ایل شوهان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ایل شوهان بزرگ این ایل بهمن نام داشتیکی از ایلات ساکن استان ایلام است. این ایل مخلوطی از مردم لر است.[۱][۲] برخی آنها را کاملاً لر[۳][۴][۵][۶] و برخی دیگر آنها را کاملاً کرد دانسته‌اند.[۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲] مقاله کردها در دانشنامه ایرانیکا از ایل شوهان به عنوان بخشی از کردهای کرکوک نام برده‌است.[۸] طوایفی از شوهان که در خراسان شمالی و در کردستان عراق و ترکیه ساکنند به زبان کردی کرمانجی تکلم می‌کنند.[۱۳] در لغت نامه دهخدا در مورد ایل شوهان گفته شده که این ایل یکی از ایلات کرد در پشتکوه است که ییلاق ایل مزبور در تهته و خوشول و قشلاقش در بلوطستان است.[۷] محل اصلی این ایل منطقه شوهان در جنوب ارکواز ملکشاهی ۷۰ کیلومتری ایلام است ولی بسیاری از اهالی آن ساکن شهرستان ایلام، شهرستان مهرانو شهرستان ملکشاهی در استان ایلام و شوش و اندیمشک در خوزستان میباشد. این ایل شامل طایفه‌های کلای وند، صفر لکی، کرهر، بلوچ، شرف، قیطول، کاوری، فلک، سید و… است. طایفه صفرلکی یکی از طایفه‌های این ایل است. این طایفه شامل سه تیره خامپه، عینکه و علی عبدالله است. طایفه قیطول همان تشمالان قدیم ایل شوهان می‌باشند.

گویش[ویرایش]

مردم شوهان به زبان لری شوهانی صحبت می‌کنند.[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶]

تبار[ویرایش]

دایرة المعارف اسلامی ایل شوهان را مجموعه ای از ایلات کرد، لر، مهلکی و طایفه‌های چمزی، گچی، یلماس و دوسان معرفی نموده‌است[۱۷] رحیم جوزی ایل شوهان (شوهو) را بزرگترین ایل لر در استان ایلام دانسته.[۱۸] این ایل منسوب به قومیت بزرگ بختیاری و از فرزندان چهارلنگ، از دودمان بختیاری می‌باشند.[۶] کلای‌وند درایل شوهان بزرگترین قوم عشیره‌ای در میان این ایل بزرگ می‌باشد. کلای‌وند ازچهار تیره شمسی وند. زکی و غلام .کوچک.(احمدعلی)تشکیل گشته‌است که چهار برادر بوده و فرزندان «بختیار» مؤسس ایل (بختیاری) می‌باشند. ایل شوهان یکی از ایلات با سابقه استان ایلام در میان جمعیت مردمی می‌باشد.[۵] محل اصلی و اولیه این ایل کردستان ترکیه بوده که بعدها قسمتی از این ایل روانه کرکوک کردستان و اطراف آن می‌شوند قسمتی از آنها هم به داخل ایران مهاجرت می‌کنند.[۱۲].

زکی.شمسی.سبزی.کوچک.چهاربرادر ازنسل کلای بزرگ بوده اند که کلیوندبزرگ خودنیز ازنسل پنجه می باشد.

منابع[ویرایش]

  1. The principal mixed Kurdish-Lorī tribes are the Arkawāzī, Malekšāhī, Gačī, Šūhān, Ḵezel
  2. «ارکواز». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۶. 
  3. رفعتی، رستم. انساب شهری و عشایری ایلام. ایلام: انتشارات برگ آذین، 1386. صفحه 56-80، 375-380. 
  4. طلایی، حسن. قوم باستانشناسی کوچنشینی و ایل راه‌های زاگرس مرکزی. جامعه‌شناسی تاریخی، ۱۳۷۶. بازبینی‌شده در ۴ ژوئن ۲۰۱۳. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ صفی‌نژاد، جواد. لرهای ایران: لربزرگ و لرکوچک. آتیه، تهران: 1381
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ امان‌الهی بهاروند، سکندر. قوم لر. آگه، تهران:1393
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ لغت نامه دهخدا، ایل دهخدا، ایل شوهان
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «KURDISH TRIBES». دانشنامه ایرانیکا. بازبینی‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۱۴. 
  9. http://www.ashayer.ir/index.aspx?siteid=1&pageid=160
  10. لرستان و لرها، ولادیمیر مینورسکی، ترجمه سکندر امان‌اللهی بهاروند و لیلی بختیار، تهران، ۱۳۶۲. صفحه 23
  11. https://www.vajehyab.com/?q=شوهان&d=en
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ نگاهی به ایلام، ایرج افشار سیستانی، تهران: نشرهنر، بهار1366
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ افشین محبی، کیهان فرهنگی، ص26
  14. نگاهی به ایلام، ایرج افشار سیستانی، تهران:نشرهنر، بهار1366
  15. اطلس مردم شوهان کرم زاده ص۲۶۲ل،
  16. تاریخ و فرهنگ کهن سرزمین: بررسی پیشینه تاریخی، اجتماعی و فرهنگی ده هزار ساله دهلران و استان ایلام، کرم علیرضایی، مهرانشهر، سال ۱۳۸۰، ص۲۳۴
  17. https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/8860
  18. ، برگرفته از کتاب قومیت‌های کهن سکندر. «قوم لر» 1381. پژوهشی دربارهٔ پیوستگی قومی و پراکندگی جغرافیایی لرها در ایران. رحیم جوزی