پرش به محتوا

بحران خاورمیانه (۲۰۲۳–اکنون)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
بحران خاورمیانه
بخشی از درگیری اسرائیل و فلسطین، درگیری اسرائیل و غزه، درگیری ایران و اسرائیل، جنگ نیابتی ایران و عربستان سعودی، درگیری اسرائیل و اعراب، درگیری اسرائیل و لبنان و درگیری حزب‌الله و اسرائیل
تاریخ۷ اکتبر ۲۰۲۳ – اکنون
 سال، ۸ ماه، ۱ هفته و ۱ روز)
موقعیت
خاورمیانه:
وضعیت

در جریان

طرف‌های درگیر

 ایران
 سوریه بعثی (تا ۲۰۲۴)
 حماس[۱]

 حزب‌الله لبنان[۲]
حوثی‌ها[۳]
سایر متحدان…[الف]
 اسرائیل
 ایالات متحده آمریکا[۴]
 عربستان سعودی
 امارات متحده عربی
 بریتانیا[۴]
 کویت
 فرانسه[۵]
سایر حامیان…[ب]

فلسطین تشکیلات خودگردان فلسطین


فقط دفاع از خود:
 لبنان
 اردن
 قطر
 سوریه (از ۲۰۲۴)
فرماندهان و رهبران

ایران سید علی خامنه‌ای X
ایران سید مجتبی خامنه‌ای (مجروح)ایران مسعود پزشکیان
ایران سید ابراهیم رئیسی X
حسین سلامی  X
محمد پاکپور X

سوریه بعثی بشار اسدتسلیم شده
حماس اسماعیل هنیه X
حماس یحیی سنوار 
حزب‌الله لبنان نعیم قاسم
حزب‌الله لبنان سید حسن نصرالله X
حزب‌الله لبنان سید هاشم صفی‌الدین X
عبدالملک حوثی
اسرائیل بنیامین نتانیاهو
اسرائیل اسحاق هرتزوگ
اسرائیل ایال زمیر
ایالات متحده آمریکا دونالد ترامپ
ایالات متحده آمریکا پیت هگست
ایالات متحده آمریکا جو بایدن
ایالات متحده آمریکا لوید آستین
امارات متحده عربی محمد بن زاید آل نهیان
عربستان سعودی محمد بن سلمان آل سعود
بریتانیا کی‌یر استارمر
بریتانیا ریشی سوناک
فرانسه امانوئل مکرون

فلسطین محمود عباس


لبنان جوزف عون
لبنان نجیب میقاتی
اردن عبدالله دوم
قطر تمیم بن حمد آل ثانی
سوریه احمد الشرع

بحران خاورمیانه، مجموعه‌ای از جنگ‌های مرتبط در خاورمیانه است که با حملات ۷ اکتبر و جنگ پس از آن، آغاز و منجر به تشدید تنش‌های موجود بین اسرائیل و ایران شد. این تشدید تنش، منجر به درگیری‌های مستقیم و نیابتی متعددی شده است که در سراسر خاورمیانه، طرف‌های گوناگون را درگیر کرده است.

از آغاز جنگ غزه، که عمدتاً به جنوب اسرائیل و نوار غزه محدود می‌شد، جنگ‌ها و درگیری‌های مسلحانه‌ای در سایر بخش‌های خاورمیانه، به‌ویژه توسط شبه‌نظامیان اسلام‌گرای شیعه، مورد حمایت نظام جمهوری اسلامی ایران، گزارش شده است.[۶] [۷]گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد که تشدید این حوادث، به ویژه بین اسرائیل و حزب‌الله لبنان، ممکن است کل منطقه را وارد یک درگیری نظامی تمام‌عیار کند. علاوه بر درگیری اسرائیل و حزب‌الله، شبه‌نظامیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی، مستقیماً با شلیک موشک به اسرائیل هر چند در مقیاس محدود، در درگیری شرکت کردند. حوثی‌ها از آن زمان، بیشتر بر توقیف کشتی‌های باری غیرنظامی که از دریای سرخ می‌گذرند، متمرکز شده‌اند تا خسارات اقتصادی به اسرائیل و اقتصاد جهانی وارد کنند و موجب حملات هوایی آمریکا و بریتانیا به یمن یمن تحت کنترل حوثی‌ها شوند. شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق و سوریه نیز حملات متعددی را علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه انجام داده‌اند. این رویارویی‌ها، به‌طور فزاینده‌ای، تنش‌ها را بین دشمنان دیرینه، ایران و آمریکا، به ویژه پس از حملات موشکی ۱۴۰۲ ایران در عراق و سوریه تشدید کرده است. در کرانه باختری، بیش از ۱۰۰ فلسطینی در درگیری‌های مسلحانه با سربازان و شهرک‌نشینان اسرائیلی کشته شده‌اند، زیرا خشونت در این سرزمین، پس از حمله حماس به اسرائیل، به شدت افزایش یافته است.

رویدادها بر پایه منطقه

[ویرایش]

اسرائیل و نوار غزه

[ویرایش]

کرانه باختری

[ویرایش]

همزمان با جنگ غزه، نیروهای اسرائیلی تقریباً هر روز حملات زمینی و هوایی به جوامع فلسطینی در سرزمین‌های اشغالی اسرائیل در کرانه باختری انجام داده‌اند که برخی از آنها منجر به درگیری با شبه‌نظامیان بومی فلسطینی شده است.[۸][۹] خشونت چشمگیر بین اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها در منطقه پیش از جنگ نیز وجود داشت.[۱۰] حماس می‌گوید یکی از اهداف حمله ۷ اکتبر پاسخ به افزایش خشونت علیه فلسطینی‌ها در کرانه باختری بوده است.[۱۱] در هفته‌های اول پس از حمله حماس، اسرائیل ۶۳ عضو حماس را در طولکرم دستگیر کرد[۱۲] و به مسجدی در جنین حمله کرد که گفته می‌شد حماس و جهاد اسلامی از آن استفاده می‌کنند.[۹][۱۳][۱۴] همزمان، حملات شهرک‌نشینان اسرائیلی در ماه اول جنگ بیش از دو برابر شد،[۱۵] که بخشی از افزایش کلی خشونت شهرک‌نشینان است.[۱۶] در ۲۸ اوت ۲۰۲۴، اسرائیل عملیات نظامی گسترده‌ای را در کرانه باختری آغاز کرد که شامل حملات زمینی، هوایی و مسدود کردن مسیرهای ورودی در جنین و طولکرم بود،[۱۷][۱۸][۱۹] که بزرگ‌ترین حمله آن در این منطقه از زمان انتفاضه دوم بود.[۸] در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵، اسرائیل یک حمله بزرگ دیگر را در جنین آغاز کرد و اعلام کرد که قصد دارد حضور نظامی بلندمدت خود را در این شهر حفظ کند، که نشان‌دهنده تغییر راهبرد است.[۲۰]

علاوه بر این، درگیری‌هایی بین تشکیلات خودگردان فلسطین و گروه‌های شبه‌نظامی مخالف آن در کرانه باختری رخ داده است.[۲۱] تشکیلات خودگردان فلسطین در منطقه اختیارات اداری جزئی دارد[۲۲][۲۳] و تحت سلطه فتح است[۲۴] که همکاری‌هایش با ارتش اسرائیل برای امنیت[۲۲][۲۵] توسط شبه‌نظامیان از جمله حماس و جهاد اسلامی فلسطین مورد انتقاد قرار گرفته است.[۲۱] درگیری‌ها بین شبه‌نظامیان و تشکیلات خودگردان فلسطین در ژوئیه ۲۰۲۴ تشدید شد[۲۶] و در ماه اکتبر، تشکیلات خودگردان فلسطین در پاسخ به تلاش‌های ایران برای تضعیف تشکیلات خودگردان فلسطین به نفع شبه‌نظامیان محلی، سرکوب شبه‌نظامیان در طوباس را آغاز کرد.[۲۱][۲۷] در ماه دسامبر، این تشکیلات حمله دومی را در جنین آغاز کرد که گردان‌های جنین،[۲۳][۲۲] یک گروه فراگیر از شبه‌نظامیان محلی را هدف قرار می‌داد.[۲۴]

لبنان

[ویرایش]

یمن و دریای سرخ

[ویرایش]
نقشه حملات جنبش حوثی‌ها به کشتی‌های تجاری در طول جنگ غزه

عراق و اردن

[ویرایش]

از ۱۷ اکتبر ۲۰۲۳،[۲۸] نیروهای شبه‌نظامی متحد ایران در عراق، در پاسخ به حمایت آمریکا از اسرائیل در جنگ غزه، سلسله حملاتی را علیه پایگاه‌های نظامی آمریکا در عراق، اردن و سوریه آغاز کردند.[۲۹][۳۰] نخستین حمله به پایگاه هوایی عین الاسد آمریکا در عراق انجام شد.[۳۱] شبه‌نظامیان تا ژانویه ۲۰۲۴ بیش از ۱۷۰ حمله علیه نیروهای آمریکایی در منطقه با هدف تحت فشار قرار دادن آمریکا برای خروج نیروهایش از منطقه[۳۲] که در طول جنگ با داعش مستقر کرده بود،[۳۳] انجام دادند. در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۴، حمله مقاومت عراق به یک پایگاه آمریکا در اردن منجر به کشته شدن سه نظامی آمریکایی شد؛ آمریکا در ۲ فوریه با حمله به هفت پایگاه در عراق و سوریه پاسخ داد.[۳۴] شبه‌نظامیان همچنین از اکتبر ۲۰۲۳ حملاتی علیه اسرائیل انجام دادند،[۳۵] و در ژانویه ۲۰۲۴ به شهر اشدود اسرائیل حمله کردند که آن را بخشی از «مرحله دوم عملیات‌ها» در حمایت از فلسطینیان در غزه توصیف کردند؛[۳۶] دو سرباز اسرائیلی در حملات پهپادی از عراق کشته شده‌اند.[۳۷] بیشتر حملات به پایگاه‌های آمریکا در ۴ فوریه ۲۰۲۴ به درخواست ایران پایان یافت[۳۸] - اگرچه برخی از آنها در آوریل همان سال از سر گرفته شدند[۳۹] - و بعداً شبه‌نظامیان عراقی با دولت عراق توافق کردند که حمله به اسرائیل را در دسامبر ۲۰۲۴ متوقف کنند.[۴۰]

پس از بمب‌گذاری‌های ژانویه ۲۰۲۴ کرمان در ایران که در آن داعش نزدیک به ۱۰۰ نفر را کشت، ایران مجموعه‌ای از حملات را در عراق و سوریه انجام داد که هدف آنها را یک مقر جاسوسی اسرائیل در کردستان عراق و نیروهای داعش در سوریه اعلام کرد.[۴۱] اندکی بعد، ایران حملاتی را در پاکستان علیه جیش‌العدل، انجام داد که پاکستان با حملات تلافی‌جویانه علیه ایران به آن پاسخ داد.[۴۲]

نقشه حملات به پایگاه‌های آمریکا در عراق، اردن و سوریه

سوریه

[ویرایش]

حملات اولیه اسرائیل

[ویرایش]

حملات اپوزیسیون و سقوط رژیم اسد

[ویرایش]

ایران

[ویرایش]

تلفات

[ویرایش]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

یادداشت‌ها

[ویرایش]
  1. در نوار غزه، گروه‌های فلسطینی کوچکتر شامل جبهه خلق برای آزادی فلسطین و جبهه دموکراتیک برای آزادی فلسطین، جنبش مجاهدین فلسطین، کمیته‌های مقاومت مردمی، جبهه خلق برای آزادی فلسطین – فرماندهی کل، عرین الاسود، جنبش آزادی فلسطین (لواء الانصار)، جیش الامت و گروه‌های انشعابی جزئی از گردان‌های شهدای الاقصی (که احتمالاً چند نفر از آنها درست قبل از جنگ دوباره به گردان‌های شهدای الاقصی ملحق شدند) هستند. علاوه بر این، تعدادی از گروه‌های شبه‌نظامی فلسطینی در کرانه باختری خود را وارد درگیری کرده‌اند از جمله عرین الاسود و زیرگروه‌های مختلف گردان‌های شهدای الاقصی مانند آشیانه هورنت، گردان جنین، گردان قلقیلیه و غیره. در لبنان سایر گروه‌های لبنانی شامل جماعت اسلامی لبنان، جنبش امل و حزب ناسیونال سوسیالیست سوری در لبنان و در عراق هم گروه‌های مختلف مقاومت اسلامی عراق، خود را وارد درگیری کردند.
  2. مانند کمک‌های اطلاعاتی توسط عربستان سعودی و امارات متحده عربی در درگیری ۱۴۰۳ ایران و اسرائیل

منابع

[ویرایش]
  1. اونروا (UNRWA) (7 October 2023). "UNRWA Situation Report #1 on the Situation in the Gaza Strip" (Situation Report). United Nations. Archived from the original on 16 October 2023. Retrieved 16 October 2023. At 06:30 on the morning of 7 October 2023, Hamas launched اونروا more than 5,000 rockets reportedly fired towards Israel from multiple locations in Gaza, as well as ground operation into Israel.
  2. "Israel Army Fires Artillery at Lebanon as Hezbollah Claims Attack". الشرق الاوسط. Retrieved 8 October 2023.
  3. Dahan, Maha El (31 October 2023). "Yemen's Houthis enter Mideast fray, hardening spillover fears". Reuters. Retrieved 31 October 2023.
  4. 1 2 "More than 100 Iranian drones have been intercepted by US, UK outside Israel, says defense official". timesofisrael.com. Times of Israel. Retrieved 13 April 2024.
  5. "France Deploys Navy to Defend Israel". WSJ (به انگلیسی). Retrieved 2024-04-13.
  6. "Gravely concerned about spillover of Israel, Hamas conflict into Middle East Region, Secretary-General urges all parties to exercise restraint, de-escalate tensions - occupied Palestinian territory | ReliefWeb". reliefweb.int (به انگلیسی). 2023-12-29. Archived from the original on 4 February 2024. Retrieved 2024-01-23.
  7. «جنگ اسرائیل و حماس». www.iranintl.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۵-۳۱.
  8. 1 2 "Israeli operation in occupied West Bank leaves at least 10 dead in largest raid in decades". NBC News (به انگلیسی). 2024-08-29. Retrieved 2025-01-13.
  9. 1 2 "Israel strikes militant compound under West Bank mosque, military says". Reuters. 22 October 2023. Archived from the original on 26 October 2023. Retrieved 13 November 2023.
  10. Kershner, Isabel (2023-07-03). "Israel Launches Biggest Air Attack on West Bank in Nearly Two Decades". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 2025-01-13.
  11. Murphy, Brian; Taylor, Adam; Westfall, Sammy; Pietsch, Bryan; Hendrix, Steve (2023-10-07). "What's behind the violence in Israel and Gaza? Here's what to know". The Washington Post. Archived from the original on 2023-10-07. Retrieved 2024-12-14. The violence erupted suddenly Saturday morning — but comes after a year of rising tensions between Israel and Palestinians in the West Bank and Gaza, which has been under a joint Israeli-Egyptian blockade since 2007. This year alone has seen a spate of deadly attacks in Israel and the Palestinian territories, an escalation that followed Netanyahu's move to cobble together the most far-right government in Israeli history. Hamas, which rules the Gaza Strip and carried out Saturday's attacks, said the operation was in response to the blockade, as well as recent Israeli military raids in the West Bank and violence at al-Aqsa Mosque, a disputed religious site in Jerusalem known to Jews as the Temple Mount. "Enough is enough," the leader of Hamas's military wing, Mohammed Deif, said in a recorded message Saturday, the Associated Press reported. "Today the people are regaining their revolution."
  12. Khadder, Kareem; Salman, Abeer; Kourdi, Eyad; Shelley, Jo (2023-10-19). "Hamas spokesman among scores detained in occupied West Bank". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2025-01-13.
  13. "Israel strikes mosque in occupied West Bank refugee camp". Al Jazeera. 22 October 2023. Archived from the original on 26 October 2023. Retrieved 13 November 2023.
  14. "Israel carries out air strike on West Bank city Jenin". BBC. 22 October 2023. Archived from the original on 26 October 2023. Retrieved 24 January 2024.
  15. Loveluck, Louisa (2023-11-09). "Settler violence is erasing Palestinian communities in the West Bank". The Washington Post. Archived from the original on 2024-06-11. Retrieved 2025-01-13.
  16. Najjar, Farah; Mohamed, Edna; Stepansky, Joseph (2023-11-01). "Israel-Hamas war updates: Israel's Jabalia attacks may be 'war crimes' – UN". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2025-01-13.
  17. Hudson, John; Morris, Loveday; Vinall, Frances; Parker, Claire; Balousha, Hazem (2024-08-28). "Israel launches major operation in West Bank; Palestinian officials say 9 killed". The Washington Post (به انگلیسی). ISSN 0190-8286. Retrieved 2024-08-28.
  18. Magid, Jacob (2024-08-29). "UN calls for end to IDF's West Bank raid; Israel: We have to thwart suicide bombings". The Times of Israel (به انگلیسی). Times of Israel Staff. Retrieved 2025-01-13.
  19. "Israel launches a big military operation in the West Bank and kills at least 10 Hamas militants". AP News (به انگلیسی). 2024-08-28. Retrieved 2025-01-13.
  20. "Katz: IDF to remain in Jenin even after operation". The Jerusalem Post | JPost.com (به انگلیسی). 2025-01-29. Retrieved 2025-01-29.
  21. 1 2 3 Sawafta, Ali (25 October 2024). "Palestinian Authority treads tightrope in West Bank crackdown on militants". Reuters.
  22. 1 2 3 "Jenin Brigades commander killed as PA forces raid occupied West Bank camp". Al Jazeera (به انگلیسی). 2024-12-14. Retrieved 2025-01-13.
  23. 1 2 Hodali, Fadwa; Williams, Dan (2024-12-15). "Palestinian Authority Mounts Rare, Lethal Raids in West Bank". Bloomberg News. Retrieved 2025-01-13.
  24. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام aljazeera20241215 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  25. Erlanger, Steven; Ponomarev, Sergey (2024-07-01). "Palestinian Fighters in West Bank Seek to Emulate Hamas in Gaza". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 2025-01-13.
  26. "اشتباکات بین مسلحین وأجهزة أمن السلطة الفلسطینیة فی الضفة الغربیة .. بذور حرب أهلیة؟". Mount Carlo Doualiya (به عربی). 2024-07-27. Retrieved 2024-07-28.
  27. "IRAN UPDATE, OCTOBER 24, 2024". Institute for the Study of War (به انگلیسی). 2024-10-24. Retrieved 2025-01-13.
  28. Watson, Eleanor (11 January 2024). "U.S. and U.K. striking Houthi targets in Yemen to retaliate for spate of attacks". CBS News. Archived from the original on 12 January 2024. Retrieved 11 January 2024.
  29. Carl, Nicholas; Jhaveri, Ashka; Braverman, Alexandra (28 January 2024). "Iran Update, January 28, 2024". Institute for the Study of War. Retrieved 2025-02-09.
  30. The Times of Israel staff (2023-10-30). "Iran says strikes on US troops are due to its support for Israel, presence in region". The Times of Israel (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-09.
  31. Stewart, Phil; Ismail, Amina; Rasheed, Ahmed (18 October 2023). "US says it thwarted drone attacks on troops in Iraq" (به انگلیسی). Reuters. Archived from the original on 18 October 2023. Retrieved 18 October 2023.
  32. Carl, Nicholas; Jhaveri, Ashka; Braverman, Alexandra (28 January 2024). "Iran Update, January 28, 2024". Institute for the Study of War. Retrieved 2025-02-09.
  33. The Times of Israel staff (2023-10-30). "Iran says strikes on US troops are due to its support for Israel, presence in region". The Times of Israel (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-09.
  34. Woodward 2024, p. 250.
  35. "Report: Iraqi militias decide to halt attacks on Israel after 14 months". The Times of Israel (به انگلیسی). 2024-12-23. Retrieved 2025-02-09.
  36. Monks, Kieron (2024-01-25). "Iraqi militias claim drone strike on Israel's biggest port as attacks ramp up". The i Paper (به انگلیسی). Archived from the original on 22 February 2024. Retrieved 2025-02-09.
  37. Fabian, Emanuel (8 October 2023). "Authorities name 777 soldiers, 68 police officers killed in Gaza war". The Times of Israel. Archived from the original on 8 October 2023. Retrieved 29 May 2024.
  38. Rasheed, Ahmed; Hafezi, Parisa; Azhari, Timour (2024-02-18). "Iraqi armed groups dial down U.S. attacks on request of Iran commander" (به انگلیسی). Reuters. Archived from the original on 7 January 2025. Retrieved 2025-02-09.
  39. The Guardian staff (2024-04-21). "Iraq militant group says it is resuming attacks on US forces as base in Syria is targeted". The Guardian (به انگلیسی). ISSN 0261-3077. Retrieved 2025-02-09.
  40. "Report: Iraqi militias decide to halt attacks on Israel after 14 months". The Times of Israel (به انگلیسی). 2024-12-23. Retrieved 2025-02-09.
  41. Hafezi, Parisa; Azhari, Timour (16 January 2024). "Iran's Guards attack Israel's 'espionage centers' in Iraq, state media says". Reuters. Archived from the original on 19 January 2024.
  42. Borger, Julian (2024-01-17). "Iran strikes 'militant bases' in Pakistan in latest Middle East flashpoint". The Guardian (به انگلیسی). ISSN 0261-3077. Retrieved 2025-02-09.