پرش به محتوا

تریگاتها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
تریگاتها
نوعمتن قانونی
مادرخودَکَه نیکایه
انتساب۷۳ تِری؛ بانَکَه
شرحپَرَمَتّهَدیپَنی (تِریگاتها-اَتّهَکَتها)
شارحدَمَّپاله
اختصارThig; Thī

تِریگاتها (به پالی: Therīgāthā، به معنی «سروده‌های راهبه‌های بزرگ») مجموعه‌ای از چامه‌های کوتاه بودایی است که سرایش آن‌ها به راهبه‌های بزرگ بودایی نسبت داده شده‌است. این چامه‌ها به دوره‌ای متأخر در تحول ادبیات قانونی بودایی تعلق دارند و برخی از آن‌ها به اواخر سدهٔ سوم پیش از میلاد بازمی‌گردند.

در متون دینی پالی، تِریگاتها بخشی از خودَکَه نیکایه در سوترا پیتاکا به‌شمار می‌آید و از ۷۳ چامه در ۱۶ فصل تشکیل شده‌است. این اثر متن همتای تِرَگاتها (سروده‌های منسوب به راهبان بزرگ) است و کهن‌ترین مجموعهٔ شناخته‌شدهٔ ادبیات زنان در هند باستان به‌شمار می‌رود.

درونمایه و ساختار

[ویرایش]

چامه‌های تِریگاتها نخست به زبان ماگَدهی و به شکل شفاهی سروده شدند و در حدود سال ۸۰ پیش از میلاد به زبان پالی نوشته شدند.[۱] این مجموعه دربرگیرندهٔ ۴۹۴ بیت است که به ۷۳ گویندهٔ شناسایی‌شده نسبت داده می‌شود، هرچند خلاصه‌ها از ۱۰۱ راهبهٔ گوناگون نام می‌برند.[۲] برخلاف تِرَگاتها که هر چامه گویندهٔ مشخصی دارد، شماری از چامه‌های تِریگاتها ناشناس‌اند یا به داستان راهبه‌ای پیوند خورده‌اند بی‌آنکه آن راهبه خود گویندهٔ سروده باشد.[۲]

از نظر سرایندگی، به گفتهٔ برنارد فور پژوهشگر بودایی، دلیلی در دست نیست که این سروده‌ها را واقعاً زنانی که نامشان آمده سروده باشند؛ متن را راهبی به نام دَمَّپاله گردآوری و شرح کرده‌است.[۳]

اهمیت

[ویرایش]
مهاپَجاپَتی، نخستین راهبهٔ بودایی و نامادری بودا

تِریگاتها با وجود حجم اندکش سندی بسیار ارزشمند در پژوهش دربارهٔ بودیسم نخستین است و کهن‌ترین مجموعهٔ شناخته‌شدهٔ ادبیات زنان به‌شمار می‌رود.[۲] این اثر بندهایی دربردارد که برابری زنان و مردان را در دستیابی به کمال معنوی بازمی‌گویند و همچنین درونمایه‌هایی ویژهٔ زندگی زنان در جامعهٔ باستانی جنوب آسیا را بازمی‌تابانند.[۲] از جمله سروده‌هایی از مادری داغدیده، زنی که پیش‌تر کارگر جنسی بوده و سپس راهبه شده و نیز سروده‌هایی از مهاپَجاپَتی گوتَمی، خالهٔ و نامادری بودا، در این مجموعه یافت می‌شوند.[۴]

منابع

[ویرایش]
  1. ↑ «The First Buddhist Women: Translations and Commentary on the Therigatha». Tricycle. تابستان ۱۹۹۲.
  2. 1 2 3 4 von Hinüber، Oskar (۱۹۹۷). A Handbook of Pali Literature. Munishiram Manoharlal Publishers. شابک ۸۱-۲۱۵-۰۷۷۸-۲.
  3. ↑ Faure، Bernard (۲۰۰۹). The Power of Denial: Buddhism, Purity, and Gender. Princeton University Press. شابک ۹۷۸-۱-۴۰۰۸-۲۵۶۱-۵.
  4. ↑ Hallisey، Charles (۲۰۱۵). Therigatha: Poems of the First Buddhist Women. انتشارات دانشگاه هاروارد. شابک ۹۷۸-۰-۶۷۴-۴۲۷۷۳-۰.
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=تریگاتها&oldid=43612886»