بیت‌الاحزان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Fatimah Calligraphy.png
زندگی
نام‌ها و القاب · زندگی زناشویی · اختلاف مالی فاطمه و عباس با خلافت · خطبه فدکیه · رویداد خانهٔ فاطمه · درگذشت
در قرآن
سوره انسان · سوره قدر · سوره کوثر · آیه مباهله · آیات نور · آیه تطهیر · آیه مودت
جای‌ها
در مکهمحله بنی‌هاشم · شعب ابی‌طالب
در مدینهبقیع · بیت‌الاحزان · درخت کنار · روضه نبوی · سقیفه · مسجد النبی
در شمال حجازفدک
افراد
خانوادهمحمد · خدیجه · علی
فرزندانحسن · حسین · زینب · ام‌کلثوم · محسن
همراهانفضه · ام ایمن · اسماء  · سلمان
دیگرانقنفذ · مغیره · عمر · ابوبکر
آثار
خطبه فدکیه · خطبه عیادت · دعای نور · مصحف فاطمه · لوح فاطمه
مرتبط
تسبیحات فاطمه · رویداد مباهله · ایام فاطمیه

بیت الاحزان جایگاهی است در قبرستان بقیع و از آن جهت شهرت یافت که فاطمه تا ۲۷ روز پس از مرگ محمد، در آنجا به سوگ می‌نشست و می‌گریست.[۱]

دیدارکنندگان این مکان[ویرایش]

ابومحمد غزالی ۴۵۰–۵۰۵ که یکی شخصیتهای معروف و از علما و دانشمندان اهل سنت است، در ضمن بیان وظایف زایران مدینه منوره و کسانی که به زیارت بقیع مشرف می‌شوند می‌گوید: «مستحب است که زائران، هر روز صبح، پس از زیارت قبر حضرت رسول در بقیع حضور بهم رسانند و قبور پیشوایان دینی و صحابه را که در آنجا مدفون هستند زیارت کنند». سپس می‌گوید: «و مستحب است در مسجد فاطمه - علیها سلام - نیز نماز بخوانند».[۲]

سر ریچار بورتون ۱۸۵۳ میلادی = ۱۲۷۶ قمری یکی از جهانگردانی که به مکه و مدینه مسافرت نموده و در سیاحت نامه خود از آثار و ابنیه حجاز و از اخلاق و رسوم مسلمانان در موسم حج و از جزئیات زندگی مردم حجاز سخن گفته‌است.

از جمله حرمها و گنبدها و بارگاه‌های موجود در بقیع را معرفی و با قلم خود ترسیم و تصویر نموده‌است. دربارهٔ بیت الاحزان چنین گفته‌است: «در بقیع مسجد کوچکی است که در سمت جنوبی گنبد عباس بن عبدالمطلب واقع گردیده و این مکان را بیت الاحزان نیز می‌نامند؛ زیرا فاطمه آخرین روزهای عمر خویش را در این محل بسر می‌برد و برای از دست دادن پدرش نوحه سرایی می‌نمود.[۳]

مطالبی که از آقای بورتون نقل شد، دلیل روشنی بر مشخص بودن ساختمان بیت الأحزان در زمان وی و اشتهار وجه تسمیه و انگیزه ایجاد آن می‌باشد که یک جهانگرد انگلیسی و غیرمسلمان در اندک زمان و با مختصر تماس با مسلمانان توانسته‌است همه این مطالب را همانگونه که در منابع تاریخی و حدیثی آمده‌است، دریافت و درسیاحتنامه خود منعکس نماید.

کتاب بیت الاحزان[ویرایش]

یکی از کتاب‌های مشهور دربارهٔ بیت الاحزان، کتابی است که شیخ عباسی قمی مشهور به محدث قمی به زبان عربی تألیف کرده‌است. در این کتاب مجموعه روایاتی که دربارهٔ ماجرای مشهور فاطمه زهرا دختر محمد بن عبدالله است را جمع‌آوری کرده. این کتاب در بین شیعیان شهرت زیادی دارد و ترجمه‌های مختلفی به زبان فارسی(۹ ترجمه) از آن منتشر شده‌است. مهمترین ترجمه‌های بیت الاحزان به زبان فارسی عبارتند از:

از فهرست ترجمه‌های زیر ترجمه محمد محمدی اشتهاردی با عنوان «رنج‌ها و فریادهای فاطمه» از سایر ترجمه‌ها به دلیل مقدمه ناصر مکارم شیرازی بر آن مشهورتر است. در رتبه بعدی ترجمه سید محمد رضا حسن‌زاده طباطبایی با عنوان «غم خانه فاطمه زهرا» قرار دارد که به عنوان بهترین ترجمه، در بین تمام ترجمه‌های بیت الاحزان علمی و دقیق تر است. در این ترجمه حتی اشعار عربی منسوب به فاطمه زهرا و علی بن ابی طالب نیز به شعر به زبان فارسی برگردانده شده‌است. کتاب بیت الاحزان یک کتاب حدیثی است ولی مؤلف آن شیخ عباس قمی در متن اصلی کتاب، منابع حدیثی خود را ذکر نکرده‌است. این نقص در ترجمه طباطبایی رفع شده و تمام ارجاعات احادیث از منابع شیعه و اهل سنت استخراج شده و در ترجمه منتشر شده‌است. اسامی کلیه ترجمه‌های بیت الاحزان عبارتند از:

  1. رنج‌ها و فریادهای فاطمه؛ ترجمه محمد محمدی اشتهاردی، سال ۱۳۶۹ش با مقدمه‌ای از ناصر مکارم شیرازی، چهارده بار چاپ شده.
  2. غم‌خانه فاطمه زهرا؛ ترجمه سید محمدرضا حسن‌زاده طباطبایی، ۱۳۸۲ش، یازده بار چاپ شده.
  3. خانه غم: شرح زندگانی فاطمه زهرا؛ ترجمه احمدرضا احمدی، ۱۳۷۳ش.
  4. همراه با حضرت زهرا در سرای غم‌ها؛ ترجمه ولی فاطمی، ۱۳۷۷ش.
  5. کلبه احزان؛ ترجمه محمدباقر محبوب القلوب، ۱۳۷۹ش.
  6. فاطمه در سوگ عدالت؛ علی کرمی، ۱۳۸۱ش.
  7. غم‌سرای حضرت زهرا؛ مترجمان: لطیف و سعید راشدی، ۱۳۸۷ش.
  8. بر فاطمه زهرا چه گذشت؟؛ ترجمه جواد قیومی اصفهانی، ۱۳۸۸ش.
  9. شرح زندگانی حضرت زهرا از ولادت تا شهادت؛ ترجمه مجتبی خورشیدی، ۱۳۹۰ش.

منابع[ویرایش]

  1. علامه مجلسی، بحارالانوار، جلد ۴۳، صفحهٔ ۱۷۷
  2. احیاءالعلوم، ج ۱، ص ۲۶۰.
  3. موسوعة العتبات المقدسه، ج ۲، ص ۲۸۵.