تئودور فونتانه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تئودور فونتانه
Fontane1860.jpg
نام اصلی هنری تئودور فونتانه
زادروز ۳۰ دسامبر ۱۸۱۹
نویروپین, پروس
مرگ ۲۰ سپتامبر ۱۸۹۸ (۷۸ سال)
برلین, آلمان
ملیت آلمانی
پیشه نویسنده و شاعر
دلیل سرشناسی نگارش رمان تاریخی «پیش از طوفان»

هنری تئودور فونتانه (به آلمانی: Henri Théodore Fontane) ‏ (۳۰ دسامبر ۱۸۱۹ - ۲۰ سپتامبر ۱۸۹۸) نویسنده و شاعر آلمانی بود. او در ۶۰ سالگی با نگارش رمان تاریخی خود با نام «پیش از طوفان» (Vor dem Sturm) به عنوان نویسنده شناخته شد.

آرامگاه

هاینریش تیودور فونتانه Heinrich Theodor Fontane (متولد 30 دسامبر سال 1819 شهر نویروپین Neuruppin و فوت 20 سپتامبر سال 1898 در برلین Berlin) نویسنده و داروخانه دار آلمانی از بزرگان مکتب واقع گرایی (رئالیسم) و خالق شاهکارهای عظیمی چون رمان "افی بریست Effi Briest" و رمان "اشتشلین Der Stechlin" می باشد. او در ۶۰ سالگی با نگارش رمان تاریخی خود با نام «پیش از توفان» (Vor dem Sturm) به عنوان نویسنده شناخته شد. نام پدرش لویی هنری فونتانه Louis Henry Fontane و نام مادرش امیلی لابریEmilie Labry (Fontane) بود. پدربزرگ اش آقای پیر بارتلمی فونتانه Pierre Barthélemy Fontane ، خود نقاش و موسیقی شناس بود. تیودور تا هفت سالگی در شهر نویروپین بود. پدرش که در قمار بدهی ی فراوانی بالا آورده بود، ناگزیر به شهر سوینموندهSwinemünde نقل مکان کرد و در آن جا داروخانه ی کوچکی دایر نمود و خانواده به اتفاق به آن شهر نقل مکان کردند. تیودور فونتانه تحصیلات خود در هنرستان را در نویروپین و بعدها در شهر برلین ادامه داد. و در سال 1835 با خانم امیلی روانت کومر Emilie Rouanet-Kummer – همسر آینده اش- ملاقات کرد. وی در سال 1836 هنرستان را رها کرد و به فراگیری دانش داروسازی مشغول گشت. نخستین داستان کوتاه اش به نام "علاقه ی خواهر برادریGeschwisterliebe " را در سال 1839 نگاشت و در سال 1839 شغلی در همان رشته داروشناسی برای خویش پیدا کرد. سرودن نخستین اشعار وی نیز در همین سال ها اتفاق افتادند. وی در سال 1841 به بیماری ی تیفوس مبتلا شد، ولی با مراقب شدید پدر و مادر بهبود یافت. سپس علاوه بر کار در داروخانه به عضویت در کانون های ادبی هم درآمد. در سال 1845 با خانم امیلی روانت کومر ازدواج کرد و اندکی بعد به استخدام یکی از بیمارستان ها درآمد. سال ها بعد در 30 سپتامبر سال 1849 تصمیم گرفت پیشه ی پزشکی را رها کرده و خود را کاملاً وقف نویسندگی نماید. نخست به نوشتن آثار نسبتاً سیاسی در روزنامه ها پرداخت، در همین سال ها هم نخستین کتاب وی با نام "مردان و قهرمانان Männer und Helden" منتشر شد. سپس در سال های بعد که کتاب های سفرنامه ای رونق بسیار یافته بودند، "تفرّج در مارک براندنبورگ Wanderungen durch die Mark Brandenburg" را نگاشت که حتا تا پایان عمر هم روی آن کار می کرد. 14 اوت سال 1851 نخستین فرزند تیودور فونتانه و همسرش به دنیا آمد که نام اش را "گیورگه George" نهادند، که در سال 1887 بر اثر بیماری از دنیا رفت. سپس نویسنده باز صاحب سه فرزند پسر به نام های رودولف Rudolf ، پتر پال Peter Paul و اولریش Ulrich شد که ایشان نیز هر یک پس از مدتی از دنیا رفتند. فرزند پنجم وی تیودور Theodor هم در سال 1856 به دنیا آمد که عمری دراز داشت و تا سال 1933 زندگی کرد. بعد از تیودور، دخترش به نام "مارتا Martha" و یا "مته Mete"(1860) و سرانجام هم آخرین پسرش فریدریش Friedrich (1864) به دنیا آمدند. فونتانه از سال 1870 به کار نقد نمایش مشغول شد. ضمناً به اتفاق همسرش به کشورهایی چون اتریش، ایتالیا، و سوییس مسافرت کرد. در پایان این سفرها مصمم شد که دیگر برای روزنامه ها مطلب ننویسد، به عوضِ آن تماماً به امر نویسندگی بپردازد. از آن زمان به بعد متون بسیاری نوشت، تا آن که در سال 1892 کارکردِ مغزش دچار آسیب گشت. پزشک توصیه کرد که وی به نوشتن و باز آفرینی ی خاطرات دوران کودکی ی خویش بپردازد تا بتواند از زحمتِ این بیماری خلاص شود. فونتانه از این توصیه پیروی کرد و سرانجام آن قدر حال اش خوب شد که توانست رمان بزرگ و سنگینی چون "افی بریست Effi Briest" و نیز دو رمان دیگر از جمله نوشته ی خودزندگی نامه ای ی "از بیست تا سی "Von Zwanzig bis Dreißig را بنویسد و به اتمام برساند. این نویسنده ی ارجمند، پُرکار و راهگشای آلمانی سرانجام در بیستم ماه سپتامبر سال 1898 در شهر برلین درگذشت. همسر وفادار وی امیلی هم چهار سال بعد فوت کرد و در کنار وی دفن شد.

آرامگاه فونتانه

فونتانه از معظّم ترین نویسندگان آلمانی و نماینده ی برجسته ی مکتب "ریالیسم شاعرانه poetisch Realismus" آلمان محسوب می شود. وی در رمان های خویش موفق شده است شخصیت ها، حضورشان، محیط اطراف و به ویژه لحن کلام شان را به بهترین نحوی توصیف نماید. جامعه و پیرامون، اغلب در ضدِّ خواسته ها و برنامه های قهرمانانِ آثار وی هستند و وی با نوعی طنز خفیف به نقد سنت ها و عادات اجتماعی می پردازد.

تأثیر وی بر دیگر ادبا از بارزترین نقشِ آثار فراوان آقای فونتانه بر دیگر نویسندگان می توان به علاقه ی شدید نویسنده ی بزرگ آلمانی آقای "توماس مان Thomas Mann" به رمان های وی به ویژه به رمان "افی بریست" اشاره کرد که شیفته گی اش به این اثر چنان بوده است که نام بزرگ ترین رمان خود یعنی "خانواده ی بودنبروک ها Buddenbrooks " را از نام یکی از شخصیت های رمان "افی بریست" به نام "آقای بودنبروک Herr Buddenbrook" وام گرفته است. و نیز آقای "فریدریش کریستیان دلیوس Friedrich Christian Delius" نویسنده ی معاصر آلمان اثر خویش "درخت سالِ نویِ شهرِ ریبک Die Birnen von Ribbeck " را به احترام قصیده ی مشهور فونتانه به نام "مردی از منطقه ی ریبک هافلاند Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland" به رشته ی تحریر درآورده است. و هم نویسنده ی بزرگ آلمان آقای "گونتر گراس Günter Grass" هم نام رمان بزرگ و حجیم خویش به نام "این قصه سرِ دراز دارد ein Weites Feld " را از جمله ی مشهوری در رمان افی بریست که در آن پدرِ افی رو به همسرش که در موردِ سرنوشتِ اندوه بارِ افی گلایه می کند، می گوید: "آوه لوییزه، تمام اش کن... این قصه واقعاً سرِ درازی دارد! „Ach Luise, laß ... das ist ein zu weites Feld.“ گرفته است. این رمان به شرح قصه گونه ی وقایع تاریخی ی کشور آلمان از سال 1848 به بعد تا تاریخ فروپاشی ی دیوار برلین می پردازد. از سویی دیگر زندگی ی تیودور فونتانه به سرگذشت قهرمان این رمان یعنی آقای "تیو ووتکه Theo Wuttke" که او را در داستان "فونتی Fonty" هم صدا می زنند، بسیار شبیه است.

آثار آثار داستانی و تحقیقی پسر فونتانه، آقای فریدریش فونتانه توانست کلیه ی آثار پدر را در سال های 1904 تا سال 1926 در 21 جلد به چاپ برساند. • تابستان در لندن Ein Sommer in London • از انگلستان. نامه ها، مطالعات و مشاهدات. Aus England. Studien und Briefe über Londoner Theater, Kunst und Presse. • فراسوی رودخانه ی توید ، مشاهدات از کشور اسکاتلند.

Jenseit des Tweed. Bilder und Briefe aus Schottland.

• تفرج در مارک براندنبورگ Wanderungen durch die Mark Brandenburg • جنگ اشلسویگ-هولشتاین در سال 1864 Der Schleswig-Holsteinische Krieg im Jahre 1864 • جنگ زده. مشاهدات سال 1870. Kriegsgefangen. Erlebtes 1870 • جنگ با فرانسه Der Krieg gegen Frankreich 1870–1871 • قبل از توفان Vor dem Sturm • گرته مینده Grete Minde • الرنکلیپ Ellernklipp. • او دلترا L’Adultera • آقایِ شاخ فن ووته نو Schach von Wuthenow • اعلیحضرت پتوفی Graf Petöfy • کریستیان فریدریش شرنبرگ و ادبیات برلین Christian Friedrich Scherenberg und das litterarische Berlin von 1840 bis 1860 • زیر درخت گلابی Unterm Birnbaum • سسیل Cécile • درهم، برهم Irrungen, Wirrungen • پنج قصر Fünf Schlösser • اشتینه Stine • کوییت Quitt • غیر قابل برگشت (برگشت ناپذیر) Unwiederbringlich • خانم ینی ترایبل یا "جایی که دل، دل را می یابد" Frau Jenny Treibl oder "Wo sich Herz zum Herzen findet"" • سال های کودکی ی من Meine Kinderjahre • افی بریست Effi Briest (از فهرست مجموعه ی 1001 کتابی که قبل از مرگ باید خواند.) • خانواده ی پوگنپول Die Poggenpuhls • از بیست تا سی سالگی Von Zwanzig bis Dreißig • آقای اشتشلین Der Stechlin (از فهرست مجموعه ی 1001 کتابی که قبل از مرگ باید خواند.) • ماتیلده مورینگ Mathilde Möhring


آثار[ویرایش]

داستان‌ها[ویرایش]

  • Vor dem Sturm. 1878
  • Hollingdale, 1985
  • Grete Minde. 1880
  • Ellernklipp. 1881
  • L’Adultera. 1882
  • Schach von Wuthenow. 1883
  • Graf Petöfy. 1884
  • Unterm Birnbaum. 1885
  • Cecile. 1887
  • Irrungen, Wirrungen. 1888
  • Quitt. 1890
  • Stine. 1890
  • Unwiederbringlich. 1891
  • Frau Jenny Treibel. 1892
  • Effi Briest. 1895

رمان مشهور افی بریست - از فهرست 1001 کتابی که پیش از مرگ باید خواند، سال 1393 توسط نشر افراز با ترجمه ابوذر آهنگر منتشر گردید. از فهرست 1001 کتابی که پیش از مرگ باید خواند. رمان بزرگ "افی بریست"

رمان بلند افی بریست، شاهکار ادبیات ریالیسم آلمان نوشته ی آقای تیودرو فونتانه، که از روی سرگذشتی حقیقی به نگارش درآمده است، همتای رمان بزرگِ "مادام بواری Madame Bovary" شاهکار آقای "گوستاو فلوبر Gustav Flaubert" نویسنده ی بزرگ فرانسوی به حساب می آید و تا کنون سرمشق بسیاری از نویسندگان من جمله گونتر گراس و توماس مان بوده است، و داستان آن در مورد زندگی دختر جوانی به نام افی است که در نوجوانی به همسری ی مرد سالمند و مظنونی به نام گرت Gert در می آید و در آخر پس از جدایی اندوه بار از شوهر، در جوانی می میرد. ترجمه ی این رمان از روی زبان اصلی یعنی همان زبان آلمانی و البته یکسر در حد بضاعت ناچیزِ مترجم، با اسلوبی ادبی و نسبتاً کهنه تر از جمله بندی های معاصر می باشد که به هیچ عنوان ترجمه ی تازه و البته متقن تر و گونه گون تری از این اثر بزرگ ادبی را نفی نمی کند.

رمان افی بریست تا کنون چندین مرتبه به صورت فیلم نیز درآمده است:


سال 1939 با نام "گامی از راه Der Schritt vom Wege" توسط گوستاو گروندگنس Gustaf Gründgens سال 1955 با نام "گل سرخی در خزان Rosen im Herbst" توسط رودلف یوگرت Rudolf Jugert سال 1970 با نام افی بریست سال 1974 با نام افی بریست توسط راینر ورنر فاسبیندر Rainer Werner Fassbinder سال 2009 به نام افی بریست توسط هرمینه هونتگبورت Hermine Huntgeburth

جایزه ی ادبی ی فونتانه : پاداشی ادبی-هنری است که از سال 1913 در شهر برلین به آثار برگزیده اهدا می شود. برخی از هنرمندان و نویسندگانی که موفق به دریافت این جایزه شدند: 1949 : هرمان کازاک Hermann Kasack 1951: هانس ورنر ریشتر Hans Werner Richter 1955: پتر هوخل Peter Huchel 1957: ارنست اشنابل Ernst Schnabel 1960: اووه یونسون Uwe Johnson 1962: گولو مان Golo Mann 1964: آرنو اشمیت Arno Schmidt 1968: گونتر گراس Günter Grass 1969: ولف بیرمان Wolf Biermann 1979: الکساندر کلوگه Alexander Kluge 1985: بریگیته کروناور Brigitte Kronauer 2009: امینه سوگی ازدامار Emine Sevgi Özdamar

  • Die Poggenpuhls. 1896
  • Der Stechlin. 1899
  • Mathilde Möhring. 1906

اشعار[ویرایش]

  • Von der schönen Rosamunde. 1850
  • Männer und Helden. 1850
  • Gedichte. 2 vols., 1851–75
  • Balladen. 1861
  • Die schönsten Gedichte und Balladen. 1982
  • Bilder und Balladen, edited by Werner Feudell. 1984

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]