پرش به محتوا

توصیف‌کننده دستوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

توصیف‌گر[۱] (modifier) در زبان‌شناسی یک عنصر اختیاری در ساختار گروه یا بند است[۲] که معنای عنصر دیگری را در ساختار توصیف می‌کند. برای نمونه صفت «قرمز» به عنوان یک توصیف‌گر در گروه اسمی «توپ قرمز» عمل می‌کند و جزئیات بیشتری در مورد اینکه به کدام توپ اشاره می‌شود، ارائه می‌دهد. به همین ترتیب، قید «به سرعت» به عنوان یک توصیف‌گر در گروه فعلی «به سرعت می‌دود» عمل می‌کند. توصیف را می‌توان حوزه سطح بالایی از کارکردهای زبان، همتراز با گزاره و مرجع در نظر گرفت.[۳]

اصطلاح‌شناسی

[ویرایش]
معادل‌های فارسی برای «modifier» در زبان‌شناسی
دستهٔ منبع معادل‌های به‌کاررفته نمونه / توضیح
مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی توصیف‌گر صفت در ترکیب «کتاب قرمز» ← صفت «قرمز» توصیف‌گر اسم «کتاب» است.
متون دانشگاهی (نحو و دستور زایشی) وابسته / افزودۀ اسمی یا قیدی در گروه اسمی: خانهٔ بزرگ ← «بزرگ» وابستهٔ پسین اسم «خانه»

در نحو زایشی: بهرام دیروز رفت ← بهرام، افزودۀ قیدی جمله.

فرهنگ‌ها و دیکشنری‌های عمومی اصلاح‌کننده، معرف، دگرشگر، توصیف‌کننده مدخل‌های فرهنگ‌های عمومی (آبادیس، بیاموز، فست‌دیک)

گونه‌ها

[ویرایش]
گونه‌های مختلف «توصیف‌گر» در زبان‌شناسی
نوع نمونهٔ انگلیسی نمونهٔ فارسی
صفت (adjective) a red book کتاب قرمز
قید (adverb) She runs quickly او سریع می‌دود
اسم به‌عنوان متمم اسمی chicken soup
stone wall
سوپ مرغ،
دیوار سنگی
مضاف‌الیه (genitive/possessive) John’s book کتابِ علی
گروه حرف اضافه (prepositional phrase) the man with the hat مرد با کلاه
جملهٔ موصولی (relative clause) the man who came yesterday مردی که دیروز آمد
جملهٔ مصدری/بند ناتمام (nonfinite clause) a book to read tonight کتابی برای خواندن امشب
تعیین‌گرها و کمیت‌نماها (determiners/quantifiers) every student
some books
هر دانشجو،
چند کتاب
بدل (appositive) My friend, a linguist دوستم، یک زبان‌شناس
وندهای اشتقاقی (derivational affixes) hope → hopeful امید → امیدوار

منابع

[ویرایش]
  1. https://wiki.apll.ir/word/index.php/Modifier
  2. Huddleston, Rodney; Pullum, Geoffrey K. (2002). The Cambridge Grammar of the English Language. Cambridge University Press. ISBN 0-521-43146-8.
  3. Rijkhoff, Jan (2014). "Modification as a propositional act in Functional Discourse Grammar". In de los Ángeles Gómez González, María; de Mendoza Ibáñez, Francisco José Ruiz; Gonzálvez-García, Francisco (eds.). Studies in Functional and Structural Linguistics. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company. pp. 129–150. doi:10.1075/sfsl.68.06rij. ISSN 1385-7916.