بقیع

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

مختصات: ۲۴°۲۸′۰۲″شمالی ۳۹°۳۶′۵۸″شرقی / ۲۴٫۴۶۷۲°شمالی ۳۹٫۶۱۶°شرقی / 24.4672; 39.616

بَقیع یا بهشت بقیع (به عربی: جنت‌البقیع)، آرامگاهی در شهر مدینه، عربستان است. عده بسیاری از اهل‌بیت و صحابه پیامبر اسلام از جمله چهار تن از امامان شیعه در این مکان مدفون هستند.

نمایی از قبرستان بقیع
آرامگاه چهار امام شیعه در بقیع، پیش از تخریب در سال۱۳۰۵ خورشیدی

تاریخچه[ویرایش]

پیشینهٔ تاریخی بقیع به دوران قبل از اسلام می‌رسد ولی در کتب تاریخی به روشنی قدمت تاریخی آن مشخص نشده‌است. بعد از هجرت مسلمانان به مدینه، بقیع تنها قبرستان مسلمانان بوده، مردم مدینه قبل از آمدن مسلمانان به آن‌جا اجساد مردگان خود را در دو گورستان «بنی‌حرام» و «بنی‌سالم» و گاهی نیز در خانه‌های‌شان دفن می‌کردند[۱] و در واقع بقیع اولین قبرستانی است که به دستور پیامبر اسلام و توسط مسلمانان صدر اسلام ساخته شد.

اولین کسی که در آنجا به توصیه پیامبر اسلام دفن شد عثمان بن مظعون بود که از دوستان نزدیک پیامبر و علی بن ابیطالب به‌شمار می‌رفت؛ و علی در سخنانش از عثمان بسیار یاد می‌کرد.

پیامبر اسلام محمد بن عبدالله برخی از شهدای جنگ اُحُد (زخمی‌هایی که در مدینه درگذشته بودند) و یکی از فرزندانش بنام ابراهیم را در آنجا به خاک سپرد. به نوشته تاریخ طبری عثمان پسر عفان در قبرستان یهودی‌های مدینه به نام حش کوکب دفن شد، اما بعدها بنی‌امیه بقیع را به قدری وسعت داد که قبر عثمان در بقیع قرار گرفت.

بقیع هم‌اینک مدفن چهار امام شیعه (حسن مجتبی، سجاد، محمد باقر و جعفر صادق) است. همچنین قبر همسران پیامبر (غیر از خدیجه و میمونه) و نیز عباس بن عبدالمطلب عموی پیامبر، فاطمه بنت اسد، مادر علی ابن ابی طالب، ام‌البنین (مادر ابوالفضل العباس) و برخی دیگر از بزرگان اسلام در این مکان شریف قرار دارد. قبرستان بقیع در چند قدمی مسجد النبی قرار دارد.

مدفونان در بقیع[ویرایش]

تقریباً تمامی صحابه پیامبر و شخصیت‌های صدر اسلام در این گورستان دفن شده‌اند. با این وجود تعداد اندکی از قبرها دارای محل دقیق و شناخته شده هستند. قبور ۲۴ نفر از خاندان پیامبر اسلام (اهل بیت) دارای قبر مشخص هستند. این افراد عبارتند از:

بجز قبر اهل بیت، قبر چهار تن از شخصیت‌های صدر اسلام نیز مشخص است. این افراد عبارتند از:

ویژگی‌های بقیع در گذشته[ویرایش]

حرم بقیع دارای دو درب ورودی بوده که یک درب همیشه بسته، و درب دیگر، ساعاتی از روز بر روی زائران باز بوده است. حرم بقیع حالت هشت ضلعی داشته‌است. میرزا محمدحسین فراهانی در سفرنامه‌اش این‌گونه آورده‌است که:

اول چهار نفر از دوازده امام است که در بقعهٔ بزرگی که به صورت هشت‌ضلعی ساخته شده و اندرون و گنبد آن سفیدکاری است.[۲]

ویژگی بعدی، داشتن محراب است و این که حرم، خادمانی نیز داشته‌است. حرم ائمهٔ بقیع مانند سایر حرم‌ها دارای ضریح، روپوش، چلچراغ، شمعدان و فرش بوده‌است. ابن‌جبیر می‌نویسد: قبرشان بزرگ و از سطح زمین بلندتر و دارای ضریحی از چوب می‌باشد که بدیع‌ترین و زیباترین نمونه‌است از نظر فن و هنر؛ و نقوشی برجسته از جنس مس بر روی آن ترسیم شده و میخ‌کوبی‌هایی به جالب‌ترین شکل در آن تعبیه شده که نمای آن را زیباتر و جالب‌تر نموده‌است.[۳]

محمد لبیب مصری که در سال ۱۳۲۷ هـ. ق به مدینه سفر کرده، می‌نویسد:

در آن‌جا گنبدی معروف به «قبه‌البین» قرار دارد که حجره‌ای در آن وجود دارد و در میان آن گودالی است که ادعا می‌کنند، جایگاه افتادن دندان پیامبر است؛ و ضریح امام حسن در داخل قبه‌ای است و از فلز ساخته شده‌است و خطوط فارسی بر آن نقش بسته‌است. به گمانم از آثار شیعیان عجم باشد.

ویرانی آرامگاه‌ها[ویرایش]

وهابیان در ۸ شوال ۱۳۴۴ آرامگاه امامان بقیع را ویران کردند.[۴] که به این روز یوم الهدم می‌گویند.

تا آن زمان بر روی مزارهای پیشوایان و دیگر بزرگان اسلام که در مدینه مدفون بودند گنبدها و بناهایی قرار داشت. پیشوایان بقیع در بقعه بزرگی که به‌طور هشت ضلعی ساخته شده بود و اندرون و گنبد آن سفیدکاری شده بود مدفون بودند. پس از تسلط وهابیان بر مدینه آن‌ها آرامگاه‌هایی که بر روی قبور قرار داشت را از بین بردند. در پی این رویداد بارگاه حسن مجتبی، سجاد، محمد باقر و جعفر صادق ویران شد و علاوه بر آن مقبره خدیجه، عبدالله بن عبدالمطلب و آمنه همسر، پدر و مادر پیامبر اسلام (در جنت المعلی واقع در مکه) نیز به‌طور کامل ویران شد.

این اقدام وهابیان اعتراضاتی را در پی داشت. تاکنون سه مستند تحقیقی و پژوهشی در این خصوص ساخته شده‌است. مستند های «بهشت ماندنی است» و «پنجره‌های بهشت» و «پنجره فولاد بهشت» که توسط مهرداد طاهری و احمد ابراهیمی تولید و ساخته شده‌است.

تصاویر[ویرایش]

پی‌نوشت[ویرایش]

  1. تاریخ حرم ائمه بقیع / ص۶۱
  2. سفرنامه میرزا محمدحسین فراهانی، ص۲۳۸
  3. رحله ابن جبیر، ص۱۷۳
  4. «قبور ائمه بقیع چگونه تخریب شد؟». پایگاه خبری افکارنیوز. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ اوت ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۷ اوت ۲۰۱۲.

منابع[ویرایش]

al-Baqīʿ
ٱلْبَقِيع
Bagicemetri2.JPG
The cemetery in 2008
Details
EstablishedC.E. 622
Location
CountryPresent-day Saudi Arabia
TypeMuslim
Owned byState

Jannat al-Baqīʿ (Arabic: جَنَّة ٱلْبَقِيع‎, lit. 'Garden of the Baqi') is the oldest and the first Islamic cemetery of Medina,[1] the Hijazi[2] region of present-day Saudi Arabia. It is located to the southeast of the Prophet's Mosque, which contains the graves of some of Muhammad's family and friends. It is also known as Baqīʿ al-Gharqad (Arabic: بَقِيْع الْغَرْقَد‎, meaning "Baqiʿ of the Boxthorn").[1]

The grounds hold much significance for Muslims, being the resting place of many of Muhammad's relatives and companions, thus making it as one of the two holiest cemeteries in Islamic tradition. Many narrations relate Muhammad issuing a prayer every time he passed it.

History

The cemetery before the 1926 demolition
The former mausoleum of Fatimah, Abbas, Hasan ibn Ali, Ali as-Sajjad, Muhammad al-Baqir and Ja'far as-Sadiq

When Muhammad arrived at Medina from Mecca in September 622 CE, al-Baqi' was a land covered with Lycium shawii boxthorn trees. According to historical records, after the arrival of Muhammad, the houses of Medina developed near al-Baqi', which was therefore considered as the public tomb. The bramble-growth was cleared and the place consecrated to be the future cemetery of the Muslims who died at al-Madina.[1] Also al-Baqi' was introduced as somewhere whose east side is Nakhl and west side contains houses. In fact, before demolition al-Baqi' was located behind the houses in the city.[3]

During the construction of the Prophet's Mosque, on the site he purchased from two orphan children when he arrived after his migration from Mecca to Medina, Es'ad bin Zurarah, one of Muhammad's companions died. Muhammad chose the spot to be a cemetery and Es'ad was the first individual to be buried in al-Baqi' among the Ansar.

While Muhammad was outside Medina for the Battle of Badr, his daughter Ruqayyah fell sick and died in 624. She was buried in al-Baqi'. She was the first person from Ahl al-Bayt (Household of Muhammad) buried in this cemetery.

Shortly after Muhammad arrived from Badr, Uthman bin Maz'oon died in 5/626-7 and was buried in al-Baqi'.[1] He was considered the first companion of Muhammad from the Muhajirun to be buried in the cemetery. He was also called by the Prophet to be the first 'among us to go to the hereafter', and he also called the place where he is buried Rawhā. When his son died, he commanded that he be buried there also; he watered the grave and called this place Zawrā.[4]

Initially, Caliph Uthman ibn Affan[5] was buried in the huge neighbouring Jewish graveyard. The first enlargement of al-Baqi' in history was made by Muawiyah I, the first Umayyad Caliph. In order to honour Uthman ibn Affan, Muawiyah included the huge Jewish graveyard into al-Baqi' cemetery. The Umayyad Caliphate built the first dome in al-Baqi' over his grave. During different times of history, many domes and structures were built or rebuilt over many famous graves in al-Baqi'.

Demolition

First demolition

The Cemetery after the 1926 demolition. The Prophet's Mosque in the background.
Panorama showing the cemetery, with the Qiblah being behind the photographer

The cemetery was demolished[1] by forces loyal to the Wahhabi-Saudi alliance in 1806 and 1925[6] (or 1926).[1][7]

At the beginning of the Wahhabis of Najd's nineteenth century (1806) control over Mecca and Medina, they demolished many of the religious buildings including tombs and mosques, whether inside or outside the Baqi,[8] in accordance with their doctrine.[1] These were razed to the ground[7][9] and plundered for their decorations and goods.[10]

Second demolition

The clan of Saud regained control of the Hijaz in 1924[7] or 1925.[1] The following year King Ibn Saud granted permission to destroy the site with religious authorization provided by Qadi Abd Allah ibn Bulayhid, and the demolition began on 21 April 1926[7] (or 1925)[6][11] by Ikhwan ("The Brothers"), a Wahabbi religious militia.[12] The demolition included destroying "even the simplest of the gravestones".[1] British convert Eldon Rutter compared the demolition to an earthquake: "All over the cemetery nothing was to be seen but little indefinite mounds of earth and stones, pieces of timber, iron bars, blocks of stone, and a broken rubble of cement and bricks, strewn about."[7]

The second demolition was discussed in Majles-e Shora-ye Melli (The National Consultative Assembly of Iran) and a group of representatives was sent to Hijaz to investigate. In recent years[when?], efforts were made by Iranian religious scholars and political figures to restore the cemetery and its shrines.[7] Both Sunni and Shia protested against the destruction[1][11] and rallies are held annually.[1][13] The day is regarded as Yaum-e Gham ("Day of Sorrow").[11] Prominent Sunni theologians and intellectuals have condemned the "unfit" situation of the Baqi cemetery but the Saudi authorities have so far ignored all criticism and rejected any requests for restoration of the tombs and mausoleums.[7] Though nowadays the situation of the Baqi is better than the time of demolition but there was acrimony in the memories of the Muslims who visited there in the past.[14]

Kin of Muhammad

Unknown locations

Gallery

See also

References

  1. ^ a b c d e f g h i j k Werner, Ende (2010). "Baqīʿ al-Gharqad". In Fleet, Kate (ed.). Encyclopaedia of Islam (Third ed.). Retrieved 28 August 2016.
  2. ^ Merriam-Webster's Geographical Dictionary. 2001. p. 479. ISBN 0 87779 546 0. Retrieved 2013-03-17.
  3. ^ Muhammad Sadiq Najmi. history of tombs of Imam in Baqi and other monuments (in Persian). Mashar. p. 67-68.
  4. ^ "Encyclopedia of Islam by the Turkish government".
  5. ^ Textual Sources for the Study of Islam, by Knappert, Jan, and Andrew Rippin
  6. ^ a b Mohammadi, Adeel (2014–2015). "The destruction of Jannat al-Baqi': A case of Wahhabi Iconoclasm" (PDF). Undergraduate Journal of Middle East Studies. Canada (8): 47–56. Retrieved 30 July 2016.
  7. ^ a b c d e f g Bahramian, Ali; Gholami, Rahim (2013). "al-Baqīʿ". In Madelung, Wilfred; Daftary, Farhad (eds.). Encyclopaedia Islamica (Third ed.). Retrieved 2 September 2016.
  8. ^ Ahmed, Irfan. "The Destruction Of The Holy Sites in Mecca and Medina". Islamica Magazine. No. 15. Archived from the original on 13 July 2011. Retrieved 7 September 2016.
  9. ^ "History of the Cemetery Of Jannat Al-Baqi". Al-Islam.org. Retrieved 9 September 2016.
  10. ^ Bahramian, Ali. "Baqi". The Great Islamic Encyclopedia (in Persian). Retrieved 9 September 2016.
  11. ^ a b c Shahi, Afshin. The Politics of Truth Management in Saudi Arabia. Routledge. ISBN 9781134653195. Retrieved 14 September 2016.
  12. ^ "The Destruction Heritage in Saudi Arabia" (PDF). The Center for Academic Shi'a Studies. August 2015. Retrieved 14 September 2016.
  13. ^ Hassan, Sara (27 July 2015). "Protests at Saudi Embassy in Washington". American al-Jazeera. Retrieved 7 September 2016.
  14. ^ Hammoudi, Abdellah (2006). A Season In Mecca : Narrative Of A Pilgrimage. pp. 95–96. ISBN 9780745601540.
  15. ^ Lady Fatima, Islamic Insight, Accessed September 1, 2012.
  16. ^ "Al Baqi Cemetery". Al-Mustafa International University. Retrieved 20 June 2017.
  17. ^ "History of the Cemetery Of Jannat Al-Baqi". Al-Islam.org. Retrieved 20 June 2017.

External links

Coordinates: 24°28′02″N 39°36′58″E / 24.4672°N 39.616°E / 24.4672; 39.616