بنای شمس‌العماره بندرانزلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شمس‌العماره بندرانزلی
Bandar-e-anzali-shamsolemareh-01.jpg
نام شمس‌العماره بندرانزلی
کشور  ایران
استان گیلان
شهرستان انزلی
اطلاعات اثر
سال‌های مرمت تخریب شده
دیرینگی قاجار
دورهٔ ساخت اثر ناصرالدین‌شاه
اطلاعات ثبتی
تاریخ ثبت ملی پیش از ثبت تخریب شد

بنای شمس‌العماره بندرانزلی بنای کلاه فرنگی پنج طبقه و منحصربفردی بود که در مرکز شهر انزلی در گیلان جای داشت.

پیشینه[ویرایش]

در سال‌های میانی سده نوزدهم میلادی ناصرالدین شاه فرمان ساخت کاخی در مرکز شهر را می‌دهد که پس‌ترها این کاخ به نام «شمس‌العماره» شناخته و مشهور می‌شود. ساختمان شمس‌العماره از پرآوازه‌ترین و بلندترین ساختمان‌های شهری در ایران دوره قاجار و نیز انزلی بوده است که در بلوار فوقانی کنونی در ۵ طبقه ساخته شده بود. ناصرالدین شاه در سفرنامه بازگشت از اروپای خود می‌نویسد: ۴ ساعت به غروب مانده وارد انزلی می‌شویم. منزل ما در برجی است که به حکم ما، وزیر خارجه در زمان حکومت خود در گیلان بنا نهاده است. بعد توسط میرزا محمد حسین به اتمام رسید و اندک کار باقی‌مانده آن توسط معتمدالملک به اتمام خواهد رسید. معتمدالملک مسئول نگهداری شهر و گماره والی گیلان بوده است و با توجه به زمان سفر ناصرالدین‌شاه به اروپا، سال ۱۲۴۹ شمسی، سال ساخت شمس‌العماره بوده است. این تاریخ در کتاب ولایات دارالمرز ایران نوشته رابینو که تاریخ ساخت شمس‌العماره را ۱۲۸۸ هجری قمری بیان کرده سازگاری دارد.[نیازمند منبع]

معماری[ویرایش]

این برج ۵ طبقه و سراسر از سنگ و آجر بوده است و ایوان‌های ان از جنس چوب منقش بوده است. ساختمان چشم‌انداز بسیار زیبایی به دریا و جنگل‌های پیرامونی شهر داشته، به گونه‌ای که ناصرالدین شاه در سفرنامه بازگشت از اروپا می‌نویسد[۱]: «در هیچ کجای اروپا چنین منظره زیبایی را ندیده‌ام»

ویرانی[ویرایش]

پس از ناصرالدین شاه این ساختمان یکبار در سال ۱۲۸۶ شمسی به کوشش مردم شهر بازسازی می‌شود. اما در نهایت بخش‌های گچبری شده و لوازم داخل آن توسط موسیو هانسیس مسئول مالیه گیلان در اواخر دهه ۱۲۹۰ از کاخ به بیرون برده و از کشور خارج می‌گردد.[۲] این بنا پس ار احداث ساختمان شهرداری در سال ۱۳۰۶ به طور کامل ویران شده و در سال ۱۳۱۱ به جای آن حوضی به مساحت ۲۱۴ متر مربع ساخته شد.[۱]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ شمس‌العماره انزلی 1
  2. فریدون نوزاد نشریه نقش قلم