طایفه‌های بالاگریوه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ایل بالاگریوه)
پرش به: ناوبری، جستجو
ایل بالاگریوه
کل جمعیت

نامشخص

نواحی با بیشترین جمعیت
لرستان، خوزستان، ایلام
زبان‌های رایج
لری بالاگریوه‌ای
ادیان و مذاهب
اسلام شیعه

ایل بالاگریوه یکی از ایلات لرستان و جزئی از مردم لر محسوب می‌شود.[۱] بالاگریوه نزد مردم لرستان دو معنی متفاوت می‌دهد، معنای اول همان معنای جغرافیای است. معنای دیگر بالاگریوه مردمانی لر زبان هستند که به گویشی خاص از زبان لری سخن می‌گویند، این گویش لری بالاگریوه‌ای نام دارد. ولادیمیر مینورسکی ایران شناس و خاورشناس معروف روسی طایفه‌های بالاگریوه را به عنوان لرهای اصیل معرفی می‌کند.[۲]

طوایف[ویرایش]

این ایل اتحادی از هفت طایفه و ایل دیرکوند، قلاوند، میر، جودکی، رشنو، بهاروند و پاپی است.[۱] مسیو چریکف در سفرنامه خود طوایف بالاگریوه را ده طایفه معرفی می‌کند که عبارتند از کردعلیوند، دریکوند، پیرانه وند، باج آلاوند، ساکی، پاپی، جودکی، رشنی، ماما صارم، مکان علی و مقیمه.[۳] در ضمن مراد حسن پاپی در کتاب تبار هخامنش دیار بالاگریوه طایفه کوشکی را نیز یکی از ده طایفه اصلی بالاگریوه یاد کرده‌است.[۴]

جغرافیای سکونت[ویرایش]

بالاگریوه منطقه‌ای سرسبز، استراتژیک و مهم در جنوب استان لرستان کنونی است که وسعت آن از شرق تا بخش پاپی از شمال تا کوه هشتادپهلو از غرب تا کبیر کوه و از جنوب تا بخش الوار گرمسیری است.[۵] این منطقه که جغرافیای اصلی سکونت ایل‌های بالاگریوه است به دلیل قرارگرفتن در راه ارتباطی شمال-جنوب و شرق-غرب لرستان و ایران درطول تاریخ همواره منطقه‌ای با اهمیت بالا تلقی شده‌است.

گویش[ویرایش]

گویش مردم بالاگریوه لری بالاگریوه‌ای است.[۶] تفاوت‌هایی در تلفظ برخی از کلمات نزد مردم ایل بالاگریوه نسبت به سایر منطقه جغرافیایی لری خرم‌آبادی وجود دارد.[۶]

جمعیت[ویرایش]

جمعیت کنونی ایل بالاگریوه مشخص نیست. آمارهای ذکر شده مربوط به گذشته‌است. هنری راولینسون در سفرنامه خود جمعیت ایل بالاگریوه را ۶٫۰۰۰ خانوار ذکر کرده‌است.[۷]
جمعیت ایل دیرکوند (یکی از ایلات بالاگریوه) در دههٔ ۱۹۲۰ میلادی حدود ۱۰٫۰۰۰ خانوار ذکر شده‌است.[۸] جعیت ایل پاپی در سال ۱۳۳۶ ه‍.ش ۵٫۰۰۰ خانوار ذکر شده‌است.[۹] طایفه جودکی در سال ۱۹۹۰ میلادی ۸۰۰ خانوار جعیت داشته‌است.[۱۰] جمعیت ایل رشنو به درستی مشخص نسیت، رزم‌آرا در سال ۱۳۲۰ جمعیت طایفه بهاروند را ۴٫۸۵۰ خانوار ذکر کرده‌است که به دلیل وابسته بودن رشنو به بهاروند جمعیت ۱٫۰۰۰ خانواری رشنو جز ایل بهاروند ذکر شده‌است.[۱۱]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ پشتدار، علی‌محمد. لرها و لرستان از دیدگاه ولادیمیر مینورسکی. علوم انسانی، «ایران شناخت»، ۱۳۷۶. ۱۶۷ پایگاه مجلات تخصصی نور. 
  2. مینورسکی، ولادیمیر. لرها و لرستان. ترجمهٔ سکندر امان‌الهی بهاروند. تهران: آرون، آبان ۱۳۹۳. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۲۳۱-۲۵۷-۳. 
  3. چریکف، مسیو. سیاحت‌نامه مسیو چریکف. ترجمهٔ آبکار مسیحی. تهران: انتشارات امیرکبیر، مهر ۱۳۷۹. شابک ‎۹۶۴-۰۰-۰۶۳۳-۵. 
  4. پاپی، مرادحسن. تبارهخامنش دیار بالاگریوه. چاپ نخست. خرم‌آباد: افلاک دار النشر اسلام، ۱۳۸۷. 
  5. «بالاگریوه». لغتنامه دهخدا. بازبینی‌شده در ۴ ژوئن ۲۰۱۳. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «LORI LANGUAGE ii. Sociolinguistic Status of Lori». Iranica. بازبینی‌شده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۴. 
  7. راولینسون، هنری. سفرنامه راولینسون: گذر از ذهاب به خوزستان. ترجمهٔ سکندر امان‌اللهی بهاروند. تهران: ترجم، ۱۳۶۳. 
  8. «DĪRAKVAND». دانشنامه ایرانیکا، ۱۵ دسامبر ۱۹۹۵. بازبینی‌شده در ۱ سپتامبر ۲۰۱۷. 
  9. سکندر امان‌الهی بهاروند. «پاپی». دانشنامه جهان اسلام. 
  10. «JUDAKI». دانشنامه ایرانیکا. بازبینی‌شده در ۱ سپتامبر ۲۰۱۷. 
  11. «بهاروند». دانشنامه جهان اسلام. 

منابع[ویرایش]

  • چریکف، مسیو. سیاحتنامه مسیو چریکف. چاپ نخست. تهران: امیر کبیر، ۱۳۷۹. شابک ‎۹۶۴-۰۰-۰۶۳۳-۵. 
  • پاپی، مرادحسن. تبارهخامنش دیار بالاگریوه. چاپ نخست. خرم‌آباد: افلاک دار النشر اسلام، ۱۳۸۷.