برپا خیز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

برپا خیز یکی از سرودهای انقلابی معروف دورهٔ انقلاب ایران است که در قبل از انقلاب توسط کنفدراسیون دانشجویان ایرانی خارج اجرا شد و سال ۱۳۵۷ دوباره اجرا شد و به محبوبیت زیادی دست یافت. آهنگ این سرود از سرود شیلیایی معروف «خلق متحد» اقتباس شده و شعر آن از علی ندیمی است.[۱] این سرود مدتی از رادیو و تلویزیون ایران پخش می‌شد، ولی پس از چندی، به دلیل حال‌وهوای کمونیستیِ آن، دیگر از رادیو و تلویزیون ایران پخش نشد.[۲] این سرود بعد‌ها توسط بسیجِ صداوسیما بازسازی شد و با محتوای دیگری از صداوسیما پخش شد.

سرود خلق متحد (El pueblo unido jamás será vencido مردمِ متحد هرگز شکست نخواهند خورد) در سال ۱۹۷۳ توسط آهنگ‌سازِ شیلیایی، سرخیو اورتگا، ساخته شد. این سرود که به‌سرعت میان مردم شیلی معروفیت یافت، اندکی بعد و با وقوع کودتای آگوستو پینوشه در شیلی ممنوع شد.


متن سرود (شاعر: علی ندیمی)[ویرایش]

برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن
چو در جهان قیودِ بندگیاگر فتد به پای مردمی
به دستِ توست به رأی مشتِ توسترهاییِ جهان ز طوقِ جور و ظلم
به پا کنیم قیامِ مردمیرها شویم ز قیدِ بندگی
چو در جهان قیودِ بندگیاگر فتد به پای مردمی
به دستِ توست به رأیِ مشتِ توسترهاییِ جهان ز طوقِ جور و ظلم
به پا کنیم قیامِ مردمیرها شویم ز قیدِ بندگی
هم‌پاییم، هم‌راهیم، هم‌رزمیم، هم‌سازیم
جان بر کف برخیزیم، برخیزیم پیروزیم
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن
به هر کجا نشان ز ثروت استز حاصلِ تلاشِ کارگر است
زمین غنی ز رنجِ برزگرز همّتش شود ز دانه خرمنی
به پا کنیم قیامِ مردمیرها شویم ز قیدِ بندگی
اگر شود صدای ما یکیز خشمِ خود شرر به پا کنیم
بنای صلحِ جاوِدان نهیمبه پای خلق، چو جانِ خود فدا کنیم
به پا شود قیامِ مردمیرها شویم ز قیدِ بندگی
هم‌پاییم، هم‌راهیم، هم‌رزمیم، هم‌سازیم
جان بر کف برخیزیم، برخیزیم پیروزیم
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخِ دشمن
برپاخیز...

متن شعر صدا و سیما (شاعر: نیلوفر شادمهری)[۳][ویرایش]

تو را یل قبیله زاده اندبه دوشت این علم نهاده اند
به دست توست سپاه شب اسیراراده کن نفس ز خار و خس بگیر
اگر علم کنون به دوش توستنوید حق به یک خروش توست
تو را یل قبیله زاده اندبه دوشت این علم نهاده اند
به دست توست سپاه شب اسیراراده کن نفس ز خار و خس بگیر
اگر علم کنون به دوش توستنوید حق به یک خروش توست
راهی شو ره روشن عزمت چون کوه آهن
جاری شو تا رعدت آتش زند به خرمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن
تو وارث فتوح خیبریبرون شو از قیام حیدری
به تیغ خود به رهروان زدیز جا بکن سرای هر ستمگری
قدم بنه چنان پیمبریکه بشکند بتان دیگری
شبی پر از نشانه می رسدصدای جاودانه می رسد
نوید حق به حق عیان شودزمین پر از صدای آسمان شود
طلایه دار این سفر توییبر این نشانه مفتخر تویی
راهی شو ره روشن عزمت چون کوه آهن
جاری شو تا رعدت آتش زند به خرمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن
برپاخیز از جا کن بنای کاخ دشمن

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «گفتگو با علی ندیمی، دربارهٔ ترانهٔ «برپا خیز»، شاعر گمشدهٔ ترانه‌ای انقلابی». وبگاه رادیو زمانه. دریافت‌شده در ۲۱ بهمن ۱۳۸۸.
  2. ««برپا خیز از جا کن» سرودی از دیار ویکتور خارا». رادیو زمانه. ۱۹ بهمن ۱۳۸۷.
  3. «برپا خیز». ایران صدا.

پیوند به بیرون[ویرایش]