بریل (کانی)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بریل
Beryl09.jpg
سه گونه بریل (از راست به چپ): زمرد، زمرد کبود و زمرد صورتی
اطلاعات کلی
رده‌بندیکانی‌های سیلیکات
فرمول شیمیایی
(بخش تکراری)
Be
3
Al
2
Si
6
O
18
دسته‌بندی شرونتس-نیکل9.CJ.۰۵
دستگاه بلوریدستگاه بلوری شش‌گوشه
رده بلوریDihexagonal dipyramidal (6/mmm)
H-M symbol: (6/m 2/m 2/m)
گروه فضاییP6/mcc
ساختار بلوریa = ۹٫۲۱ آنگستروم، c = ۹٫۱۹ Å; Z = ۲
ویژگی‌ها
جرم مولکولی537.50 g/mol
رنگGreen, blue, yellow, colorless, pink, black and others
رفتار بلوریPrismatic to tabular crystals; radial, columnar; granular to compact massive
دوقلوییRare
رَخImperfect on {0001}
شکستگیConchoidal to irregular
TenacityBrittle
سختی موس۷٫۵–۸
جلاجلا to resinous
رنگ خاکهWhite
شفافیتTransparent to translucent
وزن مخصوصAverage 2.76
ویژگی‌های ظاهریUniaxial (-)
ضریب شکستnω = ۱٫۵۶۴–۱٫۵۹۵
nε = ۱٫۵۶۸–۱٫۶۰۲
دوشکستیδ = ۰٫۰۰۴۰–۰٫۰۰۷۰
چندرنگ‌نماییWeak to distinct
فلورسنس فرابنفشNone (some fracture filling materials used to improve emerald's clarity do fluoresce, but the stone itself does not). Morganite has weak violet fluorescence.
منابع[۱][۲][۳][۴]: ۱۱۲

کانی بریل (انگلیسی: Beryl) یک سیلیکو سیلیکات آلومینیم‌دار بریلیوم است با فرمول شیمیایی Be3Al2(Sio3)6 بلورهای شش‌گوشه بریل ممکن است بسیار کوچک باشند. شکست بریل صدفی و سختی آن ۷/۵ – ۸ و گرانش آن ۲/۶۳ – ۲/۸۰ است. جلای این نوع کانی شیشه ای است که به صورت شفاف و نیمه شفاف است. رخ بریل از نوع قاعده‌ای و نمود آن به صورت شش‌گوشه دوگانه (دی‌هگزاگونال) دوهِرمی است.

بریل خالص بی‌رنگ است اما بر اثر ناخالصی‌ها غالباً ته‌رنگ می‌گیرد. رنگ‌های ممکن این نوع کانی، سبز، آبی، زرد، قرمز و سفید است. نام بریل از واژه یونانی beryllos، رنگ سبز- آبی دریا گرفته شده‌است.

گونه‌گونی[ویرایش]

انوع مختلف این کانی از دوران پیش از تاریخ جزء گوهرسنگ‌ها بشمار می‌آیند. بریل سبز را زمرد، بریل سرخ را زمرد سرخ (بیکسیت)، بریل آبی را زمرد کبود، بریل صورتی را زمرد صورتی (مورگانیت) و بریل زرد روشن را زمرد طلایی می‌نامند.

نهشته‌ها[ویرایش]

بریل به وفور در پگماتیت‌های گرانیتی یافت می‌شود. لبته در شیست‌های میکا دار در کوه‌های اورال وجود دارد. کانی بریل بویژه نوع مورگانیت آن در ماداگاسکار وجود دارد. زمردهای معروف جهان در موسو و چیوور و کلمبیا و بویاکا یافت شده‌اند. این زمردها همچنین در ترنسوال، جنوب آفریقا، برزیل و نزدیک مورسینکا در اورال و نیز در شمال کالیفرنیا دیده شده‌اند. پگماتیت‌های نیوانگلند برخی از بزرگترین بریل‌های یافت شده شامل یک توده بلوری با ابعاد۱/۲ ۵۰۵ × متر و وزن ۱۸ تن ایجاد کرده‌اند.

منابع[ویرایش]

  1. "Beryl". mindat.org. Archived from the original on 26 October 2007.
  2. "Beryl Mineral Data". webmineral.org. Archived from the original on 12 May 2008.
  3. "Beryl" (PDF). Mineral Data Publishing. 2001. Archived (PDF) from the original on 28 November 2011.
  4. Schumann, Walter (2009). Gemstones of the World. Sterling Publishing Co. ISBN 978-1-4027-6829-3. Archived from the original on 20 November 2017. Retrieved 22 May 2018.

پیوند به بیرون[ویرایش]