تاریخ هلند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

تاریخ هلند همانند بسیاری دیگر از کشورها متأثر از شرایط جغرافیایی آن است و حکایت زندگی مردمان دریانوردی است در سرزمین‌هایی پست‌تر از سطح دریای شمال غربی اروپا. اگرچه انسان نوین از نزدیک به ۳۷٫۰۰۰ سال پیش به سرزمینی راه یافته است، که فارسی‌زبانان امروز آن را هلند می‌نامند، اما هنگامی که به کل سرگذشت آدمی در این سرزمین می‌نگریم، مانند بسیاری دیگر از کشورهای اروپایی، آن چه فربه‌ترین فصل تاریخ هلند را شکل داده است، روی‌دادهایی است که پس از نوزایش رخ داده است. با این همه نمی‌توان از تاریخ پیش از روزگار نوزایش هلند چشم پوشید، زیرا این دوره و همه دگرگونی‌های ش از زمینه‌ای برخاسته است، که در سده‌های میانه و حتا پیش از آن شکل گرفته است.

در پایان روزگار آهن تیره‌هایی از ژرمنان که پیش از آن تنها در دانمارک، شلسویگ-هولشتاین و جنوب اسکاندیناوی امروزی باشنده بودند، راه جنوب در پیش گرفتند و برخی نیز به شمال هلند امروزی رسیدند. همزمان یا پیش از کوچ ژرمن‌ها، فرهنگ سلت‌ها از هالشتات در سراسر اروپا، از جمله جنوب هلند گسترده شده بود و هنایش فرهنگ سلتی هویدا بود.

پس از آن در روزگار نوسنگی فرهنگ لینربندکرامیک در کرانه‌های راین گسترده شد، که رونق کشاورزی ویژگی اصلی آن بود.

اما دوره تاریخی هلند در سده چهارم میلادی با نخستین یادکرد در اسناد رومی آغاز می‌شود، که درآن‌ها مرز امپراتوری و دارای اهمیت نظامی بوده است. با ضعف رومیان، ژرمن‌ها رفته‌رفته قدرت را در دست می‌گیرند و در میان ژرمنان فرانک‌ها.

در سده شانزدهم (میلادی) که اصلاحات پروتستانی به هلند رسید، هلندیان هم به لوتر گرویدند و روی از کلیسای کاتولیک برتافتند. این خود هم زمینه جدایی هلند از امپراتوری کاتولیک مقدس شد و هم زمینه پایه‌گذاری کلیسای اصلاحی هلند.

روزگار پیشاتاریخ[ویرایش]

روزگار باستان[ویرایش]

روزگار پیشارومی[ویرایش]

کوچیدن ژرمن‌ها[ویرایش]

روزگار رومی[ویرایش]

پایان روزگار باستان[ویرایش]

پس از آن که شارلمانی در آخن درگذشت، قلمرو پهناوری که بر آن فرمان می‌راند، میان وارثان ش سه بخش شد. بخش بزرگی از فرانک میانی که هلند امروزی جزوی از آن بود، پس از چندی به فرانک باختری درپیوست.[۱]

سده‌های میانه[ویرایش]

هلند در سده‌های میانه بخشی از امپراتوری مقدس روم بود.

جدایی هلند از امپراتوری مقدس روم[ویرایش]

شاهزاده‌نشین اورانژ

کلیسای اصلاحی هلند

روزگار جدید[ویرایش]

جستار اصلی: جمهوری هلند

جستار اصلی: روزگار زرین هلند

جستار اصلی: کمپانی هند شرقی هلند

از پایان سده شانزدهم میلادی گرانیگاه رونق و رواج بازرگانی و توسعه از ایتالیا و شهرهایی چون ونیز و فلورانس رفته‌رفته به شمال غربی اروپا منتقل شد. هلند و انگلستان ثروتمندترین کشورهای اروپا بدل شدند. آمستردام کانون تجارت‌خانه‌ها و پایانه کشتی‌های بازرگانی بود. اما این رونق تنها در بازرگانی نبود. نام‌آوران فلسفه و هنر هلند چون باروخ اسپینوزا و رامبرانت نیز در این روزگار می‌زیستند.

انقلاب فرانسه و استقلال دوباره[ویرایش]

مقاله اصلی: جمهوری باتاو

جنگ‌های انگلستان-هلند[ویرایش]

جستار اصلی: جنگ‌های انگلستان-هلند

نخستین جنگ انگلستان-هلند در حالی درگرفت که دو کشور پیش‌تر در برابر اسپانیا در جنگ هشتادساله در یک جبهه بودند. اما هنگامی که هلند از اسپانیا مستقل شد، کشتی‌های هلندی نیز توانستند جای ناوگان اسپانیا را در بازرگانی دریایی هم بگیرند. این جنگ به‌ویژه از آن جهت بسیار اهمیت دارد، که هلند و انگلستان در سده هفدهم میلادی خاستگاه اندیشه‌ای بودند، که لیبرالیسم نام گرفت. [۲] هر دو کشور در آن زمان دارای حکومت جمهوری بودند و هر دو پروتستان.

جنگ سی‌ساله

دوره معاصر[ویرایش]

جنگ جهانی دوم[ویرایش]

همانند جنگ جهانی نخست در جنگ جهانی دوم هم هلند بی‌طرفی اعلام کرد، اما ارتش آلمان نازی در ۱۰ مه ۱۹۴۰ به هلند هجوم برد.[۳] و در تاریخ ۱۵ می همان سال ارتش هلند تسلیم شد و خانواده سلطنتی به بریتانیا گریختند.

منابع[ویرایش]

  1. تاریخ آلمان، هربرت هرمان تنبروک، محمد ظروفچی
  2. تاریخ فلسفه غرب، برتراند راسل، جلد سوم، فصل دوازدهم
  3. Werner Warmbrunn (1963). The Dutch Under German Occupation, 1940-1945. Stanford UP. pp. 5–7.