پرش به محتوا

بوریانا کریشتو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بوریانا کریشتو
رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزگوین
آغاز به کار
۲۵ ژانویه ۲۰۲۳
رئیس‌جمهوردنیس بچروویچ
ژلکا سوویانوویچ
ژلیکو کومشیچ
پس اززوران تگلتیا
۸مین رئیس فدراسیون بوسنی و هرزگوین
دوره مسئولیت
۲۲ فوریه ۲۰۰۷  ۱۷ مارس ۲۰۱۱
نخست‌وزیراحمد حاجی‌پاشیچ
ندژاد برنکوویچ
مصطفی مویزینوویچ
معاون رئیس‌جمهورمیرساد کبو
اسپومنکا میچیچ
پس ازنیکو لوزانچیچ
پیش ازژیوکو بودیمیر
مسئولیت‌های وزارتی
وزیر دادگستری فدراسیون بوسنی و هرزگوین
دوره مسئولیت
۱۴ فوریه ۲۰۰۳  ۲۲ فوریه ۲۰۰۷
نخست‌وزیراحمد حاجی‌پاشیچ
پس اززونکو میان
پیش ازفلیکس ویدوویچ
مسئولیت‌های پارلمانی
عضو مجلس نمایندگان بوسنی و هرزگوین
دوره مسئولیت
۹ دسامبر ۲۰۱۴  ۱ دسامبر ۲۰۲۲
عضو مجلس اقوام بوسنی و هرزگوین
دوره مسئولیت
۹ ژوئن ۲۰۱۱  ۹ دسامبر ۲۰۱۴
اطلاعات شخصی
زاده
بوریانا کرژلی[۱]

۱۳ اوت ۱۹۶۱ (۶۵ سال)
لیونو
ملیتبوسنی و هرزگوین
حزب سیاسیاتحاد دموکراتیک کروات‌های بوسنی و هرزگوین (۱۹۹۵–تاکنون)
همسر(ان)برانکو کریشتو
محل تحصیلدانشگاه بانیا لوکا (کارشناسی حقوق)

بوریانا کریشتو (née کرژل؛[۱] زادهٔ ۱۳ اوت ۱۹۶۱) یک سیاست‌مدار کروات بوسنیایی است که از ژانویهٔ ۲۰۲۳ به عنوان رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزگوین فعالیت می‌کند. او پیش‌تر از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱ هشتمین رئیس فدراسیون بوسنی و هرزگوین بود. وی نخستین زنی است که هر دو سمت را بر عهده داشته است.

کریشتو دارای مدرک حقوق از دانشکده حقوق دانشگاه بانیا لوکا است. از ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷، به عنوان وزیر دادگستری فدرال خدمت کرد. پس از انتخابات عمومی ۲۰۰۶، در فوریه ۲۰۰۷ رئیس فدراسیون بوسنی و هرزگوین شد و تا مارس ۲۰۱۱ در این سمت باقی ماند. در ژوئن ۲۰۱۱، کریشتو یکی از نامزدهای تصدی سمت رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزگوین بود اما در نهایت منصوب نشد.

او از سال ۱۹۹۵ عضو اتحاد دموکراتیک کروات‌های بوسنی و هرزگوین است و در ۲۰۱۰ و ۲۰۲۲، نامزد این حزب برای عضویت در ریاست‌جمهوری بوسنی و هرزگوین به عنوان نماینده کروات‌ها بود، اما در هر دو انتخابات ناکام ماند. کریشتو همچنین عضو مجلس اقوام و مجلس نمایندگان در سطح ملی بوده است.

در ژانویه ۲۰۲۳، پس از انتخابات عمومی ۲۰۲۲، او به عنوان رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزگوین منصوب شد.

اوایل زندگی و تحصیلات

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

دختر «یوژه کرژل» و «یانیا»، کریشتو در لیونو رشد یافت و در سال ۱۹۸۰ از دبیرستان اقتصاد فارغ‌التحصیل شد. سپس در سال ۱۹۸۴ مدرک حقوق خود را از دانشگاه بانیا لوکا دریافت کرد و آزمون وکالت را در سارایوو گذراند.[۲]

کریشتو در بخش‌های حقوقی چندین شرکت کار کرده است،[۲]

کریشتو در سال ۱۹۹۵ وارد عرصه سیاست شد و به اتحاد دموکراتیک کروات‌های بوسنی و هرزگوین پیوست. از سال ۲۰۰۷ نایب‌رئیس این حزب است.[۳] او از ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰ وزیر دادگستری کانتون ۱۰ و از ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۲ دبیر دولت کانتونی بود.[۲]

در انتخابات عمومی ۲۰۰۲، به مجلس نمایندگان فدراسیون بوسنی و هرزگوین انتخاب شد، اما به علت انتصاب به سمت وزیر دادگستری دولت فدرال، عضویت در مجلس را نپذیرفت.[۲]

در انتخابات ۲۰۰۶، او به مجلس نمایندگان بوسنی و هرزگوین راه یافت و به عضویت هیئت بوسنی و هرزگوین در مجمع پارلمانی شورای اروپا درآمد. با انتخاب به عنوان رئیس فدراسیون بوسنی و هرزگوین در ۲۲ فوریه ۲۰۰۷، از هر دو سمت کناره‌گیری کرد.[۴] او نخستین زنی بود که رئیس فدراسیون شد.[۵] او تا ۱۷ مارس ۲۰۱۱ در این سمت باقی ماند و ژیوکو بودیمیر جانشینش شد.[۶]

در انتخابات ۲۰۱۰، او برای عضویت در ریاست‌جمهوری بوسنی و هرزگوین به عنوان نماینده کروات‌ها نامزد شد اما تنها ۱۹٫۷۴٪ آرا را کسب کرد و ژلیکو کومشیچ با ۶۰٫۶۱٪ انتخاب شد.[۷] پس از آن، به عنوان عضو مجلس اقوام بوسنی و هرزگوین منصوب شد.[۲] در ژوئن ۲۰۱۱، کریشتو یکی از سه نامزد سمت رئیس شورای وزیران بوسنی و هرزگوین بود که از سوی ریاست‌جمهوری ارزیابی شدند، اما نفر سوم شد.[۸]

در انتخابات ۲۰۱۴، کریشتو دوباره به مجلس نمایندگان انتخاب شد و در انتخابات عمومی بوسنی ۲۰۱۸ نیز مجدداً انتخاب شد.[۲] در ژوئن ۲۰۲۲، حزب اتحاد دموکراتیک اعلام کرد که کریشتو نامزد ریاست‌جمهوری در انتخابات عمومی بوسنی خواهد بود.[۹] در انتخابات ۲ اکتبر ۲۰۲۲، با کسب ۴۴٫۲۰٪ آرا، از ژلیکو کومشیچ شکست خورد که ۵۵٫۸۰٪ آرا را کسب کرده بود.[۱۰]

رئیس شورای وزیران (۲۰۲۳–اکنون)

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

پس از انتخابات عمومی ۲۰۲۲، ائتلافی متشکل از اتحاد سوسیال‌دموکرات‌های مستقل، اتحادیه دموکراتیک کروات‌های بوسنی و هرزگوین و ائتلاف لیبرال تروئیکا (بوسنی و هرزگوین) به توافقی برای تشکیل دولت جدید رسیدند و کریشتو را به عنوان رئیس شورای وزیران معرفی کردند.[۱۱] ریاست‌جمهوری بوسنی و هرزگوین رسماً در تاریخ ۲۲ دسامبر او را به عنوان نامزد ریاست منصوب کرد.[۱۲]

مجلس نمایندگان بوسنی و هرزگوین انتصاب کریشتو را در ۲۸ دسامبر تأیید کرد و او به‌عنوان نخستین زن رئیس شورای وزیران منصوب شد.[۱۳][۱۴] در ۲۵ ژانویه ۲۰۲۳، مجلس نمایندگان انتصاب کابینه کریشتو را نیز تصویب کرد.[۱۵] کریشتو وعده داد که دولت ملی را رهبری خواهد کرد که به‌سختی برای ازسرگیری روند ادغام بوسنی و هرزگوین در اتحادیه اروپا تلاش خواهد کرد.[۱۶]

تغییرات کابینه

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
کریشتو در حال دست دادن با نخست‌وزیر کرواسی آندری پلنکوویچ، رئیس کمیسیون اروپا اورزولا فون در لاین و نخست‌وزیر هلند مارک روته، ۲۳ ژانویه ۲۰۲۴

در مه ۲۰۲۳، زوران تگلتیا، وزیر دارایی و خزانه‌داری و معاون رئیس شورای وزیران، به عنوان رئیس اداره مالیات غیرمستقیم بوسنی و هرزگوین منصوب شد.[۱۷] در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۳، وی رسماً این سمت را پذیرفت و از کابینه کریشتو کناره‌گیری کرد.[۱۸] در اوت ۲۰۲۳، سرجان آمیدژیچ به‌دنبال نامزدی کریشتو، به عنوان وزیر جدید دارایی و خزانه‌داری منصوب شد.[۱۹] در دسامبر ۲۰۲۴، نناد نشیچ، وزیر امنیت، دستگیر و سپس به جرم فساد سیاسی متهم شد.[۲۰] پس از صدور کیفرخواست، نشیچ در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۵ استعفای خود از سمت وزارت را اعلام کرد و این رویداد موجب تغییر دیگری در کابینه شد.[۲۱]

سیاست خارجی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در ۱۶ فوریه ۲۰۲۳، کریشتو نخستین سفر رسمی خود را به کشور همسایه کرواسی انجام داد و با نخست‌وزیر آندری پلنکوویچ دیدار کرد. در این دیدار دربارهٔ روابط دوجانبه و همکاری اقتصادی گفت‌وگو شد.[۲۲] در آوریل ۲۰۲۳، او با پاپ فرانسیس در واتیکان دیدار کرد.[۲۳]

کریشتو در مصاحبه‌ای با روزنامه اسرائیل هیوم حمایت خود را از انتقال سفارت بوسنی و هرزگوین در اسرائیل به اورشلیم اعلام کرد، اما گفت که این تصمیم به نظر نهایی ریاست‌جمهوری بستگی دارد.[۲۴] با آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، کریشتو حملات حماس را «ناعادلانه و وحشیانه» توصیف کرده و حمایت خود از اسرائیل را اعلام کرد.[۲۵]

  1. 1 2 "Borjana Krišto kamenovana ispred porodične kuće u Livnu". گلاس سرپسکه (in Serbian). 28 March 2017. Retrieved 28 December 2022.
  2. 1 2 3 4 5 6 "Borjana Krišto". imovinapoliticara.cin.ba (in Bosnian). Retrieved 16 December 2022.
  3. Baza podataka: Borjana Krišto بایگانی‌شده در ۲۰۱۴-۰۴-۰۷ توسط Wayback Machine (به بوسنیایی). مرکز روزنامه‌نگاری تحقیقی. بازبینی‌شده در ۱ آوریل ۲۰۱۴.
  4. "Borjana Krišto iz HDZ-a predsjednica Federacije BiH". dnevnik.hr (in Croatian). 22 February 2007. Retrieved 22 February 2007.
  5. Stjepan Marković (22 February 2007). "Borjana Krišto postala prva predsjednica Federacije BiH" [بوریانا کریشتو نخستین رئیس‌جمهور زن فدراسیون بوسنی و هرزگوین شد]. Nacional. Archived from the original on 9 June 2012. Retrieved 30 June 2012.
  6. "Životopis" (in Croatian). رئیس فدراسیون بوسنی و هرزگوین. Archived from the original on 19 April 2012. Retrieved 22 April 2012.
  7. "نتایج تأییدشده انتخابات عمومی 2010: ریاست‌جمهوری - عضو کروات" (in Croatian). کمیسیون انتخابات مرکزی بوسنی و هرزگوین. Retrieved 30 July 2012.
  8. Bosnian presidency nominates PM to break stalemate
  9. "چوویچ کنار رفت، بوریانا کریشتو نامزد عضویت در ریاست‌جمهوری بوسنی شد؟" (in Croatian). n1info.ba. 29 June 2022. Archived from the original on 29 June 2022. Retrieved 29 June 2022.
  10. D.Be. (23 October 2022). "بچیروویچ 116 هزار رأی بیشتر از عزت‌بگوویچ گرفت، و چوویانوویچ به تنهایی بیشتر از همه رقبایش رای آورد" (in Bosnian). Klix.ba. Retrieved 23 October 2022.
  11. "'Osmorka', HDZ BiH i SNSD potpisali 'historijski' sporazum" (in Bosnian). الجزیره بالکانز. 15 December 2022. Retrieved 15 December 2022.
  12. Svjetlana Šurlan (22 December 2022). "Borjana Krišto imenovana za predsjedavajuću Savjeta ministara BiH". bloombergadria.com (in Bosnian). Retrieved 22 December 2022.
  13. N.V. (28 December 2022). "Borjana Krišto izglasana za predsjedavajuću Vijeća ministara BiH" (in Bosnian). Klix.ba. Retrieved 28 December 2022.
  14. "Borjana Krišto - prva žena na čelu Vijeća ministara BiH" (in Bosnian). رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی. 27 December 2022. Retrieved 27 December 2022.
  15. "Bosnia Finally Forms State-Level Government". Balkan Insight. 25 January 2023. Retrieved 25 January 2023.
  16. Daria Sito-Sucic (22 December 2022). "Bosnia presidency nominates first female Croat PM-designate". رویترز. Retrieved 22 December 2022.
  17. D.Be. (18 May 2023). "Zoran Tegeltija imenovan za direktora Uprave za indirektno oporezivanje BiH" (in Bosnian). Klix.ba. Retrieved 18 May 2023.
  18. M.Aš. (15 June 2023). "Zoran Tegeltija preuzeo dužnost direktora UIO BiH" (in Bosnian). دنفنی آواز. Retrieved 15 June 2023.
  19. A.B. (22 August 2023). "Kao što je i dogovoreno: Srđan Amidžić je novi ministar finansija BiH" (in Bosnian). اوسلوبودنژی. Retrieved 22 August 2023.
  20. "BiH Minister of Security has been deprived of his Liberty". sarajevotimes.com. 26 December 2024. Retrieved 26 December 2024.
  21. A.L. (23 January 2025). "Nenad Nešić podnio ostavku na poziciju ministra sigurnosti Bosne i Hercegovine" (in Bosnian). Klix.ba. Retrieved 23 January 2025.
  22. "Prva službena posjeta Borjane Krišto Hrvatskoj - Najavljena zajednička sjednica Vijeća ministara i Vlade Hrvatske". federalna.ba (in Bosnian). 16 February 2023. Retrieved 16 February 2023.
  23. G.M. (3 April 2023). "Borjana Krišto se susrela s Papom Franjom, govorila i o Izbornom zakonu BiH" (in Bosnian). Klix.ba. Retrieved 3 April 2023.
  24. Beck, Eldad (5 April 2023). "Bosnian PM tells Israel Hayom she 'would like to see embassy in Jerusalem'". Israel Hayom. Retrieved 11 October 2023.
  25. الگو:Cite X

پیوند به بیرون

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]