تذروها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

تذروها
Tetrao urogallus Richard Bartz.jpg
ستبرخروس اوراسیایی (Tetrao urogallus)
رده‌بندی علمی e
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرندگان
راسته: ماکیان‌سانان
تیره: قرقاولان
زیرخانواده: تذرویان
سرده: تذروها
Linnaeus, 1758
گونه نماد
Tetrao urogallus
(سیاه‌خروس جنگلی)
Linnaeus, 1758
Species

Tetrao urogalloides
Tetrao urogallus

تَذَروها (به لاتین: Tetrao) یک سرده از پرندگان زیرخانواده تذرویان (سیاه‌خروسیان) است که با نام ستبرخروس (به انگلیسی: capercaillie) نیز شناخته می‌شوند. این‌ها بزرگترین سیاه‌خروس‌های زنده هستند.

واژه‌شناسی[ویرایش]

نام سرده (Tetrao) یک واژه هندواروپایی Teter است که در زبان لاتین Tetraon، در زبان سانسکریت Tittirah، در زبان پهلوی Titar، در زبان سغدی tt’rw و در پارسی باستان تذَرو بوده‌است.[۱] در فرهنگ دهخدا آمده‌است که واژه «تَذَرج» معرب واژه «تذرو» است و آن مرغی صحرایی شبیه به خروس باشد (فرهنگ برهان و انجمن آرا). مرغ معروف خوشرفتار که اکثر در پای سرو گردد، از این جهت عاشق سرو گویند. (فرهنگ رشیدی). تَذْرُج هم واژه‌ای است برای تَدْرُج (از فرهنگ المنجد). همچنین «تَدَرو» و تَدرُج نام‌های دیگر «تَذَرو» هستند (انجمن آرا). تذرو یکی از پرندگان در شعرهای بسیاری از شاعران ایران زمین مانند فردوسی و عطار و نیز پرنده‌ای در شعرهای حافظ بوده‌است. در شعر هوشنگ ابتهاج نیز، تَذَرو به معنی قرقاول است.

آرایه‌شناسی[ویرایش]

سرده تذروها (Tetrao)، در سال ۱۷۵۸ میلادی توسط کارل لینه، طبیعت‌شناس سوئدی در در دهمین ویرایش "سامانه طبیعت (کتاب)" معرفی شد.[۲] نام این سرده از واژه لاتین برای پرندگان شکاری (game birds) احتمالاً به معنی «سیاه‌خروس سیاه» است.[۳] سیاه‌خروس سیاه توسط لینه در سرده تذروها Tetrao بود اما اکنون در سرده (سیاه‌خروس‌ها) Lyrurus جای دارد.[۲][۴] گونه نماد این سرده، سیاه‌خروس جنگلی (Tetrao urogallus) توسط جرج رابرت گری در سال ۱۸۴۰ معرفی شد.[۵][۶]

گونه‌ها[ویرایش]

این سرده دارای دو گونه است.[۴]

نگاره نام علمی نام رایج پراکندگی
David Palmer Capercaillie.jpg Tetrao urogallus سیاه‌خروس جنگلی Europe to western Russia
Tetrao urogalloides.jpg Tetrao urogalloides Black-billed capercaillie eastern Russia as well as parts of northern Mongolia and China

گونه‌های سنگواره[ویرایش]

گونه‌هی سنگواره این سرده عبارتند از:

  • Tetrao conjugens (پلیوسن اولیه در مرکز اروپا)
  • Tetrao rhodopensis (پلیوسن اولیه در دورکوا (Dorkovo)، بلغارستان)
  • Tetrao partium (پلیوسن اولیه-پلیستوسن اولیه در جنوب شرق اروپا)
  • Tetrao macropus (پلیوسن پسین-پلیستوسن اولیه در مجارستان)
  • Tetrao praeurogallus (پلیستوسن اولیه تا میانی در شرق اروپا)

منابع[ویرایش]

  1. نورائی، علی (۱۳۷۸). فرهنگ ریشه واژگان فارسی (.(An Etymological Dictionary of Persian, English and other Indo-European Languages). --. ص. ۸۲۳.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Linnaeus, Carl (1758). Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis (به Latin). Vol. Volume 1 (10th ed.). Holmiae (Stockholm): Laurentii Salvii. p. 159. {{cite book}}: |volume= has extra text (help)نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (link)
  3. Jobling, James A. (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. London: Christopher Helm. p. 383. ISBN 978-1-4081-2501-4.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, eds. (July 2021). "Pheasants, partridges, francolins". IOC World Bird List Version 11.2. International Ornithologists' Union. Retrieved 23 August 2021.
  5. Gray, George Robert (1840). A List of the Genera of Birds: with an Indication of the Typical Species of Each Genus. London: R. and J.E. Taylor. p. 62.
  6. Peters, James Lee, ed. (1934). Check-List of Birds of the World. Vol. Volume 2. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. p. 24. {{cite book}}: |volume= has extra text (help)

پیوند به بیرون[ویرایش]