ایل علیشروان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

علیشَروان یا(علی شیروان)، از ایل‌های ساکن شهرستان بدره می‌باشد.

ایل علیشروان یکی از سه ایل شهرستان بدره، می‌باشد. ایل‌های شهرستان بدره به ایل بیری معروف‌اند.

(ایل‌های شهرستان بدره «ایل بَیرِی» به نام‌های: (ایل علیشروان - ایل هندمینی - ایل دوستان (دوسان) می‌باشند)

توضیحی در مورد ایل بیری[ویرایش]

ایل بزرگ بدره ای (بیری) یکی از بزرگترین و وسیع‌ترین ایلات در منطقهٔ غرب کشور است. ایلی با مردمانی نجیب وبا غیرت و فرهنگی غنی و عشایری دلیر. نکته مهم در مورد این ایل که غالب مردم ایلام و حتی قشر جوانتر خود ایل از آن بی خبرند آن است که لقب بیری ابتدا تنها به ایل علیشروان اطلاق شده‌است اما زمانی که بدره یک شورای ایل خانی متشکل از سه ایل بزرگ: علیشروان و دوستان و هیندمینی تشکیل میدهند و بزرگان این ایل‌ها با هم متحد شده، لقب بیری به کل بدره اطلاق می‌شود.

زبان و گویش[ویرایش]

زبان و گویش ایل علیشروان کردی می‌باشد و لهجه اصلی علیشروان به (( بیری )) معروف است؛ و شباهت بسیاری به کوردی سورانی دارد و به نظر از یک ریشه باشد

اصالت[ویرایش]

ایل علیشروان هویت هزار ساله دارد و سنگ نوشته‌های موجود هویت آن را اثبات می‌کند.قدمت قبرستان‌ها حاکی از سکونت هزار ساله مردم علیشروان در این منطقه دارد.


۱-اصل ایل علیشروان که اکثراً معتقدند از دو نفر به نام‌های:

علی

و

شروان، یا شخصی به نام علی با لقب شروان بوده‌است.


به روایتی هم علی و شرو برادری به نام قلا داشته اندکه همراه اوبه بخش الوارگرمسیری اندیمشک مهاجرت میکنند وقلاماندگارمیشود و علی و شرو به منطقهٔ خودشان بازمیگردند.که اکنون ایل بزرگ قلاونددراندیمشک از نوادگان قلا هستند

وجه تسمیه[ویرایش]

در گذشته عدهٔ زیادی از افراد ایل به جاهای متعدد مهاجرت کرده. از جمله بغداد پایتخت کشور عراق، که کردهای پشتکوه در بغداد ک به لهجه بدره‌ای (بَیرَی) بسیار شبیه است.

طوایف ساکن بخش بدره بالاخص ایل علیشروان به بدره‌ای یا بیری معروفند و این تسمیه می‌توان گفت فقط به کردهای بخش بدره و بالاخص ایل علیشروان اطلاق می‌شود. در اینجا سؤالی مطرح است که کلمه بیری یا بدره‌ای از کجا به وجود آمده‌است نام بدره از نامی باستانی است و از شهر بدره عراق که در زمان ساسانی بادریا بوده مشتق شده‌است. بومی بادریا را که ر که ر میگفتند که تاریخ اصطخری که ر که رها را از ایلات شجاع کورد معرفی می‌کند

تیره‌ها[ویرایش]

انواع طایفه های ساکن در دهستان علی شروان[ویرایش]

  • طایفه "دارَوَه نی"در روستای پاکل گراب سکونت دارند.
  • طایفه "صَه فَروَه نی"در روستای چنارباشی و برخی درپخوشقدم سکونت دارند.
  • طایفه قَیطیولی" در روستای چنارباشی ساکن هستند.
  • طایفه "حَه یروَه نی"در روستای زیفل پاکل گراب و مناطق ڃَمَنگِل تُرشَک آوَزا و چالسَر سکونت دارند.
  • طایفه 'چراغ وه نی در پاکل گراب سکونت دارند.
  • طایفه گَنجه در روستای گنجه سکونت دارند.
  • طایفهموسی در روستای موسی سکونت دارند.
  • طایفهجابری در روستای بلک و شباب سکونت دارند.
  • طایفهمالیمان' در کلم (روستا) سکونت دارند.

تیره جابری[ویرایش]

در مورد تیره جابری دو اعتقاد و نظر وجو دارد:

۱-اصل تیره جابری از نژادهای مختلف هستند و بعضی معتقدند از اولاد جابر بن حیان می‌باشند یا اینکه از ایل گوران هستند.

جابر ابن حیان شیمیدان معروف جهان اسلام در زمان (برامکه) به ایران فرار کرد و در نتیجه در بخش بدره دره شهر فوت می‌کند که در زمانصفویه بارگاهی برای او درست کرده‌اند و عده‌ای خود را از اولاد جابر معرفی کرده‌اند.

احتمال می‌رود جابر این حیان کوفی برای تحقیقات و ادامه به اکتشاف در رشته‌های اخترشناسی - طب - شیمی، و… از عراق عازم اصفهان بوده که در بخش بدره به رحمت ایزد منان پیوسته یا اینکه توسط اشرار در همان روستا مدفون شده و در زمان صفویه عده‌ای از مردم ایل گوران در اطراف مقبره زندگی کرده و مشغول دعانویسی و قرآن خواندن بوده که خود را از اولاد جابر معرفی کرده یا اینکه به لحاظ شناخته شدن در بین طوایف منطقه بنام طایفه یا تیره جابری معروف شده‌اند.

۲-بعضی معتقدند ازاولاد جابر بن عبدالله انصاری معروف در واقعه کربلا می‌باشند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • ایل‌ها و طوایف
  • لغت‌نامه دهخدا-بیری بدره‌ای
  • کتاب: مجموعه آراء، در مورد سرزمین پشتکوه ایلام، نویسنده: جعفر خیتال، ناشر: کتابخانه اسماعیلی، تیراژ: ۳۳۰۰، چاپ اول: ۱۳۶۹، مطالب برگرفته از صفحات ۲۸۶ تا ۲۹۳ کتاب.
  • کتاب: انساب شهری و عشایری استان ایلام، نویسنده: رستم رفعتی(۱۳۰۳)، ناشر: برگ آذین، چاپ۱۳۸۶، شابک:۹-۶۱-۷۳۷۲-۹۶۴-۰۹۷۸، مطالب برگرفته از صفحات ۳۱۳ تا ۳۲۱ کتاب.