ; Icons-mini-file acrobat.gif
  5. «ریچارد داوکینز - دانش و بیخدایی جدید»، ریچارد داوکینز در پوینت آف اینکوایری، ۸ دسامبر ۲۰۰۷ بازیابی‌شده در ۸ دسامبر ۲۰۰۷.
  6. Amazon.com book page - search for sales rank for current position
  7. جیمی دوارد (2006-10-29), Atheists top book charts by deconstructing God (Observer ed.)
  8. Hardcover Nonfiction - New York Times Retrieved on 2006-12-2.
  9. The God Delusion One-Year Countdown (RichardDawkins.net ed.) Retrieved on 2007-10-5.
  10. سایت مترجم کتاب پندار خدا نوشتهٔ ریچارد داوکینز (فارسی)
  11. Dawkins, ‎Richard, Richard Dawkins explains his latest book (RichardDawkins.net ed.) Retrieved on 2007-9-14.
  12. ویتزل، ‎رابرت, Hitchens, Dawkins, Harris: The Unholy Trinity... Thank God. (Atlantic Free Press ed.)
  13. The Fleas Are Multiplying! (RichardDawkins.net ed.) Retrieved on 2007-9-11.
  14. اسمیت، ‎دیوید, Believe it or not: the sceptics beat God in bestseller battle (آبزرور ed.)
  15. داگلاس، یادت به خیر. تو باهوش‌ترین، بامزه‌ترین، آزاداندیش‌ترین، بذله‌گوترین، بلندقدترین، و احتمالاً تنها گرویدهٔ من بودی. ای کاش این کتاب می‌توانست تو را بخنداند – هرچند نه آن‌قدر که تو مرا خنداندی. ص۱۱۷ کتاب پندار خدا
  16. «مروری بر کتاب پندار خدا نوشتهٔ ریچارد داوکینز». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ اکتبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۸.
  17. رندرسون، ‎جیمز (13 May, 2008), "Childish superstition: Einstein's letter makes view of religion relatively clear", Guardian Check date values in: |تاریخ= (help)
  18. بررسی دین و علم - آلبرت اینشتین بایگانی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine (فارسی)
  19. کتاب پندار خدا، ص۱۳
  20. کتاب پندار خدا، ص ۳۱
  21. کتاب پندار خدا، ص ۵۰
  22. کتاب پندار خدا، ص ۱۱۴
  23. «من از جملهٔ شمار فزایندهٔ زیست‌شناسانی هستم که دین را یک محصول فرعی از چیزی دیگر می‌دانند.» پندار خدا، ص ۱۸۸
  24. «هدف این بخش، طرح این پرسش است که آیا نظریهٔ مِمی می‌تواند در مورد خاص دین کارآ باشد.» (اشاره به بخش اصلی در فصل ۵)، پندار خدا، ص ۱۹۱
  25. God and the new atheism, p. 9
  26. Darwin's Angel: An angelic riposte to The God Delusion, John Cornwell, p. 77
  27. Is God A Delusion: A Reply to Religion's Cultured Despisers, p. 42
  28. کتاب پندار خدا فصل ۸ و ۹
  29. The Devil's Delusion, David Berlinski, p. 14
  30. Dawkin's Delusion, p. 99
  31. Michael Shermer, (How we believe (New York:Freeman, 2000)p. 71 link
  32. The God Delusion, p. 247-348
  33. Darwin's Angel: An angelic riposte to The God Delusion, p. 80
  34. Robert Page, "The Strategic Logic of Suicide Terrorism," American Political Science Review Vol. 97, No. 3 August 2003
  35. پندار خدا صص ۳۸۰–۳۸۲
  36. Religion and the New Atheism: A Critical Appraisal, Brill Publishers, Editted by Amarnath Amarasingam, pp. 190-191
  37. Is God a Delusion, By Eric Reitan, p. 37
  38. Tiryaki, ‎Sylvia (3 December, 2007), "The God Delusion in Turkey", Turkish Daily News Check date values in: |تاریخ= (help)
  39. "Turkey probes atheist's 'God' book", AP, CNN, 28 November 2007
  40. (ترکی) "'Tanrı Yanılgısı' kitabı beraat etti" Check |پیوند= value (help), AA, 2 April 2008
  41. .وب‌گاه مترجم ایرانی کتاب پندار خدا بایگانی‌شده در ۱۲ اکتبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine
  42. Flea of the week (ریچارد داوکینز دات نت ed.)
  43. Dawkins the dogmatist
  44. Terry Eagleton reviews ‘The God Delusion’ by Richard Dawkins · LRB 19 October 2006
  45. "The God Delusion made me ashamed to be an atheist"
  46. The Dawkins Confusion: Naturalism ad absurdum - Alvin Plantinga - RichardDawkins.net
  47. «Review - The God Delusion by Richard Dawkins». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ مارس ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۱۰ اوت ۲۰۱۴.
  48. الوین پلانتینگا (2007). "The Dawkins Confusion - Naturalism ad absurdum". Books & Culture, a Christian Review. Retrieved ۲۰۰۷-۰۳-۰۲.
  49. Kenny, Anthony (2007). "Knowledge, Belief, and Faith". Philosophy. ۸۲ (۰۳): ۳۸۱–۳۹۷. doi:10.1017/S0031819107000010. Unknown parameter |month= ignored (help)
  50. Nagel, Thomas (2006-10-23). "The Fear of Religion". The New Republic. Retrieved ۲۰۰۷-۰۹-۱۲.
  51. Michael Ruse (2007). "Richard Dawkins: The God Delusion". Chicago Journals. Retrieved ۲۰۰۸-۰۵-۳۱. Unknown parameter |month= ignored (help)
  52. Swinburne, Richard. "Response to Richard Dawkins' comments on my writings in his book The God Delusion" (PDF). Retrieved ۲۰۱۰-۰۳-۱۰.
  53. John Cornwell (2006-10-01). "A question of respect". Times Online. London. Retrieved ۲۰۰۶-۱۱-۰۶.
  54. McGrath, Alister (2007). پندار داوکینز؟. SPCK. p. ۲۰. Also expressed in his review «The Dawkins Delusion" بایگانی‌شده در ۲۳ فوریه ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine.
  55. H. Allen Orr (2007). "A Mission to Convert". New York Review of Books (۵۴٫۱). Retrieved ۲۰۰۷-۰۳-۰۳. Unknown parameter |month= ignored (help)
  56. Terry Eagleton (2006-10-19). "Lunging, Flailing, Mispunching". London Review of Books. ۲۸ (۲۰). Retrieved ۲۰۰۶-۱۱-۲۶.
  57. Anthony Flew. "Flew Speaks Out: Professor Antony Flew reviews The God Delusion". bethinking.org. Retrieved ۲۰۰۸-۱۲-۲۵.
  58. Martin Beckford (2008-08-02). "Richard Dawkins branded 'secularist bigot' by veteran philosopher". telegraph.co.uk. London. Retrieved ۲۰۰۸-۱۲-۲۹.
  59. Murrough O'Brien, "Our Teapot, which art in heaven,» ایندیپندنت، November 26, 2006
  60. Dawkins, Richard (2007-09-17). "Do you have to read up on leprechology before disbelieving in them?". RichardDawkins.net. Retrieved ۲۰۰۷-۱۱-۱۴.
  61. Marilynne Robinson. "The God Delusion". solutions.synearth.net. Retrieved ۲۰۱۰-۰۴-۰۴.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

The God Delusion
The God Delusion UK.jpg
First edition UK cover
AuthorRichard Dawkins
CountryUnited Kingdom
LanguageEnglish
Subjects
PublisherBantam Books
Publication date
2 October 2006
Media typePrint (hardcover and paperback)
Pages464
ISBN978-0-618-68000-9
211/.8 22
LC ClassBL2775.3 .D39 2006

The God Delusion is a 2006 book by English biologist Richard Dawkins, a professorial fellow at New College, Oxford,[1][2] and former holder of the Charles Simonyi Chair for the Public Understanding of Science at the University of Oxford.

In The God Delusion, Dawkins contends that a supernatural creator almost certainly does not exist and that belief in a personal god qualifies as a delusion, which he defines as a persistent false belief held in the face of strong contradictory evidence. He is sympathetic to Robert Pirsig's statement in Lila (1991) that "when one person suffers from a delusion it is called insanity. When many people suffer from a delusion it is called religion."[3] With many examples, he explains that one does not need religion to be moral and that the roots of religion and of morality can be explained in non-religious terms.

In early December 2006, it reached number four in the New York Times Hardcover Non-Fiction Best Seller list after nine weeks on the list.[4] More than three million copies were sold.[5] According to Dawkins in a 2016 interview with Matt Dillahunty, an unauthorised Arabic translation of this book has been downloaded 3 million times in Saudi Arabia.[6] The book has attracted widespread commentary, with many books written in response.

Background

Dawkins has argued against creationist explanations of life in his previous works on evolution. The theme of The Blind Watchmaker, published in 1986, is that evolution can explain the apparent design in nature. In The God Delusion he focuses directly on a wider range of arguments used for and against belief in the existence of a god (or gods).

Dawkins identifies himself repeatedly as an atheist, while also pointing out that, in a sense, he is also agnostic, though "only to the extent that I am agnostic about fairies at the bottom of the garden".[7]

Dawkins had long wanted to write a book openly criticising religion, but his publisher had advised against it. By the year 2006, his publisher had warmed to the idea. Dawkins attributes this change of mind to "four years of Bush" (who "literally said that God had told him to invade Iraq").[8][9] By that time, a number of authors, including Sam Harris and Christopher Hitchens, who together with Dawkins were labelled "The Unholy Trinity" by Robert Weitzel, had already written books openly attacking religion.[10] According to the Amazon.co.uk retailer in August 2007, the book was the best-seller in their sales of books on religion and spirituality, with Hitchens's God is Not Great: How Religion Poisons Everything coming second. This led to a 50% growth in that category over the three years to that date.[11]

Synopsis

Dawkins dedicates the book to Douglas Adams and quotes the novelist: "Isn't it enough to see that a garden is beautiful without having to believe that there are fairies at the bottom of it too?"[12]:7 The book contains ten chapters. The first few chapters make a case that there almost certainly is no God, while the rest discuss religion and morality.

Dawkins writes that The God Delusion contains four "consciousness-raising" messages:

  1. Atheists can be happy, balanced, moral, and intellectually fulfilled.
  2. Natural selection and similar scientific theories are superior to a "God hypothesis"—the illusion of intelligent design—in explaining the living world and the cosmos.
  3. Children should not be labelled by their parents' religion. Terms like "Catholic child" or "Muslim child" should make people cringe.
  4. Atheists should be proud, not apologetic, because atheism is evidence of a healthy, independent mind.[3]

"God hypothesis"

Chapter one, "A deeply religious non-believer", seeks to clarify the difference between what Dawkins terms "Einsteinian religion" and "supernatural religion". He notes that the former includes quasi-mystical and pantheistic references to God in the work of physicists like Albert Einstein and Stephen Hawking, and describes such pantheism as "sexed up atheism". Dawkins instead takes issue with the theism present in religions like Christianity, Islam, and Hinduism.[13] The proposed existence of this interventionist God, which Dawkins calls the "God Hypothesis", becomes an important theme in the book.[14] He maintains that the existence or non-existence of God is a scientific fact about the universe, which is discoverable in principle if not in practice.[15]

Dawkins summarises the main philosophical arguments on God's existence, singling out the argument from design for longer consideration. Dawkins concludes that evolution by natural selection can explain apparent design in nature.[3]

He writes that one of the greatest challenges to the human intellect has been to explain "how the complex, improbable design in the universe arises", and suggests that there are two competing explanations:

  1. A hypothesis involving a designer, that is, a complex being to account for the complexity that we see.
  2. A hypothesis, with supporting theories, that explains how, from simple origins and principles, something more complex can emerge.

This is the basic set-up of his argument against the existence of God, the Ultimate Boeing 747 gambit,[16] where he argues that the first attempt is self-refuting, and the second approach is the way forward.[17]

At the end of chapter 4 ("Why there almost certainly is no God"), Dawkins sums up his argument and states, "The temptation [to attribute the appearance of design to actual design itself] is a false one, because the designer hypothesis immediately raises the larger problem of who designed the designer. The whole problem we started out with was the problem of explaining statistical improbability. It is obviously no solution to postulate something even more improbable".[18] In addition, chapter 4 asserts that the alternative to the designer hypothesis is not chance, but natural selection.

Dawkins does not claim to disprove God with absolute certainty. Instead, he suggests as a general principle that simpler explanations are preferable (see Occam's razor) and that an omniscient or omnipotent God must be extremely complex (Dawkins argues that it is logically impossible for a God to be simultaneously omniscient and omnipotent). As such he argues that the theory of a universe without a God is preferable to the theory of a universe with a God.[19]

Religion and morality

The second half of the book begins by exploring the roots of religion and seeking an explanation for its ubiquity across human cultures. Dawkins advocates the "theory of religion as an accidental by-product – a misfiring of something useful"[20] as for example the mind's employment of intentional stance. Dawkins suggests that the theory of memes, and human susceptibility to religious memes in particular, can explain how religions might spread like "mind viruses" across societies.[21]

He then turns to the subject of morality, maintaining that we do not need religion to be good. Instead, our morality has a Darwinian explanation: altruistic genes, selected through the process of evolution, give people natural empathy. He asks, "would you commit murder, rape or robbery if you knew that no God existed?" He argues that very few people would answer "yes", undermining the claim that religion is needed to make us behave morally. In support of this view, he surveys the history of morality, arguing that there is a moral Zeitgeist that continually evolves in society, generally progressing toward liberalism. As it progresses, this moral consensus influences how religious leaders interpret their holy writings. Thus, Dawkins states, morality does not originate from the Bible, rather our moral progress informs what part of the Bible Christians accept and what they now dismiss.[22]

Other themes

The God Delusion is not just a defence of atheism, but also goes on the offensive against religion. Dawkins sees religion as subverting science, fostering fanaticism, encouraging bigotry against homosexuals, and influencing society in other negative ways.[23] Dawkins regards religion as a "divisive force" and as a "label for in-group/out-group enmity and vendetta".[24]

He is most outraged about the teaching of religion in schools, which he considers to be an indoctrination process. He equates the religious teaching of children by parents and teachers in faith schools to a form of mental abuse. Dawkins considers the labels "Muslim child" and "Catholic child" equally misapplied as the descriptions "Marxist child" and "Tory child", as he wonders how a young child can be considered developed enough to have such independent views on the cosmos and humanity's place within it.

The book concludes with the question of whether religion, despite its alleged problems, fills a "much needed gap", giving consolation and inspiration to people who need it. According to Dawkins, these needs are much better filled by non-religious means such as philosophy and science. He suggests that an atheistic worldview is life-affirming in a way that religion, with its unsatisfying "answers" to life's mysteries, could never be. An appendix gives addresses for those "needing support in escaping religion".

Critical reception

The book provoked an immediate response, both positive and negative, and was published with endorsements from scientists, such as Nobel laureate and co-discoverer of the structure of DNA James D. Watson, Harvard psychologist Steven Pinker, as well as popular writers of fiction and the illusionists Penn and Teller.[25] Metacritic reported that the book had an average score of 59 out of 100.[26] The book was nominated for Best Book at the British Book Awards, where Richard Dawkins was named Author of the Year.[27] Nevertheless, the book received mixed reviews from critics, including both religious and atheist commentators.[28][29] In the London Review of Books, Terry Eagleton accused Richard Dawkins of not doing proper research into the topic of his work, religion, and further agreed with critics who accused Dawkins of committing straw man fallacies against theists (something Dawkins rebuts).[30]

Oxford theologian Alister McGrath (author of The Dawkins Delusion? and Dawkins' God) argues that Dawkins is ignorant of Christian theology, and therefore unable to engage religion and faith intelligently.[31] In reply, Dawkins asks: "Do you have to read up on leprechology before disbelieving in leprechauns?",[32] and—in the paperback edition of The God Delusion—he refers to the American biologist PZ Myers, who has satirised this line of argument as "The Courtier's Reply".[33] Dawkins had an extended debate with McGrath at the 2007 Sunday Times Literary Festival.[34]

Eastern Orthodox theologian David Bentley Hart says that Dawkins "devoted several pages of The God Delusion to a discussion of the 'Five Ways' of Thomas Aquinas but never thought to avail himself of the services of some scholar of ancient and mediaeval thought who might have explained them to him ... As a result, he not only mistook the Five Ways for Thomas's comprehensive statement on why we should believe in God, which they most definitely are not, but ended up completely misrepresenting the logic of every single one of them, and at the most basic levels."[35]

Christian philosopher Keith Ward, in his 2006 book Is Religion Dangerous?, argues against the view of Dawkins and others that religion is socially dangerous.

Ethicist Margaret Somerville,[36] suggested that Dawkins "overstates the case against religion",[37] particularly its role in human conflict.

Many of Dawkins' defenders claim that critics generally misunderstand his real point. During a debate on Radio 3 Hong Kong, David Nicholls, writer and president of the Atheist Foundation of Australia, reiterated Dawkins' sentiments that religion is an "unnecessary" aspect of global problems.[38] Dawkins argues that "the existence of God is a scientific hypothesis like any other".[39] He disagrees with Stephen Jay Gould's principle of nonoverlapping magisteria (NOMA). In an interview with the Time magazine, Dawkins said:

I think that Gould's separate compartments was a purely political ploy to win middle-of-the-road religious people to the science camp. But it's a very empty idea. There are plenty of places where religion does not keep off the scientific turf. Any belief in miracles is flat contradictory not just to the facts of science but to the spirit of science.[40]

Astrophysicist Martin Rees has suggested that Dawkins' attack on mainstream religion is unhelpful.[41] Regarding Rees' claim in his book Our Cosmic Habitat that "such questions lie beyond science; however, they are the province of philosophers and theologians", Dawkins asks "what expertise can theologians bring to deep cosmological questions that scientists cannot?"[42][43] Elsewhere, Dawkins has written that "there's all the difference in the world between a belief that one is prepared to defend by quoting evidence and logic, and a belief that is supported by nothing more than tradition, authority or revelation."[44]

Debate

On 3 October 2007, John Lennox, Professor of Mathematics at the University of Oxford, publicly debated Richard Dawkins at the University of Alabama at Birmingham on Dawkins' views as expressed in The God Delusion, and their validity over and against the Christian faith.[45][46][47] "The God Delusion Debate" marked Dawkins' first visit to the Old South and the first significant discussion on this issue in the "Bible Belt".[48] The event was sold out, and the Wall Street Journal called it "a revelation: in Alabama, a civil debate over God's existence."[49][50] Dawkins debated Lennox for the second time at the Oxford University Museum of Natural History in October 2008. The debate was titled "Has Science Buried God?", in which Dawkins said that, although he would not accept it, a reasonably respectable case could be made for "a deistic god, a sort of god of the physicist, a god of somebody like Paul Davies, who devised the laws of physics, god the mathematician, god who put together the cosmos in the first place and then sat back and watched everything happen" but not for a theistic god.[51][52][53][54]

Reviews and responses

Sales

As of January 2010, the English version of The God Delusion had sold over 2 million copies.[70] As of September 2014, it increased to 3 million copies.[71] It was ranked second on the Amazon.com best-sellers' list in November 2006.[72][73] It remained on the list for 51 weeks until 30 September 2007.[74] The German version, entitled Der Gotteswahn, had sold over 260,000 copies as of 28 January 2010.[75] The God Delusion has been translated into 35 languages.[5]

Responding books

Many books have been written in response to The God Delusion.[76] For example:

Legal repercussions in Turkey

In Turkey, where the book had sold at least 6,000 copies,[77] a prosecutor launched a probe into whether The God Delusion was "an attack on holy values", following a complaint in November 2007. If convicted, the Turkish publisher and translator, Erol Karaaslan, would have faced a prison sentence of inciting religious hatred and insulting religious values.[78] In April 2008, the court acquitted the defendant. In ruling out the need to confiscate copies of the book, the presiding judge stated that banning it "would fundamentally limit the freedom of thought".[79]

Dawkins' website, richarddawkins.net, was banned in Turkey later that year after complaints from creationist Adnan Oktar (Harun Yahya) for alleged defamation.[80] By July 2011, the ban had been lifted.[81]

Editions

English

List of editions in English:

  • (in English) The God Delusion, hardcover edition, Bantam Press, 2006.
    • The God Delusion, paperback edition (with new preface by Richard Dawkins), Black Swan, 2007.
    • The God Delusion, 10th anniversary edition (with new introduction by Richard Dawkins and afterword by Daniel Dennett), Black Swan, 2016.

Translations

The book has been officially translated into many different languages, such as Spanish, German, Italian, and Turkish. Dawkins has also promoted unofficial translations of the book in languages such as Arabic[82] and Bengali.[83] There are also Telugu and Tamil translations of the book.

Non-exhaustive list of international editions:

  • (in Greek) Η περί Θεού αυταπάτη, translated by Maria Giatroudaki, Panagiotis Delivorias, Alekos Mamalis, Nikos Ntaikos, Kostas Simos, Vasilis Sakellariou, 2007 (ISBN 978-960-6717-07-9).
  • (Brazilian Portuguese) Deus, um Delírio, translated by Fernanda Ravagnani, São Paulo: Companhia das Letras, 2007 (ISBN 9788535910704).
  • (European Portuguese) A desilusão de Deus, translated by Lígia Rodrigues and Maria João Camilo, Lisbon: Casa das Letras, 2007 (ISBN 978-972-46-1758-9).
  • (in Swedish) Illusionen om Gud, translated by Margareta Eklöf, Stockholm: Leopard, 2007 (ISBN 9789173431767).
  • (in Finnish) Jumalharha, translated by Kimmo Pietiläinen, Helsinki: Terra Cognita, 2007 (ISBN 9789525697001).
  • (in Turkish) Tanri Yanilgisi, translated by Tnc Bilgin, Kuzey Yayinlari, 2007 (ISBN 9944315117).
  • (in Croatian) Iluzija o Bogu, translated by Žarko Vodinelić, Zagreb: Izvori, 2007 (ISBN 0-618-68000-4).
  • (in German) Der Gotteswahn, translated by Sebastian Vogel, Ullstein Taschenbuch, 2008 (ISBN 3548372325).
  • (in French) Pour en finir avec Dieu, translated by Marie-France Desjeux-Lefort, 2008 (ISBN 9782221108932).
  • (in Italian) L'illusione di Dio, translated by Laura Serra, Milan: Arnoldo Mondadori Editore, 2008 (ISBN 8804581646).
  • (in Norwegian) Gud - en vrangforestilling translated by Finn B. Larsen and Ingrid Sande Larsen, 2007 (ISBN 9788292769027).
  • (in Russian) Бог как иллюзия, 2008 (ISBN 978-5-389-00334-7).
  • (in Tamil) கடவுள் ஒரு பொய் நம்பிக்கை, translated by G. V. K. Aasaan, Cen̲n̲ai, 2009 (ISBN 9788189788056).[84]
  • (in Spanish) El espejismo de Dios, translated by Natalia Pérez-Galdós, Madrid: Espasa, 2013 (ISBN 8467031972).
  • (in Latvian) Dieva delūzija, translated by Aldis Lauzis, Riga: Jumava, 2014 (ISBN 9789934115202).
  • (Slovak) Boží blud, translated by Jana Lenzová, Bratislava: Citadella, 2016 (ISBN 978-80-89628-66-7)

Interviews

See also

References

  1. ^ "The Third Culture: Richard Dawkins". Edge.org. Retrieved 8 March 2008.
  2. ^ Staff (2008). "(Clinton) Richard Dawkins". Who's Who. London: A & C Black.
  3. ^ a b c Dawkins, Richard (2006). The God Delusion. Boston: Houghton Mifflin. p. 406. ISBN 0-618-68000-4.; "Preface on-line" (PDF). Archived from the original (PDF) on 28 February 2008. (101 KB)
  4. ^ "Hardcover Nonfiction – New York Times". The New York Times. 3 December 2006. Retrieved 2 December 2006.
  5. ^ a b Richard Dawkins, Brief Candle in the Dark: My Life in Science, Bantam Press, 2015, page 173 (ISBN 978-0-59307-256-1).
  6. ^ "Richard Dawkins and Matt Dillahunty In Conversation". YouTube. 4 February 2012. Retrieved 16 April 2018.
  7. ^ The God Delusion, page 51.
  8. ^ Richard Dawkins, Brief Candle in the Dark: My Life in Science, Bantam Press, 2015, page 171 (ISBN 978-0-59307-256-1).
  9. ^ Dawkins, Richard. "Richard Dawkins explains his latest book". RichardDawkins.net. Archived from the original on 13 October 2007. Retrieved 14 September 2007.
  10. ^ Weitzel, Robert. "Hitchens, Dawkins, Harris: The Unholy Trinity... Thank God". Atlantic Free Press. Archived from the original on 15 September 2007. Retrieved 14 September 2007.
  11. ^ Smith, David (12 August 2007). "Believe it or not: the sceptics beat God in bestseller battle". The Observer. London. Retrieved 5 October 2007.
  12. ^ The God Delusion
  13. ^ Dawkins 2006, pp. 9–27.
  14. ^ The God Delusion, page 31
  15. ^ The God Delusion, page 50.
  16. ^ The God Delusion, page 114
  17. ^ This interpretation of the argument is based on the reviews by Daniel Dennett and PZ Myers.
  18. ^ The God Delusion, page 158
  19. ^ The God Delusion, page 147-150
  20. ^ "The general theory of religion as an accidental by-product – a misfiring of something useful – is the one I wish to advocate" The God Delusion, p. 188
  21. ^ "the purpose of this section is to ask whether meme theory might work for the special case of religion" (italics in original, referring to one of the five sections of Chapter 5), The God Delusion, p. 191
  22. ^ Having given some examples of what he considers to be the brutish morality of the Old Testament, Dawkins writes, "Of course, irritated theologians will protest that we don't take the book of Genesis literally any more. But that is my whole point! We pick and choose which bits of scripture to believe, which bits to write off as symbols and allegories." The God Delusion, p. 238.
  23. ^ He gives examples of cases where blasphemy laws have been used to sentence people to death, and when funerals of gays or gay sympathisers have been picketed. Dawkins states preachers in the southern portions of the United States used the Bible to justify slavery by claiming Africans were descendants of Noah's sinful son Ham. During the Crusades, pagans and heretics who would not convert to Christianity were murdered. In an extreme example from modern times, he cites the case of Reverend Paul Hill, who revelled in his self-styled martyrdom: "I expect a great reward in heaven... I am looking forward to glory," he announced as he faced execution for murdering a doctor who performed abortions in Florida, USA.
  24. ^ Richard Dawkins, The God Delusion, Black Swan, 2007, page 294 (ISBN 978-0-552-77429-1).
  25. ^ "The God Delusion – Reviews". RichardDawkins.net. Archived from the original on 1 April 2008. Retrieved 8 April 2008.
  26. ^ "The God Delusion by Richard Dawkins: Reviews". Metacritic. Archived from the original on 18 February 2008. Retrieved 13 March 2008.
  27. ^ "Winners & Shortlists 2007". Galaxy British Book Awards. Archived from the original on 24 April 2008. Retrieved 12 September 2007.
  28. ^ Dawkins, Richard. "I'm an atheist, BUT." RichardDawkins.net. Archived from the original on 8 July 2007. Retrieved 12 September 2007.
  29. ^ David Bentley Hart. "Atheist Delusions: The Christian Revolution and Its Fashionable Enemies". New Haven, CT: Yale University Press 2009. Retrieved 24 July 2009.
  30. ^ "Lunging, Flailing, Mispunching: The God Delusion by Richard Dawkins".
  31. ^ McGrath, Alister (2004). Dawkins' God: Genes, Memes, and the Meaning of Life. Oxford, England: Blackwell Publishing. p. 81. ISBN 1-4051-2538-1.
  32. ^ Dawkins, Richard (17 September 2007). "Do you have to read up on leprechology before disbelieving in them?". RichardDawkins.net. Archived from the original on 6 January 2014. Retrieved 14 November 2007.
  33. ^ Myers, PZ (24 December 2006). "The Courtier's Reply". Pharyngula. Archived from the original on 18 February 2012. Retrieved 14 November 2007.
  34. ^ Cole, Judith (26 March 2007). "Richard Dawkins at The Sunday Times Oxford Literary Festival". The Times. London. Archived from the original on 6 April 2007. Retrieved 4 March 2008.
  35. ^ David Bentley Hart, The Experience of God: Being, Consciousness, Bliss. New Haven: Yale University Press: 2013. pp. 21-22. Hart goes on to say "[n]ot knowing the scholastic distinction between primary and secondary causality, for instance, he imagined that Thomas's talk of a 'first cause' referred to the initial temporal causal agency in a continuous temporal series of discrete causes. He thought that Thomas's logic requires the universe to have had a temporal beginning, which Thomas explicitly and repeatedly made clear is not the case. He anachronistically mistook Thomas's argument from universal natural teleology for an argument from apparent 'Intelligent Design' in nature. He thought Thomas's proof from universal 'motion' concerned only physical movement in space, 'local motion,' rather than the ontological movement from potency to act. He mistook Thomas's argument from degrees of transcendental perfection for an argument from degrees of quantitative magnitude, which by definition have no perfect sum. (Admittedly, those last two are a bit difficult for modern persons, but he might have asked all the same.)"
  36. ^ Huxley, John (24 May 2007). "Aiming for knockout blow in god wars". The Sydney Morning Herald. Retrieved 27 May 2007.
  37. ^ Easterbrook, Gregg. "Does God Believe in Richard Dawkins?". Beliefnet. Retrieved 26 May 2007.
  38. ^ "Is God a Delusion?". Radio 3, Hong Kong. 4 April 2007.
  39. ^ Dawkins, Richard (2006). The God Delusion. Boston: Houghton Mifflin Co. p. 50. ISBN 0-618-68000-4.
  40. ^ Van Biema, David (5 November 2006). "God vs. Science (3)". Time. Retrieved 3 April 2008.
  41. ^ Jha, Alok (29 May 2007). "Scientists divided over alliance with religion". The Guardian. UK. Retrieved 17 March 2008.
  42. ^ Dawkins, Richard (2006). "When Religion Steps on Science's Turf". Free Inquiry magazine. Archived from the original on 19 April 2008. Retrieved 3 April 2008.
  43. ^ Dawkins, Richard (2006). The God Delusion. Boston: Houghton Mifflin Co. pp. 55–56. ISBN 0-618-68000-4.
  44. ^ Dawkins, Richard (January–February 1997). "Is Science a Religion?". American Humanist Association. Archived from the original on 30 October 2012. Retrieved 15 March 2008.
  45. ^ "The God Delusion Debate (Dawkins-Lennox)". Fixed Point Foundation. Archived from the original on 17 August 2009. Retrieved 10 November 2009.
  46. ^ Joanna Sugden (4 October 2007). "Richard Dawkins Debates in the Bible Belt". The Times. UK. Retrieved 10 November 2009.
  47. ^ Kristen Record (4 October 2007). "Scholars match wits over God's existence". The Birmingham News. Retrieved 10 November 2009.
  48. ^ "Debate between Richard Dawkins and John Lennox". RichardDawkins.net. Archived from the original on 23 August 2009. Retrieved 10 November 2009.
  49. ^ Naomi Schaefer Riley (12 October 2007). "A Revelation: In Alabama, A Civil Debate Over God's Existence". The Wall Street Journal. Archived from the original on 21 January 2010. Retrieved 10 November 2009.
  50. ^ Video of The God Delusion Debate (Dawkins – Lennox).
  51. ^ "Has Science Buried God?". Fixed Point Foundation. Archived from the original on 30 December 2009. Retrieved 1 February 2010.
  52. ^ Melanie Phillips (23 October 2008). "Is Richard Dawkins Still Evolving?". The Spectator. UK. Archived from the original on 4 April 2010. Retrieved 1 February 2010.
  53. ^ "Has Science Buried God?". BBC Oxford. 15 October 2008. Retrieved 1 February 2010.
  54. ^ "video of 11 minutes of the "Has Science Buried God?" debate". YouTube.com. 22 October 2009. Retrieved 16 April 2018.
  55. ^ Alvin Plantinga (2007). "The Dawkins Confusion – Naturalism ad absurdum" (PDF). Retrieved 5 November 2015.
  56. ^ Kenny, Anthony (July 2007). "Knowledge, Belief, and Faith". Philosophy. 82 (3): 381–397. doi:10.1017/S0031819107000010.
  57. ^ Nagel, Thomas (23 October 2006). "The Fear of Religion". The New Republic. Retrieved 12 September 2007.
  58. ^ Michael Ruse (December 2007). "Richard Dawkins: The God Delusion". Isis. 98 (4): 814–816. doi:10.1086/529280.
  59. ^ Swinburne, Richard. "Response to Richard Dawkins' comments on my writings in his book The God Delusion" (PDF). Retrieved 10 March 2010.
  60. ^ McGrath, Alister (2007). The Dawkins Delusion?. SPCK. p. 20. Also expressed in his review "The Dawkins Delusion".
  61. ^ H. Allen Orr (January 2007). "A Mission to Convert". New York Review of Books. 54 (1). Retrieved 3 March 2007.
  62. ^ Terry Eagleton (19 October 2006). "Lunging, Flailing, Mispunching". London Review of Books. 28 (20). Retrieved 26 November 2006.
  63. ^ Anthony Flew. "Flew Speaks Out: Professor Antony Flew reviews The God Delusion". bethinking.org. Retrieved 25 December 2008.
  64. ^ Martin Beckford (2 August 2008). "Richard Dawkins branded 'secularist bigot' by veteran philosopher". The Daily Telegraph. UK. Retrieved 29 December 2008.
  65. ^ Murrough O'Brien, "Our Teapot, which art in heaven," The Independent, 26 November 2006
  66. ^ Dawkins, Richard (17 September 2007). "Do you have to read up on leprechology before disbelieving in them?". RichardDawkins.net. Archived from the original on 6 January 2014. Retrieved 14 November 2007.
  67. ^ Marilynne Robinson. "The God Delusion". solutions.synearth.net. Retrieved 4 April 2010.
  68. ^ Simon Watson (Spring 2010). "Richard Dawkins' The God Delusion and Atheist Fundamentalism". Anthropoetics: The Journal of Generative Anthropology 15, no. 2. Archived from the original on 7 July 2010. Retrieved 14 August 2010.
  69. ^ William Lane Craig. "Dawkins' Delusion". Retrieved 22 August 2014.
  70. ^ "The God Delusion – back on the Times extended list at No.24". Richard Dawkins at RichardDawkins.net. 27 January 2010. Retrieved 6 February 2010.
  71. ^ https://twitter.com/richarddawkins/status/507092728409522176 (page visited on 18 June 2015).
  72. ^ Dawkins, Richard (2006). Amazon.com book page – search for sales rank for current position. ISBN 0618680004.
  73. ^ Jamie Doward (29 October 2006). "Atheists top book charts by deconstructing God". The Observer. London. Retrieved 25 November 2006.
  74. ^ "The God Delusion One-Year Countdown". RichardDawkins.net. Archived from the original on 28 August 2008. Retrieved 5 October 2007.
  75. ^ "The God Delusion One-Year Countdown". RichardDawkins.net. Retrieved 9 March 2010.
  76. ^ "Two new fleas are discovered!". The Richard Dawkins Foundation for Reason and Science. 5 October 2008. Retrieved 21 December 2012.
  77. ^ Tiryaki, Sylvia (3 December 2007). "The God Delusion in Turkey". Turkish Daily News. Retrieved 18 February 2008.
  78. ^ "Turkey probes atheist's 'God' book". AP, CNN. 28 November 2007. Archived from the original on 29 November 2007. Retrieved 28 November 2007.
  79. ^ "'Tanrı Yanılgısı' kitabı beraat etti" (in Turkish). AA. 2 April 2008. Retrieved 2 April 2008.
  80. ^ "Turkey bans biologist Richard Dawkins' website – Monsters and Critics". Retrieved 27 October 2009.
  81. ^ "RD.net no longer banned in Turkey!". RichardDawkins.net. July 2011. Retrieved 6 August 2011.
  82. ^ Rachael Black. "The God Delusion | Richard Dawkins Foundation". Richarddawkins.net. Retrieved 16 April 2018.
  83. ^ Stephanie. "The God Delusion (Bengali Translation) | Richard Dawkins Foundation". Richarddawkins.net. Retrieved 16 April 2018.
  84. ^ "The God Delusion". www.modernrationalist.com. Retrieved 1 November 2015.

Further reading

Chronological order of publication (oldest first)

External links