ایستگاه راه‌آهن مشهد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ایستگاه راه آهن مشهد)
پرش به: ناوبری، جستجو
ساختمان ایستگاه راه آهن مشهد

ایستگاه راه آهن مشهد، یکی از بیست شاهکار معماری بعد از جنگ جهانی دوم در آسیا و زیباترین و مجهزترین ایستگاه راه آهن ایران است. ساختمان ایستگاه توسط معمار ایرانی حیدر غیایی طراحی شده است و ساخت آن در ۲۵ شهریور ۱۳۳۴ و در ۴ آبان ۱۳۴۵ به بهره‌برداری رسیده است.[۱] این بنا در بدو ورود، با سقفی معلق و عظیم، به مسافران خوش آمد می‌گوید. سپس با عبور از آرایه‌ای از ستونها، به سالنی مشابه تاق کاخ کسرا (ایوان مدائن) می‌رسیم که بلند مرتبگی سقف آن، عظمتی را در ذهن بیننده ایجاد می‌کند. ساختار مستطیلی پلان، نمای کلاسیک با ستونهای منظم و سقف منحنی، مجموعه زیبایی را پدید آورده که فضایی مطلوب برای انبساط خاطر هر مسافر مضطرب است. حجم یادمانی بیرون، در درون، سالنی با شکوه می‌سازد که با اجزایی متناسب همه در خدمت مضمونی کاربردی سفر قرار می‌گیرند.

نمای داخلی

توالی ستونهای سفیدپوش سنگی در نمای اصلی، ریتم یکسان صدای آشنای قطار را تداعی می‌کند و سایه روشن مطبوعی را زیر منحنی تیره سقف پدید می‌آورد. سازه (المان) مقابل ایستگاه مفهوم فضای ایستگاهی را کامل کرده و نشانه به هم رسیدن و نزدیک کردن آدمیان از فواصل دور و نشانه دیدار است.
ایستگاه مشهد به دو ایستگاه باری و مسافری تفکیک شده و دارای ۷ خط قبول و اعزام مسافری و خط مربوط به ایستگاه باری و خطوط تخلیه و بارگیری در محوطه گمرک و خطوط تعمیرات می‌باشد.[۲]

دیدگاه از خیابان کوهسنگی

خط راه‌آهن[ویرایش]

معماری بنا[ویرایش]

ساختمان اصلی ایستگاه در زمینی به مساحت حدود ۱۲۰۰۰ متر مربع ساخته شده است. طراحی بنا توسط معمار ایرانی حیدر غیایی انجام شده و پروژه به سرپرستی مرتضی کباری اجرا شده است. ایستگاه راه‌آهن مشهد شاخص‌ترین ساختمان متعلق به جریانهای معماری معاصر در مشهد بوده است.[۳] توالی ستونهای سفیدپوش سنگی در نمای اصلی و ریتم یکسان، سایه روشن مطبوعی را زیر منحنی تیره سقف پدید می‌آورد. ترکیب کلی فضا یادآور آثار برجسته دوران بعد از جنگ دوم جهانی در اروپا است.[۴]

نماد میدان راه آهن

حجم جابجایی مسافر[ویرایش]

در سال ۸۸ تعداد مسافرین جابجا شده در ایستگاه ۱۲ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر بوده است. ورود ۳۰ درصد از زائران به مشهد از طریق راه آهن انجام می‌شود. با توجه به ظرفیت محدود ایستگاه راه آهن مشهد، این ایستگاه حداکثر تا پایان برنامه پنجم توسعه پاسخ گوی نیاز مسافران است لذا مطالعات احداث پایانه دوم ایستگاه راه آهن مشهد آغاز شده است.[۵]

طرح جامع توسعه‌ و افزایش ظرفیت ایستگاه مشهد[ویرایش]

در حال حاضر، طرح جامع توسعه‌ و افزایش ظرفیت ایستگاه مشهد در حال پیگیری و برنامه‌ریزی است. این طرح شامل احداث و افزایش سه باب سكو و ۶ خط قبول و اعزام و توسعه كارخانجات تعمیرات واگن‌های مسافری و سایر الزامات مورد نیاز در ترمینال موجود ایستگاه و همچنین طراحی و احداث ترمینال شماره دو مشهد با ۱۰ هزار متر مربع سالن ایستگاه، ۵ باب سكو و ۱۰ خط قبول و اعزام و كارخانجات تعمیرات واگن و لكوموتیو و خطوط پشتیبان می‌باشد. با اجرای كامل طرح جامع ظرفیت جابجایی و ترابری مسافر در ایستگاه راه‌آهن مشهد از ۱۴ میلیون جابجایی مسافر در سال به ۲۵ میلیون مسافر در سال خواهد رسید.[۶]
با توجه به حجم بالای ترددها به مشهد مقدس و ترافیک سنگین آمد و شدها از طریق شبکه ریلی به پایتخت معنوی ایران و همچنین و دورنمای برقی شدن قطار تهران-مشهد و احداث راه آهن مشهد-گرگان، از سال ۸۷ ضرورت ایجاد ایستگاه دوم راه آهن مشهد توسط مسئولان و مقامات استانی مورد تأکید قرار گرفته بود، تا جایی که استاندار خراسان رضوی در تابستان ۹۳، از حجم ۱۳میلیون و ۷۰۰هزار نفری تردد از طریق شبکه ریلی منتهی به مشهد خبر داده بود. بنا بر برنامه‌ریزی‌ها، ایستگاه دوم راه آهن مشهد در نزدیکی ایستگاه اول احداث خواهد شد و جانمایی و نقشه‌های آن نیز مشخص شده است.[۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]