بمب‌گذاری انتحاری ۲۰۲۵ اسلام‌آباد

بمب‌گذاری انتحاری ۲۰۲۵ اسلام‌آباد
یک دوربین مداربسته که از محل انفجار فیلم‌برداری کرده است
موقعیت	بخش جی۱۱/۴، اسلام‌آباد، پاکستان
مختصات	۳۳°۳۹′۵۱٫۳″ شمالی ۷۳°۰′۲۴″ شرقی
تاریخ	۱۱ نوامبر ۲۰۲۵ حدود ۱۲:۳۰ ساعت رسمی پاکستان (یوتی‌سی ۵:۰۰+)
هدف	مجتمع قضایی ناحیه (ناموفق) خودروی پلیس اسلام‌آباد (موفق)
گونه حمله	بمب‌گذاری انتحاری، کشتار جمعی
کشته‌ها	۱۳ نفر (از جمله مجرم)
زخمی‌ها	۳۶ نفر
مرتکب	طالبان پاکستان جماعت الاحرار
مشارکت‌کننده	۱ نفر

در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، یک بمب‌گذار انتحاری پس از تلاش برای ورود به ساختمان، خود را در خارج از مجتمع قضایی منطقه‌ای در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، منفجر کرد و ۱۲ نفر را کشته و ۳۶ نفر را زخمی کرد. جماعت‌الاحرار، شاخه‌ای از طالبان پاکستان، مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت. این مرگبارترین حمله در اسلام‌آباد در تقریباً یک دهه گذشته بود.

پیشینه

مقالهٔ اصلی: تروریسم در پاکستان

از سال ۲۰۰۱، ارتش پاکستان مجموعه‌ای از حملات نظامی را علیه گروه‌های تروریستی در مناطق قبیله‌ای فدرال آغاز کرده است. بسیاری از تروریست‌های متعلق به گروه‌های تروریستی مختلف کشته شدند. با این حال، برخی از شبه‌نظامیان موفق به فرار به افغانستان شدند، جایی که آنها همچنان به حملات خود به پست‌های نظامی پاکستان واقع در نزدیکی مرز ادامه می‌دهند. در سال ۲۰۱۷، عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی افغانستان، اذعان کرد که طالبان پاکستان در افغانستان جای پایی دارد. در سال ۲۰۱۹، وزارت دفاع آمریکا ادعا کرد که حدود ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ تروریست متعلق به طالبان پاکستان در افغانستان هستند.

تلفات خشونت‌های تروریستی در پاکستان، (۲۰۰۰–۲۰۱۸)

طبق گزارش مؤسسه واتسون برای امور بین‌الملل و عمومی دانشگاه براون، ۲۳۳۷۲ غیرنظامی پاکستانی و ۸۸۳۲ پرسنل امنیتی پاکستان در جنگ علیه تروریسم کشته شده‌اند. علاوه بر این، طبق اعلام دولت پاکستان، هزینه‌های اقتصادی مستقیم و غیرمستقیم تروریسم از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ در مجموع ۶۸ میلیارد دلار بوده است. در سال ۲۰۱۸، روزنامه پاکستانی داون نیوز گزارش داد که اقتصاد پاکستان از سال ۲۰۰۱ به دلیل جنگ علیه تروریسم، ۱۲۶٫۷۹ میلیارد دلار ضرر کرده است.

مقامات پاکستانی اغلب هند و افغانستان را به حمایت از تروریسم در پاکستان متهم می‌کنند، اتهامی که هند آن را رد کرده است. با این حال، افغانستان به حمایت از گروه‌های تروریستی مانند طالبان پاکستان اعتراف کرده است. در سال ۲۰۱۳، ایالات متحده به یک کاروان افغان که لطیف محسود، یکی از فرماندهان ارشد طالبان پاکستان، را به کابل می‌برد، حمله کرد. ایمل فیضی، سخنگوی رئیس‌جمهور افغانستان، به خبرنگاران گفت که اداره امنیت ملی با لطیف همکاری می‌کند. لطیف مجرایی برای تأمین مالی تحریک طالبان پاکستان بود. برخی از بودجه تحریک طالبان پاکستان ممکن است از ریاست عمومی امنیت ملی تأمین شده باشد. اسدالله خالد، رئیس سابق ریاست عمومی امنیت ملی، ویدیویی متعلق به طالبان پاکستان را در حساب توییتر خود منتشر کرد که در آن ادعا کرد حمله به اردوگاه بادابر تلافی‌جویی بوده است.

تا سال ۲۰۲۲، بیشتر فعالیت‌های تروریستی در پاکستان در استان‌های خیبر پختونخوا و بلوچستان متمرکز بوده است. خیبر پختونخوا ۶۴ درصد از تلفات گزارش شده (۶۳۳ کشته در سال ۲۰۲۲) را به خود اختصاص داده است و پس از آن ۲۶ درصد در بلوچستان، ۵٫۸ درصد در سند و ۲٫۸ درصد در پنجاب قرار دارند.

بمب‌گذاری

کمی بعد از ساعت ۱۲:۳۰ بعد از ظهر به‌وقت پاکستان، بمب‌گذار تلاش کرد تا وارد دروازه‌های مجتمع دادگاه در بخش جی-۱۱ اسلام‌آباد، واقع در مجاورت بزرگراه سرینگر، شود. به گفته مقامات، او پس از ناکامی در ورود به ساختمان، تقریباً ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در نزدیکی ورودی منتظر ماند، سپس بمب را در نزدیکی یک وسیله نقلیه پلیس اسلام‌آباد که در بیرون دروازه‌ها پارک شده بود، منفجر کرد. فیلم‌ها افرادی را نشان می‌داد که غرق در خون روی زمین افتاده بودند و وسایل نقلیه و پنجره‌ها آسیب دیده بودند.

پیامدها

تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، منابع از کشته شدن ۱۲ تا ۱۳ نفر و زخمی شدن بیش از ۲۷ تا ۳۶ نفر خبر می‌دهند. قربانیان شامل غیرنظامیان رهگذر بودند که برخی از آنها برای قرارهای دادگاه حاضر بودند و معمولاً صدها بازدیدکننده را به خود جذب می‌کردند. شاهدان عینی از وحشت پس از انفجار و شنیده شدن صدای انفجار از کیلومترها دورتر خبر دادند. یک وکیل در کافه تریای دادگاه گفت که انفجار او را از روی صندلی‌اش به زمین انداخت و معتقد بود که اگر مهاجم مواد منفجره را در داخل دادگاه منفجر می‌کرد، «تعداد تلفات می‌توانست بسیار بیشتر باشد».

بیش از دوازده نفر توسط آمبولانس‌ها از محل حادثه به مؤسسه علوم پزشکی پاکستان منتقل شدند. پزشکان آنجا ادعا کردند که تعداد کشته‌شدگان ممکن است افزایش یابد. پلیس اندکی پس از بمب‌گذاری، منطقه حمله را محاصره کرد، زیرا ستون‌هایی از دود از خیابان بلند می‌شد. تیم‌های پزشکی قانونی برای یافتن شواهد بیشتر، آوارها را جستجو کردند. آنها سر بریده مهاجم را که در همان نزدیکی پیدا شده بود، پیدا کردند که ماهیت حمله را تأیید می‌کرد. فیلم‌های دوربین مداربسته نیز تأیید کردند که انفجار توسط یک مهاجم انجام شده است.

جماعت الاحرار، شاخه‌ای از طالبان پاکستان، مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت. خود طالبان پاکستان رسماً دست داشتن در این حمله را رد کرد. طالبان پاکستان در بیانیه‌ای اعلام کرد: «قضات، وکلا و مقاماتی که احکام را طبق قوانین غیراسلامی پاکستان اجرا می‌کردند، هدف قرار گرفتند.» آنها گفتند که حملات تا زمانی که دولت پاکستان قانون شریعت را تصویب نکند، ادامه خواهد یافت.

هفت مظنون پس از بمب‌گذاری در راولپندی دستگیر شدند. در ۱۳ نوامبر، محسن نقوی، وزیر کشور، گفت که بمب‌گذار انتحاری یک تبعه افغان بوده است.

پس از این حمله، هشت عضو تیم ملی کریکت سریلانکا که برای یک سری مسابقات بین‌المللی یک روزه و متعاقباً یک سری مسابقات سه‌گانه تی۲۰ در پاکستان بودند، با استناد به نگرانی‌های امنیتی، درخواست ترک کشور را کردند. پس از مشورت با مقامات پاکستانی، کریکت سریلانکا اعلام کرد که این تیم به بازی در این کشور ادامه خواهد داد و کریکت‌بازانی را که پاکستان را ترک کنند، تهدید به اقدامات انضباطی کرد. مسابقات سه‌گانه که در ابتدا قرار بود تا حدی در لاهور برگزار شود، به‌طور کامل به راولپندی منتقل شد.

واکنش‌ها

کارشناسان

آدام واینستین، تحلیلگر مؤسسه کشورداری مسئولانه کویینسی، خاطرنشان کرد که این بمب‌گذاری یکی از اولین حملات در اسلام‌آباد از زمان ظهور مجدد شورش در خیبر پختونخوا از سال ۲۰۲۱ تاکنون بوده است. با توجه به امنیت بیشتر آن در مقایسه با شمال غربی، او حملات در پایتخت را «آزمون نهایی» دانست. اگر اسلام‌آباد امن نباشد، هیچ جای دیگری امن نیست.

داخلی

در پاسخ، دولت این حمله را محکوم کرد، تحقیقاتی را آغاز کرد و گفت که عاملان آن به دست عدالت سپرده خواهند شد. نخست‌وزیر شهباز شریف حمله به غیرنظامیان غیرمسلح را «قابل سرزنش» توصیف کرد. خواجه محمد آصف، وزیر دفاع، پس از حمله اعلام کرد که کشور در «وضعیت جنگی» قرار دارد و این حادثه را «زنگ بیدارباش» توصیف کرد.

رئیس‌جمهور آصف‌علی زرداری این حمله را یک «انفجار انتحاری» توصیف کرد و محکومیت خود را ابراز داشت. نقوی اظهار داشت که این حمله «توسط عناصر تحت حمایت هند و عوامل طالبان افغان» مرتبط با طالبان پاکستان انجام شده است. توییتر رسمی دولت پاکستان ادعا کرد که این انفجار، به همراه حمله به دانشکده کادت وانا در نزدیکی مرز افغانستان و پاکستان، روز قبل، «بدترین نمونه‌های تروریسم دولتی هند در منطقه» بودند. در این پست به نقل از شهباز شریف آمده است: «زمان آن رسیده است که جهان چنین توطئه‌های شوم هند را محکوم کند.»

بین‌المللی

• افغانستان: ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، گفت که افغانستان «ناامنی در منطقه را نمی‌خواهد و ورود به جنگ اولین انتخاب ما نیست.» مجاهد افزود که در صورت تشدید تنش، افغانستان «حق دفاع از خود» را دارد.
• هند: دولت هند با رد ادعاهای پاکستان، هرگونه دخالت در این حمله را به صراحت رد کرد. سخنگوی وزارت امور خارجه هند گفت: «هند قاطعانه ادعاهای بی‌اساس و بی‌اساس مطرح شده توسط رهبری آشکارا هذیان‌گو پاکستان را رد می‌کند.» هند نیز در پایتخت خود، دهلی نو، دچار انفجار یک خودرو شد؛ در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۶:۵۲ بعد از ظهر به وقت هند، یک هیوندای آی۲۰ سفید در نزدیکی لعل قلعه در دهلی منفجر شد. این خودرو بیش از سه ساعت در نزدیکی مسجد سونهری پارک شده بود و سپس ساعت ۶:۴۸ بعد از ظهر حرکت کرد. تصاویر دوربین‌های مداربسته، راننده‌ای نقابدار و احتمالاً دو تا سه سرنشین را نشان می‌داد. به گفته ساتیش گلچا، کمیسر پلیس دهلی، این خودرو قبل از حرکت به جلو و انفجار در ترافیک کند، برای مدت کوتاهی در چراغ راهنمایی نزدیک دروازه شماره ۱ ایستگاه مترو قلعه سرخ توقف کرد. سازمان آتش‌نشانی اعلام کرد که شش خودرو، دو ریکشای برقی و یک اتوریکشا در انفجار و آتش‌سوزی پس از آن سوختند. این انفجار ۱۳ کشته و بیش از ۲۰ زخمی برجای گذاشت. مجروحان به بیمارستان لوک نایاک منتقل شدند.

جستارهای وابسته

• انفجار ۲۰۲۵ خودرو در دهلی، که یک روز قبل از آن در کشور همسایه، هند، رخ داده بود