بادکش درمانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از بادکش)

بادکش درمانی، فنجان گذاری درمانی یا حجامت (به انگلیسی: Cupping therapy) که بسته به‌نوع تقسیم بندی می‌تواند به صورت‌های مختلفی مانند بادکش خشک یا حجامت خشک (به انگلیسی: Dry cuppingبادکش مرطوب یا حجامت مرطوب (به انگلیسی: Wet cupping) و بادکش آتشی (به انگلیسی: Fire cupping) انجام شود، یکی از زیرمجموعه‌های پزشکی جایگزین است. این روش با انجام مکش یا گرم کردن و ایجاد نوعی خلأ با کمک وسیله‌ای که مانند فنجان است، بر روی نقاط خاصی از پوست بدن اعمال می‌شود. انجام این روش به‌صورت عمده در آسیا انجام می‌شود، با این‌حال در بخشهای شرقی اروپا، خاورمیانه و آمریکای لاتین نیز شیوع دارد.[۱][۲] بادکش درمانی به‌عنوان شبه‌علم شناخته می‌شود و انجام آن نوعی دغل‌کاری و شیادی پزشکی[a] نامیده می‌شود.[۳][۴]

مروجان بادکش درمانی، تلاش می‌کنند تا با استفاده از این روش برای مقاصد درمانی طیف وسیعی از شرایط پزشکی مانند تب، درد مزمن کمر، بی‌اشتهایی، سوءهاضمه، فشار خون بالا، آکنه، بیماری‌های مزمن پوستی مانند درماتیت آتوپیک، پسوریازیس، کم‌خونی، بازیابی توانایی پس از سکته مغزی، گرفتگی بینی، ناباروری و درد دوران قاعدگی را درمان کنند.[۱][۲] اگرچه مروجان این روش تاکید می‌کنند که روش‌های بادکش درمانی برای تعداد زیادی از بیماری‌های مزمن مفید است، با این‌حال، شواهد کافی برای وجود هرگونه اثربخشی وجود ندارد و این روش حتی ممکن است منجر به خطراتی هم برای فرد شود.[۱] کبودی و تغییر رنگ پوست، از جمله عوارض این روش هستند که بعضی مواقع با اثرات ناشی از کودک‌آزاری اشتباه گرفته می‌شوند.[۲] در موارد نادر، وجود چنین علامت‌هایی بر بدن کودکان منجر به اقدامات قانونی علیه والدین آنها به‌خاطر انجام عمل بادکش درمانی بر روی کودکان خود شده‌است.[۲]

تاریخچه[ویرایش]

منشا و سرچشمه اصلی حجامت به‌صورت دقیق نامعلوم است. در طب سنتی ایران، از بادکش درمانی مرطوب یا حجامت مرطوب (که معمولاً با عنوان کلی حجامت شناخته می‌شود) استفاده می‌شود و باور انجام دهندگان آن براین است که چنانچه بادکش درمانی به‌صورت مرطوب انجام شود (خون فرد با بریدن پوست خارج شود)، موجب درمان جای زخم و چنان‌چه به‌صورت خشک انجام شود (بدون خارج کردن خون با بریدن پوست)، موجب پاکسازی بدن و اندام‌ها می‌شود.[۵]

در دوران یونان باستان، بقراط (حدود ۴۰۰ سال قبل از میلاد)، از بادکش برای بیماری‌های داخلی و مشکلات ساختاری استفاده کرده‌است. این روش که ادعا می‌شود توسط محمد بسیار توصیه شده، توسط مسلمانان توسعه داده شده و جزئیات بیشتری به آن افزوده شده‌است.[۶] اولین گزارشهای استفاده از بادکش در چین باستان به دوران جی هونگ[b] گیاه‌شناس و کیمیاگر تائویست باز می‌گردد (۲۸۱ تا ۳۴۱ قبل از میلاد).[۷] بادکش همچنین در کتاب ابن میمون در مورد سلامتی آمده‌است و از آن در جوامع یهودی اروپای شرقی استفاده شده‌است.[۸] در اوایل قرن بیستم، ویلیام آسلر، پزشک کانادایی آن را برای درمان سینه پهلو تجویز کرده‌است.[۲] بادکش درمانی از دهه ۱۹۵۰ میلادی در بیمارستان‌های چین تحت عنوان طب سنتی چینی استفاده می‌شود.[۹]

ارزیابی علمی[ویرایش]

انجمن سرطان آمریکا اشاره می‌کند که «شواهد علمی موجود از این که بادکش درمانی دارای اثرات مفید بر سلامت است، پشتیبانی نمی‌کند».[۱۰] یک مطالعه مروری در سال ۲۰۱۱ می‌گوید که «مؤثر بودن بادکش درمانی در اغلب موارد مستند نیست» و نشان می‌دهد که ادعای درمان درد با کمک بادکش درمانی، غالباً براساس مطالعات اولیه و با کیفیت ضعیف بوده‌است.[۱۱] این موضوع که مطالعات قبلی در این باره بر اساس طراحی ضعیف و تحقیقات با کیفیت ضعیف» انجام شده‌اند، توسط یک مقاله مروری دیگر در سال ۲۰۱۴ مجدداً تایید شد.[۱۲] هیچ شاهدی برای مفید بودن بادکش در درمان آکنه وجود ندارد.[۱۳] علاوه‌بر این، با توجه به این که ممکن است بادکش در کنار روش‌های دیگری مانند طب سوزنی استفاده شود،[۲] نمی‌توان چنانچه اثر مثبتی ایجاد شود، به بادکش نسبت داد. بسیاری از مقالات مروری پیشنهاد می‌کنند که شواهد علمی کافی برای تایید مؤثر بودن بادکش در مقابله با درد و بیماری، وجود ندارد.[۱۴] از بادکش، به‌عنوان دغل‌کاری و شیادی یاد می‌شود.[۴] عدم وجود شواهد کافی در تایید اثرات درمانی بادکش در کتاب نیرنگ یا درمان از سیمون سینگ و ادزارد ارنست به بحث گذاشته شده‌است.[۱۵]

به‌عنوان یک مراسم سم‌زدایی، طرفداران بادکش درمانی به غلط ادعا می‌کنند که این روش می‌تواند موجب خارج شدن سموم از بدن شود. طرفداران بادکش درمانی همچنین به اشتباه ادعا می‌کنند که این روش موجب «بهبود جریان خون» به‌منظور کمک به زخم‌های ماهیچه‌ای می‌شود.[۱۶]

منتقدین بسیاری که در حوزه پزشکی جایگزین اظهار نظر می‌کنند، در تقبیح روشهای درمانی مانند بادکش درمانی صحبت کرده‌اند. هریت هال[c] جراح نیروی هوایی آمریکا و مارک کرسلیپ[d] متخصص بیماری‌های عفونی از بادکش درمانی به‌عنوان «شبه علم بی‌معنی»، «یک مد زودگذر» و موردی «بی‌معنی و غیرعاقلانه» نامبرده‌اند و اظهار کرده‌اند که هیچ شاهد موثقی وجود ندارد که اثبات کند اثرات درمانی بادکشی درمانی بیشتر از یک دارونما است.[۱۷][۱۸] [۱۹] دیوید کولکوهون[e] داروساز بریتانیایی در این باره می‌گوید: خنده‌دار است و {داشتن اثرات درمانی از جانب آن} مطلقاً غیرمحتمل است.[۱۹] دیوید گورسکی[f] جراح انکولوژی درباره بادکش درمانی می‌گوید: "این روش تماماً ضرری بدون فایده است. این روش جایی در پزشکی مدرن ندارد یا حداقل نباید داشته باشد."[۲۰]

عوارض جانبی حجامت[ویرایش]

  1. هموفیلی اکتسابی[۲۱]
  2. افزایش ریسک بروز لخته‌های خونی و سکته مغزی در اثر حجامت در گردن[۲۲]
  3. اسکار یا اثر زخم در روی بدن در صورت ایجاد شکاف‌های‌های خطی توسط تیغ
  4. احتمال پاره شدن مویرگ‌ها در لایه زیرین پوست و بروز اختلال و نارسایی در انعقاد خون موسوم به پورپورا[۱]
  5. خونریزی و عوارض ناشی از آن (بیماری‌های قلبی عروقی در افراد مستعد و…) و ایجاد یا تشدید کمخونی در صورت ایجاد خراش‌ها پوستی بیش از حد مجاز

ایمنی[ویرایش]

خون پس از خروج از پوست لخته می‌شود.

در سال ۲۰۱۶، وزیر بهداشت کامبوج در مورد مضرات بادکش و مخصوصا خطرات آن برای افرادی که دارای فشار خون بالایی هستند یا مشکلات قلبی دارند، هشدار داد. مطابق مرکز ملی پزشکی مکمل و جایگزین، «بادکش می‌تواند موجب آثار جانبی مانند تغییر رنگ دایمی پوست، جای زخم، سوختگی و عفونت شود و حتی ممکن است باعث بدتر شدن وضعیت درماتیت آتوپیک شود.[۲۳]

بادکش یا بادکش درمانی می‌تواند موجب پاره شدن مویرگ‌های موجود در لایه زیرین پوست شود و در نتیجه آن موجب بروز اختلال و نارسایی در انعقاد خون موسوم به پورپورا شود.[۱][۲][۲] در بعضی مواقع، ممکن است علایم ناشی از آن با علایم کودک‌آزاری اشتباه گرفته شود.[۱]

عوارض ناشی از بادکش درمانی را می‌شود به دو صورت موضعی و سیستمیک تقسیم بندی کرد. عوارض موضعی آن ممکن است شامل ایجاد جای زخم، سوختگی، کبودی، زخم پوستی، تیرگی ناخواسته پوست، لکه‌های پوستی و القای پدیده کوبنر در افراد مستعد پسوریازیس و ایجاد درد در محل انجام بادکش شود.[۱][۲] یک خطر بالقوه ایجاد عفونت نیز در انجام بادکش وجود دارد با این حال تا سال ۲۰۱۲ گزارشی در این زمینه ارایه نشده‌است.[۲]

روشهای انجام[ویرایش]

بادکش درمانی مرطوب (حجامت مرطوب): خون فرد در فنجان جمع می‌شود.

مروجان بادکش درمانی از این روش برای درمان طیف وسیعی از شرایط پزشکی مانند تب، درد مزمن کمر، بی‌اشتهایی، سوءهاضمه، فشار خون بالا، آکنه، بیماری‌های مزمن پوستی مانند درماتیت آتوپیک، پسوریازیس، کم‌خونی، بازیابی توانایی پس از سکته مغزی، گرفتگی بینی، ناباروری و درد دوران قاعدگی استفاده می‌کنند.[۱][۲] مدافعان این روش ادعا می‌کنند که بادکش درمانی دارای اثرات درمانی است و موجل خارج شدن سموم، خون راکد از بدن می‌شود.[۱][۲] بعضی مواقع، در بادکش درمانی از ابزارآلات مدرن و امروزی به‌جای فنجان‌های قدیمی و سنتی استفاده می‌شود.[۲]

درحالی‌که جزئیات انجام بادکش درمانی در نقاط مختلف دنیا متفاوت است، اصل مشترک آن شامل گذاشتن یک ظرف فنجان مانند روی بخش مورد نظر از پوست فرد و ایجاد نوعی خلأ نسبی است که با کمک مکش هوا یا گرم کردن فنجان ایجاد می‌شود.[۲۴] پس از قرار گرفتن، فنجان معمولاً برای مدتی روی پوست فرد نگه داشته می‌شود.

انواع روش‌های بادکش درمانی، می‌تواند بر اساس نوع روش استفاده شده به چهار دسته‌بندی تقسیم شود. اولین دسته‌بندی بر اساس «نوع تکنیک» استفاده شده‌است و شامل روش‌های بادکش درمانی به‌صورت خشک، مرطوب، ماساژ و سریع است. در دسته‌بندی دوم، می‌توان روش‌های بادکش درمانی را بر اساس شدت خلأ ایجاد شده تقسیم کرد که در این صورت عبارت خواهد بود از روشهای بادکش درمانی سبک، متوسط و شدید. دسته‌بندی سوم بر اساس «روش مکش هوا است» که می‌تواند به‌صورت‌های با کمک آتش، به‌صورت دستی و با کم الکتریسیته انجام شود. در دسته‌بندی چهارم و آخر نیر، روش‌های بادکش درمانی براساس «مواد موجود در داخل فنجان» تقسیم می‌شوند که عبارت‌اند از: بادکش درمانی گیاهی، آبی، با کمک ازون، فتیله‌ای، سوزنی و مغناطیسی.[۲۵]

دسته‌بندی‌های بیش‌تری نیز در مورد روش‌های بادکش درمانی وجود دارد که به مرور زمان توسعه داده‌اند. به‌عنوان مثال در دسته‌بندی پنجمی که به منطقه انجام بادکش درمانی می‌پردازد می‌توان روش‌های بادکش درمانی را به نواحی صورت، شکم و ارتوپدی تقسیم کرد. همچنین در دسته ششم که به «انواع روش‌های دیگر بادکش درمانی» موسوم است، با روشهای بادکش درمانی ورزشی و آبی روبرو هستیم.[۲۶]

انواع فنجان‌های مورد استفاده در بادکش درمانی
شیشه‌ای 
پلاستیکی 
بامبو 
مسی 
برنز 
شخصی درحال انجام بادکش درمانی آتشی
یک بادکش کهن ایرانی که در گنجینه لوور در پاریس نگهداری می‌شود.

بادکش درمانی خشک (حجامت خشک)[ویرایش]

در انجام بادکش درمانی خشک، از یک فنجان گرم شده استفاده می‌شود که روی پوست نواحی پشت، سینه، شکمی و باسن فرد گذاشته می‌شود. با سرد شدن هوای داخل فنجان، یک خلأ نسبی ایجاد می‌شود. فنجان‌های از جنس بامبو و دیگر مواد مناسب، معمولاً مواردی هستند که از آن‌ها به‌عنوان جایگزین فنجانهای شیشه‌ای استفاده می‌شود.[۱]

بادکش درمانی مرطوب (حجامت مرطوب)[ویرایش]

بادکش درمانی مرطوب که به‌صورت متداول از آن با عنوان حجامت (به عربی: حجامة) یاد می‌شود که به‌صورت تحت لفظی به‌معنای مکیدن است، خون فرد پس از ایجاد مکش یا خلأ روی پوست، با کمک برشهایی خارج می‌شود.[۲۷]

اولین موارد کاربرد از چنین روشی در احادیث اسلامی یافت شده‌است که این عمل را به محمد، پیامبر اسلام نسبت می‌دهد یا بیان می‌کند که او آن را توصیف کرده‌است.[۲۸][۶] احادیثی نقل شده از محمد بخاری، مسلم بن حجاج نیشابوری، احمد بن حنبل از توصیه و استفاده محمد از حجامت (مرطوب) حمایت می‌کند.[۲۹] در نتیجه، حجامت مرطوب در بسیاری از جهان اسلام انجام می‌شود.[۳۰]

حجامت مرطوب در فنلاند، حداقل از قرن ۱۵ میلادی انجام می‌شود و معمولاً به‌صورت سنتی در سونا انجام می‌شود. فنجان‌ها از شاخ احشام ساخته می‌شدند و دارای یک مکانیزم درپوشی برای ایجاد خلأ مورد نیاز بوده‌اند.[۳۱] حجامت مرطوب هنوز در فنلاند با باور به این که دارای اثرات درمانی و آرامش بخشی است، انجام می‌شود.[۳۲]

بادکش درمانی آتشی[ویرایش]

بادکش درمانی با کمک آتش شامل استفاده از یک گلوله پنبه‌ای آغشته به الکل تقریباً خالص است. الکل اضافی موجود در پنبه آغشته به الکل با فشار دادن خارج می‌شود و بعد با مشتعل کردن پنبه با کمک کبریت یا فندک پنبه مشتعل را برای مدت کوتاهی در داخل فنجانی که روی پوست فرد قرار دارد، می‌گذارند و سپس به‌سرعت پنبه را خارج می‌کنند. آتش موجب مصرف شدن اکسیژن داخل فنجان می‌کند و در نتیجه موجب ایجاد یک فشار منفی در داخل فنجان می‌شود. فشار منفی ایجاد شده در داخل فنجان، منجر به کشیده شدن پوست به سمت خود می‌شود. در محل قرار گیری فنجان‌ها ممکن است حلقه‌های تیره رنگی ایجاد شود که علت آنها پارگی مویرگ‌های زیرپوست است. موارد ثبت شده‌ای از سوختگی پوست در اثر این روش وجود دارد.[۳۳][۳۴]

واژه‌نامه[ویرایش]

  1. Quackery
  2. Ge Hong
  3. Harriet Hall
  4. Mark Crislip
  5. David Colquhoun
  6. David Gorski

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ ۱٫۸ ۱٫۹ Vashi, NA; Patzelt, N; Wirya, S; Maymone, MBC; Zancanaro, P; Kundu, RV (July 2018). "Dermatoses caused by cultural practices: Therapeutic cultural practices". Journal of the American Academy of Dermatology. 79 (1): 1–16. doi:10.1016/j.jaad.2017.06.159. PMID 29908818.
  2. ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ ۲٫۱۱ ۲٫۱۲ Lilly, E; Kundu, RV (April 2012). "Dermatoses secondary to Asian cultural practices". International Journal of Dermatology. 51 (4): 372–9. doi:10.1111/j.1365-4632.2011.05170.x. PMID 22435423.
  3. Crislip, Mark (24 December 2014). "Acupuncture Odds and Ends". Science-Based Medicine. Retrieved 8 August 2016.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Hall, Harriet (21 August 2012). "Quackery and Mumbo-Jumbo in the U.S. Military". Slate.
  5. Nimrouzi M; Mahbodi A; Jaladat AM; Sadeghfard A; Zarshenas MM (2014). "Hijama in traditional Persian medicine: risks and benefits". J Evid Based Complementary Altern Med. 19 (2): 128–36. doi:10.1177/2156587214524578. PMID 24647093.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Qayyim Al-Jauziyah (2003). Abdullah, Abdul Rahman (formerly Raymond J. Manderola), ed. Healing with the Medicine of the Prophet. ISBN 978-9960892917. Indeed, the best of remedies you have is hijama, and if there was something excellent to be used as a remedy then it is hijama.
  7. Dharmananda, Subhuti. "Cupping". itmonline.org. Institute for Traditional Medicine. Retrieved 2016-08-10.
  8. Ingall, Marjorie (2016-08-11). "Everything You Ever Wanted to Know About Cupping—and Some Stuff You Probably Didn't". Tablet Magazine. Retrieved 2016-08-14.
  9. Cao, H; Li, X; Liu, J (2012). "An updated review of the efficacy of cupping therapy". PLOS ONE. 7 (2): e31793. doi:10.1371/journal.pone.0031793. PMC 3289625. PMID 22389674.
  10. Russell J; Rovere A, eds. (2009). "Cupping". American Cancer Society Complete Guide to Complementary and Alternative Cancer Therapies (2nd ed.). American Cancer Society. pp. 189–191. ISBN 9780944235713.
  11. Lee, MS; Kim, JI; Ernst, E (March 2011). "Is cupping an effective treatment? An overview of systematic reviews". Journal of Acupuncture and Meridian Studies. 4 (1): 1–4. doi:10.1016/s2005-2901(11)60001-0. PMID 21440874.
  12. Chen, B; Li, MY; Liu, PD; Guo, Y; Chen, ZL (July 2015). "Alternative medicine: an update on cupping therapy". QJM : Monthly Journal of the Association of Physicians. 108 (7): 523–5. doi:10.1093/qjmed/hcu227. PMID 25399022.
  13. Cao H, Yang G, Wang Y, Liu JP, Smith CA, Luo H, Liu Y (January 2015). "Complementary therapies for acne vulgaris". The Cochrane Database of Systematic Reviews (Systematic Review & Meta-Analysis). 1: CD009436. doi:10.1002/14651858.CD009436.pub2. PMC 4486007. PMID 25597924.
  14. Cao, H., Li, X., & Liu, J. (2012). An updated review of the efficacy of cupping therapy. PloS one, 7(2).
  15. Singh, Simon; Ernst, Edzard (2008). Trick or Treatment. Transworld Publishers. p. 368. ISBN 978-0-552-15762-9.
  16. Salzberg, Steven (13 May 2019). "The Ridiculous And Possibly Harmful Practice Of Cupping". Forbes. Retrieved 12 May 2020.
  17. Crislip, Mark (24 December 2014). "Acupuncture Odds and Ends". Science-Based Medicine. Retrieved 8 August 2016.
  18. Hall, Harriet. "Therapy or Injury? Your Tax Dollars at Work". Science-Based Medicine. Retrieved 8 August 2016.
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ Online Editors (8 August 2016). "Revealed - Why some Olympic athletes have those little red marks on them". Irish Independent.
  20. Gorski, David (July 1, 2016). "What's the harm? Cupping edition". Respectful Insolence. Science-Based Medicine. Retrieved 8 August 2016.
  21. Acquired hemophilia A associated with therapeutic... [Am J Emerg Med. ۲۰۰۸&#۹۳; - PubMed result
  22. Can traditional "cupping" treatment cause a stroke? [Med Hypotheses. ۲۰۱۰&#۹۳; - PubMed result
  23. "Cupping". NCCIH. 8 November 2018.
  24. "What is cupping therapy". WebMD. Retrieved 15 August 2016.
  25. Shaban, Tamer (2013). Cupping Therapy Encyclopedia. CreateSpace. p. 29. ISBN 978-1494780517.
  26. "Classification of Cupping Therapy: A Tool for Modernization and Standardization (PDF Download Available)". ResearchGate. Retrieved 2017-03-29.
  27. Albinali, Hajar (June 2004). "Traditional Medicine Among Gulf Arabs Part II - Blood Letting". Heart Views. 5 (2): 74–85. Archived from the original on 11 September 2007.
  28. Rippin, Andrew; Knappert, Jan (1986). Textual Sources for the Study of Islam. Manchester University Press. p. 78. ISBN 978-0-7190-1884-8.
  29. Sunnan Abu Dawud, 11:2097, 28:3848, صحیح مسلم, 26:5467, 10:3830, صحیح بخاری, 7:71:584, 7:71:602
  30. El-Wakil, Ahmed (9 December 2011). "Observations of the popularity and religious significance of blood-cupping (al-ḥijāma) as an Islamic medicine". Contemporary Islamic Studies. Hamad bin Khalifa University Press. 2. doi:10.5339/cis.2011.2.
  31. Kaups, Matti (1976). "A Finish Savusauna in Minnesota" (PDF). Minnesota History. Minnesota Historical Society (Spring): 11–20.
  32. "...a cupping session — a recently revived, if archaic procedure, during which a therapist uses a cupping hatchet to make small cuts in your back and places glass cups fitted with bulb syringes over the cuts to draw out 'bad blood' and release 'feel-good' endorphins. Cupping is considered perfectly safe and aficionados say the procedure energizes them, but it’s definitely not for germophobes or the squeamish." : From "Finland's magnificent obsession", Travelsquire
  33. Iblher, N.; Stark, B. (2007). "Cupping treatment and associated burn risk: a plastic surgeon's perspective". J Burn Care Res. 28 (2): 355–8. doi:10.1097/BCR.0B013E318031A267. PMID 17351459.
  34. Sagi, A.; Ben-Meir, P.; Bibi, C. (Aug 1988). "Burn hazard from cupping--an ancient universal medication still in practice". Burns Incl Therm Inj. 14 (4): 323–5. doi:10.1016/0305-4179(88)90075-7. PMID 3224303.