بمب تزار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۷۳°۳۲′۴۰″ شمالی ۵۴°۴۲′۲۱″ شرقی / ۷۳.۵۴۴۴۴°شمالی ۵۴.۷۰۵۸۳°شرقی / 73.54444; 54.70583

آاِن ۶۰۲ (AN602)
Tsar Bomba Revised.jpg
نوع سلاح گرماهسته‌ای
اولین سازنده اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
تاریخچه محصول
طراح یوری بریسوویچ خاریتون، آندره ساخاروف، ویکتور آدامسکی، یوری بابایف، یوری اسمیرنوف و یوری تروتنو
تعداد ساخت ۱ (به علاوه یک ماکت بمب)
مشخصات
وزن ۲۷۰۰۰ کیلوگرم
طول ۸ متر
ابعاد ۲٫۱ متر

سیستم تغذیه معادل ۵۰ مگاتن تی‌ان‌تی

بمب تزار (به روسی: Царь-бомба) نام مستعار بمب هیدروژنی AN602 و قوی‌ترین بمب اتمی آزمایش شده تاکنون است. این سلاح به نام‌های Kuz`kina Mat`(به روسی : Кузькина мать، مادر کوزکا) نیز شناخته شده است.

این بمب توسط اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی طراحی شده و میزان بازدهی آن را حدود ۱۰۰ مگاتن تی‌ان‌تی پیش بینی کردند؛ ولی عملکرد واقعی بمب در آزمایش حدود ۵۰ مگاتن، به منظور کاهش ذرات رادیوکتیو بود. این عملکرد یکی از موفق‌ترین تلاش ها برای کاهش ذرات رادیواکتیو بود و این بمب پاک‌ترین بمب هسته‌ای از نظر ذرات خطرناک رادیواکتیو می‌باشد که تاکنون ساخته شده‌است. تنها یک بمب از این نوع ساخته و در تاریخ ۳۰ اکتبر سال ۱۹۶۱ در مجمع‌الجزایر نوایا زملیا آزمایش شد.[۱]امواج حاصل از انفجار آن سه بار دور زمین را طی کرد! و در فنلاند شیشه خانه ها را شکست. موجودات زنده تا شعاع ۱۰۰ کیلومتری محل انفجار تبدیل به بخار شدند و نابود گردیدند. وزن بمب برابر با ۲۷ تن ، طول گودال ایجاد شده حدود سه کیلومتر ، قدرت تخریب موثر ۵۰۰ کیلومتر (تخریب ۱۰۰ درصد !) و ارتفاع قارچ ایجاد شده از انفجار ۶۸ کیلومتر.این بمب به وسیله یک فروند بمب افکن توپولوف ۹۵ پرتاب شده ، برای اینکه بمب افکن بتواند از محل دور شود چتر ۸۰۰ کیلوگرمی به بمب وصل شد و در فاصله ۳۵۰۰ متری از زمین منفجر شد. تا قبل از فروپاشی شوروی کسی قدرت واقعی این بمب را نمی‌دانست که پس از فروپاشی دولت روسیه قدرت آن را معادل ۵۰ مگاتن TNT اعلام کرد. روسها این بمب را در سال ۱۹۶۱ برای اثبات قدرت و فناوری برتر خود به حریف آمریکایی ساختند و پروژه ساخت آن از جولای همان سال با درخواست شخص نیکوتا خروشچف آغاز شد. ابتدا قرار بود بمب ۱۰۰ مگاتن قدرت انفجاری داشته باشد که به علت هزینه زیاد و ترس از انتشار پرتوهای رادیواکتیو آنرا به نصف یعنی ۵۰ مگاتن تقلیل دادند. در ساعت ۱۱:۳۲ دقیقه صبح هواپیما بمب را پرتاب کرد. بمبی که ۲۷ تن وزن، ۸ متر طول و ۲ متر قطر داشت! یک چتر ۸۰۰ کیلوگرمی هم به بمب وصل شده بود تا باعث کند شدن سرعت سقوط بمب به هدف شود که به هواپیما فرصت کافی برای فرار از منطقه را می‌داد. اما قدرت انفجار بقدری زیاد بود که خدمه پرواز الزاما از عینک مخصوص برای جلوگیری از کور شدن استفاده کردند!

بمب از ارتفاع ۱۰۵۰۰ متر رها و در ارتفاع ۳۵۰۰ متری منفجر شد. بعد از انفجار قارچی اتمی تشکیل شد که ۶۴ کیلومتر ارتفاع و ۴۰ کیلومتر عرض داشت و تا ۱۰۰۰ کیلومتری با چشم غیر مسلح قابل مشاهده بود!

بعداز این آزمایش می‌توان گفت مقامات غربی را ترس فرا گرفت و این اقدام شوروی با واکنشهای مختلف از سوی دول غربی روبرو شد. کارشناسان آمریکایی قدرت انفجار را ۵۷ مگاتن تخمین زده بودند که بعدها در سال ۱۹۹۱ توسط روسیه اعلام شد که قدرت بمب ۵۰ مگاتن بوده است.

نمونه‌های باقی‌مانده از روکش بمب در موزه تسلیحات هسته‌ای روسیه، ساروف (آرزاماس-۱۶)، و موزه تسلیحات هسته‌ای و مؤسسه تحقیقات فنی فیزیک روسیه، سنژینسک (چلیابینسک-۷۰)، نگهداری می‌شوند.

منابع[ویرایش]

  1. Sakharov, Andrei، Memoirs. New York: Alfred A. Knopf. pp. 215–225. ISBN 0-679-73595-X..