تجرد قطعی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تجرد قطعی یعنی کسانی که امید به ازدواج ندارند و احتمال زوجیت در بین آنان بسیار کم است.[۱] نگاهی به تحقیقات از مشکلات و آسیبهایی که مجردان با آن روبه رو هستند خبر می‌دهد، بخشی از افزایش در رقم خودکشی مربوط به وضعیت زناشویی است. به عبارتی، ازدواج، خطر خودکشی را تقریباً به نصف کاهش می‌دهد؛ خودکشی در مجردها نسبت به متأهلان بیشتر است بنابراین افراد ازدواج کرده، خود را کمتر می‌کشند.[۱]

تجرد قطعی در جوامع مختلف[ویرایش]

در کشورهای جهان عرب، لبنان با ۸۵٪ بالاترین عدد تجرد قطعی و فلسطین با ۷٪ پایین‌ترین را دارند.[۲]

در ایران رئیس سازمان ثبت احوال ایران همچنین آمار زنان مجرد قطعی را در سال ۸۵، ۵۳ هزار نفر برمی‌شمارد که این آمار در آخرین سرشماری به تعداد ۸۹هزار نفر رسیده‌است. یعنی ۷/۱٪ رشد داشته‌است. مردان مجرد قطعی را نیز در سرشماری سال ۸۵٪، ۴۳ هزار نفر برمی‌شمارد که در آخرین سرشماری این رقم به‌شمار ۶۲هزار نفر رسیده؛ یعنی ۴/۱٪ رشد داشته‌است.[۳] بررسی آمار میزان تجرد دختران دارای تحصیلات عالی بین یک دهه گذشته نشان می‌دهد که تعداد دختران هرگز ازدواج نکرده دارای تحصیلات عالی از حدود ۵ درصد به ۱۶ درصد رسیده‌است.[۴] تا ۱۰ سال آینده یک میلیون دختر به جمعیت مجردان قطعی ایران افزوده می‌شود.[۵] به دلیل اینکه بین سن ازدواج دختران و پسرها به‌طور متوسط پنج سال فاصله وجود دارد در مقایسه تعداد دخترهای مجرد ۱۵ تا ۳۵ ساله با پسرهای مجرد ۲۰ تا ۴۰ ساله، تعداد دختران حدود یک میلیون نفر بیشتر است. راه حل مشکل تجرد قطعی دختران این است که همسن گزینی همسری در ایران رخ دهد،[۵] آمار زنان بی همسر در اثر طلاق در سرشماری سال ۸۵، ۸/۱۱٪ و در سرشماری سال ۷۵، ۶/۷٪ بوده؛ یعنی روند روبه افزایشی داشته‌است.[۳] در مردان هم این روند روبه افزایش است.[۳]

مجرد ماندن، یک موضوع جهانی[ویرایش]

در برخی منابع ادعا شده، در جوامع غربی یک‌چهارم اشخاص سی و اندی ساله یا با زوج خود، خارج از پیوند زناشویی، همزیستی می‌کنند یا هرگز ازدواج نکرده‌اند و نیمی از ازدواج‌ها در این کشورها، به طلاق می‌انجامد. در مقابل، در آسیا، پیش‌نیاز اصلی برای بچه‌دار شدن، همچنان، ازدواج دانسته می‌شود. برای مثال، در ژاپن، تنها دو درصد از نوزادان به دنیا آمده در سال ۲۰۰۷ به والدینی تعلق داشتند که زن و شوهر نبوده‌اند. رقم فوق در اروپا بسیار متفاوت است، در سوئد، در سال ۲۰۰۸ میلادی، ۵۵ درصد وضع حمل‌ها متعلق به زنان مجرد بود و در ایسلند ۶۶ درصد. رفتارهای سنتی در میان شرقی‌ها بیشتر به چشم می‌خورد. در سوئد، به عنوان نمونه، آمار زنان مجرد نزدیک به چهل سالگی رقم ۴۱ درصد را نشان می‌دهد. اما این مسئله با آنچه در آسیا اتفاق می‌افتد تفاوت ماهیتی دارد، زیرا در جامعه سوئد اصولاً «ازدواج» به عنوان یک هنجار اجتماعی در حال از بین رفتن است. البته زنان سوئدی، امروز هم‌خانه‌داری می‌کنند و بچه‌دار نیز می‌شوند، اما بدون ازدواج. بر پایه آمار، در آسیای شرقی، میزان تجرد با مقطع تحصیلی رابطه «معکوس» داشته و احتمال ازدواج در زنان دارای تحصیلات پایین‌تر از متوسطه در بالاترین سطح است، زنان دارای تحصیلات متوسطه در جایگاه بعدی قرار می‌گیرند و زنان دارای تحصیلات دانشگاهی در پایین‌ترین جایگاه احتمال ازدواج می‌ایستند. برخی تغییرات در الگوی ازدواج و زاد و ولد در جامعه چین، چینی‌ها را تا بدانجا پیش برده‌است که برای اشاره به نسل مردان و زنان مجرد اصطلاح‌های معنادارِ خاصی را نیز دارند، «گوآنگ گون» برای مردان به معنای «شاخه‌های بی‌بار» و «شنگ-نو» برای زنان به معنای «زنان باقی‌مانده».[۶]

نظرات[ویرایش]

دغدغهٔ اصلی زنان مجرد نبود همدم، همراه و همسری که در مواقع تنهایی یا گرفتاری بتوانند با او درددل کنند و از وی کمک بگیرند. این وضعیت بیشتر از طریق مقایسهٔ وضعیت زنان مجرد با دیگران پیش می‌آید. زنان از احساسات دوگانه‌ای نسبت به تجرد برخوردارند، هرچند در نگاهی نخست از آزادی و استقلالی که در تجرد داشته‌اند احساس رضایت دارند ولی به دلیل تنهایی و نبود همدم و مونس در کنارشان از وضعیت خود گلایه داشته و در واقع در میان این گروه از زنان احساس محرومیت ناشی از نداشتن همسر و همدم دیده شده و هرچند در میان تعدادی از آنان روابط گذرا با مردان دیده می‌شود و آنها بخشی از نیاز خود را با این ارتباطات ارضا نمودند ولی به دلیل موقتی بودن، از آن احساس رضایت نداشته‌اند.[۱]

مشکلات اقتصادی و نگرانی از آینده بخش دیگری از احساسات منفی زنان نسبت به تجرد است. زنان از اینکه در آینده نتوانند، از عهدهٔ مخارج زندگی برآیند یا از حمایت مالی افرادی بهره‌مند شوند، ابراز نگرانی کردند.[۱]

تأثیرات تجرد قطعی[ویرایش]

مجردان در دوره‌هایی از زندگی دچار احساساتی چون افسردگی، غم، تنهایی، بی انگیزگی، ناامیدی، نگرانی از آینده، پوچی، بی هدفی، ترس، احساس محرومیت می‌شدند. اگرازدواج با معیارهای صحیح و همراه با علاقه انجام شود، درجلوگیری از بروز افسردگی مؤثر است. گفته می‌شود افرادی که ازدواج کرده‌اند با خطر بسیار کمتری برای ابتلا به بیماری روانی به خصوص افسردگی روبرو هستند. میانگین افسردگی در بین زنان مجرد از زنان متأهل بالاتر است و احساساتی چون افسردگی، تنهایی، غم و احساس محرومیت در بین زنان مجرد دیده می‌شود.[۱]

مزایای قانونی ویژهٔ زن‌های دارای شرایط تجرد قطعی[ویرایش]

در ادارات دولت ایران هر خانوار کمک‌هزینه‌ای با نام «کمک هزینه عائله مندی» دریافت می‌کند، زنان مجرد نیز اگر مجرد قطعی بوده و خودسرپرست باشند از این کمک هزینه عائله‌مندی برخوردار می‌شوند.[۷]

به تجرد قطعی زنان در جامعه ایران، همچنان نگاهی منفی وجود دارد؛ ولی با توجه به بالا رفتن آمار زنان مجرد قطعی در ایران، تمایلی در برخی مسئولان دولت ایران به وجود آمده که از تجرد قطعی دختران قبح‌زدایی کنند و حتی تلاش‌هایی انجام شده که با الگوسازی از فاطمه معصومه، وضعیت زنان مجرد قطعی، از نظر فرهنگی به رسمیت شناخته شود.[۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]