باشگاه فوتبال استقلال تهران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English
استقلال
Esteghlal FC.svg
نام کامل باشگاه باشگاه فرهنگی ورزشی استقلال تهران
لقب(ها) آبی‌های پایتخت
پسران آبی[۱]
اس اس[۲]
تاج[۳]
آبی‌پوشان[۴]
تاریخ تأسیس ۴ مهر ۱۳۲۴ (۶۹ سال پیش)[۵] با نام دوچرخه‌سواران
نام ورزشگاه

ورزشگاه آزادی

(گنجایش: ۸۴٫۴۱۲ نفر)[۶]
مالک وزارت ورزش و امور جوانان
مدیرعامل ایران بهرام افشار زاده
سرمربی ایران امیر قلعه‌نویی
لیگ جام خلیج فارس
۹۳–۱۳۹۲ پنجم
وب‌گاه fcesteghlal.ir
Team colours
Kit body whitecollarplain.png
Team colours
Team colours
Kit shorts blue stripes.png
Team colours
Team colours
لباس اول
Kit left arm blueborder.png
Team colours
Kit body vneckblue.png
Team colours
Kit right arm blueborder.png
Team colours
Team colours
Team colours
لباس دوم
Kit left arm Esteghlal1314 Home.png
Team colours
Kit body Esteghlal1314 Home.png
Team colours
Kit right arm Esteghlal1314 Home.png
Team colours
Team colours
Team colours
لباس سوم
Soccerball current event.svg فصل جاری

باشگاه فوتبال استقلال تهران یکی از پرافتخارترین و پرهوادارترین باشگاه‌های فوتبال در ایران و آسیاست[۷] که در سال ۱۳۲۴ در شهر تهران بنیانگذاری شده‌است. استقلال تا پیش از انقلاب ایران تاج نام داشت.[۳]

این باشگاه هم‌اکنون در لیگ برتر ایران بازی می‌کند. استقلال با دو قهرمانی در جام باشگاه‌های آسیا (مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۰ و جام باشگاه‌های آسیا ۹۱-۱۹۹۰) و دو نایب قهرمانی (جام باشگاه‌های آسیا ۹۲-۱۹۹۱ و جام باشگاه‌های آسیا ۹۹-۱۹۹۸) و دو مقام سومی (مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۱ و جام باشگاه‌های آسیا ۰۲-۲۰۰۱)، پُرافتخارترین باشگاه فوتبال ایران در رقابت‌های آسیایی و سومین باشگاه پرافتخار تاریخ قاره آسیا محسوب می‌شود.[۳][۸][۹] استقلال همچنین با ۸ قهرمانی در بالاترین دسته فوتبال ایران، لیگ منطقه‌ای ایران یک بار، جام تخت جمشید یک بار، لیگ قدس یک بار، جام آزادگان ۲ بار و لیگ برتر ۳ بار، دومین تیم پرافتخار در لیگ ایران[۱۰] و با ۶ قهرمانی و ۳ نایب قهرمانی، پرافتخارترین تیم در جام حذفی ایران است.[۱۱] در مجموع استقلال با کسب ۱۶ عنوان قهرمانی در لیگ، جام حذفی و جام باشگاه‌های آسیا پرافتخارترین تیم ایران می‌باشد.[۱۲]
رقیب سنتی این باشگاه، پرسپولیس است. این دو باشگاه پرطرفدارترین و پرافتخارترین تیم‌های فوتبال ایران و برگزارکنندهٔ شهرآورد تهران هستند.[۳] فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال این باشگاه را پس از الهلال عربستان و یوکوهاما مارینوس ژاپن، سومین باشگاه برتر فوتبال آسیا در قرن بیستم اعلام کرده‌است.[۱۳] همچنین این فدراسیون، باشگاه فوتبال استقلال را با ۶۱۰ امتیاز در رتبه ۲۷۹مین باشگاه جهان در طی ۱۰ سال گذشته قرار داد که بر این اساس، بعد از باشگاه سپاهان که در رده ۲۳۳ جهان قرار دارد، تیم استقلال تهران دومین باشگاه فوتبال برتر ایرانی در طی ۱۰ سال اخیر می‌باشد.[۱۴] همچنین این باشگاه در مجموع امتیازات تیم‌ها در تاریخ لیگ برتر، در رتبه نخست قرار دارد و در مجموع تمام ادوار لیگ برتر ایران صاحب بیشترین گل زده و بیشترین برد می‌باشد.[۱۵]

طبق آخرین رده‌بندی برترین تیم‌های باشگاهی جهان، تیم استقلال تهران با ۱۲ پله صعود و کسب ۱۵۳ امتیاز، در رده ۵۵ جهانی قرار داشته و بهترین تیم ایرانی و سومین تیم در قاره آسیا بوده است.[۱۶] همچنین باشگاه استقلال طی دو سال پیاپی در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱، عنوان پرتماشاگرترین تیم حاضر در مسابقات لیگ قهرمانان آسیا را از سوی کنفدراسیون فوتبال آسیا به خود اختصاص داد.[۱۷][۱۸]

تاریخچه

دوچرخه سواران

نشان پیشین باشگاه تاج
ویرایش جدیدنشان پیشین باشگاه تاج

در سال ۱۳۲۴ تعدادی از دوچرخه‌سواران باسابقه و دارای عناوین قهرمانی در کشور تصمیم گرفتند با ایجاد مرکزی برای گردهمایی‌های دوستانه، پایه‌های یک تشکل صنفی را برپا کنند. باشگاه دوچرخه سواران در ۴ مهر ۱۳۲۴ توسط چند جوان نظامی و دانشجوی دوچرخه‌سواری در تهران تاسیس شد و در ابتدا فقط به دوچرخه‌سواری اختصاص داشت. اما بعداً رشته‌های دیگر از جمله فوتبال نیز به به فعالیت‌های باشگاه اضافه شدند و این درحالی بود که علی دانایی‌فرد باشگاه فوتبال نور را هدایت می‌کرد که بعد از شکست تیم فوتبال کارگر آبادان، مورد توجه دوچرخه‌سواران قرار گرفت و با مذاکرات قرار بر آن شد تا از آن پس تیم نور تحت عنوان تیم فوتبال دوچرخه سواران فعالیت کند.[۱۹] تیم فوتبال دوچرخه‌سواران از ابتدا با لباس آبی رنگ در مسابقات حاضر[۲۰] و در میان تیم‌های شاهین، سرباز و دارایی در رقابت‌های اصلی فوتبال ایران بازی می‌کرد[۱۹]". اولین بازی رسمی تیم دوچرخه سواران در ۱۵ اسفند ۱۳۲۸ و در برابر تیم شاهین و در حضور بیش از ۲۰ هزار تماشاگر در ورزشگاه امجدیه برگزار شد، که در آن دیدار تیم دوچرخه سواران توانست با نتیجه ۱-۰ پیروز شود.[۲۰]

تاج

تیم قدیمی تاج، منصورپور حیدری دومین نفر نشسته از چپ

در سال ۱۳۲۸ پرویز خسروانی امتیاز باشگاه دوچرخه‌سواران را در اختیار گرفت و نام آن بعد از بحث و رای‌گیری بین اعضای هیات مدیره به «باشگاه فوتبال تاج» تغییر و به ثبت رسید. مدیر باشگاه، سروان پرویز شیخان بود. حضور افرادی نظیر اسدالله علم، نخست وزیر وقت در هئیت مدیره باعث شد تا بودجه قابل توجهی در اختیار باشگاه قرار گیرد.[۱۹]

استقلال

پس از انقلاب ۱۳۵۷ با مشورت برخی از بازیکنان قدیمی باشگاه (ازجمله علی جباری، منصور پورحیدری، کردنوری، عنایت آتشی و جلالی) نام باشگاه تاج به باشگاه استقلال، تغییر کرد.[۱۹]

نام، نماد و رنگ

باشگاه در سال ۱۳۲۴ با نام دوچرخه‌سواران بنیانگذاری شد.[۲۱][۲۲] پس از ثبت باشگاه به نام پرویز خسروانی و علی عبدالهی نوروزی، نام باشگاه با تصویب هیئت مدیره در تاریخ ۱ اسفند ۱۳۲۸[۲۳] به تاج تغییر یافت.[۲۱] پس از وقوع انقلاب، باشگاه استقلال نام نهاده شد.[۲۱][۲۲] رنگ لباس استقلال از آغاز، آبی بوده‌است[۲۱] و رنگ آبی یکی از نمادهای این باشگاه به شمار می‌رود و از این رو آبی‌پوشان یکی از لقب‌های باشگاه‌است.[۴]

هواداران

نمایی از هواداران استقلال در ورزشگاه آزادی در جریان بازی پایانی لیگ ۹۲–۱۳۹۱ با داماش گیلان اردیبهشت ۱۳۹۲

بر پایه نظرسنجی‌های انجام شده باشگاه استقلال به همراه پرسپولیس به عنوان پرهوادارترین باشگاه‌های فوتبال ایران معرفی شده‌اند.[۲۴] با این که باشگاه استقلال در تهران قرار دارد، در سراسر ایران هوادار دارد و در بازی‌های خارج از خانه نیز عده زیادی برای تشویق آن‌ها به ورزشگاه می‌روند. این باشگاه در اکثر کشورهای حوزه خلیج فارس هم نیز هوادارانی دارد و بیشتر ایرانی‌ها ساکن در خارج از ایران هم از هواداران استقلال بشمار می‌روند در فصل ۹۹-۱۹۹۸ جام باشگاه‌های آسیا و در بازی، استقلال و جوبیلو ایواتا ژاپن که در ورزشگاه آزادی برگزار می‌شد، با حضور ۱۲۰ هزار نفر، پرتماشاچی‌ترین بازی تاریخ جام باشگاه‌های آسیا بوده‌است.

همچنین در بازی پایانی پنجمین دوره لیگ برتر و در مقابل برق شیراز که به پیروزی ۴ بر ۱ استقلال و قهرمانی این تیم منجر شد، تعداد ۱۱۰ هزار نفر از هواداران استقلال برای دیدن قهرمانی تیم محبوبشان به ورزشگاه آمدند که پرتماشاچی ترین بازی تاریخ لیگ برتر ایران بوده‌است. البته لازم به ذکر است که طرفداران استقلال تهران در استان خوزستان نسبت به شهرهای دیگر حتی پایتخت بسیار بیشتر هستند و بسیاری از مردم شهر اهواز را به شهر استقلال تشبیه می‌کنند.[۲۵]

همچنین در سال ۲۰۱۰ میلادی بر اساس نظرسنجی سایت فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار، فرهاد مجیدی کاپیتان آن زمان استقلال به پشتوانه هواداران بیشمار استقلال به عنوان محبوب‌ترین بازیکن جهان در سال ۲۰۱۰ شناخته شد.[۲۶]

رقیبان سنتی

شهرآورد تهران

نوشتار اصلی: شهرآورد تهران
نمایی از هواداران استقلال در ورزشگاه آزادی در جریان ۶۹امین شهرآورد تهران، ۲۳ مهر ۱۳۸۹

بازی میان استقلال و پرسپولیس، دو باشگاه پرهوادار و پرافتخار ایران، مهم‌ترین مسابقهٔ باشگاهی فوتبال در ایران است.[۳] نخستین بازی دو تیم در روز ۱۶ فروردین ۱۳۴۷، نخستین بازی رسمی پرسپولیس بود که با نتیجهٔ بدون گل پایان یافت.[۲۷] فردای آن روز، روزنامه کیهان ورزشی (مهمترین روزنامه ورزشی آن زمان) روی جلد خود هیچ چیز از بازی ننوشت و تیتری از فوتبال دخترها داشت.[۲۸] بر خلاف گذشته، امروزه این بازی همواره با حساسیت بالا و تماشاگران زیاد همراه‌است و برگزاری آن بازتاب‌های زیادی در ایران دارد.[۳][۲۹] معمولاً این بازی را حدود ۱۰۰٬۰۰۰ نفر در ورزشگاه آزادی تهران تماشا می‌کنند.[۳] این شهرآورد گاهی به خشونت میان بازیکنان، و درگیری میان هواداران می‌انجامد و هولیگان‌ها به ناوگان حمل و نقل عمومی از جمله اتوبوس‌ها آسیب می‌زنند.[۲۹][۳۰] مجله ورلدساکر در شماره ژوئیه ۲۰۰۸ خود، فهرستی از ۵۰ شهرآورد دنیا منتشر کرد؛ و شهرآورد تهران را در رتبه ۱ام آسیا و ۲۲وم جهان قرار داد.[۳۱]

سپاهان اصفهان

از سال ۱۳۵۰ دو باشگاه استقلال و سپاهان دیدارهای متعددی در قالب مسابقات لیگ، حذفی و دوستانه با یک‌دیگر برگزار کرده‌اند. رقابت این دو تیم از دیرباز جذاب و دیدنی بوده و در حال حاضر این دیدار در لیگ برتر برای هر دوتیم و هواداران آن‌ها از جذابیتی خاص و حساسیت بالایی برخوردار است که این دیدار از مسابقات مهم هر فصل این دو تیم به شمار می‌رود.

ورزشگاه و دارایی‌ها

هواداران استقلال در ورزشگاه آزادی تهران
استقلال–برق شیراز، هفته پایانی لیگ برتر پنجم

استقلال هم‌اکنون برای بازی‌های خانگی خود ورزشگاه آزادی را اجاره می‌کند.[۳۲][۳۳] این باشگاه پیش از ساخته شدن ورزشگاه آزادی تهران، در ورزشگاه امجدیه (شهید شیرودی کنونی) به میدان می‌رفت. استقلال در پی بازسازی چمن ورزشگاه آزادی، در فصل ۸۲-۸۱ بازی‌های خانگی خود را در ورزشگاه تختی برگزار کرد.[۳۴]

در روز ۱۶ تیر ۱۳۸۷، کلنگ کمپ اختصاصی باشگاه استقلال در پارک ارم تهران به زمین خورد.[۳۵] علی فتح‌الله‌زاده، مدیرعامل آن زمان استقلال اعلام کرد که ارزش این کمپ ۷۰ میلیارد تومان است.[۳۶]

بالاخره در بهار سال ۱۳۹۰ انتظار هواداران استقلال به سر رسید و علی فتح الله‌زاده مدیرعامل استقلال کمپ اختصاصی باشگاه را افتتاح کرد. کمپ اختصاصی استقلال تهران به یاد و نام بازیکن و مربی سابق استقلال ناصر حجازی نامگذاری شده‌است.

باشگاه استقلال در تیر ۱۳۸۸، با پرداخت ۲ میلیارد تومان مالک ۱٪ از سهام بانک تات شد،[۳۷] این کار در آغاز با استقبال کارشناسان روبرو شد و اقدامی جهت سودآوری آینده باشگاه دانسته‌شد.[۳۸] در پایان سال ۱۳۸۸، استقلال به دلیل اختلاف‌های مدیریتی سهمش را با ۱۸٪ سود واگذار کرد.[۳۹]

آمار و رکوردها

فصل‌های اخیر

فصل لیگ برتر جام حذفی جام باشگاه‌های آسیا
۸۱–۱۳۸۰
دوم
قهرمان
۸۲–۱۳۸۱ ۹ام
۱/۸ نهایی
حذف در مرحله گروهی
۸۳–۱۳۸۲
دوم
نایب قهرمان
۸۴–۱۳۸۳
سوم
۱/۱۶ نهایی
۸۵–۱۳۸۴
قهرمان
انصراف از ۱/۴ نهایی به دستور هیأت مدیره
۸۶–۱۳۸۵ ۴ام
۱/۱۶ نهایی
حذف به علت ارسال نکردن مدارک
۸۷–۱۳۸۶ ۱۳ام
قهرمان
۸۸–۱۳۸۷
قهرمان
۱/۱۶ نهایی
حذف در مرحله گروهی
۸۹–۱۳۸۸
سوم
۱/۸ نهایی
۱/۸ نهایی
۹۰–۱۳۸۹
دوم
نیمه نهایی
حذف در مرحله گروهی
۹۱–۱۳۹۰
سوم
قهرمان
۱/۸ نهایی
۹۲–۱۳۹۱
قهرمان
نیمه نهایی
۹۳–۱۳۹۲ ۵ام
نیمه نهایی

عملکرد در آسیا

ردیف
سال
عنوان بازی ها
بازی
برد
تساوی
شکست
زده
خورده
تفاضل
عملکرد
۱ ۱۹۷۰ قهرمانی باشگاه‌های آسیا ۴ ۴ ۰ ۰ ۱۰ ۱ ۹+ قهرمان
۲ ۱۹۷۱ قهرمانی باشگاه‌های آسیا ۵ ۳ ۱ ۱ ۸ ۵ ۳+ سوم
۳ ۱۹۹۰-۹۱ جام باشگاه‌های آسیا ۷ ۵ ۲ ۰ ۱۱ ۴ ۷+ قهرمان
۴ ۱۹۹۱-۹۲ جام باشگاه‌های آسیا ۵ ۲ ۲ ۱ ۹ ۳ ۶+ نائب قهرمان
۵ ۱۹۹۸-۹۹ جام باشگاه‌های آسیا ۶ ۴ ۰ ۲ ۱۱ ۸ ۳+ نائب قهرمان
۶ ۲۰۰۱-۰۲ جام باشگاه‌های آسیا ۷ ۴ ۱ ۲ ۱۹ ۱۲ ۷+ سوم
۷ ۲۰۰۲-۰۳ لیگ قهرمانان آسیا ۳ ۱ ۰ ۲ ۵ ۷ ۲- حذف در مرحله گروهی
۸ ۲۰۰۷ لیگ قهرمانان آسیا به دلیل دیر فرستادن مدارک به ای‌اف‌سی، از دور مسابقات کنار گذاشته‌شد.
۹ ۲۰۰۹ لیگ قهرمانان آسیا ۶ ۰ ۴ ۲ ۶ ۱ ۲- حذف در مرحله گروهی
۱۰ ۲۰۱۰ لیگ قهرمانان آسیا ۷ ۳ ۲ ۲ ۱۱ ۸ ۳+ حذف در مرحله ۱/۸
۱۱ ۲۰۱۱ لیگ قهرمانان آسیا ۶ ۲ ۲ ۲ ۱۱ ۱۰ ۱+ حذف در مرحله گروهی
۱۲ ۲۰۱۲ لیگ قهرمانان آسیا ۹ ۵ ۲ ۲ ۱۳ ۶ ۷+ حذف در مرحله ۱/۸
۱۳ ۲۰۱۳ لیگ قهرمانان آسیا ۱۲ ۷ ۳ ۲ ۲۰ ۱۲ ۸+ نیمه نهایی
۱۴ ۲۰۱۴ لیگ قهرمانان آسیا ۶ ۲ ۱ ۳ ۷ ۷ ۰ حذف در مرحله گروهی
مجموع عملکرد (در ۱۴ دوره) ۸۳ ۴۲ ۲۰ ۲۱ ۱۴۱ ۹۶ ۴۵+ ۲ عنوان قهرمانی+۲ عنوان نائب قهرمانی+۲ مقام سومی

تیم‌های دیگر

خانواده تیم‌های تاج

تاج مسجدسلیمان، سال ۱۳۵۰

در دهه ۱۳۴۰، باشگاه تاج و شاهین، اولین باشگاه‌هایی بودند که در ایران مدرسه فوتبال راه‌اندازی کردند.[۴۰] بازیکنان این مدارس فوتبال، پشتوانه‌ای برای آینده باشگاه بودند.[۴۰] باشگاه تاج در آن زمان پشتوانه مالی خوبی داشت،[۴۰] و در بیشتر شهرستان‌ها دارای شعبه بود.[۴۰][۴۱] اهواز، رشت، مسجدسلیمان و همدان از جمله این شهرها بودند.[۴۰] این شعبه‌ها، حتی پس از پیروزی انقلاب نیز بنیان باشگاه استقلال را تشکیل می‌دادند.[۴۱]
یکی از شعبه‌های موفق، تاج اهواز بود که از همان ابتدا گروهی از بازیکنان خوب استان خوزستان را داشت و حتی توانست امتیاز لازم برای صعود به جام تخت جمشید ۱۳۵۲ را بدست‌آورد، اما چون مطابق قانون تنها یک تیم از هر باشگاه می‌توانست در بالاترین دسته بازی کند؛ (و تاج تهران نیز در این دسته بود) از صعود باز ماند.[۴۲] دو سال پیش از آن نیز، تاج مسجدسلیمان در سال ۱۳۵۰ در جام منطقه‌ای ایران شرکت کرده‌بود و در میان ۸ تیم، ششم شده‌بود.[۴۳]
پس از انقلاب نیز، استقلال رشت (که زیر نظر شهرداری رشت بود)[۴۴] و استقلال اهواز در رده‌های بالای لیگ فوتبال ایران حضور داشتند. بعدها امتیاز استقلال رشت به پگاه گیلان فروخته شد، اما استقلال اهواز تاکنون در فوتبال ایران حضور دارد. با این که استقلال اهواز، برخلاف استقلال تهران توسط بخش خصوصی مدیریت می‌شود[۴۵] و دو باشگاه ارتباطی با هم ندارد، گاهی «برادر» یکدیگر خوانده می‌شوند.[۴۶][۴۷]

تیم‌های پایه

تیم‌های پایه استقلال در چهار رده سنّی امید، جوانان، نوجوانان و نونهالان است.[۴۸] تیم‌های پایه استقلال در ورزشگاه مرغوبکار که در نازی‌آباد تهران قرار دارد تمرین می‌کنند.[۴۹]

تیم زنان

تیم فوتبال دختران تاج در سال ۱۳۴۹، پیش از برد ۶-۰ برابر دیهیم.

باشگاه تاج، نخستین باشگاه فوتبال در ایران بود که برای زنان کلاس فوتبال تمرینی گذاشت و از پیشگامان فوتبال زنان در ایران بود.[۵۰] در تابستان ۱۳۸۷، رئیس کمیته بانوان فدراسیون فوتبال ایران از این باشگاه درخواست کرد تا در لیگ شرکت کند.[۵۱] در بهمن ۱۳۸۷، خبر بازی دوستانه تیم نوجوانان پسر (به مربیگری علیرضا منصوریان) و تیم دختران استقلال منتشر شد. این واقعه پس از انقلاب بی‌سابقه بود و جنجال و واکنش‌های بسیاری برانگیخت.[۵۲][۵۳] این بازی دوستانه، منجر به انحلال تیم زنان استقلال شد.[۵۴]

دست‌آوردها

  • جدول زیر شامل موفق ترین تیم‌های ۱۲ دوره لیگ حرفه‌ای ایران می‌باشد.(این جدول تا پایان لیگ دوازدهم تنظیم شده‌است.)
رتبه
تیم
دوره
بازی
برد
تساوی
شکست
زده
خورده
تفاضل
امتیاز
بهترین عنوان
بدترین عنوان
تعداد قهرمانی
۱ استقلال ۱۲ ۳۷۲ ۱۸۳ ۱۱۷ ۷۲ ۵۶۸ ۳۶۰ ۲۰۸+ ۶۶۶ قهرمان سیزدهم سه بار
۲ سپاهان ۱۲ ۳۷۲ ۱۷۴ ۱۱۱ ۸۷ ۵۶۱ ۳۶۹ ۱۹۲+ ۶۲۸ قهرمان دهم چهار بار
۳ پرسپولیس ۱۲ ۳۷۲ ۱۵۸ ۱۲۷ ۸۷ ۵۳۱ ۴۰۸ ۱۲۳+ ۵۹۵ قهرمان دوازدهم دو بار
۴ ذوب آهن ۱۲ ۳۷۲ ۱۵۲ ۱۲۱ ۹۹ ۴۶۱ ۳۷۶ ۸۵+ ۵۷۷ نایب قهرمان چهاردهم -
  • جدول زیر هم لیست باشگاه‌ها همراه با تعداد و سال‌های قهرمانی و نایب قهرمانی آن‌ها را در لیگ قهرمانان آسیا نشان می‌دهد (جام باشگاه‌های آسیا نیز گنجانده شده‌است).
تیم قهرمانی‌ها نایب قهرمانی‌ها سال‌های قهرمانی سال‌های نایب قهرمانی
کره جنوبی پوهانگ استیلرز ۳ ۰ ۱۹۹۶-۹۷ ،۱۹۹۷-۹۸ ،۲۰۰۹ -
عربستان سعودی الهلال ۲ ۳ ۱۹۹۱-۹۲ ،۱۹۹۹-۲۰۰۰ ۱۹۸۶-۸۷ ،۱۹۸۷-۸۸ ،۲۰۱۴
ایران استقلال ۲ ۲ ۱۹۷۰ ،۱۹۹۰-۹۱ ۱۹۹۱-۹۲ ،۱۹۹۸-۹۹
کره جنوبی سئونگنام ایلهوا چونما ۲ ۲ ۱۹۹۵-۹۶ ،۲۰۱۰ ۱۹۹۶-۹۷ ،۲۰۰۴
عربستان سعودی الاتحاد ۲ ۱ ۲۰۰۵ ،۲۰۰۴ ۲۰۰۹

کشوری

استانی

  • جام باشگاه‌های تهران
    • قهرمانی (۱۵): ۱۳۲۸، ۱۳۳۱، ۱۳۳۵، ۱۳۳۶، ۱۳۳۸، ۱۳۴۰، ۱۳۴۱، ۱۳۴۸، ۱۳۴۹، ۱۳۵۰، ۱۳۵۱، ۱۳۶۲، ۱۳۶۴، ۱۳۶۹ ۱۳۷۳
    • نایب قهرمانی (۷): ۱۳۲۵، ۱۳۳۰، ۱۳۳۷، ۱۳۴۸، ۱۳۶۱، ۱۳۶۸، ۱۳۶۹
  • جام‌حذفی باشگاه‌های تهران
    • قهرمانی (۴): ۱۳۲۶، ۱۳۳۰، ۱۳۳۷، ۱۳۳۸
    • نایب قهرمانی (۲): ۱۳۲۵، ۱۳۴۹

آسیایی

بازیکنان

مطابق با آیین نامه نقل و انتقالات لیگ برتر در فصل ۹۴-۱۳۹۳، هر باشگاه لیگ برتری مجاز به استفاده از ۱۸ بازیکن بزرگسال است و بقیه بازیکنان تیم باید از سهمیهٔ زیر ۲۳ سال، زیر ۲۱ سال یا زیر ۱۹ سال باشند. در این میان هر تیم می‌تواند از ۴ بازیکن خارجی، شامل حداقل یک بازیکن آسیایی، استفاده کند.[۵۹][۶۰]

بازیکنان اصلی

فهرست زیر بازیکنان اصلی باشگاه استقلال تهران را نشان می‌دهد که جزء سهمیه ۱۸ نفره بزرگسال محاسبه می‌شوند.[۶۱][۶۲][۶۳]

شماره نقش بازیکن
۱ ایران دروازه‌بان محسن فروزان
۲ ایران هافبک خسرو حیدری
۳ ایران مدافع محمدرضا خرسندنیا
۴ ایران مدافع امیرحسین صادقی (کاپیتان دوم)
۵ ایران مدافع حنیف عمران‌زاده
۶ ایران هافبک امید ابراهیمی
۹ ایران مهاجم آرش برهانی (کاپیتان سوم)
۱۰ ایران مهاجم سجاد شهباززاده
۱۳ عراق هافبک جاسم کرار
شماره نقش بازیکن
۱۵ ارمنستان مدافع هرایر مکویان
۱۶ ایران هافبک هاشم بیک‌زاده
۱۷ ایران هافبک یعقوب کریمی (قرضی از سپاهان)
۲۹ ایران مهاجم میلاد سلیمان فلاح
۳۰ ایران دروازه‌بان وحید طالب‌لو
۳۴ ایران هافبک میلاد فخرالدینی
۸۰ ایران مهاجم غلام‌رضا عنایتی (کاپیتان)
۹۹ ایران هافبک میلاد نوری

بازیکنان رزرو و آکادمی

شامل بازیکنانی که به طور همزمان در تیم‌های پایهٔ باشگاه استقلال و تیم اصلی بازی می‌کنند.[۶۴] و جزء سهمیه زیر ۲۳ سال، زیر ۲۱ سال یا زیر ۱۹ سال قرار می‌گیرند.[۶۴]

شماره نقش بازیکن
۱۸ ایران مهاجم سهیل اصغرزاده
۱۹ ایران هافبک علیرضا رمضانی
۲۰ ایران مدافع مجید حسینی
۲۱ ایران دروازه‌بان فرزین گروسیان
۲۴ ایران هافبک امید نورافکن
۲۵ ایران هافبک محمد خلیلی
۲۶ ایران هافبک ایمان عباس‌زاده
۲۷ ایران مدافع محمدرضا سلیمانی
شماره نقش بازیکن
۲۸ ایران هافبک محسن کریمی
۳۱ ایران هافبک سعید امرایی
۳۲ ایران هافبک امیرحسین طاحونی
۳۵ ایران دفاع مهدی کربلایی
۳۸ ایران مهاجم ارشیا جباری
۴۰ ایران دروازه‌بان عباس بختیاری
۴۴ ایران مهاجم مهرداد اکرمی
ایران مهاجم بهنام برزای

بازیکنان قرض داده شده

شماره نقش بازیکن
- ایران هافبک ایمان باصفا (به استقلال خوزستان)
- ایران دروازه‌بان حسین حسینی (به ملوان بندر انزلی) (خدمت سربازی)

بازیکنان پیشین

برای دیدن نام بازیکنان پیشین باشگاه که در ویکی‌پدیا مقاله دارند، رده:بازیکنان باشگاه استقلال را ببینید.

بازیکنان جام جهانی

بازیکنان المپیک

کاپیتان‌ها

# نام ملیت دوران بازی
در استقلال
دوران
کاپیتانی
شماره
پیراهن
۱
محمدرضا عادلخانی ایران ۱۹۷۲–۱۹۷۵ ۱۹۷۳–۱۹۷۵
-
۲
حسن روشن ایران ۱۹۶۹–۱۹۷۸
۱۹۸۴–۱۹۸۸
۱۹۷۵–۱۹۷۸
۱۰
۳
ناصر حجازی ایران ۱۹۶۷–۱۹۷۷
۱۹۸۰–۱۹۸۶
۱۹۸۰–۱۹۸۶
۱
۳
جعفر مختاری‌فر ایران ۱۹۸۳–۱۹۹۲ ۱۹۸۸–۱۹۸۹
۱۰
۴
شاهین بیانی ایران ۱۹۷۹–۱۹۹۲ ۱۹۹۰–۱۹۹۲
۵
۵
امیر قلعه‌نویی ایران ۱۹۸۹–۱۹۹۷ ۱۹۹۲–۱۹۹۷
۸
۶
جواد زرینچه ایران ۱۹۸۶–۲۰۰۱ ۱۹۹۷–۲۰۰۱
۲
۷
مهدی پاشازاده ایران ۱۹۹۷–۱۹۹۸
۲۰۰۰–۲۰۰۳
۲۰۰۱–۲۰۰۳
۱۰
۸
محمود فکری ایران ۱۹۹۲–۱۹۹۳
۱۹۹۵–۲۰۰۷
۲۰۰۳–۲۰۰۷
۶
۹
علی‌رضا منصوریان ایران ۱۹۹۵–۱۹۹۷
۲۰۰۳–۲۰۰۸
۲۰۰۷–۲۰۰۸
۱۰
۱۰
فرهاد مجیدی ایران ۱۹۹۷–۱۹۹۹
۲۰۰۰–۲۰۰۱
۲۰۰۷–۲۰۱۲
۲۰۱۳
۲۰۰۸– ۲۰۱۳
۷
۱۱
سید مهدی رحمتی ایران ۲۰۰۵–۲۰۰۷
۲۰۱۱–۲۰۱۴
۲۰۱۳ - ۲۰۱۴
۱
۱۲
امیرحسین صادقی ایران ۲۰۰۳–۲۰۰۸
۲۰۰۹–۲۰۱۱
۲۰۱۲–
۲۰۱۴ - ۲۰۱۵
۴
۱۳
غلام‌رضا عنایتی ایران ۲۰۰۳–۲۰۰۶
۲۰۰۹–۲۰۱۰
۲۰۱۵–
۲۰۱۵ -
۸۰

مربیان

کادر کنونی

ایران میرشاد ماجدی سرپرست
ایران امیر قلعه نویی سرمربی
ایران جواد زرینچه مربی
ایران محمود فکری مربی
ایران ستار همدانی دستیار
ایران کریم بوستانی مربی دروازه‌بان‌ها
ایران دکتر امیر حاجی قاسم مربی بدنساز
ایران ایمان عالمی مربی آنالیزور
ایران ایمان عالمی نیما رسولی آنالیزور
ایران سیروس دین محمدی مشاور سرمربی
ایران محمد حیرانی مدیر رسانه
ایران مدد جباری مدیر تدارکات
ایران حسین امانتی تدارکات

مربیان برجسته پیشین

در این جدول تنها جام‌های رسمی شامل لیگ باشگاه‌های ایران، جام حذفی ایران، لیگ باشگاه‌های تهران، و جام باشگاه‌های آسیا ذکر می‌شود.

نام دوران جام‌ها
کشوری آسیایی جمع
لیگ حذفی دیگر
جام‌ها
جام
باشگاه‌ها
یوگسلاوی زدراکو رایکوف
۱۳۴۸–۱۳۵۵
۲
۰
۲
۱
۵
ایران منصور پورحیدری
۱۳۶۴-۱۳۶۲
۱۳۶۸–۱۳۷۱
۱۳۷۴–۱۳۷۵
۱۳۷۹–۱۳۸۱
۲
۲
۳
۱
۸
ایران ناصر حجازی
۱۳۷۵–۱۳۷۸
۱۳۸۶
۱
۰
۰
۰
۱
ایران امیر قلعه‌نویی
۱۳۸۱ (مربی موقت)
۱۳۸۲–۱۳۸۵
۱۳۸۸–۱۳۸۷
۱۳۹۱–تاکنون
۳
۲
۰
۰
۵
ایران پرویز مظلومی
۱۳۹۱–۱۳۸۹
۰
۱
۰
۰
۱

چارت مدیریتی

ایران وزارت ورزش و جوانان مالک
ایران بهرام افشار زاده مدیرعامل
ایران سيد پندار توفيقي قائم مقام مدير عامل باشگاه
ایران محسن بزرگی معاون حقوقی باشگاه
ایران غلامحسین زمان آبادی معاون فرهنگی و اجتماعی باشگاه
ایران محمودرضا نواده بابایی مسئول کمیته روابط عمومی باشگاه
ایران علی جباری مسئول کمیته پیشکسوتان
ایران سید پندار توفیقی رئیس کمیته اقتصادی و توسعه بازار
ایران جواد گودرزی رئیس کمیته انضباطی
ایران علی مژدهی رئیس کمیته استیناف
ایران امین نوروزی رئیس کمیته پزشکی
ایران علي نظري معاون ورزشي باشگاه
ایران ناصر محمودی فر مشاور عالی حقوقی
ایران عباس نقدی‌زاده رئیس کانون هواداران
ایران محمد حسن خاوری نژاد سرپرست کمپ
ایران کامران صاحب پناه رئیس هیئت مدیره و عضو هیئت مدیره
ایران سید سعیدرضا افجه‌ای سخنگوی باشگاه و عضو هیئت مدیره
ایران بهرام افشارزاده عضو هیئت مدیره
ایران رضا صادق پور رئیس آکادمی و عضو هیئت مدیره
ایران منصور پورحیدری عضو هیئت مدیره
ایران مقداد نجف‌نژاد عضو هیئت مدیره
ایران مسعود معینی عضو هیئت مدیره
ایران رضا نثاری عضو هیئت مدیره
ایران سید پندار توفیقی دبیر و عضو هیئت مدیره
منابع [۶۵][۶۶][۶۷][۶۸][۶۹][۷۰][۷۱]

مدیران

مدیر دوران مدیریت
ایران پرویز خسروانی[۷۲]
۱۳۲۴–۱۳۴۰
ایران پرویز شیخان[۷۳]
۱۳۴۰–۱۳۵۷
ایران علی عبدالهی نوروزی[۷۳]
۱۳۵۷–۱۳۶۰
ایران کاظم اولیایی[۷۳]
۱۳۶۷–۱۳۷۵
ایران علی فتح‌الله‌زاده[۷۳]
۱۳۷۵–۱۳۸۲
ایران حسین قریب[۷۳]
۱۳۸۲–۱۳۸۴
ایران کاظم اولیایی[۷۳]
۱۳۸۴–۱۳۸۴
ایران حسین قریب[۷۳]
۱۳۸۴–۱۳۸۵
ایران مقداد نجف‌نژاد[۷۳]
۱۳۸۵–۱۳۸۶
ایران علی فتح‌الله‌زاده[۷۳]
۱۳۸۶–۱۳۸۷
ایران امیررضا واعظی آشتیانی[۷۳]
۱۳۸۷–۱۳۸۹
ایران علی فتح‌الله‌زاده[۷۴]
۱۳۸۹–۱۳۹۳
ایران بهرام افشار زاده[۷۳]
۱۳۹۳-

اسپانسرها و حامیان مالی

  • حامی اصلی مالی: شرکت توسعه صنایع نوین
  • حامی مالی رسمی پیراهن:
  • تولید کننده رسمی لباس: مجید

تولیدکنندگان و حامیان رسمی در لیگ برتر

دوره تولیدکننده حامی مالی
۰۲–۲۰۰۱ پوشاک ورزشی دایی ال جی
۰۳–۲۰۰۲
۰۴–۲۰۰۳ تولیدی جورابان آیوا
۰۵–۲۰۰۴ عقیلی شارپ
۰۶–۲۰۰۵ آبی پوشان ساژم
۰۷–۲۰۰۶ مجید ایرانسل
۰۸–۲۰۰۷ تعاونی اعتباری شهر
عقیلی فروشگاه زنجیره‌ای شهروند
۰۹–۲۰۰۸ آل اشپورت بازار مبل و موبایل ایران
۱۰–۲۰۰۹
۱۱–۲۰۱۰ بانک شهر
۱۲–۲۰۱۱
۱۳–۲۰۱۲ بانک رفاه و صدرا سیستم
۱۴–۲۰۱۳ مجید بازار مبل ایران
۱۵–۲۰۱۴
۱۶–۲۰۱۵ TBD

منابع

  1. «استقلال ۲-۳ الشباب؛ حذف تلخ پسران آبی». وبگاه گل. بازبینی‌شده در ۹ تیر ۱۳۸۹. 
  2. «وای به حالت واعظ اگه اس اس ببازه!». خبرنامه دانشجویان ایران. بازبینی‌شده در ۲۶ دی ۱۳۸۸. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ Ferdosipour, Adel. The great divide. . World Soccer Magazine، October 2008، p62.  (ترجمه مقاله به فارسی در خبرگزاری ایسنا، رشید سعدلو)
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «پایان اردوی آبی پوشان تهران در کیش». خبرگزاری فارس. بازبینی‌شده در ۲۴ دی ۱۳۸۵. 
  5. Zarei, Asghar. “Iran - List of Foundation Dates”. RSSSF. Retrieved 17 September 2012. 
  6. «استادیوم یکصد هزار نفری». وب‌گاه رسمی مجموعه ورزشی آزادی. بازبینی‌شده در ۲۷ مرداد ۱۳۹۰. 
  7. «استقلال پرطرفدارترین تیم ایران». عصر ایران، ۱۸ آذر ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۹۱. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ پاینده، محمدجواد. سابقهٔ نمایندگان ایران در جام‌های باشگاهی آسیا: جام پنجم، آرزوی ایرانی. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۴۷۹۴ (۲۸ اسفند ۱۳۸۷): صفحه ۲۱. 
  9. “Esteghlal”. AFC. Retrieved 17 September 2012. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ Naraghi, Hooshyar F.. “Iran - List of Champions”. RSSSF. Retrieved 17 September 2012. 
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «درباره جام حذفی فوتبال ایران». وب‌گاه رسمی جام حذفی فوتبال ایران. بازبینی‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۲. 
  12. استقلال؛ پرافتخارترین تیم ایران/ استقلال با شکست فولاد، قهرمان لیگ برتر شد
  13. “Asia's Club of the Century”. IFFHS. Retrieved 17 September 2012. 
  14. “Club World Ranking of the 21st Century (2001-2010)”. IFFHS. Retrieved 20 September 2012. 
  15. “Iranian Pro League Alltime Table 2001-2012”. IPLstats. Retrieved 17 September 2012. 
  16. «وبگاه مشرق نیوز». 
  17. «استقلال پرتماشاگر ترین تیم آسیا در سال ۲۰۱۱». وب‌گاه گل، ۲۱ نوامبر ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  18. «برای دومین سال پیاپی/استقلال پرتماشاگرترین تیم لیگ قهرمانان آسیا شد». خبرآنلاین، ۳۰ آبان ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۹۱. 
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ ۱۹٫۲ ۱۹٫۳ تاریخچه و معرفی باشگاه استقلال (تاج) از تأسیس تیم دوچرخه‌سواران تا دوبار قهرمانی در آسیا. روزنامه اطلاعات. بازبینی‌شده در ۱۸ ژوئن ۲۰۱۲. 
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ تاریخچه باشگاه فوتبال استقلال تهران، وبگاه رسمی باشگاه استقلال تهران
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ ۲۱٫۲ ۲۱٫۳ «آشنایی با باشگاه استقلال تهران (۱۳۲۳)». همشهری آنلاین. بازبینی‌شده در ۹ بهمن ۱۳۸۸. 
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ «تاریخچه استقلال». وبگاه رسمی باشگاه استقلال. بازبینی‌شده در ۹ بهمن ۱۳۸۸. 
  23. «معرفی باشگاه» تاسیس و تاریخچه». esteghlaltehranfc.com. بازبینی‌شده در ۹ بهمن ۱۳۸۸. 
  24. «استقلال پرطرفدارترین تیم ایران»(فارسی)‎. شفاف. 
  25. ایران ورزشی: حادثه سازان ورزش در سال ۸۵
  26. فرهاد مجیدی کاپیتان تیم استقلال محبوب ترین بازیکن جهان شد
  27. حدادپور، مهدی. سرمربیان پرسپولیس از ۴۸ تا ۸۷، نیمکت‌نشینی پرافتخار سرداران سرخ‌جامه. . روزنامه ورزشی گل سال سوم، ش. شماره ۸۱۸ (دوشنبه ۴ آذر ۱۳۸۷): صفحه ۱۰. 
  28. سال قبل دربی بی‌خاصیت بود. . خبر ورزشی، ش. ویژه‌نامه نوروزی (۱۳۸۷): صفحه ۲۵. 
  29. ۲۹٫۰ ۲۹٫۱ “The Red 'Victors' and the 'Independent' Blues”. Fifa, 31 October 2012. 
  30. “Football, blood and war”. The Observer, 18 January 2004. Retrieved 26 December 2012. “December 2000 Following an ill-tempered Tehran derby, between Pirouzi and Estegahl, violence spills on to the streets as fans destroy cars and buses. Three players from each side and 60 fans are arrested; more than 250 coaches are vandalised.” 
  31. Worlds Greatest Derbies. . World Soccer Magazine، July 2008. 
  32. «علی کاظمی: طلب ورزشگاه آزادی ارتباطی به سازمان لیگ ندارد!». شبکه ورزش ایران، ۲۹ آذر ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۷ شهریور ۱۳۸۸. «طبق آیین نامه سازمان لیگ، ورزشگاه آزادی در اجاره ۲ باشگاه استقلال و پرسپولیس است.» 
  33. «باشگاه پرسپولیس اجازه حضور در ورزشگاه آزادی را ندارد». ایران‌مینیا (به نقل از خبرگزاری فارس، ۴ شهریور ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در ۷ شهریور ۱۳۸۸. «حسین ضیاءآذری، مدیر ورزشگاه آزادی تهران گفت: تا زمانیکه پرسپولیس برای عقد اجاره‌نامه حاضر نشود، اجازه بازی در این مجموعه را ندارد.» 
  34. «استادیوم فوتبال - زمین چمن». وبگاه رسمی ورزشگاه آزادی. بازبینی‌شده در ۱۲ مهر ۱۳۸۷. 
  35. «مناقصه برای ساخت کمپ استقلال». خبرگزاری فارس، ۵ تیر ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۴ آبان ۱۳۸۷. 
  36. «کلنگ آبی برای چندمین بار به زمین خورد». وبگاه همشهری. بازبینی‌شده در ۴ آبان ۱۳۸۷. 
  37. سرخط خبرها. . روزنامه اعتماد ملی، ش. شماره ۹۷۵ (۱ مرداد ۱۳۸۸): صفحه ۱۹. «دو باشگاه پرسپولیس و استقلال هر یک با پرداخت ۲ میلیارد تومان یک درصد از سهام بانک تازه‌تاسیس تات را خریداری کردند. پول خرید این سهام از سوی سازمان تربیت بدنی پرداخت شده.»
  38. شهبازی، نعمت‌الله. در حاشیه سرمایه‌گذاری استقلال و پرسپولیس در بانک تات؛ ایجاد زیرساخت‌های اقتصادی لازمه موفقیت باشگاه‌های مردمی. . روزنامه ورزشی گل، ش. شماره ۱۰۷۵ (۷ آبان ۱۳۸۸): صفحه ۱. 
  39. باز هم فرصت‌سوزی در ورزش کشور؛ اختلافات مدیران دولتی موجب خروج بخش ورزش از یک بانک خصوصی شد. . روزنامه ورزشی گل، ش. شماره ۱۱۸۵ (۲۷ اسفند ۱۳۸۸): صفحه ۸. 
  40. ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ ۴۰٫۲ ۴۰٫۳ ۴۰٫۴ صدر، بنیامین. کشف استعداد در مستطیل سبز. . روزنامه همشهری، ش. شماره ۳۷۳۸ (۱۲ تیر ۱۳۸۴): صفحه تهرانشهر. 
  41. ۴۱٫۰ ۴۱٫۱ لارودی، اردشیر؛ امیرپور، مهدی. تنها فوتبالیست سیاسی، پرویز دهداری بود؛ خاطرات اردشیر لارودی از شکل گیری باشگاه‌های فوتبال در ایران. . شهروند امروز، ضمیمه ماهانه تاریخ شفاهی، ش. شماره ۲ (آبان ۱۳۸۷): صفحه ۲۲. 
  42. [http/ref>
  43. صداقت، فرهاد. ۳۴ سال با پرسپولیس (از سال ۴۷ تا سال ۸۱). چاپ اول. تبریز، شهریور ۱۳۸۱. صفحه ۸۷. ISBN 964-06-1693-1. 
  44. «آشنایی با باشگاه داماش گیلان». همشهری آنلاین. بازبینی‌شده در ۲۵ بهمن ۱۳۸۸. 
  45. احمدی، فرهاد. تهدید تکراری استقلال اهواز. . روزنامه دنیای اقتصاد، ش. شماره ۱۱۷۷ (۲۶ بهمن ۱۳۸۵): صفحه ۸. 
  46. زاهدی، پرویز. ترس استقلال را از پای درآورد. . روزنامه ایران، ش. شماره ۴۳۳۵ (۲۱ مهر ۱۳۸۸): صفحه ۲۱. 
  47. مدیر تیم فوتبال استقلال اهواز: استقلال تهران فقط ادعای برادری دارد. . روزنامه مردمسالاری، ش. شماره ۲۲۰۹ (۱۰ آبان ۱۳۸۸): صفحه ورزشی. 
  48. «فریادشیران مدیر فنی تیم‌های پایه استقلال شد». خبرگزاری فارس، ۱۵ تیر۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۵ بهمن ۱۳۸۸. 
  49. اینجا آکادمی استقلال است، صدای ما را از مرغوبکار می‌شنوید!
  50. نگاهی به تاریخچه فوتبال زنان در ایران. . هفته‌نامه شیرزنان، ش. شماره ۳۷ (۲۲ دی ۱۳۸۶). 
  51. استقلال- پرسپولیس در لیگ بانوان. . هفته‌نامه شیرزنان، ش. شماره ۶۰ (۱۵ تیر ۱۳۸۷). 
  52. تکذیب می‌کنیم، برخورد می‌کنیم؛ دیدار تیم‌های فوتبال دختران و نوجوانان پسر استقلال. . روزنامه اعتماد، ش. شماره ۱۸۷۴ (۵ بهمن ۱۳۸۷): صفحه ۱۳. 
  53. «دیدار تیم‌های فوتبال دختران و پسران استقلال/ با خاطیان برخورد شود». خبرگزاری مهر، ۴ بهمن ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۵ مهر ۱۳۸۸. 
  54. «تیم فوتبال بانوان استقلال منحل شد». خبرگزاری فارس، ۸ بهمن ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۱۵ بهمن ۱۳۸۸. 
  55. صاحبدل، مهدی. «مسابقات قهرمانی لیگ باشگاههای فوتبال ایران». پارس‌اسپورت. بازبینی‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۷. 
  56. Mulcahy, Endo. “Asian Club Competitions 1970”. RSSSF, 13 March 2001. Retrieved 26 December 2012. 
  57. Bobrowsky, Josef;Karsdorp, Dirk;Stokkermans, Karel. “Champions' Cup 1990/91”. RSSSF, 2 August 2002. Retrieved 30 December 2012. 
  58. «عملکرد تیم فوتبال استقلال در رقابت‌های باشگاه‌های آسیا». وبگاه رسمی باشگاه استقلال. بازبینی‌شده در ۲ اسفند ۱۳۸۷. 
  59. http://www.iranleague.ir/download/StatusAndTransfer-Regulations.zip
  60. هر تیم لیگ برتری اجازه جذب ۱۸ بازیکن بزرگسال را دارد
  61. «لیست نهایی استقلال/92-93». وبگاه گل، ۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۲. 
  62. «شماره پیراهن بازیکنان استقلال مشخص شد». ورزش ۳، ۳۰ تیر ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۳۰ تیر ۱۳۹۳. 
  63. باشگاه استقلال تهران |وب سایت رسمی سازمان لیگ فوتبال ایران
  64. ۶۴٫۰ ۶۴٫۱ لیست بازیکنان استقلال در ترنسفرمارکت
  65. «مسئول کانون هواداران استقلال مشخص شد». ورزش سه، یکشنبه 1391/05/08 15:10. 
  66. «حاجیلو رئیس آکادمی فوتبال استقلال شد». fararu.com، یکشنبه ۱۰ اسفند ۱۳۹۰ - ۱۵:۴۴. 
  67. «دکتر نوروزی معاون پزشکی استقلال شد». ایسنا، یکشنبه ۸ بهمن ۱۳۹۱. 
  68. «معاون ورزشی با معاون اجرایی فرق دارد». ایپنا، سه شنبه ۳۰ آبان ماه ۱۳۹۱. 
  69. «دو عضو جدید هیات مدیره استقلال انتخاب شدند». ایسنا، ۲۶ تیر ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۲ مرداد ۱۳۹۲. 
  70. «مظلومی:حضور فتح‌الله‌زاده بیشتر از حکم ارزش داشت». وبسایت رسمی باشگاه فرهنگی ورزشی استقلال. بازبینی‌شده در ۲ مرداد ۱۳۹۲. 
  71. «اعضای هیات مدیره استقلال معرفی شدند». وبسایت رسمی ورزش 3. بازبینی‌شده در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۳. 
  72. «پرویز خسروانی مجسمه‌ساز بزرگ لیگ تخت جمشید». روزنامه اعتماد، شماره ۱۲۸۴، ۲۳ آذر ۱۳۸۵. بازبینی‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹۱. 
  73. ۷۳٫۰۰ ۷۳٫۰۱ ۷۳٫۰۲ ۷۳٫۰۳ ۷۳٫۰۴ ۷۳٫۰۵ ۷۳٫۰۶ ۷۳٫۰۷ ۷۳٫۰۸ ۷۳٫۰۹ ۷۳٫۱۰ «از صاحب منصب طاغوت تا دروازه بان ذخیره». راسخون. بازبینی‌شده در ۲۷ شهریور ۱۳۹۱. 
  74. «فتح‌الله‌زاده جانشین واعظ آشتیانی شد». خبرگزاری فارس، ۱۹ مرداد ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹۱. 

پیوند به بیرون

رسمی
باشگاه فرهنگی ورزشی استقلال تهران
Esteghlal FC.svg
Full name Esteghlal Tehran Football Club
Nickname(s) S-S
Crown of Asia
The Blues
Founded 26 September 1945; 69 years ago (1945-09-26)
(as Docharkheh Savaran)
Ground Azadi Stadium
Ground Capacity 84,412[1][2][3]
Chairman Bahram Afsharzadeh
Head Coach Amir Ghalenoei
League Iran Pro League
2013–14 Iran Pro League, 3rd
Website Club home page
Current season

Esteghlal Tehran Football Club (باشگاه فوتبال استقلال تهران, meaning independence in Persian) known before the Iranian Revolution as Taj Tehran Football Club (باشگاه فوتبال تاج تهران, meaning Crown in Persian) is an Iranian professional Football Club based in Tehran that plays in the Persian Gulf Pro League. Founded in 1945 initially as Docharkhe savaran (دوچرخه سواران) meaning "The Cyclists" in Persian and later in 1949, the name of the club was first changed to Taj (تاج), that means "Crown" in Persian; a name that was quickly transformed into a football powerhouse in Iranian soccer competitions. The name of the club was finally modified into Esteghlal (Persian: استقلال‎) that is the current name of the club, meaning "Independence", subsequent to the Islamic Revolution in 1979. In 1970, under the management of Zdravko Rajkov, Esteghlal Tehran became the first Iranian football club to win the Asian Cup. They have won several official titles in the national and international stage since 1970, including eight Iranian League (1st tier) titles[4] and a record 6 Hazfi Cups,[5][6] with two titles in Asian Cup (in 1970 and 1991), so there are two golden stars printed on the badge of the team official kit.

Esteghlal is one of the most popular football clubs in Iran and the most successful Iranian football club in Asian football competitions with two AFC Champions League titles.

History

Establishment

Esteghlal's former emblem

On 20 September 1945, three Iranian military officers—Mirzani, Jananpour and Navab—started a sports club on Ferdowsi Street, Tehran. Since the founders of the club were mostly interested in cycling, the club's original name was Docharkhe Savaran (Persian: دوچرخه سواران‎), meaning 'The Cyclists' in Persian. Esteghlal football club played its first official match in 1946.

Emerging success

From the beginning Taj or Docharkeh Savaran competed in the Tehran Local League's, which at the time was the highest league in Iran. On 6 March 1950 Taj played its first official game in front of over 20,000 spectators in Amjadieh Stadium against Shahin, Taj managed a close 1-0 win.Later in that year the club's name was officially changed to Taj which meant crown in Persian. In 1970 Esteghlal defeated Hapoel Tel Aviv of Israel in the final to win their first ever Asian Club Championship.

Taj Tehran after winning the Asian Champion Club Tournament in 1970

1979 Revolution

After the 1979 Islamic Revolution in Iran, the club was confiscated by the newly established Islamic government and put under the control of the Physical Education Organization of Islamic Republic of Iran (Persian: سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ايران‎), a governmental organization, and change its name to Esteghlal (Persian: استقلال‎), 'Independence' in Persian. Taj (Persian: استقلال قهرمان ‎) means 'Crown' in Persian; after the revolution, any sign of the previous monarchist regime was not tolerated.

Post Revolution

During the 1980s, Esteghlal won the Tehran Football League twice. The 1989–90 season was a memorable won for Esteghlal. The club finished 1st in Group B of the Qods League which advanced them to the semi-finals. Esteghlal defeated Malavan 4–0 on aggregate to advance to the finals against rivals Persepolis. Esteghlal defeated rivals Persepolis 2–1 through a 74th minute goal by Samad Marfavi to win the Qods League, this proved to be one of the most memorable derbies for Esteghlal. In the following season, Esteghlal made it to the final of the Hazfi Cup only to lose to Malavan on penalties. 1991 proved to be one of Esteghlal's most memorable as they won the Asian Club Championship defeating Chinese club Liaoning 2–1. Esteghlal again reached the final of the Club Championship in 1999, this time losing to Japanese club Jubilo Iwata 2–1.

Iran Pro League

2001 marked the first year of the newly founded Iran Pro League, going into the final day Esteghlal was on top of the league. But, with an Esteghlal loss and a Persepolis win, Persepolis was crowned as the league's inaugural champions. However the Hazfi Cup provided some consolation for Esteghlal that year as they beat Fajr Sepasi 4–3 on aggregate. 2002–03 season was one of the worst years in club history, as they finished 9th under the management of Roland Koch and were eliminated in the group stage phase of the AFC Champions League.

Esteghlal fans during a match

Ghalenoi Era

In July 2003 Amir Ghalenoi was appointed manager of Esteghlal. Under him in his first year, Esteghlal finished runners-up in the league, finishing two points behind champions Pas Tehran. Ghalenoi also made it to the final of the Hazfi Cup losing 5–2 on aggregate to Sepahan. His second season proved to be less successful as Esteghlal finished 3rd and failed to qualify to the Champions League. However, the 2005–06 Iran Pro League season was a completely different year. Esteghlal were crowned champions of the Iran Pro League for the first time in their history. At the end of the season Ghalenoi left Esteghlal for the national team job.

League Troubles

In 2006 after the departure of Amir Ghalenoi, his assistant and youth team coach Samad Marfavi took over the head coach role. Esteghlal had a disappointing season, finishing fourth, thus failing to secure a spot in the AFC Champions League, as well as only reaching the Round of 16 in the Hazfi Cup with a shock defeat to Fajr Sepasi. After Marfavi's abrupt departure, another Esteghlali great took over, this time former goalkeepr Nasser Hejazi took over, but after only 14 games and 4 defeats, Hejazi was fired as manager in November. Firouz Karimi was hired as the temporary head coach for the remainder of the year. Karimi did not fair much better than Hejazi and the team finished 13th in the league, its lowest finish ever. Karimi was fired in May 2008 and Amir Ghalenoi was again hired to finish the season for Esteghlal. He quickly regrouped the team and the Hazfi Cup proved to be a valuable consolation, as Esteghlal became champions after defeating Pegah Gilan 3–1 on aggregate, thus securing a Champions League spot after a two years of absence. During Ghalenoi's first full and only season in his second stint with Esteghlal, he led them to a Iran Pro League championship, only finishing ahead of Zob Ahan on goal difference. However after a group stage exit in the AFC Champions League Ghalenoi resigned. Samad Marfavi took the reigns of Esteghlal for a second time, Marfavi lead the team to a 3rd place league finish in the 2009–10 season and also lead the team to the Round of 16 of the AFC Champions League, losing to Al Shabab of Saudi Arabia 3–2 on aggregate. In the spring of 2010, Marfavi extended his contract for another year, but strangely a few days later he resigned. This time Esteghlal turned to Parviz Mazloumi a former Esteghlal player in the 1980s. During his two-years tenure with Esteghlal, he led the team to 2nd and 3rd place league finishes, as well as a Hazfi Cup trophy in 2012. After a 2–0 loss to fellow countrymen Sepahan in Round 16 of the Champions League, Mazloumi was sacked by the club and Amir Ghalenoi took the reins of Esteghlal for a third time.

Return of Ghalenoi

The new era was started with an exiting year for Esteghlal as both former Aston Villa man Jlloyd Samuel, and Iran national football team captain Javad Nekounam joined the team. With these new players, Ghalenoi had no trouble leading Esteghlal to a comfortable league victory in his first season back. The team made it to the semi-finals of the Hazfi Cup as well, but they eventually lost out to Sepahan. The season also marked the year where Esteghlal almost made their return to the AFC Champions League final. They were paired up with Korean side FC Seoul in the semi-finals. After a 2–0 loss away in the first leg, Esteghlal faced an uphill task. They returned to the Azadi Stadium with much belief but eventually lost to FC Seoul 4–2 on aggregate. The next season however was a disappointing one for Ghalenoi and his team. With a chance to win the league on the final match day, Esteghlal lost 3–1 to Tractor Sazi and dropped to 5th place, and out of a champions league slot. Esteghlal also faced a shock defeat at the hands of Mes Kerman in the Hazfi Cup semi-finals. To top off Esteghlal's horrendous year, the team failed to get out of their Champions League group finishing 3rd in their group.

Tehran Derby

Main article: Tehran derby
Other important rivalries: Esteghlal–Sepahan rivalry

The club's biggest rival and its opponent in the Tehran Derby is Persepolis The first derby match between the clubs took place on April 5, 1968 at Amjadieh Stadium. Today, all derbies and home matches occur at the Azadi Stadium which is invariably sold out for the derby.

In 1995, IRIFF began to invite foreign referees to officiate the derby to ease fan and player suspicions of referee bias. This occurred after the events of the 38th derby. In the 38th derby (January 11, 1995), Persepolis was leading in the match by a score of 2–0 until the last 10 minutes of the match. Esteghlal scored two goals in quick succession, including one which was a penalty. This angered the Persepolis fans and players who felt the referee was biased towards Esteghlal (there was speculation about Esteghlal bribing the referee and the officials). Persepolis fans stormed the field, and fights broke out on the pitch between fans and players. Following this match it was decided that Iranian referees would no longer be used for the derby. After 13 years of foreign referees, the second leg of the 2008–09 season Derby saw an Iranian once again refereeing the game. The game ended a draw with goals coming from Mojtaba Jabari and Maziar Zare.

Supporters and Fans

Esteghlal is one of the highest supported teams in Iranian football. The club is based in Tehran and is popular in all parts of country. Esteghlal also has a fan base in The United States, Europe and Persian Gulf countries.

Famous Fans

Stadium

Main article: Azadi Stadium
Esteghlal fans celebrating their team's league title championship in the last match of the 2012–13 season at the Azadi Stadium.

The Azadi Stadium is Iran's national stadium and the largest in the country. The Azadi Stadium officially had a capacity of 100,000 people at the beginning[61][62] and was built to host the 1974 Asian Games. The stadium is part of the much larger Azadi Sports Complex, and is surrounded by a rowing river, football training pitches, a weightlifting complex, swimming facilities and indoor volleyball and futsal courts, among many other amenities. Today Azadi Stadium - with a capacity of 84,412 after renovations in 2002.[63]

Esteghlal's home stadium is the Azadi (Persian: ورزشگاه آزادی‎), a football stadium in Tehran, Iran. The Stadium's former name was Aryamehr Stadium but was changed after the Iranian Revolution. The stadium has been filled over capacity on numerous occasions, for example when it faces rivals Persepolis F.C. in the Tehran Derby or in several AFC Champions League matches. Prior to the construction of Azadi, Esteghlal used to play their games at Amjadieh Stadium.

Players

Current Squad

See also: 2014–15 Esteghlal F.C. season

Note: Flags indicate national team as defined under FIFA eligibility rules. Players may hold more than one non-FIFA nationality.

No. Position Player
1 Iran GK Mohsen Forouzan
2 Iran DF Khosro Heydari
3 Iran MF Mohammad Reza Khorsandnia
4 Iran DF Amir Hossein Sadeghi (vice-captain)
5 Iran DF Hanif Omranzadeh
6 Iran MF Omid Ebrahimi
9 Iran FW Arash Borhani (3rd captain)
10 Iran FW Sajjad Shahbazzadeh
13 Iraq MF Karrar Jassim
No. Position Player
15 Armenia DF Hrayr Mkoyan
16 Iran DF Hashem Beikzadeh
17 Iran MF Yaghoub Karimi (on loan from Sepahan)
22 Iran GK Vahid Talebloo
29 Iran FW Milad Soleiman Fallah
34 Iran DF Milad Fakhreddini
80 Iran FW Reza Enayati (Captain)
99 Iran MF Milad Nouri

Out on loan

Note: Flags indicate national team as defined under FIFA eligibility rules. Players may hold more than one non-FIFA nationality.

No. Position Player
Iran GK Hossein Hosseini (at Malavan until 30 June 2016)
Iran GK Abbas Bakhtiari (at Nassaji Mazandaran until 30 June 2015)
Iran MF Iman Basafa (at Esteghlal Khuzestan until 30 June 2015)
Iran MF Amir Hossein Tahuni (at Nassaji Mazandaran until 30 June 2015)

Reserves and Academy

Note: Flags indicate national team as defined under FIFA eligibility rules. Players may hold more than one non-FIFA nationality.

No. Position Player
18 Iran MF Soheil Asgharzadeh
19 Iran MF Alireza Ramezani
20 Iran DF Majid Hosseini
21 Iran GK Farzin Garousian
24 Iran MF Omid Noorafkan
25 Iran DF Mohammad Khalili
No. Position Player
26 Iran MF Iman Abaszadeh
27 Iran MF Mohammad Reza Soleimani
28 Iran FW Mohsen Karimi
35 Iran DF Mehdi Karbalaei
44 Iran FW Behnam Barzay
Iran FW Arshia Jabbari

Notable Players

Foreign Players

World Cup players

Olympic Players

Club Managers

Notable Managers

Only managers who have won at least one trophy are listed.

Name Period Trophies
Domestic International
IPL HC AL ACL
Socialist Federal Republic of Yugoslavia Zdravko Rajkov 1969–76 0 1 2 1
Iran Mansour Pourheidari 1983–86
1989–92
1995–96
2000–02
0 2 2 1
Iran Nasser Hejazi 1996–99 0 0 1 0
Iran Amir Ghalenoie 2003–06
2008–09
2012–
3 2 0 0
Iran Parviz Mazloumi 2010–12 0 1 0 0

IPL managers

Name Nat From To Record
P W D L Win %
Mansour Pourheidari Iran February 2000 July 2002 26 13 9 4 50%
Roland Koch[64] Germany July 2002 June 2003 26 8 8 10 31%
Amir Ghalenoei[65][66][67] Iran July 2003 July 2006 86 46 30 10 53%
Samad Marfavi[68] Iran July 2006 August 2007 30 14 10 6 47%
Nasser Hejazi Iran August 2007 November 2007 14 5 5 4 36%
Firooz Karimi Iran November 2007 May 2008 20 6 5 9 30%
Amir Ghalenoei[69] Iran July 2008 June 2009 34 19 9 6 56%
Samad Marfavi[70] Iran July 2009 June 2010 34 16 11 7 47%
Parviz Mazloumi Iran June 2010 May 2012 68 37 20 11 54%
Amir Ghalenoei Iran June 2012 Present 84 45 23 16 54%

Current Management Team

Amir Ghalenoei, current Esteghlal head coach.
Position Name
Head coach Iran Amir Ghalenoei
First team coach Iran Sattar Hamedani
Assistant coach Iran Javad Zarincheh
Assistant coach Iran Mahmoud Fekri
Goalkeeper coach Iran Karim Boostani
Fitness coach Iran Parviz Heydari
Fitness advisor Iran Parviz Komasi
Doctor Iran Kaveh Sotoudeh
Physiotherapist Iran Amin Noroozi
Psychologist Iran Abbas Montazeri
Analyzer Iran Iman Alami
Analyzer Iran Nima Rasouli
Technical manager Iran Mansour Pourheidari
Football academy president Iran Asghar Hajiloo[71]
Team Manager Iran Mirshad Majedi
B team manager Iran Sirous Dinmohammadi

Chairmen

Chairman Tenure
Iran Parviz Khosravani September 1945 – June 1960
Iran Parviz Sheikhan June 1960 – February 1979
Iran Ali Abdullahi Nourozi May 1979 – May 1983
Iran Kazem Oliaei January 1988 – May 1996
Iran Ali Fathollahzadeh May 1996 – May 2003
Iran Hossein Gharib June 2003 – July 2005
Iran Kazem Oliaei July 2005 – December 2005
Iran Hossein Gharib December 2005 – September 2006
Iran Meghdad Najafnejad September 2006 – May 2007
Iran Ali Fathollahzadeh May 2007 – September 2008
Iran Amir Reza Vaezi Ashtiani September 2008 – May 2010
Iran Ali Nazari Juybari May 2010 – June 2010
Iran Ali Fathollahzadeh June 2010 – May 2014
Iran Bahram Afsharzadeh May 2014 – present

Achievements

Domestic

League

Cups

Provincial

  • Tehran Football League (Record):
    • Winners (12): 1949–50, 1951–52, 1956–57, 1957–58, 1959–60, 1961–62, 1963–64, 1969–70, 1971–72, 1972–73, 1983–84, 1985–86
    • Runners-up (6): 1946–47, 1958–59, 1968–69, 1982–83, 1989–90, 1990–91
  • Tehran Hazfi Cup:
    • Winners (2): 1947, 1959

Continental

Unofficial titles

  • Caspian Cup:
    • Winners (1): 1996
  • Kish Quartet Competition Cup:
    • Winners (1): 1996
  • Ettehad Cup:
    • Winners (1): 1973
  • Turkmenistan President's Cup:
    • Winners (1): 1998
  • Bordoloi Trophy:
    • Winners (1): 1989
  • Milz Cup:
    • Winners (4): 1969, 1970, 1971, 1989
    • Runners-Up (1): 1972
  • Qatar Independence Cup:
    • Winners (1): 1991
  • Emirates Quartet Competition Cup:
    • Runners-up (1): 1996
  • Shohada Cup:
    • Runners-up (1): 2014

Statistics and records

Statistics in IPL

Statistics in ACL

  • Most goals scored in a match: 8 – 0 (1 time)
  • Most goals conceded in a match: 4 – 0 (1 time)
  • Player with the most goals in a single match: Ali Jabari with 3 goals

Statistics in Hazfi Cup

  • Most goals scored in a match: 13 – 0 (1 time)
  • Most goals conceded in a match: 0 – 3 (1 time)
  • Player with the most goals in a single match: Arash Borhani with 5 goals

General statistics

Esteghlal have been the most successful Iranian club in Asia and one of the most successful football clubs in Iran.

  • Table shows The Iran Premier League Ranking for the successful clubs in last 13 seasons.
Pos. Club Seasons Pld W D L GF GA GD Pts Best Rank
1 Esteghlal 13 402 198 126 78 602 384 +218 719 Champions
2 Sepahan 13 402 192 123 91 597 388 +209 682 Champions
3 Persepolis 13 402 174 135 93 565 423 +142 650 Champions
4 Zob Ahan 13 402 158 132 112 485 412 +73 606 2nd
  • And the Following Table lists clubs by number of their titles (Asian Club Championship also included).
Team Winners Runners-Up Years Won Years Lost
South Korea Pohang Steelers 3 0 1996–97, 1997–98, 2009
Saudi Arabia Al-Hilal FC 2 3 1991–92, 1999–2000 1986–87, 1987–88, 2013-14
Iran Esteghlal FC 2 2 1970, 1990–91 1991–92, 1998–99
South Korea Seongnam Ilhwa Chunma 2 2 1995–96, 2010 1996–97, 2004
Saudi Arabia Al-Ittihad FC 2 1 2004, 2005 2009

Season-by-season

For details on seasons, see List of Esteghlal F.C. seasons

Sponsorship

References

  1. ^ http://www.teammelli.com/articlesarchived/azadi-stadium/
  2. ^ http://stadiumdb.com/stadiums/irn/azadi_stadium
  3. ^ http://www.stadionwelt.de/sw_stadien/index.php?folder=sites&site=ligen&land=Iran
  4. ^ According to the list of Iranian football champions.
  5. ^ (English) "Esteghlal wins Hazfi Cup". goal.com. Retrieved 16 March 2012. 
  6. ^ "استقلال فاتح جام حذفي بيست و ششم شد". aftabnews.ir. Retrieved 15 March 2012. 
  7. ^ "تاج و پرسپوليس در آيينه انقلاب". Noorportal.net. 
  8. ^ "رضا پهلوی: اگر زندگی دوباره داشتم، شاید کارگردان سینما می شدم". radiofarda.com. 
  9. ^ "عکس یادگاری شهردار تهران با پیراهن فرهاد مجیدی / قالیباف و لباس کاپیتان استقلال". tnews.ir/. 
  10. ^ "شبی که سید حسن خمینی عادل فردوسی‌پور را شوکه کرد". ٍtabnak.ir. 
  11. ^ "«از خواندن سرود ای ایران، استقلالی بودن نیکی کریمی تا حق مدیری به گردن عطاران". cinemapress.ir. 
  12. ^ "«نیکی کریمی‌: استقلالی هستم! دوست دارم چلسی- آرسنال را از نزدیک ببینم". bordobakht.com. 
  13. ^ "« شبنم قلی خانی: خانوادگی استقلالی هستيم". Irantrack.com. 
  14. ^ "« يک نکته فوتبالی در مورد مهناز افشار اين است که او استقلالی است". Iranew.com. 
  15. ^ "« نرگس محمدی: هوادار استقلال هستم". Parsvi.com. 
  16. ^ "«  پانته آ بهرام: صد درصد استقلالی هستم". Rasekhoon.net. 
  17. ^ "« سحر قريشی از طرفداران تعصبی استقلال". Tavalood.com. 
  18. ^ "« سحر قريشی :خودم فيلم قهرمانی استقلال را مي سازم". bordobakht.com. 
  19. ^ "« رخام: به استقلال علاقه دارم". Navad.net. 
  20. ^ "«پرستو صالحی کنار پوستراستقلال". 2nel.ir. 
  21. ^ "« مينا لاکانی: پرسپوليسی ها به خونم تشنه‌اند". www.hamshahrionline.ir. 
  22. ^ "« آناهيتاهمتي در کنار آبی ها". Afkarnews.ir. 
  23. ^ "« مصاحبه با شیلا خداداد". parsiblog.com. 
  24. ^ "«عليرضا خمسه طرفدار استقلال". Sharghnewspaper.ir. 
  25. ^ "«مصاحبه با شهنام شهابی :از بچگی استقلالی بودم". 
  26. ^ "«شش تا گل زدند 30 سال به رویمان آوردند". www.farsnews.com. 
  27. ^ "«بهزاد فراهانی ، از استقلالی های قديمی و هنرپيشه سرشناس کشور". khabaronline.ir. 
  28. ^ "محمدرضا گلزار و فرهاد مجیدی در دوبی". realgolzaria.ir. 
  29. ^ "محمدرضا گلزار استقلالی یا پرسپولیسی ؟". realgolzaria.ir. 
  30. ^ "«همايون ارشادی طرفدار استقلال". Sharghnewspaper.ir. 
  31. ^ "«بهرام رادان علاقه مند به ورزش فوتبال و يک استقلالی متعصب". Rasekhoon.net. 
  32. ^ "«بهرام رادان و رضا يزدانی در بازي استقلال". Pcparsi.com. 
  33. ^ "«داريوش ارجمند :من استقلال را دوست دارم". Rasekhoon.net. 
  34. ^ "«امين زندگانی در مراسم جشن لباس تيم استقلال مجری شد". Fardanews.com. 
  35. ^ "«کری خوانی محسن افشانی با نیما شاهرخ شاهی". seemorgh.com. 
  36. ^ "«پويا امينی با پرچم استقلال". gol.ir. 
  37. ^ "«نوذری پرسپوليسی و حکيمی استقلالی دربی 71 را کنار هم میبینند". Ferz.ir. 
  38. ^ "« کری امير جعفری با پرسپوليسی ها در برنامه هفت". Aparat.com. 
  39. ^ "« امير جعفری و نشان دادن عدد چهار". gol.ir. 
  40. ^ "«کرکری فوتبالی بين مجری سيما و بازيگر تلويزيون". Persianv.com. 
  41. ^ "«سامان گوران: يک استقلالی تمام عيار هستم". Esteghlaltehranfc.com. 
  42. ^ "«بحثهای فوتبالی مهران غفوريان، مهران مهام و سعيد آقاخانی در برنامه زنده رود". jamnews. 
  43. ^ "«کری بازیگر معروف استقلالی برای پرسپولیسی ها". 
  44. ^ "«عکسی از کری سام درخشانی برای پرسپولیسی ها". 
  45. ^ "«گفتگوی خواندنی با رضا داوودنژاد: طرفدار پر و پا قرص استقلالم". Dornanews.com. 
  46. ^ "«اندي در مصاحبه با طپش: ايران که بودم استقلالی بودم". 
  47. ^ "«شادمهر عقیلی استقلالی است! +عکس". 
  48. ^ "«رضا يزدانی: اميدوارم استقلال بازی های بعدی اش را هم ببرد". Khabaronline.ir. 
  49. ^ "قطعه "آبی شو"، هديه رضا يزداني به هواداران استقلال". Noteahang.com. 
  50. ^ "«توهین پرسپولیسی‌ها به مهدی رحمتی در کنسرت احسان خواجه امیری". خبرگزاری پانا. 
  51. ^ "«مصاحبه بابك جهانبخش با مجله ي استقلال جوان". 
  52. ^ "« مهاجم استقلال در بين مهمانان وي‍ژه کنسرت بهنام صفوي". Khabaronline.ir. 
  53. ^ "« بهنام صفوی: آهنگ استقلالی ها را مي‌خوانم". madaranmag.com. 
  54. ^ "«حميد عسگري: براي استقلال مجانی مي‌خواندم". Navad.net. 
  55. ^ "«حاشيه مراسم جشن باشگاه استقلال با حضور مانی رهنما". fardanews.com. 
  56. ^ "«خشايار اعتمادی: علاقه ام به استقلال را انکار نمی کنم". Tabnak.ir. 
  57. ^ "«مرتضی پاشايی: از بچگی که براي تشويق استقلال به استاديوم ميرفتم با ناصر حجازی آشنا شدم". 
  58. ^ "«ترانه سعید عرب برای تیم استقلال". 
  59. ^ "«گفت‌وگويی با مهدی يزدانی خرم:اخبار ورزشی رو پيگيری مي‌كنم به‌عنوانِ يه استقلاليِ دو آتيشه". 
  60. ^ "دغدغه هاي فوتبالي کاپيتان تيم ملي بسکتبال". 
  61. ^ "Azadi Sport Complex [www.AzadiSportComplex.com]". Azadisportcomplex.com. 2001-04-03. Retrieved 2013-10-13. 
  62. ^ "Stadium List :: 100 000+ Stadiums". World Stadiums. Retrieved 2013-10-13. 
  63. ^ "ایسنا - تاج: امکانات بلیت‌فروشی الکترونیکی درگمرک مانده‌ است/ کی‌روش در مواردی کوتاه آمده". Isna.ir. 2013-01-26. Retrieved 2013-10-13. 
  64. ^ "League table (overall)". Iplstats.com. 2005-12-27. Retrieved 2013-10-13. 
  65. ^ "League table (overall)". Iplstats.com. 2005-12-28. Retrieved 2013-10-13. 
  66. ^ "League table (overall)". Iplstats.com. 2005-12-29. Retrieved 2013-10-13. 
  67. ^ "League table (overall)". Iplstats.com. 2006-04-21. Retrieved 2013-10-13. 
  68. ^ "League table (overall)". Iplstats.com. 2007-05-28. Retrieved 2013-10-13. 
  69. ^ "League table (overall)". Iplstats.com. 2009-04-27. Retrieved 2013-10-13. 
  70. ^ "League table (overall)". Iplstats.com. 2010-02-06. Retrieved 2013-10-13. 
  71. ^ http://www.tabnak.ir/fa/news/230154/حاجیلو-رئیس-آکادمی-فوتبال-استقلال-شد

"استقلال پرطرفدارترین تیم ایران". 


Official Website

Esteghlal Fans

News

Achievements
Preceded by
Maccabi Tel Aviv
Israel
Champions of Asia
1970
Succeeded by
Maccabi Tel Aviv
Israel
Preceded by
Liaoning FC
China
Champions of Asia
1990–91
Succeeded by
Al-Hilal
Saudi Arabia