تعصب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish
متعصبان طنجه اثری از اوژن دولاکروا، بنیاد هنرها در مینیاپولیس.

تعصب یک باور یا رفتار است که با حرارت بی‌چون و چرا، برای تمام اهداف با موضوعات مختلف، یا با شور و شوق وسواسی برای تفریح یا سرگرمی انجام شود. فیلسوف جرج سانتایانا تعصب را اینچنین تعریف کرده‌است: «تلاش خود را مضاعف کردن وقتی هدف را فراموش کرده‌اید». به باور وینستون چرچیل، «متعصب کسی است که نمی‌تواند نظر خود را تغییر دهد یا موضوع را عوض کند». با هر دو تعریف، متعصب، استانداردهای بسیار سخت و سفت و آستانه تحمل پایین برای آرا و نظرهای مخالف دارد.

نیل پستمن در کتاب خود صحبت دیوانه، صحبت احمقانه می‌گوید «کلید تمام باورهای متعصبانه این است که همگی خود-تأییدگر هستند... (برخی بارها) متعصبانه‌اند نه به خاطر اینکه لزوماً نادرست باشند، بلکه چون به طریقی اظهار می‌شوند که گویی هیچ وقت نادرستی آنها نمی‌تواند نشان داده شود.»

رفتار یک تماشاچی یا یک طرفدار (به انگلیسی: fan) که شور و شوق زیادی برای یک موضوع خاص دارد با رفتار یک متعصب که هنجارهای اجتماعی را نقض می‌کند متفاوت است. هرچند رفتار یک طرفدار ممکن است عجیب و غیرعادی به نظر بیاید، هنجارها را نقض نمی‌کند. یک فرد نوابیغ (به انگلیسی: crank) نیز با متعصب تفاوت دارد. فرد نوابیغ با خرافات عجیب باورهایی دارد که از نظر هنجارهای جامعه مضحک و یا احتمالاً غلط‌اند؛ مثل تخت‌بودن زمین. در طرف مقابل، باورهای یک فرد متعصب شاید در جامعه نرمال "تلقی" شوند، مثل علاقه به دین یا سیاست، با این تفاوت که مقیاس دخالت فرد، تعهد او به موضوع یا وسواسش به آن به شکل غیرطبیعی و نامتناسب هستند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

Fanaticism(from the Latin adverb fānāticē (fren-fānāticus; enthusiastic, ecstatic; raging, fanatical, furious)[1]) is a belief or behavior involving uncritical zeal or with an obsessive enthusiasm. Philosopher George Santayana defines fanaticism as "redoubling your effort when you have forgotten your aim".[2] The fanatic displays very strict standards and little tolerance for contrary ideas or opinions.

Tõnu Lehtsaar has defined the term fanaticism as the pursuit or defence of something in an extreme and passionate way that goes beyond normality. Religious fanaticism is defined by blind faith, the persecution of dissents and the absence of reality.[3]

In his book Crazy Talk, Stupid Talk, Neil Postman states that "the key to all fanatical beliefs is that they are self-confirming....(some beliefs are) fanatical not because they are 'false', but because they are expressed in such a way that they can never be shown to be false."[4]

The behavior of a fan with overwhelming enthusiasm for a given subject is differentiated from the behavior of a fanatic by the fanatic's violation of prevailing social norms. Though the fan's behavior may be judged as odd or eccentric, it does not violate such norms.[5] A fanatic differs from a crank, in that a crank is defined as a person who holds a position or opinion which is so far from the norm as to appear ludicrous and/or probably wrong, such as a belief in a Flat Earth. In contrast, the subject of the fanatic's obsession may be "normal", such as an interest in religion or politics, except that the scale of the person's involvement, devotion, or obsession with the activity or cause is abnormal or disproportionate to the average.[ambiguous]

Types

See also

References

  1. ^ "THE MANY FACES OF FANATICISM" (PDF).
  2. ^ Santayana, George (1905). Life of Reason: Reason in Common Sense. (New York: Charles Scribner's Sons) 13.
  3. ^ "THE MANY FACES OF FANATICISM" (PDF).
  4. ^ Postman, Neil (1976). "Fanaticism". Crazy Talk, Stupid Talk. pp. 104–112. ISBN 0-440-01554-5.
  5. ^ Thorne, Scott; Bruner, Gordon C. (2006). "An exploratory investigation of the characteristics of consumer fanaticism". Qualitative Market Research: An International Journal. 9 (1): 51–72. doi:10.1108/13522750610640558. ISSN 1352-2752.
  6. ^ Mackellar, J. (2006). "Fans, fanatics or just good fun - travel behaviours of the leisure fanatic". Journal of Vacation Marketing. 12 (3): 195–217. doi:10.1177/1356766706064622.

Further reading