ایزوسورباید دی نیترات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ایزوسورباید دی نیترات
ساختمان ایزوسورباید دی نیترات
ساختمان ایزوسورباید دی نیترات
نام آیوپاک ۱٬۴:۳٬۶-dianhydro-۲٬۵-di-O-nitro-D-glucitol
شمارهٔ CAS ۸۷-۳۳-۲
فرمول شیمیایی C6H8N2O۸
گروه دارویی نیترات
طبقه بندی درمانی شیمیایی تشریحی ضد آنژین، وازودیلاتور
PubChem ۳۷۸۰
جرم مولی (گرم بر مول) ۲۳۶٫۱۳۶ گرم بر مول
نیمه عمر ۵۰ دقیقه (ویکی انگلیش: ۱ ساعت)
متابولیسم کبدی
دفع این دارو و متابولیت‌های آن از راه ادرار دفع می‌شود(کلیوی)
زیست فراهمی ۱۰–۹۰٪، متوسط: ۲۵٪
مکانیسم اثر نیاز عضله میوکارد به اکسیژن را کاهش می‌دهد، وازودیلاتاسیون محیطی ایجاد می‌کند
عوارض جانبی سردرد، تاری دید، استفراغ، تاکیکاردی، طپش قلب، راش، درماتیت، خشکی دهان، هیپوتانسیون ارتوستاتیک
موارد مصرف پیشگیری یا درمان حمله آنژین صدری، درمان بیماری ایسکمیک مزمن قلب، درمان کمکی در نارسایی احتقانی قلب، درمان اسپاسم منتشر مری بدون ریفلاکس ازوفاژیال
راه استعمال زیرزبانی، خوراکی
اشکال دارویی قرص زیرزبانی ۵ میلی گرمی، قرص خوراکی ۱۰ میلی گرمی، قرص آهسته رهش ۴۰ میلی گرمی
مصرف در بارداری گروه C

ایزوسورباید دی نیترات (به انگلیسی: Isosorbide dinitrate)

نامهای تجارتی : Isordil - Isotrate - Sorate - Sobide TD - Sorbitrate - Sorbitrate SA - Dilatrate_SR - Iso_bid - Isonate TR - Isorbide

رده دارویی: نیترات

رده درمانی: گشاد کننده عروق (وازودیلاتور)، ضد آنژین

اشکال دارویی: قرص زیرزبانی ۵ میلی گرمی، قرص ۱۰ میلی گرمی، قرص آهسته رهش ۴۰ میلی گرمی

مکانیسم اثر[ویرایش]

ایزوسورباید دی نیترات اثر ضدّ آنژینی خود را از طریق کاهش نیاز عضلهٔ میوکارد به اکسیژن و همینطور از طریق وازودیلاتاسیون محیطی اعمال می‌کند.

نکته از فارماکولوژی کاتزونگ: ایزوسورباید دی نیترات یک نیترات است و نیترات‌ها، در داخل عضله صاف دنیتراته شده و اکسید نیتریک (NO) آزاد می‌شود که گوانیلیل سیکلاز را تحریک نموده و cGMB آزاد می‌گردد که cGMB عضله صاف را شل می‌کند.

نکته‌ای دیگر از کاتزونگ: وریدها بیشترین حساسیت را به نیترات‌ها دارند، سپس شریان‌ها و در آخر آرتریول‌ها، کمترین حساسیت را دارند.

نکته از کاتزونگ: مکانیسم اصلی درمانی نیترات‌ها در درمان آنژین آرترواسکلروتیک، کاهش نیاز به اکسیژن می‌باشد. افزایش جریان خون کرونر از راه عروق جانبی در ناحیهٔ ایسکمیک، از سایر مکانیسم‌های احتمالی است. نیترات‌ها هیچگونه اثر مستقیمی بر میوکارد ندارند.

نکته‌ای دیگر از کاتزونگ: نیترات‌ها و از جمله ایزوسورباید دی نیترات، با کاهش فشار خون، موجب تاکی کاردی رفلکسی قابل توجه و افزایش نیروی انقباضی قلب می‌شوند.

موارد مصرف[ویرایش]

طریقه مصرف[ویرایش]

  • بعنوان درمان و پروفیلاکسی(پیشگیری) از حمله حادّ آنژین صدری و درمان بیماری ایسکمیک مزمن قلب (از طریق کاهش پره لود):

در بالغین: ۲/۵ تا ۱۰ میلی گرم از قرص زیرزبانی استفاده می‌شود. در خلال مرحلهٔ حادّ بیماری می‌توان این دوز را هر ۲ تا ۳ ساعت یک بار تکرار کرد. امّا جهت پیشگیری یا پروفیلاکسی باید از این دارو هر ۴ تا ۶ ساعت یک بار استفاده نمود.

روش دیگر فقط برای پروفیلاکسی: ۵ تا ۳۰ میلی گرم، از راه خوراکی، چهار بار در روز[این روش قبلا بعنوان درمان نیز در نظر گرفته می‌شد!]

  • بعنوان داروی کمکی در درمان نارسایی احتقانی قلب(CHF):

در بالغین با روشهای ذیل تجویز می‌شود:

  1. روش اول: ۵ تا ۱۰ میلی گرم از قرص زیرزبانی، هر ۳ تا ۴ ساعت تجویز می‌شود.
  1. روش دوم:۲۰ تا ۴۰ میلی گرم از راه خوراکی مصرف می‌شود.

نکته: در درمان نارسایی احتقانی قلب، ایزوسورباید دی نیترات معمولاً همراه با داروهای گشادکنندهٔ عروق مصرف می‌شود.

  • بعنوان درمان اسپاسم منتشر مری بدون ریفلاکس گاستروازوفاژیال:

در بالغین: ۱۰ تا ۳۰ میلی گرم ایزوسورباید دی نیترات از راه خوراکی هر ۴ ساعت تجویز می‌شود.

موارد منع مصرف[ویرایش]

موارد احتیاط[ویرایش]

  • افزایش فشار داخل جمجمه
  • تروما به سر
  • در خلال روزهای اول بعد از MI

تداخلات دارویی[ویرایش]

عوارض جانبی[ویرایش]

  • در موضع: سوزش زیر زبان

منابع[ویرایش]

  • راهنمای کاربرد داروهای ژنریک ایران، دکتر رامین خدّام، چاپ هفتم،۱۳۸۸، صفحات: ۵۱۸
  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران و دسته بندی داروها، دکتر مصطفی صابر، چاپ اول، ویرایش چهارم، ۱۳۸۶، صفحه:۳۴
  • فارماکولوژی کاتزونگ-ترور، فصل ۱۱ (وازودیلاتورها و درمان آنژین)
  • مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی در ۱۸ مهٔ ۲۰۱۰(تکمیل اطلاعات جدول)