لقاح

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از بارورسازی)
پرش به: ناوبری، جستجو
یک اسپرم و تخمک در حال لقاح

لِقاح ترکیب سلول‌های جنسی نر و ماده است که منجر به تشکیل سلول یاخته تخم می‌شود. تخم اولین سلول جاندار جدید است که با تقسیم‌های پی‌درپی و تغییراتی که پیدا می‌کند، در نهایت جانداری مشابه به والدین ایجاد می‌کند.[۱]به عبارت دیگر لقاح به عمل جفت شدن گامت‌های نر و ماده برای پدید آوردن اندامگان جدید گفته می‌شود.

در حیوانات فرایند لقاح جفت شدن اسپرم با تخمک است که سرانجام به روییدن رویان می‌انجامد. بسته به گونه حیوان این عمل می‌تواند در درون بدن ماده انجام بگیرد که به آن بارورسازی درونی (لقاح داخلی) گفته می‌شود و یا ممکن است در بیرون از بدن صورت بگیرد که بارورسازی بیرونی (لقاح خارجی) نام دارد.

به فرایند کلی ایجاد یک فرد جدید از راه بارورسازی، تولید مثل یا زادآوری گفته می‌شود.

فرایند بارورسازی ضامن بقای گونه‌ها و تنوع جانداران است. نخستین گام در تولید مثل جنسی و عمل لقاح، فرایند گامت‌سازی است. این فرایندها دیدگاه دیگری از یگانگی و در عین حال گوناگونی جانداران را توجیه می‌کند.[۲]

گامت یک سلول ویژه برای تولید مثل است که برای تولید جاندار جدید با گامت دیگری از جنس مخالف همان نوع جاندار ترکیب شود. گامت در اندام تولید مثلی بوجود می‌آید. اندام‌های تولید شده نر و ماده ممکن است در دو جاندار مختلف (نر و ماده) یا یک جاندار (نر و ماده) وجود داشته باشد. بسیاری از گیاهان و برخی از جانوران «نر-ماده» هستند.[۳]

لقاح مصنوعی[ویرایش]

نوشتار اصلی: لقاح مصنوعی

در حالت عادی اسپرم معیوب توانایی لقاح با تخمک را ندارد، ولی با روش‌های لقاح مصنوعی امکان بارورسازی مستقیم تخمک توسط اسپرم وجود دارد.

لقاح در لوله آزمایش یا آی‌وی‌اف (به انگلیسی: IVF، مخفف in vitro fertilization) روشی است که در آن سلول‌های تخمک را در شرایط آزمایشگاهی با اسپرم بارور می‌کنند و یک یا چند سلول تخم به دست آمده را پس از گذشت چند مرحله تقسیم سلولی، در رحم قرار می‌دهند تا روند رشد جنین به طور طبیعی ادامه پیدا کند.

منابع[ویرایش]

  • Wikipedia contributors, «Fertilisation,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed October 14, 2009).
  1. کتاب علوم سال سوم دوره راهنمایی مدارس ایران.
  2. لقاح در جانوران، بازدید: اکتبر ۲۰۰۹.
  3. کتاب علوم سال سوم دوره راهنمایی مدارس ایران.